Phần mở đầu: 11 trang Phần nội dung: gồm 3 chương Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đạt trình độ Th.s QLGD và kinh nghiệm của một số nước (47 trang). Chƣơng 2: Thực trạng công tác đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đạt trình độ thạc sĩ quản lý giáo dục ở Việt nam (49 trang). Chƣơng 3: các giải pháp đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đạt trình độ thạc sĩ quản lý giáo dục ở Việt Nam hiện nay (38 trang). Phần kết luận và khuyến nghị : 4 trang Ngoài ra có Danh mục tài liệu tham khảo và 9 Phụ lục.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠT TRÌNH ĐỘ TH.S QLGD VÀ KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƢỚC 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Các nhà nghiên cứu ở nhiều nước trong khu vực và trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ Th.s QLGD thông qua quá trình đào tạo từ việc tuyển chọn người học, đến chương trình, nội dung và cả phương pháp đào tạo. Ở nước ta, do công tác đào tạo, bồi dưỡng CBQLGD nhất là đối với đội ngũ QLGD có trình độ cao là thạc sĩ và tiến sĩ mới chỉ được tiến hành từ hơn 10 năm nay, do vậy các công trình nghiên cứu về vấn đề này còn ít và chưa được phổ biến rộng rãi. Thông qua kết quả nghiên cứu về đào tạo, xây dựng đào tạo đội ngũ Th.s QLGD của các tác giả trên thế giới, có thể tổng quan vấn đề nghiên cứu theo các nội dung chính sau đây: Lựa chọn người học, chương trình đào tạo, phương pháp đào tạo và vấn đề đánh giá kết quả đào tạo.
Trên thế giới 1. Lựa chọn người học Vấn đề lựa chọn người học được đặc biệt quan tâm vì các nhà nghiên cứu (Wynne và Mc.Pherson, Daniel Duke, Mark E. Anderson (Mĩ), chuyên gia các nước XHCN trước đây ở Bungary, Liên Xô, Tiệp Khắc…) cho rằng những người học sau này sẽ nắm giữ những vai trò lãnh đạo và quản lí chủ chốt trong hệ thống giáo dục, do đó họ phải có những năng lực trí tuệ và phẩm chất nhất định để đáp ứng chất lượng đào tạo trong quá trình học cũng như quá trình công tác sau này. Anderson nhận thấy những con đường truyền thống dẫn đến chức vụ hiệu trưởng bao gồm: thâm niên công tác, bằng cấp đại học, thậm chí chức phó hiệu trưởng, đã không tỏ ra thích hợp.
Tuy nhiên, để xác định ai là người có thể trở thành nhà lãnh đạo giáo dục không phải là chuyện dễ dàng. Daniel Duke cảnh báo: có những người bộc lộ tất cả những phẩm chất có liên quan đến khả năng lãnh đạo, nhưng lại thất bại 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com không làm lãnh đạo được. Một số người thông thạo mọi yếu tố cần thiết- từ bước lập kế hoạch đến bước ra quyết định- nhưng họ không thể hiện ấn tượng họ có thể lãnh đạo. Khả năng lãnh đạo dường như là một hiện tượng dạng thức, lớn hơn tổng thể những bộ phận hành vi trong nó [81].
Vì việc xác định và lựa chọn cán bộ lãnh đạo khó khăn như vậy nên không thể dùng một phương pháp hay một vài tiêu chí duy nhất. Chuyên gia các nước XHCN trước đây (Bungari, Liên Xô, Tiệp Khắc…) cho rằng, khi tuyển chọn người học để đào tạo họ thành những người cán bộ quản lí và lãnh đạo sau này cần tính tới học thức, thâm niên công tác, biểu hiện sáng tạo, đặc biệt cần nghiên cứu kĩ lưỡng triển vọng lâu dài của cán bộ (cán bộ nào có thể đào tạo để giữ chức vụ cao hơn, cán bộ nào dù có kinh nghiệm và làm tốt trách nhiệm của chức vụ hiện tại nhưng không thể đảm nhiệm những trách nhiệm mới…) [20]. Daniel Duke khuyên chúng ta hãy xác định và xây dựng chân dung lãnh đạo trước khi tiến hành công tác lựa chọn. Chân dung lãnh đạo, theo ông, giúp chúng ta phát hiện ra những lãnh đạo tiềm năng bằng cách quyết định xem họ có nhiều (không nhất thiết là tất cả) những phẩm chất này không.
Cũng theo ông, những lãnh đạo giỏi thường là người hướng ngoại, giỏi làm việc với con người, có kỹ năng và khả năng giao tiếp tốt. Họ sáng tạo, nhận biết mục tiêu của mình, và tự tin. Là những người tiên phong, họ không sợ áp dụng luật lệ một cách linh hoạt, nhưng cũng biết nhượng bộ để làm được công việc[46]. Một ứng dụng khác của chân dung lãnh đạo là công tác đánh giá.
Những người phải đánh giá các nhà quản lý có thể sử dụng chân dung này để chọn tiêu chí đánh giá. Bức chân dung tưởng tượng này cũng có thể dùng để các nhà quản lí, lãnh đạo tự đánh giá bản thân. Những người lãnh đạo có thể so sánh mình với những người lãnh đạo giỏi để chấm điểm mình. Chân dung của người lãnh đạo giỏi cũng hữu ích cho việc soạn các chương trình đào tạo quản lý, hướng dẫn ta đâu là những khía cạnh quan trọng cần chú trọng trong công tác đào tạo [81].
13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lynn Olson đưa ra các tiêu chuẩn của người lãnh đạo nhà trường: phải là người lãnh đạo thiết kế và xây dựng, linh hoạt, tập trung vào việc nâng cao thành tích học tập của học sinh, là người lãnh đạo quá trình dạy học, người biết và có khả năng làm kinh tế cho nhà trường, có chuyên môn sư phạm [73]. Wynne và Mc Pherson đề nghị lựa chọn, đánh giá người học theo các tiêu chuẩn sau đây: Cần có mức trí tuệ tối thiểu để được nhận vào công tác quản lý hay một chương trình đào tạo quản lý. Biện pháp để đánh giá khả năng trí tuệ là cho thí sinh làm các bài kiểm tra. Mặc dù có người lý luận coi những bài kiểm tra như bài loại suy là không thích hợp, St Clair và Mc Intyre cho rằng kết quả những bài thi này vẫn có liên hệ khá chặt chẽ với khả năng trí tuệ, do đó nó có thể là tiêu chí lựa chọn có giá trị cho các chương trình đào tạo quản lý [81].
Một tiêu chí khác có thể áp dụng vào việc tuyển chọn và đánh giá người quản lý là kỹ năng giao tiếp của họ. Bài kiểm tra viết có thể đo được khả năng ăn nói và sự hướng ngoại của nhà quản lý tiềm năng. Phỏng vấn cá nhân tỏ ra đặc biệt hữu hiệu để đánh giá khả năng giao tiếp và lắng nghe của ứng cử viên. Cấp trên, cấp dưới và người đồng cấp có thể đánh giá khả năng các nhà quản lý hoặc người xin học các chương trình quản lý làm quen với mọi người và hiểu những vấn đề của những típ người khác nhau.
Mặc dù phương thức này hơi giống một cuộc thi xem ai được yêu mến nhất, các nghiên cứu nói trên cho rằng những nhà quản lý kém giao tiếp sẽ khó trở thành người lãnh đạo giỏi hơn những người khác. Hai ông nhấn mạnh: "cần chú trọng nhiều hơn đến việc phỏng vấn có bối cảnh; tiến cử tắt (với những ứng cử viên thích hợp); và quá trình giúp người có tiềm năng lãnh đạo làm quen hoà nhập. "[81] Wynne và McPherson còn cho rằng, để chọn thăng tiến giáo viên và nhà quản lý, cấp trên nên lựa chọn người không cần nhiều giám sát mà làm nhiều việc. Người ta thường quá hay chọn những người nghe lời và làm mọi việc như được bảo.
Thay vào đó, người được đưa lên ghế lãnh đạo cần là những người sáng tạo và có lập trường riêng. Họ cần có mục đích rõ ràng, có 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thể giải trình những mục đích đó và thể hiện chứng cớ cho thấy họ đang từng bước tiến đến mục đích [81]. Một vấn đề khó khăn khác là việc đo lường các phẩm chất tâm lí, thí dụ ý chí, lòng tự tin, lòng nhân ái, khoan dung. Vì vậy, Wynne và McPherson đề nghị đo lường sự thay đổi thái độ của người được tuyển chọn trước một sự kiện.
Mặc dù cảm giác về sự tự tin bên trong có lẽ khó đo lường được trong quá trình tuyển chọn vì nó quá phức tạp, nhưng thay đổi thái độ trước một sự việc có thể tìm thấy và đánh giá được, và những thay đổi thật sự có thể đo lường được [81]. Như vậy, các công trình nghiên cứu kể trên đã đề ra các tiêu chí cần có để lựa chọn người học cho chương trình đào tạo Thạc sĩ quản lý giáo dục là: - Trình độ học vấn và khả năng tư duy - Thâm niên công tác quản lí - Năng lực sư phạm - Biết cách làm việc, trọng tâm là nâng cao thành tích học tập cho học sinh. - Biết sáng tạo - Có mục đích công việc rõ ràng - Giỏi giao tiếp - Đặc biệt là triển vọng đào tạo của người được đào tạo - Các phẩm chất đạo đức và tâm lí: có bản lĩnh, tự tin, nghị lực, linh hoạt, có tham vọng công việc… Các phương pháp để lựa chọn người học là: Kiểm tra qua bài test (viết) - Phỏng vấn có bối cảnh - Tiến cử tắt - Giải quyết tình huống (để đo lường thái độ) Những phương pháp này về sau được cụ thể hoá và được áp dụng một cách khá rộng rãi, đặc biệt là phương pháp kiểm tra viết và tiến cử tắt thông 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com qua thư giới thiệu của giáo sư hay của người lãnh đạo cấp trên nơi người học đang công tác trong tiến trình lựa chọn người học ở nhiều nước. Chương trình đào tạo Chương trình đào tạo là lĩnh vực được quan tâm nghiên cứu nhiều nhất.
Những nghiên cứu này có thể bắt gặp trong các công trình của nhiều tác giả người Anh và Mĩ (Mark E Anderson, Sergiovanni, Bulach, Clete - Pickett, Winston - Boothe, Diana, Lynn Olson, Fiedler, David Dean, Leverne Barret và Edgar Yoder , McPherson, Wynne.) và một số tác giả thuộc các nước trong khối XHCN trước đây: J. Các nhà nghiên cứu này chú ý phân tích các lỗi lầm của các nhà quản lí giáo dục dễ mắc phải, tìm nguyên nhân và xác định chủ yếu là do các chương trình đào tạo có những khiếm khuyết đã không đào tạo họ những vấn đề cần thiết của công tác quản lí [64].