phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực CBCC phƣờng. Thực trạng nguồn nhân lực CBCC và công tác nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực cán bộ, công chức phƣờng trên địa bàn quận Hải An, thành phố Hải Phòng. Giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực CBCC phƣờng trên địa bàn quận Hải An.
8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC CÁN BỘ, CÔNG CHỨC PHƢỜNG 1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 1. Một số khái niệm - Nguồn nhân lực (NNL) Nguồn nhân lực là tổng thể những tiềm năng của con ngƣời mà trƣớc hết và cơ bản nhất là tiềm năng về lao động, gồm cả phẩm chất, trình độ chuyên môn, kiến thức, óc sáng tạo, năng lƣợng nhiệt huyết và kinh nghiệm sống của con ngƣời nhằm đáp ứng cơ cấu kinh tế - xã hội. [6], [27], [28], [32] - Quản trị nguồn nhân lực (QTNNL) Quản trị nguồn nhân lực bao gồm các hoạt động đƣợc thiết kế để cung cấp và điều phối các nguồn lực con ngƣời của một tổ chức (Noe Hollenbeck, Human Resource Management: Gaining A Competitive Advantage, 2003, p.
[60] Bên cạnh đó, ở Việt Nam, khái niệm QTNNL đƣợc hiểu là “hệ thống các chính sách hoạt động chức năng về thu hút, đào tạo, phát triển và duy trì con ngƣời của một tổ chức nhằm đạt kết quả tối ƣu cho cả tổ chức lẫn nhân viên” (Trần Kim Dung, Quản Trị Nguồn Nhân Lực, 2001, tr. Vai trò, đặc điểm của cán bộ, công chức phường 1. Vai trò của cán bộ, công chức phường Trong hệ thống chính quyền ở nƣớc ta thì chính quyền cấp cơ sở có một vị trí rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nƣớc với nhân dân thông qua đội ngũ CBCC cấp phƣờng. CBCC cấp phƣờng là những ngƣời gần dân nhất, sát dân nhất, mọi chủ trƣơng, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nƣớc có đến đƣợc với nhân dân hay không, đến đúng, đến đủ và có đƣợc nhân dân tiếp thu đúng đắn hay không đều thông qua đội ngũ cán bộ, công chức cấp phƣờng.
Đội ngũ CBCC cấp phƣờng có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hành nhiệm vụ, công vụ. Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp phƣờng nói riêng và hệ thống chính trị nói chung, xét đến cùng đƣợc quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ CBCC cở sở. Có thể nói, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đã đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm trong suốt quá trình từ khi xây dựng Nhà nƣớc dân chủ nhân dân đến nay. Cán bộ nói chung có vai trò rất quan trọng, cán bộ cơ sở nói riêng có vị trí nền tảng cơ sở… Cơ sở xã, phƣờng, thị trấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất lƣợng đội ngũ cán bộ xã, phƣờng, thị trấn.
CBCC cấp phƣờng góp phần quyết định sự thành bại của chủ trƣơng, đƣờng lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nƣớc. Không có đội ngũ CBCC cơ sở vững mạnh thì dù đƣờng lối, chủ trƣơng chính trị có đúng đắn cũng khó biến thành hiện thực. CBCC cấp phƣờng vừa là ngƣời trực tiếp đem các chủ trƣơng, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nƣớc giải thích cho nhân dân hiểu rõ và thi hành, vừa là ngƣời phản ánh nguyện vọng của quần chúng nhân dân đến với Đảng và Nhà nƣớc để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn. Ở khía cạnh này, họ có vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nƣớc với quần chúng nhân dân.
CBCC cấp phƣờng có vai trò quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc của chính quyền cơ sở. Nhiệm vụ của họ là thực thi công vụ mang tính tự quản theo pháp luật và bảo toàn tính thống nhất của thực thi quyền lực nhà nƣớc ở cơ sở thông 11 qua việc giải quyết các công việc hàng ngày có tính chất quản lý, tự quản mọi mặt ở địa phƣơng. Họ còn có vai trò trực tiếp bảo đảm kỷ cƣơng phép nƣớc tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con ngƣời, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Thông qua hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức cấp phƣờng, nhân dân thể hiện đƣợc quyền làm chủ và trực tiếp thực hiện quyền tự quản của mình.
Chính vì đội ngũ CBCC cấp phƣờng có vai trò quan trọng trong bộ máy chính quyền cơ sở nên việc xây dựng đội ngũ CBCC cấp phƣờng vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ đƣợc giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nƣớc ta. Đặc điểm của cán bộ, công chức phường CBCC cấp phƣờng đƣợc tuyển dụng hoặc bổ nhiệm giữ chức vụ trong cơ quan của Nhà nƣớc, tham gia trực tiếp vào bộ máy công quyền của nền hành chính quốc gia, là những ngƣời làm chủ đƣợc hành vi, thái độ và phải tự chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật với tƣ cách là một công dân, một công chức hành chính. Số lƣợng CBCC đƣợc bố trí theo đơn vị hành chính theo Nghị định 159/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ về việc phân loại đơn vị hành chính xã, phƣờng, thị trấn và Nghị định 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ về chức danh, số lƣợng, một số chế độ, chính sách đối với CBCC ở xã, phƣờng, thị trấn và những ngƣời hoạt động không chuyên trách ở cấp xã quy định: Cấp xã loại 1 không quá 25 ngƣời, cấp xã loại 2 không quá 23 ngƣời, cấp xã loại 3 không quá 21 ngƣời, bao gồm cả cán bộ, công chức đƣợc luân chuyển, điều động, biệt phái về cấp phƣờng. [9], [11] Căn cứ vào vị trí công tác, cán bộ, công chức đƣợc phân loại nhƣ sau: - Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý: Bao gồm những công chức đƣợc bầu cử theo nhiệm kỳ ở cấp xã là công chức giữ cƣơng vị chỉ huy trong điều hành công việc, đƣợc giao những thẩm quyền, trách nhiệm nhất định.
Thẩm quyền và trách nhiệm đƣợc gắn với chức vụ lãnh đạo. - Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý: Bao gồm những công chức chuyên môn. Trên cơ sở chuyên môn nghiệp vụ và nhiệm vụ đƣợc giao, thi 12 hành công vụ nhân danh quyền lực nhà nƣớc, tham mƣu cho lãnh đạo ra các quyết định hành chính và là ngƣời trực tiếp thực hiện các quyết định hành chính đó. CBCC là nhân tố chủ yếu, đóng góp hàng đầu vào sự tồn tại, phát triển của cơ quan hành chính nhà nƣớc, là những ngƣời đã có vị thế xã hội, đang giữ chức vụ hoặc trách nhiệm nhất định theo trình độ đào tạo và đƣợc xếp lƣơng và ngạch bậc tƣơng ứng trong hệ thống hành chính, nên chịu sự ràng buộc theo những nguyên tắc và khuôn khổ nhất định do tổ chức đặt ra, ít bị biến động.
Đội ngũ CBCC cơ sở rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với Nhà nƣớc, vì họ là ngƣời sống gần dân, gắn bó với nguời dân tại địa phƣơng đó, trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc trên địa bàn dân cƣ, giải quyết mọi nhu cầu của dân cƣ, bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa phƣơng, duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp phƣờng. Do tính chất công việc của cấp phƣờng, họ vừa giải quyết những công việc hàng ngày, vừa phải quán triệt các Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên, lại phải nắm tình hình thực tiễn ở địa phƣơng để từ đó đề ra kế hoạch, chủ trƣơng, biện pháp đúng đắn, thiết thực, phù hợp. CBCC cấp phƣờng bị chi phối, ảnh huởng rất nhiều bởi những phong tục tập quán làng quê, những nét văn hóa bản sắc riêng đặc thù của địa phƣơng, của dòng họ. Nhiệm vụ của họ rất nặng nề, vai trò của họ có tính then chốt, xét cả trong quan hệ giữa Đảng với dân, giữa công dân với Nhà nƣớc.
Sức mạnh của hệ thống chính trị, sự ổn định của xã hội luôn gắn liền với năng lực, phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ này. Họ có khả năng tổ chức, tập hợp và huy động mọi nguồn lực ở địa phƣơng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng ở cơ sở. Tuy nhiên về chất lƣợng lại rất yếu, độ tuổi tƣơng đối cao. Hơn nữa, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý của đội ngũ chủ chốt chính quyền cơ sở chƣa đồng đều, mặt bằng chung còn thấp, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu quản lý nhà nƣớc ở chính quyền cơ sở.
Ðây là một trong những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả giải quyết công việc của đội ngũ CBCC cấp phƣờng chƣa cao. Các tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng nguồn nhân lực CBCC phường 1. Quy mô, cơ cấu nguồn nhân lực cán bộ, công chức phường Nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả mọi cá nhân tham gia vào các hoạt động của tổ chức. Quy mô và cơ cấu trong một tổ chức là thành phần, tỷ lệ lao động của bộ phận nguồn nhân lực của một tổ chức phụ thuộc vào khối lƣợng công việc quản lý cần giải quyết và cách giải quyết công việc của từng nhân viên trong tổ chức nhƣ thế nào.
Do đó tùy thuộc vào quy mô của tổ chức và các yếu tố phụ thuộc điều kiện bên trong, bên ngoài của tổ chức nhƣ trình độ của nguồn nhân lực và cách thức quản lý của các cán bộ quản lý, đặc điểm công việc, sự phức tạp của hoạt động, các quan hệ trong tổ chức, tình hình thị trƣờng lao động và cạnh tranh, tình hình phát triển kinh tế của đất nƣớc, các chính sách phát triển kinh tế - xã hội của nhà nƣớc để lựa chọn quy mô và cơ cấu cho phù hợp. Nhân lực là nguồn lực có vai trò rất quan trọng và không thể thiếu đối với hoạt động của một tổ chức, chịu ảnh hƣởng của nhiều yếu tố đa dạng và phức tạp trong hoạt động. Do đó việc sử dụng nguồn nhân lực một cách hiệu quả đang là mục tiêu hàng đầu của các tổ chức. Cơ cấu nguồn nhân lực hoàn thiện sẽ góp phần giải quyết tốt các mục tiêu, nhiệm vụ của địa phƣơng.