Luận án tiến sĩ nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hàng hải việt nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam, góp phần phát triển bền vững ngành hàng hải.

• Tác giả: Trần Công Sáng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Thành
• Trường học: Trường Đại học Hàng hải Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học hàng hải
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam

Chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam đang là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Ngành hàng hải đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, với việc vận chuyển hàng hóa chiếm hơn 90% tổng sản phẩm toàn cầu. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo thuyền viên vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Việc nâng cao chất lượng đào tạo không chỉ giúp thuyền viên Việt Nam có cơ hội việc làm tốt hơn mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành hàng hải.

1.1. Đánh giá hiện trạng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo hàng hải tại Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như chương trình đào tạo chưa cập nhật, thiếu cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại. Điều này dẫn đến việc thuyền viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của các công ty vận tải biển trong và ngoài nước.

1.2. Vai trò của nguồn nhân lực trong ngành hàng hải

Nguồn nhân lực hàng hải không chỉ là lực lượng lao động chính trong ngành mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngành hàng hải Việt Nam. Đội ngũ thuyền viên chất lượng cao sẽ giúp nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh của ngành hàng hải Việt Nam trên thị trường quốc tế.

II. Những thách thức trong đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam

Việc nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt giảng viên có trình độ, chương trình đào tạo chưa phù hợp với thực tiễn, và sự thiếu hụt cơ sở vật chất là những rào cản lớn. Để giải quyết những thách thức này, cần có sự đầu tư và cải cách toàn diện trong hệ thống đào tạo.

2.1. Thiếu hụt giảng viên có trình độ

Số lượng giảng viên có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực hàng hải còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo và khả năng truyền đạt kiến thức cho sinh viên. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giảng viên để nâng cao năng lực giảng dạy.

2.2. Chương trình đào tạo chưa phù hợp

Nhiều chương trình đào tạo hiện tại chưa được cập nhật theo tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến việc sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Cần thiết phải rà soát và điều chỉnh chương trình đào tạo để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của thị trường.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hàng hải, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm cải cách chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, và tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao năng lực cho thuyền viên và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

3.1. Cải cách chương trình đào tạo

Cần thiết phải cập nhật chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là các quy định của STCW. Việc này sẽ giúp sinh viên nắm bắt được kiến thức và kỹ năng cần thiết để làm việc trong môi trường quốc tế.

3.2. Đầu tư cơ sở vật chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại là rất quan trọng. Các cơ sở đào tạo cần được trang bị đầy đủ thiết bị mô phỏng và công nghệ mới nhất để sinh viên có thể thực hành và trải nghiệm thực tế.

3.3. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và các trường đại học hàng hải trên thế giới sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo. Việc trao đổi giảng viên và sinh viên sẽ tạo cơ hội học hỏi và nâng cao trình độ cho cả hai bên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong đào tạo hàng hải

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều cơ sở đào tạo đã bắt đầu áp dụng công nghệ mới trong giảng dạy và học tập, giúp sinh viên tiếp cận với kiến thức hiện đại. Kết quả là tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm cao hơn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của nhà tuyển dụng.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong giảng dạy đã giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn. Các lớp học trực tuyến và mô phỏng thực tế đã trở thành công cụ hữu ích trong quá trình đào tạo.

4.2. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp

Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong ngành hàng hải đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy chất lượng đào tạo đã được cải thiện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đào tạo nguồn nhân lực hàng hải

Để phát triển bền vững nguồn nhân lực hàng hải Việt Nam, cần tiếp tục cải cách và nâng cao chất lượng đào tạo. Các cơ sở đào tạo cần chủ động cập nhật chương trình, đầu tư cơ sở vật chất, và tăng cường hợp tác quốc tế. Hướng đi này sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường hàng hải quốc tế.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải cách đào tạo

Cải cách đào tạo là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải. Việc này không chỉ giúp sinh viên có kiến thức vững vàng mà còn tạo ra những thuyền viên có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và phương pháp giảng dạy mới. Đồng thời, việc xây dựng các chương trình hợp tác quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Ngành vận tải biển quốc tế vận chuyển trên 90% sản phẩm hàng hóa của nhân loại đi khắp thế giới, không t ngƣời trong chúng ta đã nhìn thấy tận mắt những con tàu to lớn và hiện đại, chứa đầy ắp hàng hóa khi nó ra vào các bến cảng. Đội ngũ thuyền viên dũng cảm đã và đang thực hiện một trong các công việc khó kh n để vận hành những con tàu đó vƣợt qua các điều kiện nguy hiểm, khắc nghiệt của thiên nhiên. Các con tàu đôi lúc phải vƣợt qua những con sóng khổng lồ, những cơn bão mạnh của đại dƣơng, những hiểm họa khôn lƣờng của thiên nhiên… Điều này càng khẳng định vai trò to lớn của đội ngũ thuyền viên trong việc phát triển ngành vận tải biển quốc tế; cũng không nhiều ngành nghề có đƣợc ngày tôn vinh nhƣ ngành đi biển, Tổ chức hàng hải thế giới (IMO) đã lấy ngày 25 6 hàng n m làm ngày tôn vinh thuyền viên.

Tại Việt Nam, nguồn nhân lực thuyền viên Việt Nam là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện chiến lƣợc phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến n m 2 3 , tầm nhìn đến n m 2 45 là “Đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; đạt cơ bản các tiêu chí về phát triển bền vững kinh tế biển; hình thành văn hóa sinh thái biển; chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, nước biển dâng; ngăn chặn xu thế ô nhiễm, suy thoái môi trường biển, tình trạng sạt lở bờ biển và xâm thực; phục hồi và bảo tồn các hệ sinh thái biển quan trọng. Những thành tựu khoa học mới, tiên tiến, hiện đại trở thành nhân tố trực tiếp thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển”[3]. Tuy nhiên, nƣớc ta với chiến lƣợc phát triển bền vững kinh tế biển đến n m 2 3 , tầm nhìn đến n m 2 45 trở thành một quốc gia biển hùng mạnh về cả kinh tế, chính trị, quốc phòng và an ninh đang đứng trƣớc nhiều thách thức lớn. Ở đây, tác giả đề cập đến một trong những thách thức lớn chính là: Chất lƣợng đào tạo, huấn luyện thuyền viên ở nƣớc ta vài thập niên qua ít nhiều vẫn chƣa thực sự đạt đƣợc nhƣ mong muốn.

Hiện tại, ở Việt Nam vẫn còn 1 mốt số lƣợng thuyền viên không nhỏ chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu chuyên môn nghề nghiệp cao, đặc biệt là không yêu nghề, không muốn gắn bó với nghề; hiệu quả đào tạo, huấn luyện thuyền viên tại một vài cơ sở đào tạo ở nƣớc ta ít nhiều vẫn chƣa đạt đƣợc kỳ vọng. Thực tế hiện nay, một số công ty vận tải biển trong nƣớc, các tổ chức quản lý thuyền viên Việt Nam đều chấp nhận thuê cả thuyền viên chất lƣợng chƣa cao làm việc trên các tàu biển với mức lƣơng thấp; do thiếu hụt thuyền viên, gần đây một số công ty Việt Nam đã phải thuê cả thuyền viên các nƣớc Ấn Độ, Philippines, angladesh … Nhu cầu xuất khẩu lao động thuyền viên để làm việc trên các tàu biển nƣớc ngoài là rất lớn, nhiều nƣớc muốn tuyển dụng thuyền viên Việt Nam, nhƣng qua phỏng vấn chỉ có một số lƣợng t đáp ứng tiêu chuẩn, ký đƣợc hợp đồng lao động (tỉ lệ thuyền viên Việt Nam làm việc cho các chủ tàu nƣớc ngoài còn thấp khoảng 3.000 trên tổng số 15.000 thuyền viên dƣ thừa). Những vấn đề tác giả nêu ra trên đây cho thấy: Hiệu quả đào tạo, huấn luyện thuyền viên của nƣớc ta vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần suy ngẫm và phải có giải pháp khắc phục cụ thể, kịp thời. Ch nh vì vậy Đề tài " ghi n cứu giải pháp nâng cao ch t ư ng đ o tạo v phát triển nguồn nhân ực h ng hải Việt am đƣợc thực hiện là cần thiết và ph hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.

Thông qua việc tiếp cận nghiên cứu đề tài, tác giả hi vọng sẽ đƣa ra đƣợc các giải pháp mang t nh khoa học và thực tiễn cao, qua đó có thể nâng cao hơn nữa chất lƣợng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực àng hải tại Việt Nam đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực của STCW78/95/2010. Tổng quan tình hình nghiên cứu và tài liệu liên quan đến đề tài luận án 2. S C v sửa đổi ổ sun Đặc th của ngành àng hải là t nh quốc tế hóa cao trong sử dụng nguồn nhân lực, thuyền bộ đa quốc tịch làm việc trên các con tàu chạy tuyến quốc tế đã trở nên rất phổ biến và điều này đòi hỏi mỗi thuyền viên phải đạt 2 đƣợc những n ng lực ph hợp với một chuẩn mực quốc tế chung. Mặt khác, với những con tàu có thuyền bộ đơn quốc tịch thì do việc phải di chuyển giữa các cảng của những quốc gia khác nhau cũng đòi hỏi thuyền viên phải đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực này.

Vì vậy, giáo dục đào tạo và huấn luyện đội ngũ thuyền viên phải tuân theo chuẩn mực của ông ước quốc tế về ti u chuẩn u n u ện, p ph p v rực ca cho hu ền vi n (STCW) của Tổ chức àng hải Quốc tế (IMO). Công ƣớc quốc tế về tiêu chuẩn uấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên, 1978 (International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers, 1978), đã đƣợc thông qua tại ội nghị Quốc tế về Tiêu chuẩn uấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên ngày 7 7 1978. Công ƣớc STCW 1978 có hiệu lực ngày 28 4 1984, từ đó cho đến nay các sửa đổi lớn đã đƣợc thông qua vào các n m: 1991, 1994, 1995, 1997, 1998, 2 4, 2 7 và 2 1. Sửa đổi n m 1991, về hệ thống an toàn cứu nạn hàng hải toàn cầu (GM SS) và đƣa vào thử nghiệm, đã đƣợc thông qua bằng Nghị quyết MSC.21(59) và có hiệu lực ngày 1 12 1992.

Sửa đổi n m 1994, về các yêu cầu đào tạo huấn luyện đặc biệt cho thuyền viên trên tàu k t, đã đƣợc thông qua bằng Nghị quyết MSC.33(63) và có hiệu lực ngày 1 1 1996. Sửa đổi n m 1995 đã đƣợc thông qua bằng Nghị quyết 1 của ội nghị Thành viên Công ƣớc về Tiêu chuẩn uấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên đƣợc triệu tập bởi Tổ chức àng hải Quốc tế (IMO) họp tại cơ quan Trung ƣơng của Tổ chức này từ ngày 26 6 1995 đến ngày 7 7 1995 ( ội nghị STCW 1995). ội nghị 1995 đã thông qua ộ luật về uấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên. ộ luật STCW bao gồm: - Phần A: Các qui định bắt buộc, trong đó nêu ra các đối chiếu chi tiết gắn liền với phụ lục Công ƣớc, diễn giải cụ thể các tiêu chuẩn tối thiểu cần 3 thiết để Thành viên Công ƣớc tuân thủ nhằm làm cho Công ƣớc có hiệu lực đầy đủ và hoàn chỉnh đối với các quy định của Công ƣớc.

- Phần : Các hƣớng dẫn đƣợc khuyến nghị để hỗ trợ Thành viên Công ƣớc và những ai liên quan đến việc thực hiện, vận dụng và áp đặt các giải pháp nhằm làm cho Công ƣớc STCW có hiệu lực đầy đủ và hoàn chỉnh theo cách nhất quán. Sửa đổi 1997: Đối với Công ƣớc và phần A của ộ luật, về đào tạo huấn luyện thuyền viên trên tàu khách và tàu khách ro – ro, đã đƣợc thông qua bằng nghị quyết MSC. Các sửa đổi này có hiệu lực ngày 1 1 1999. Sửa đổi 1998: Đối với phần A của ộ luật, về nâng cao n ng lực cho tác nghiệp chất và xếp hàng hóa, đặc biệt đối với hàng rời, đã đƣợc thông qua bằng nghị quyết MSC.

Các sửa đổi này có hiệu lực từ ngày 01/01/2003. Sửa đổi tháng 5 n m 2 4: Đối với phần A của ộ luật, điều chỉnh các giấy chứng nhận và xác nhận, đã đƣợc thông qua bằng nghị quyết MSC.156(78), và đối với phần A của ộ luật, xem x t về khả n ng của các trang bị ngậm tải và nhả tải liên quan đến phƣơng tiện cứu sinh và xuồng cấp cứu không phải là xuồng cấp cứu tốc độ cao, đã đƣợc thông qua bằng nghị quyết MSC. Cả hai phần sửa đổi đều có hiệu lực ngày 1 7 2 6. Sửa đổi 2 6: Đối với phần A của ộ luật đƣa ra, một trong nhiều nội dung, các giải pháp liên quan đến Sỹ quan an ninh, đƣợc thông qua bằng nghị quyết MSC.2 9(81) và có hiệu lực ngày 1 1 2 8.

Các sửa đổi đã cập nhật tiêu chuẩn n ng lực cần thiết, đ c biệt đƣợc soi sáng bởi sự phát triển của công nghệ mới, đƣa ra các yêu cầu và phƣơng pháp luận mới cho đào tạo huấn luyện và chứng nhận, cải tiến cơ chế xác nhận theo các quy định của nó, các yêu cầu cụ thể về giờ làm việc và nghỉ 4 ngơi, ng n chặn sự lạm dụng ma túy và các chất có cồn, tiêu chuẩn về ph hợp sức khỏe cho thuyền viên. i qu t về ửa đổi Manila đối v i C n ƣ v luật STCW Việt Nam là thành viên chính thức của Công ƣớc quốc tế về Tiêu chuẩn huấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên n m 1978, sửa đổi 1995 (STCW78 95). Đoàn Việt Nam đã tham dự Hội nghị ngoại giao tổ chức từ ngày 21 đến ngày 25 tháng 6 n m 2 1 tại Manila, Philippines với sự trợ giúp của Chính phủ Philippines và sự tham gia của hơn 5 đại biểu đến từ 85 quốc gia thành viên IMO, cùng với các quan sát viên từ 3 hiệp hội liên kết, tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Uỷ ban Châu Âu (EC), một tổ chức liên chính phủ khác và 17 tổ chức phi Chính phủ. ội nghị đã thông qua: - Sửa đổi đối với phụ lục Công ƣớc Quốc tế về Tiêu chuẩn uấn luyên, Cấp ph p và Trực ca cho Thuyền viên, 1978 c ng với Nghị quyết 1 về việc thông qua các sửa đổi đối với phục lục của Công ƣớc hợp thành phụ bản 1 của iên bản Cuối c ng; - Sửa đổi đối với ộ luật uấn luyện, Cấp ph p và Trực ca cho thuyền viên c ng với Nghị quyết 2 về việc thông qua các sửa đổi đối với ộ luật, hợp thành phụ bản 2 của iên bản Cuối c ng.