CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI SACOMBANK TIỀN GIANG – PGD GÒ CÔNG. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI SACOMBANK TIỀN GIANG – PGD GÒ CÔNG. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG 1. Khái niệm về cho vay tiêu dùng Hoạt động của Ngân hàng bao gồm hoạt động kinh doanh tiền tệ và các dịch vụ Ngân hàng với nội dung là thường xuyên nhận tiền gửi và sử dụng khoản tiền để phục vụ cho một số hoạt động kinh doanh của Ngân hàng như: cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Trong đó, Hoạt động cho vay là nguồn thu nhập chính của Ngân hàng trong hoạt động kinh doanh. Theo điều 4 Luật số 47/2010/QH12 của Quốc hội, Luật các tổ chức tín dụng: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho bên vay một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một khoản thời gian cụ thể theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.” Cho vay tiêu dùng là một trong những hình thức cấp tín dụng phổ biến được áp dụng rộng rãi khắp ở các Ngân hàng trong nước lẫn ngoài nước với mục đích nhằm phục vụ cũng như tài trợ cho nhu cầu: chi tiêu, mua sắm, du lịch, sửa chữa nhà cửa…Các khoản vay này còn giúp người tiêu dùng có thể chi trả các khoản phí trong cuộc sống hằng ngày, tạo cho họ có cuộc sống chất lượng hơn trước khi họ có đủ khả năng tài chính để thụ hưởng.
Qua đó chúng ta có thể rút ra khái niệm chung nhất về cho vay tiêu dùng, “cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay của Ngân hàng thương mại, trong đó Ngân hàng sẽ giao hoặc cam kết giao cho khách hàng cá nhân hoặc hộ gia đình một khoản tiền nhất định để sử dụng với mục đích tiêu dùng với nguyên tắc hoàn trả cả gốc lẫn lãi trong một khoản thời gian nhất định.TS Nguyễn Văn Tiến (2014), Giáo trình nguyên lý & nghiệp vụ NHTM, NXB Thống kê: “ Cho vay tiêu dùng là một hình thức tín dụng, qua đó 2 Ngân hàng cho khách hàng là cá nhân hay hộ gia đình vay một lượng tiền nhất định để mua hàng hóa dịch vụ sử dụng vào mục đích tiêu dùng.TS Mai Văn Bạn (2011), Giáo trình nghiệp vụ NHTM, NXB Tài Chính: “ Cho vay tiêu dùng là loại hình cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân và hộ gia đình.” Theo TS Nguyễn Minh Kiều (2009), Nghiệp vụ NHTM, NXB Thống Kê: “Cho vay tiêu dùng là loại cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu và mua sắm tiện nghi sinh hoạt gia đình nhằm nâng cao đời sống dân cư. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Đối tượng khách hàng vay: Khách hàng vay chủ yếu là cá nhân hoặc hộ gia đình. Đối tượng vay tiêu dùng rất đa dạng và được chia thành nhiều nhóm dựa trên khả năng tài chính của họ. Thứ nhất là các nhóm khách hàng có thu nhập cao, ổn định thì nhu cầu vay của họ cao hơn là so với các nhóm khách hàng có nhu nhập thấp và thu nhập trung bình, vì đa phần họ muốn sử dụng số tiền mình vay được để chi tiêu cho những thứ lặt vặt trong cuộc sống hằng hàng ngày để không bị ảnh hưởng đến số tiền họ đang tích lũy cho các dự án trong tương lai.
Còn đối với các nhóm khách hàng có thu nhập thấp và trung bình thì họ muốn sử dụng số tiền mình vay được để cân bằng cán cân giữa thu và chi, một phần nào đó họ cũng không muốn phải bỏ ra số tiền tiết kiệm để phục vụ cho mục đích tiêu dùng. Mục đích vay: Phục vụ nhu cầu tiêu dùng của khách hàng cá nhân, hộ gia đình nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, không bao gồm mục đích vay để kinh doanh. Nguồn trả nợ: Nguồn trả nợ chính của khách hàng trong vay tiêu dùng đến từ thu nhập từ lương hàng tháng của họ, hoặc có thể đến từ kinh doanh, sản xuất. Thu nhập ổn định thì sẽ được ưu tiên trong quyết định cho vay tiêu dùng của ngân hàng.
Nếu như khách hàng mất khả năng chi trả thì nguồn trả nợ này sẽ là tài sản thế chấp. 3 Lãi suất vay: Do quy mô cho vay thường nhỏ nhưng lại phải đối mặt với nhiều rủi ro lẫn chi phí cho vay cao, lớn hơn so với các khoản vay sản xuất kinh doanh, do đó ngân hàng thường định giá lãi suất cho vay tiêu dùng cao. Nhu cầu vay của khách hàng: phụ thuộc vào mức độ mong muốn của khách hàng cũng như phụ thuộc vào tình hình của nền kinh tế, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế càng cao thì nhu cầu vay của khách hàng cũng ngày càng tăng lên, nếu như nền kinh tế suy thoái sẽ làm giảm đi nhu cầu vay của khách hàng Qua đó có thể thấy được rằng cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay có rủi ro cao, mặc dù thời gian cho vay khá đa dạng nhưng bên cạnh đó phải đối mặt với chi phí lớn từ Ngân hàng. Khách hàng còn phải chịu nhiều sự tác động đến từ: tình hình kinh tế bất ổn suy thoái, thiên tai lũ lụt, thất nghiệp, cắt giảm lương, tình trạng sức khỏe ốm đau bệnh tật, ngoài ra việc thu chi mất cân đối sẽ ảnh hưởng mạnh đến khả năng thu hồi vốn của Ngân hàng.
Do đó việc thu thập thông tin tài chính, khả năng chi trả của khách hàng là rất khó khăn để có thể tổng hợp một cách đầy đủ và chính xác.Bên cạnh đó Ngân hàng còn phải đối mặt với một chi phí lớn để phục vụ cho quá trình thẩm định, xét duyệt cũng như quản lý hồ sơ vay với số lượng lớn nhưng giá trị thu được thì lại nhỏ. Phân loại cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng của Ngân hàng bao gồm: Cho vay tiêu dùng trả góp: là hình thức cho vay mà khách hàng đi vay phải trả nợ gốc và lãi cho Ngân hàng theo kỳ hạn nhất định trong thời gian vay theo thỏa thuận của hai bên, lãi được tính theo dư nợ gốc và số ngày thực tế của kỳ hạn trả nợ. CVTD trả góp thường áp dụng cho các món vay có giá trị lớn và thời hạn vay dài. Cho vay tiêu dùng từng lần: là hình thức cho vay mà trong đó kỳ hạn trả nợ gốc và kỳ hạn trả lãi có thể trùng hoặc không trùng nhau, kỳ hạn trả nợ gốc và lãi sẽ linh động nếu là cho vay ngắn hạn.
4 Căn cứ mục đích vay của khách hàng bao gồm: Cho vay tiêu dùng phi cư trú: nhằm phục vụ nhu cầu mua sắm xe cộ, trang trải các chi phí hàng tháng, học hành, giải trí, du lịch và đồ dùng gia đình,… Các khoản vay này đa phần là ngắn hạn với quy mô nhỏ nên chi phí cao, rủi ro cao hơn so với cho vay tiêu dùng cư trú. Cho vay tiêu dùng cư trú: là các khoản vay nhằm phục vụ cho các nhu cầu mua sắm, xây dựng hoặc cải tạo nhà ở của khách hàng vay vốn. Các khoản vay này thường có quy mô lớn và vay trong thời gian dài. Cơ sở lý thuyết về chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại 1.
Khái niệm chất lượng cho vay tiêu dùng của NHTM Cho vay tiêu dùng là một trong những hình thức cấp tín dụng đang được các Ngân hàng sử dụng rộng rãi hiện nay vì con số lợi nhuận mà nó có thể đem về cho Ngân hàng là rất lớn. Do đó một Ngân hàng muốn có được lợi ích cao nhất thì chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng đó phải tốt. Sản phẩm có chất lượng tốt sẽ thu hút được nhiều khách hàng cũng như có thể tạo cho khách hàng luôn có trạng thái thoải mái và an toàn khi sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ. Đó cũng là tiền đề để tạo dựng lòng trung thành của khách hàng đối với sản phẩm dịch vụ, bên cạnh đó một khi mà khách hàng có cái nhìn tốt về sản phẩm thì họ sẽ có khuynh hướng giới thiệu sản phẩm cho bạn bè, người thân hoặc trên mạng xã hội thông qua các đánh giá tích cực.
Do đó, các nhà cung cấp các sản phẩm dịch vụ ngày nay luôn không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm của họ để làm hài lòng khách hàng vì họ biết rằng khách hàng chính là công cụ hữu hiệu nhất của việc quảng bá sản phẩm của họ đến tay của người tiêu dùng khác, từ đó giữ vững và phát triển thị phần trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Vì vậy, chất lượng cho vay tiêu dùng được hiểu thông qua khái niệm như sau: “Khoản cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại có chất lượng khi nó 5 thỏa mãn nhu cầu vay vốn tiêu dùng của khách hàng cá nhân và hộ gia đình, được khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích đảm bảo trả đầy đủ nợ gốc và lãi đúng thời gian đã thỏa thuận cho Ngân hàng, tạo cơ sở cho Ngân hàng tồn tại và phát triển bền vững” (Nguyễn Đăng Dờn, 2014). Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại Nâng cao chất lượng CVTD là vô cùng cần thiết nhằm nâng cao và phát triển kinh tế. Hiện nay, tuy phải chịu sự ảnh hưởng xấu củadịch bệnh Covid – 19 đến hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng nhưng hoạt động CVTD tại Ngân hàng không ngừng phát triển cũng như đưa ra các sản phẩm nhằm phục vụ nhu cầu chi tiêu cũng như giúp cho khách hàng vượt qua giai đoạn khó khăn khi phải đối mặt với tình hình dịch bệnh đang càng ngày căng thẳng.
Bên cạnh đó chất lượng CVTD được nâng cao sẽ đồng thời làm tăng khả năng sinh lời của các sản phẩm, dịch vụ tại Ngân hàng do có thể giảm được sự chậm trễ, chi phí nghiệp vụ, chi phí quản lý,… tạo thêm nguồn vốn từ việc tăng vòng xoay vốn vay và thu hút được nhiều khách hàng mới thông qua chất lượng sản phẩm cũng như những lợi ích mà nó đem lại cho khách hàng từ đó có thể nâng cao được uy tín của Ngân hàng đới với khách hàng mới và cũ.