Luận án tiến sĩ về giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hàng hải ...

Luận án tiến sĩ nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam, góp phần phát triển bền vững ngành hàng hải.

• Tác giả: Trần Công Sáng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Thành
• Trường học: Trường Đại học Hàng hải Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học hàng hải
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam

Chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam đang là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Ngành hàng hải đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, với việc vận chuyển hàng hóa chiếm hơn 90% tổng sản phẩm toàn cầu. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo thuyền viên vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Việc nâng cao chất lượng đào tạo không chỉ giúp thuyền viên Việt Nam có cơ hội việc làm tốt hơn mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành hàng hải.

1.1. Đánh giá hiện trạng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo hàng hải tại Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như chương trình đào tạo chưa cập nhật, thiếu cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại. Điều này dẫn đến việc thuyền viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của các công ty vận tải biển trong và ngoài nước.

1.2. Vai trò của nguồn nhân lực trong ngành hàng hải

Nguồn nhân lực hàng hải không chỉ là lực lượng lao động chính trong ngành mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngành hàng hải Việt Nam. Đội ngũ thuyền viên chất lượng cao sẽ giúp nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh của ngành hàng hải Việt Nam trên thị trường quốc tế.

II. Những thách thức trong đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam

Việc nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt giảng viên có trình độ, chương trình đào tạo chưa phù hợp với thực tiễn, và sự thiếu hụt cơ sở vật chất là những rào cản lớn. Để giải quyết những thách thức này, cần có sự đầu tư và cải cách toàn diện trong hệ thống đào tạo.

2.1. Thiếu hụt giảng viên có trình độ

Số lượng giảng viên có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực hàng hải còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo và khả năng truyền đạt kiến thức cho sinh viên. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giảng viên để nâng cao năng lực giảng dạy.

2.2. Chương trình đào tạo chưa phù hợp

Nhiều chương trình đào tạo hiện tại chưa được cập nhật theo tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến việc sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Cần thiết phải rà soát và điều chỉnh chương trình đào tạo để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của thị trường.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm cải cách chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, và tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao năng lực cho thuyền viên và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

3.1. Cải cách chương trình đào tạo

Cần thiết phải cập nhật chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là các quy định của STCW. Việc này sẽ giúp sinh viên nắm bắt được kiến thức và kỹ năng cần thiết để làm việc trong môi trường quốc tế.

3.2. Đầu tư cơ sở vật chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại là rất quan trọng. Các cơ sở đào tạo cần được trang bị đầy đủ thiết bị mô phỏng và công nghệ mới nhất để sinh viên có thể thực hành và trải nghiệm thực tế.

3.3. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và các trường đại học hàng hải trên thế giới sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo. Việc trao đổi giảng viên và sinh viên sẽ tạo cơ hội học hỏi và nâng cao trình độ cho cả hai bên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong đào tạo hàng hải

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều cơ sở đào tạo đã bắt đầu áp dụng công nghệ mới trong giảng dạy và học tập, giúp sinh viên tiếp cận với kiến thức hiện đại. Kết quả là tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm cao hơn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của nhà tuyển dụng.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong giảng dạy đã giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn. Các lớp học trực tuyến và mô phỏng thực tế đã trở thành công cụ hữu ích trong quá trình đào tạo.

4.2. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp

Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong ngành hàng hải đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy chất lượng đào tạo đã được cải thiện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Để phát triển bền vững nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam, cần tiếp tục cải cách và nâng cao chất lượng đào tạo. Các cơ sở đào tạo cần chủ động cập nhật chương trình, đầu tư cơ sở vật chất, và tăng cường hợp tác quốc tế. Hướng đi này sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường hàng hải quốc tế.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải cách đào tạo

Cải cách đào tạo là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải. Việc này không chỉ giúp sinh viên có kiến thức vững vàng mà còn tạo ra những thuyền viên có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và phương pháp giảng dạy mới. Đồng thời, việc xây dựng các chương trình hợp tác quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRẦN CÔNG SÁNG NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC HÀNG HẢI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT HẢI PHÒNG - 2020 BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRẦN CÔNG SÁNG NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC HÀNG HẢI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT NGÀNH: KHOA HỌC HÀNG HẢI; MÃ SỐ: 9840106 CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC HÀNG HẢI Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Viết Thành 2.TS Lương Công Nhớ HẢI PHÒNG - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản bản luận án tiến sĩ này là công trình nghiên cứu độc lập thực sự của cá nhân tôi, đƣợc thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, kiến thức của bản thân, kết hợp nghiên cứu khảo sát tình hình thực tiễn và dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS, TS Nguyễn Viết Thành và GS, TS Lƣơng Công Nhớ - Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam. Hải Phòng, ngày tháng năm 2020 Tác giả ThS. Trần Công Sáng i LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên tôi xin đƣợc bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến các thầy giáo PGS, TS Nguyễn Viết Thành và GS, TS Lƣơng Công Nhớ là những ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn tận tình để tôi có thể hoàn thành luận án của mình. Trong quá trình thực hiện luận án, tôi đã nhận đƣợc sự giúp đỡ của các cán bộ, giảng viên Khoa Hàng hải, Viện Đào tạo sau đại học, Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam; Lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức thuộc Cục Hàng hải Việt Nam. Tác giả xin cảm ơn Cục Hàng hải Việt Nam, các Chuyên gia trong lĩnh vực liên quan đóng góp những ý kiến xác đáng, hỗ trợ nhiệt tình đề tài nghiên cứu này. Cuối cùng tôi xin cảm ơn Gia đình và bạn bè, những ngƣời đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học của mình. Xin trân trọng cảm ơn! ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC BẢNG. vi DANH MỤC CÁC HÌNH . vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . vi MỞ ĐẦU . 1 C ƢƠNG I: C NG T C Đ O T O V UẤN LUYỆN T UYỀN VI N T I MỘT SỐ NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM . Giới thiệu chung và đánh giá nhu cầu đào tạo thuyền viên . Giới thiệu chung . Đánh giá về nhu cầu đào tạo và huấn luyện thuyền viên . Công tác đào tạo thuyền viên ở một số quốc gia . Công tác đào tạo thuyền viên ở Việt Nam . Mạng lƣới phân bổ các cơ sở đào tạo thuyền viên tại Việt Nam hiện nay24 1. Hệ thống đào tạo, huấn luyện và cấp chứng chỉ cho thuyền viên ở Việt Nam hiện nay. Đánh giá n ng lực đào tạo của các cơ sở đào tạo, huấn luyện àng hải tại Việt Nam . Thực trạng thuyền viên Việt Nam hiện nay . Tiêu chuẩn chuyên môn của thuyền viên Việt Nam . Cơ sở dữ liệu đội ngũ thuyền viên Việt Nam hiện nay. Sự phân bố số lƣợng thuyền viên Việt Nam theo vùng, miền . Kết luận chƣơng 1 . Quản lý nhà nƣớc . Cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải . Các vấn đề tồn đọng khác . 60 C ƢƠNG II: T C ĐỘNG CỦA C NG ƢỚC STCW 78 95 2 1 ĐẾN C NG T C Đ O T O, UẤN LUYỆN NG ẢI T I VIỆT NAM . hái quát về STCW và những sửa đổi bổ sung của nó . hái quát về sửa đổi Manila 2 1 đối với Công ƣớc và ộ luật STCW . Những thay đổi ch nh của sửa đổi Manila 2 1 đối với Công ƣớc và ộ luật STCW 78/95 . Phạm vi của sửa đổi Manila đối với Công ƣớc STCW, 1978.Nội dung ch nh của sửa đổi Manila đối với Công ƣớc STCW, 1978 31 67 2. Tác động của sửa đổi Manila 2 1 đối với Công ƣớc và ộ luật STCW 78 95 đến công tác đào tạo, huấn luyện hàng hải tại Việt Nam. Tác động đối với Ch nh quyền Hàng hải Việt Nam . Tác động đối với các cơ sở đào tạo, huấn luyện àng hải tại Việt Nam . Tác động đối với các công ty Vận tải biển Tổ chức quản lý thuyền viên 78 2. Tác động đối với ọc viên Thuyền viên. Kết luận chƣơng 2 . 79 C ƢƠNG III: C C GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ Đ O T O VÀ HUẤN LUYỆN CỦA C C CƠ SỞ Đ O T O & HUẤN LUYỆN HÀNG HẢI . Xây dựng hệ thống quản lý điện tử cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải . Xây dựng hệ thống quản lý điện tử cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải . Đề xuất mô hình E-learning trong đào tạo và huấn luyện thuyền viên . Bối cảnh chung . Lợi ch, khó kh n và cơ hội khi áp dụng E-learning . Ứng dụng E-learning trong đào tạo và huấn luyện thuyền viên . Xây dựng các Bộ qui chuẩn cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải. Tiêu chuẩn về cơ sở vật chất đổi với cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải đối với từng khóa học cụ thể . Tiêu chuẩn về ngƣời dạy (giáo viên, huấn luyện viên) đối với từng khóa học cụ thể. Tiêu chuẩn về nội dungchƣơng trình đào tạo của từng khóa học cụ thể 104 3. Xây dựng Bộ tiêu chuẩn đánh giá thuyền viên . 104 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 107 TÀI LIỆU THAM KHẢO . VI PHỤ LỤC II . XIV v DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Thống kê số lƣợng thuyền viên Việt Nam t nh đến 03/2020 (Số liệu thống kê của Cục Hàng hải Việt Nam) . Phân bố địa lý các khu vực có các trung tâm đào tạo, huấn luyện hàng hải ở Phillipines . Thống kê thời gian đào tạo hệ chính quy các bậc học. 29 hàng hải tại Việt Nam.4 Bảng thống kê số liệu thuyền viên Việt Nam từ n m 2 14 đến 03/2020 (Số liệu Cục Hàng hải Việt Nam) .5a Số liệu thống kê từ 1.5b Số liệu thống kê từ 1.5c Số liệu thống kê từ 1. 47 vi DANH MỤC CÁC HÌNH ình 1. Mạng lƣới các cơ sở đào tạo huấn luyện àng hải tại Việt Nam . Mô hình đào tạo hàng hải trình độ Đại học . Hệ thống huấn luyện và cấp chứng chỉ . Điều kiện để cấp giấy chứng nhận khả n ng chuyên môn mức vận hành . Hệ thống đào tạo, cấp bằng sỹ quan hàng hải .6 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam n m 2 14 .7 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam n m 2 15 .8 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam n m 2 16 .9 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam n m 2 17 .1 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam 2018 .11 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam 2019 .12 Cơ cấu thuyền viên Việt Nam 2020 . Sơ đồ phân bố đội ngũ thuyền viên Việt Nam theo vùng miền . Sơ đồ phân bố đội ngũ thuyền viên Việt Nam không bỏ nghề . 53 theo vùng miền . Mô hình chung quản lý điện tử . Hình vẽ mô tả các chức n ng cần có của hệ thống quản lý điện tử đối với cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải . Hình vẽ mô tả các chức n ng cần có của hệ thống quản lý điện tử đối với cơ quan quản lý nhà nƣớc . Hình vẽ mô tả các chức n ng cần có của hệ thống quản lý điện tử đối với học viên . Hình vẽ mô tả các chức n ng cần có của hệ thống quản lý điện tử đối với giảng viên . Mô hình quản lý điện tử cơ sở đào tạo và huấn luyện hàng hải . Ví dụ về tỷ lệ đào tạo e-learning và lớp học thực tế cho một khóa học đào tạo và huấn luyện hàng hải. Mô hình lý thuyết của e-learning trong đào tạo,huấn luyện hàng hải . 101 vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải thích International Convention on Standards of Training, STCW Certification and Watchkeeping for Seafarers GMDSS Global Maritime Distress Safety System IMO International Maritime Organization International Convention for the Prevention of MARPOL Pollution from Ships BGTVT Bộ giao thông vận tải TB Thông báo QĐ_TTg Quyết định Thủ tƣớng MSC Maritime Safety Committee ILO International Labour Organization EC European Commission International Maritime Safety Security and IMSSEA Environment Academy ISM Code International Safety Management Code ARPA Automatic Radar Plotting Aid ECDIS Electronic Chart Display and Information System CoC Certificate of Competency CoP Certificate of Proficiency EMSA European Maritime Safety Agency NĐ – CP Nghị định Ch nh phủ TT – BGTVT Thông tƣ ộ giao thông vận tải vi MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Ngành vận tải biển quốc tế vận chuyển trên 90% sản phẩm hàng hóa của nhân loại đi khắp thế giới, không t ngƣời trong chúng ta đã nhìn thấy tận mắt những con tàu to lớn và hiện đại, chứa đầy ắp hàng hóa khi nó ra vào các bến cảng. Đội ngũ thuyền viên dũng cảm đã và đang thực hiện một trong các công việc khó kh n để vận hành những con tàu đó vƣợt qua các điều kiện nguy hiểm, khắc nghiệt của thiên nhiên. Các con tàu đôi lúc phải vƣợt qua những con sóng khổng lồ, những cơn bão mạnh của đại dƣơng, những hiểm họa khôn lƣờng của thiên nhiên… Điều này càng khẳng định vai trò to lớn của đội ngũ thuyền viên trong việc phát triển ngành vận tải biển quốc tế; cũng không nhiều ngành nghề có đƣợc ngày tôn vinh nhƣ ngành đi biển, Tổ chức hàng hải thế giới (IMO) đã lấy ngày 25 6 hàng n m làm ngày tôn vinh thuyền viên. Tại Việt Nam, nguồn nhân lực thuyền viên Việt Nam là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện chiến lƣợc phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến n m 2 3 , tầm nhìn đến n m 2 45 là “Đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; đạt cơ bản các tiêu chí về phát triển bền vững kinh tế biển; hình thành văn hóa sinh thái biển; chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, nước biển dâng; ngăn chặn xu thế ô nhiễm, suy thoái môi trường biển, tình trạng sạt lở bờ biển và xâm thực; phục hồi và bảo tồn các hệ sinh thái biển quan trọng. Những thành tựu khoa học mới, tiên tiến, hiện đại trở thành nhân tố trực tiếp thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển”[3].