Giải pháp mở rộng thị phần thanh toán hàng xuất khẩu của ngân hàng công thương việt nam trong bối cảnh gia nhập wt luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Giải pháp mở rộng thị phần thanh toán hàng xuất khẩu của ngân hàng công thương việt nam trong bối, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Trường học: Ngân hàng Công thương Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Thị Phần Thanh Toán Xuất Khẩu Của Ngân Hàng Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ VÀ THỊ PHẦN THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về Thanh toán quốc tế của NHTM
• 1.2. Các phương thức thanh toán quốc tế
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu của NHTM
• 1.2.2.1. Phương thức chuyển tiền (Remittance)
• 1.2.2.2. Phương thức nhờ thu (Collections)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỊ PHẦN THANH TOÁN HÀNG XUẤT KHẨU TẠI NHCTVN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG THỊ PHẦN THANH TOÁN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA NHCTVN TRONG BỐI CẢNH GIA NHẬP WTO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thị phần thanh toán xuất khẩu của Ngân hàng Công thương Việt Nam

Ngân hàng Công thương Việt Nam (NHCTVN) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hoạt động thanh toán xuất khẩu. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. NHCTVN cần nắm bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do để nâng cao vị thế cạnh tranh. Thị phần thanh toán xuất khẩu không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của ngân hàng mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại của Việt Nam.

1.1. Tình hình hiện tại của thị phần thanh toán xuất khẩu

Thị phần thanh toán xuất khẩu của NHCTVN hiện đang chiếm ưu thế nhưng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài. Việc phân tích số liệu từ các năm gần đây cho thấy sự sụt giảm nhẹ trong thị phần, điều này đòi hỏi NHCTVN cần có những chiến lược cụ thể để cải thiện.

1.2. Vai trò của NHCTVN trong thanh toán quốc tế

NHCTVN không chỉ là cầu nối giữa người xuất khẩu và nhập khẩu mà còn là trung gian tài chính quan trọng trong các giao dịch quốc tế. Ngân hàng cung cấp các dịch vụ thanh toán, bảo lãnh và tài trợ xuất khẩu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam.

II. Thách thức trong việc mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu

Mặc dù NHCTVN có nhiều lợi thế, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng nước ngoài và các ngân hàng thương mại cổ phần trong nước là một trong những yếu tố chính. Ngoài ra, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thanh toán cũng tạo ra áp lực lớn.

2.1. Cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài

Sự gia nhập của các ngân hàng nước ngoài vào thị trường Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn cho NHCTVN. Các ngân hàng này thường có công nghệ tiên tiến và dịch vụ khách hàng tốt hơn, điều này khiến NHCTVN cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ của mình.

2.2. Thay đổi trong công nghệ thanh toán

Công nghệ thanh toán đang phát triển nhanh chóng, với sự xuất hiện của các phương thức thanh toán điện tử và blockchain. NHCTVN cần phải đầu tư vào công nghệ mới để không bị tụt lại phía sau trong cuộc đua cạnh tranh.

III. Giải pháp mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu của NHCTVN

Để mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu, NHCTVN cần triển khai một số giải pháp chiến lược. Việc cải thiện dịch vụ khách hàng, đầu tư vào công nghệ và phát triển các sản phẩm tài chính mới là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, việc hợp tác với các đối tác quốc tế cũng sẽ giúp NHCTVN nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.1. Cải thiện dịch vụ khách hàng

Để thu hút khách hàng, NHCTVN cần nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Điều này bao gồm việc đào tạo nhân viên, cải thiện quy trình giao dịch và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khách hàng tốt hơn.

3.2. Đầu tư vào công nghệ mới

Đầu tư vào công nghệ thanh toán hiện đại sẽ giúp NHCTVN cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng các giải pháp thanh toán điện tử và tự động hóa quy trình sẽ giúp ngân hàng tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.3. Hợp tác với các đối tác quốc tế

Hợp tác với các ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế sẽ giúp NHCTVN mở rộng mạng lưới thanh toán và nâng cao uy tín trên thị trường quốc tế. Điều này cũng tạo cơ hội cho NHCTVN tiếp cận các công nghệ và dịch vụ mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp NHCTVN cải thiện thị phần thanh toán xuất khẩu. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc đầu tư vào công nghệ và cải thiện dịch vụ khách hàng có thể mang lại lợi ích lớn cho ngân hàng. Kết quả từ các dự án thí điểm cho thấy sự gia tăng đáng kể trong số lượng giao dịch và sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết quả từ các dự án thí điểm

Các dự án thí điểm đã cho thấy sự gia tăng trong số lượng giao dịch thanh toán xuất khẩu. Điều này chứng tỏ rằng các giải pháp được triển khai là hiệu quả và có thể áp dụng rộng rãi.

4.2. Tác động đến doanh thu của NHCTVN

Doanh thu từ hoạt động thanh toán xuất khẩu đã tăng lên đáng kể nhờ vào việc cải thiện dịch vụ và đầu tư công nghệ. Điều này không chỉ giúp NHCTVN tăng trưởng mà còn củng cố vị thế của ngân hàng trên thị trường.

V. Kết luận và tương lai của thị phần thanh toán xuất khẩu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc mở rộng thị phần thanh toán xuất khẩu của NHCTVN là một nhiệm vụ quan trọng. Các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Tương lai của NHCTVN trong lĩnh vực này phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thay đổi và đổi mới công nghệ.

5.1. Tương lai của NHCTVN trong thanh toán xuất khẩu

NHCTVN cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc đầu tư vào công nghệ và phát triển dịch vụ sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp NHCTVN không chỉ mở rộng thị phần mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho khách hàng và cổ đông. Sự chú trọng vào trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường cũng sẽ là yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới, đánh dấu bước chuyển mình lịch sử trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Năm 2007 ghi nhận tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội đạt 8,48%, tổng kim ngạch xuất khẩu chạm mốc 48,56 tỷ USD, tăng 21,9% so với năm 2006. Sự bùng nổ của dòng chảy thương mại quốc tế với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 111,2 tỷ USD đòi hỏi hệ thống ngân hàng thương mại phải nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ thanh toán quốc tế.

Tuy nhiên, từ ngày 1 tháng 4 năm 2007, việc cho phép thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài đã tạo nên sức ép cạnh tranh khốc liệt tại thị trường nội địa. Ngân hàng Công thương Việt Nam đối mặt với sự sụt giảm thị phần thanh toán quốc tế từ mức 8,04% năm 2006 xuống còn 7,15% năm 2007, trong khi doanh số thanh toán hàng xuất khẩu chỉ đạt 2,839 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức 4,242 tỷ USD của hàng nhập khẩu.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về thanh toán quốc tế, phân tích toàn diện thực trạng thị phần thanh toán hàng xuất khẩu của Ngân hàng Công thương Việt Nam giai đoạn 2003 - 2007, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược nhằm mở rộng thị phần trong bối cảnh toàn cầu hóa. Luận văn giới hạn phạm vi khảo sát tại toàn bộ hệ thống chi nhánh Ngân hàng Công thương Việt Nam trong 5 năm liên tục. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hỗ trợ ngân hàng tối ưu hóa doanh thu dịch vụ, gia tăng nguồn thu ngoại tệ và củng cố vị thế cạnh tranh trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết thương mại quốc tế và lý thuyết lợi thế cạnh tranh trong ngành dịch vụ tài chính ngân hàng. Khung phân tích vận dụng chỉ số thị phần tuyệt đối, đo lường tỷ lệ giữa doanh số thanh toán xuất nhập khẩu của ngân hàng thương mại so với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của quốc gia, cùng chỉ số thị phần tương đối so sánh với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường.

Hệ thống khái niệm học thuật bao quát các nghiệp vụ thanh toán ngoại thương chủ chốt: phương thức chuyển tiền bằng thư hoặc điện viễn thông SWIFT; phương thức nhờ thu phiếu trơn và nhờ thu kèm chứng từ theo Quy tắc thống nhất về nhờ thu số 522 của Phòng Thương mại Quốc tế; phương thức tín dụng chứng từ căn cứ theo Điều 2 Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ UCP 600. Hoạt động kinh doanh ngoại hối và thanh toán quốc tế của ngân hàng được chuẩn hóa theo Quyết định số 28/NH-QĐ và Quyết định số 87/NH-QĐ của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ báo cáo thường niên, báo cáo tổng kết 15 năm hoạt động kinh doanh đối ngoại của Ngân hàng Công thương Việt Nam, cùng số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thương mại, Tổng cục Thống kê và Tổng cục Hải quan giai đoạn 2003 - 2007.

Quy mô mẫu nghiên cứu bao quát dữ liệu tổng điều tra của 137 chi nhánh, 158 phòng giao dịch, 425 điểm giao dịch và quỹ tiết kiệm trên toàn quốc, phục vụ hơn 250.000 khách hàng doanh nghiệp có hoạt động thanh toán xuất khẩu. Phương pháp chọn mẫu tổng thể đảm bảo tính bao quát và độ tin cậy tuyệt đối cho các phân tích định lượng.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích tỷ trọng cơ cấu và phương pháp tổng hợp biện chứng. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp phản ánh chính xác xu hướng biến động của thị phần, bóc tách mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng doanh số với các biến động vĩ mô khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, doanh số thanh toán quốc tế của Ngân hàng Công thương Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng liên tục từ 3,115 tỷ USD năm 2003 lên 7,830 tỷ USD năm 2007, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm. Dẫu vậy, thị phần thanh toán quốc tế của ngân hàng lại biến động không đồng đều: tăng từ 7,40% năm 2003 lên đỉnh điểm 8,04% năm 2006, sau đó giảm sút xuống còn 7,14% năm 2007.

Thứ hai, tồn tại sự mất cân đối nghiêm trọng giữa thanh toán hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu. Doanh số thanh toán xuất khẩu năm 2007 đạt 2,839 tỷ USD, chỉ tương đương khoảng 66,9% so với doanh số thanh toán nhập khẩu là 4,242 tỷ USD. Tỷ trọng này phản ánh sự chênh lệch lớn tương tự như tình trạng chung của nhiều ngân hàng thương mại quốc doanh khác.

Thứ ba, cơ cấu phương thức thanh toán có sự dịch chuyển rõ nét. Tỷ trọng phương thức chuyển tiền gia tăng từ 41,00% năm 2003 lên 48,63% năm 2007. Ngược lại, tỷ trọng phương thức tín dụng chứng từ xuất khẩu sụt giảm từ 14,70% năm 2003 xuống còn 9,48% năm 2007.

Thứ tư, chất lượng xử lý nghiệp vụ và tài trợ thương mại xuất khẩu đạt kết quả khả quan. Số món thanh toán thư tín dụng xuất khẩu tăng từ 11.165 món với giá trị 488,833 triệu USD năm 2003 lên 13.261 món với giá trị 741,722 triệu USD năm 2007. Doanh số chiết khấu chứng từ hàng xuất khẩu tăng từ 253,208 triệu USD lên 272,951 triệu USD trong cùng giai đoạn.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm thị phần thanh toán xuất nhập khẩu năm 2007 xuất phát từ áp lực nhập siêu của nền kinh tế khi kim ngạch nhập siêu cả nước đạt mức kỷ lục 14,12 tỷ USD, gấp 2,8 lần so với năm 2006. Đồng thời, sự thâm nhập mạnh mẽ của các định chế tài chính quốc tế và các ngân hàng thương mại cổ phần đã phân tán thị phần của khối ngân hàng nhà nước. Ngay cả đơn vị dẫn đầu thị trường cũng bị suy giảm thị phần từ 30% năm 2005 xuống 24% năm 2007.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc phương thức thanh toán có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ thanh ghép so sánh doanh số xuất nhập khẩu giai đoạn 2003 - 2007, kết hợp với bảng cơ cấu tỷ trọng bốn phương thức thanh toán chính qua từng năm. Sự chuyển dịch sang phương thức chuyển tiền đòi hỏi ngân hàng phải nâng cao tốc độ điện chuyển tiền và kiểm soát rủi ro kiều hối, trong khi việc duy trì vị thế trong thanh toán tín dụng chứng từ cần sự bảo lãnh uy tín từ mạng lưới 835 ngân hàng đại lý tại 90 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp hạ tầng công nghệ và tự động hóa quy trình nghiệp vụ. Ban Công nghệ Thông tin cần hoàn thiện hệ thống Core Banking kết nối trực tuyến toàn diện với mạng SWIFT tới 18.300 địa chỉ đại lý trước quý 4 năm 2008, phấn đấu rút ngắn 30% thời gian xử lý điện chuyển tiền và phát hành thư tín dụng xuất khẩu.

Thứ hai, thiết kế gói chính sách phí và tỷ giá ưu đãi cho doanh nghiệp xuất khẩu trọng điểm. Ban Điều hành và Khối Khách hàng Doanh nghiệp cần triển khai chương trình giảm 15% đến 20% phí thanh toán quốc tế và biên độ tỷ giá linh hoạt cho các ngành hàng chủ lực như nông sản, thủy sản, dệt may từ đầu năm 2008, mục tiêu nâng doanh số chiết khấu chứng từ xuất khẩu vượt mức 350 triệu USD vào năm 2009.

Thứ ba, mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý toàn cầu và duy trì tài khoản thanh toán đối ngoại. Phòng Hợp tác Quốc tế cần xúc tiến thiết lập thêm 100 quan hệ đại lý mới tại thị trường Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản, duy trì hiệu quả hơn 40 tài khoản tiền gửi ngoại tệ mạnh trước năm 2010 nhằm phục vụ giao dịch xuất khẩu trực tiếp không qua trung gian.

Thứ tư, chuẩn hóa năng lực chuyên môn và chứng chỉ nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ. Trung tâm Đào tạo phối hợp với các tổ chức tài chính quốc tế tổ chức đào tạo chuyên sâu quy tắc UCP 600 cho 100% chuyên viên thanh toán quốc tế tại 137 chi nhánh, nâng tỷ lệ cán bộ đạt chuẩn kiểm tra chứng từ quốc tế lên 80% trong giai đoạn 2008 - 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản trị chiến lược tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo phương pháp định lượng thị phần và mô hình phân bổ nguồn lực kinh doanh đối ngoại để xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ tài trợ thương mại bền vững trong môi trường hội nhập.

Chuyên viên thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại: Nắm vững quy trình xử lý nghiệp vụ theo chuẩn mực UCP 600 và URC 522, rèn luyện kỹ năng thẩm định bộ chứng từ xuất khẩu hoàn hảo và phương thức quản trị rủi ro hối đoái thực tế.

Lãnh đạo và giám đốc tài chính tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả thu hồi vốn qua nghiệp vụ chiết khấu chứng từ xuất khẩu và bảo lãnh thương mại.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng hệ thống số liệu thực chứng 5 năm và khung lý luận thực tiễn làm tài liệu tham khảo chất lượng cho các đề tài nghiên cứu về tự do hóa tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao thị phần thanh toán quốc tế của Ngân hàng Công thương Việt Nam giảm vào năm 2007 dù doanh số tăng trưởng?

Nguyên nhân do tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước năm 2007 đạt mức kỷ lục 31,3%, cao hơn tốc độ tăng doanh số thanh toán của ngân hàng là 18%. Đồng thời, thị phần bị chia sẻ bởi các ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng 100% vốn nước ngoài.

Phương thức tín dụng chứng từ xuất khẩu mang lại lợi ích gì vượt trội cho doanh nghiệp?

Phương thức tín dụng chứng từ tạo cam kết thanh toán chắc chắn không hủy ngang từ ngân hàng phát hành nước ngoài theo Điều 2 UCP 600. Doanh nghiệp xuất khẩu loại trừ hoàn toàn rủi ro người mua không trả tiền và có thể sử dụng bộ chứng từ hợp lệ để chiết khấu thu hồi vốn trước hạn.

Quy mô mạng lưới ngân hàng đại lý tác động như thế nào đến hoạt động thanh toán xuất khẩu?

Mạng lưới 835 ngân hàng đại lý tại 90 quốc gia giúp kết nối trực tiếp đến 18.300 địa chỉ SWIFT, giảm thiểu chi phí chuyển mạch trung gian, đẩy nhanh tiến độ tra soát điện thanh toán và gia tăng độ an toàn cho các thương vụ xuất khẩu giá trị hàng chục triệu USD.

Tại sao doanh số thanh toán xuất khẩu thường thấp hơn thanh toán nhập khẩu tại các ngân hàng?

Hiện tượng này chịu tác động trực tiếp từ cán cân thương mại nhập siêu kéo dài của quốc gia, thể hiện qua mức nhập siêu 14,12 tỷ USD năm 2007, cùng thói quen tập trung khách hàng xuất khẩu truyền thống tại một số ít định chế tài chính đối ngoại đặc thù.

Nghiệp vụ chiết khấu chứng từ hàng xuất khẩu yêu cầu điều kiện gì đối với doanh nghiệp?

Doanh nghiệp cần xuất trình bộ chứng từ hoàn hảo, hoàn toàn phù hợp với mọi điều khoản quy định trong thư tín dụng đã mở và tuân thủ chặt chẽ tập quán quốc tế, giúp ngân hàng giải ngân trước hạn với rủi ro thấp nhất.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thị phần và nghiệp vụ thanh toán quốc tế trong kỷ nguyên hội nhập WTO.
• Đánh giá thực chứng tốc độ tăng trưởng doanh số thanh toán quốc tế đạt 7,830 tỷ USD năm 2007 cùng quy mô 250.000 khách hàng xuất khẩu.
• Bóc tách nguyên nhân sụt giảm thị phần từ 8,04% xuống 7,14% và sự mất cân đối giữa thanh toán xuất khẩu với nhập khẩu.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về công nghệ SWIFT, chính sách tỷ giá, mạng lưới đại lý và nguồn nhân lực.
• Khẳng định lộ trình phát triển bền vững cho khối ngân hàng thương mại nhà nước trước sức ép cạnh tranh quốc tế.

Đóng góp trọng tâm của luận văn là cung cấp giải pháp thực tiễn có khả năng ứng dụng trực tiếp, giúp gia tăng thị phần dịch vụ và tối ưu hóa doanh thu tài trợ thương mại. Lộ trình triển khai khuyến nghị kéo dài từ đầu năm 2008 đến hết năm 2010 với các mốc kiểm toán định kỳ hàng quý. Quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu hãy vận dụng ngay hệ thống dữ liệu học thuật này để hoàn thiện chiến lược thanh toán quốc tế cho tổ chức của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VÂN ðỀ CƠ BẢN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ VÀ THỊ PHẦN THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Những vấn ñề cơ bản về Thanh toán quốc tế của NHTM 1. Khái niệm thanh toán quốc tế Trong xu thế hội nhập hiện nay, bất cứ một quốc gia nào muốn tồn tại và phát triển ñều phải tăng cường hợp tác với các nước trên thế giới. Quan hệ quốc tế giữa các nước bao gồm nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị, ngoại giao, văn hoá, khoa học kỹ thuật, du lịch.trong ñó quan hệ kinh tế (mà chủ yếu là ngoại thương) chiếm vị trí chủ ñạo, là cơ sở cho các quan hệ quốc tế khác tồn tại và phát triển.

Quá trình tiến hành các hoạt ñộng quốc tế dẫn ñến những nhu cầu chi trả, thanh toán giữa các chủ thể ở các nước khác nhau, từ ñó hình thành và phát triển hoạt ñộng TTQT, trong ñó ngân hàng là cầu nối trung gian giữa các bên. Vậy, TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt ñộng kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân nước này với tổ chức, cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế, thông quan hệ giữa các ngân hàng của các nước liên quan. Như vậy, TTQT phục vụ cho hai lĩnh vực hoạt ñộng là kinh tế và phi kinh tế. Tuy nhiên, trong thực tế, giữa hai lĩnh vực hoạt ñộng này thường giao thoa với nhau, không có một ranh giới rõ rệt.

Hơn nữa, do hoạt ñộng TTQT ñược hình thành trên cơ sở hoạt ñộng ngoại thương và phục vụ chủ yếu cho hoạt ñộng ngoại thương, chính vì vậy, trong các qui chế về thanh toán và thực tế tại các NHTM, người ta thường phân hoạt ñộng TTQT thành hai lĩnh vực rõ ràng là: Thanh toán trong ngoại thương (thanh toán mậu dịch) và Thanh toán phi ngoại thương (thanh toán phi mậu dịch). 4 5 Về cơ bản, TTQT phát sinh trên cơ sở hoạt ñộng thương mại quốc tế, là khâu cuối cùng của quá trình mua bán, trao ñổi hàng hoá, dịch vụ giữa các tổ chức và cá nhân thuộc các quốc gia khác nhau. Trong thương mại quốc tế, không phải lúc nào các nhà xuất nhập khẩu cũng có thể thanh toán tiền hàng trực tiếp cho nhau, mà phải thông qua NHTM với mạng lưới chi nhánh và hệ thống ngân hàng ñại lý rộng khắp toàn cầu. Thay mặt khách hàng thực hiện dịch vụ TTQT, các ngân hàng trở thành cầu nối trung gian thanh toán giữa bên mua và bên bán.

Ngày nay, hoạt ñộng thương mại quốc tế luôn cần ñến sự tham gia, hỗ trợ về kỹ thuật nghiệp vụ và tài chính của ngân hàng. Ngân hàng cung cấp các phương án lựa chọn phương thức TTQT, tài trợ xuất nhập khẩu, ñảm bảo an toàn và quyền lợi của cả hai bên mua bán, thông qua ñó thúc ñẩy ngoại thương phát triển và mở rộng các quan hệ với các quốc gia trên thế giới. ðặc ñiểm của Thanh toán quốc tế * Thanh toán liên quan tới ñồng tiền, ñịa ñiểm, phương tiện, phương thức và thời gian thanh toán Khi tiến hành hoạt ñộng TTQT, cần phải xác ñịnh 5 vấn ñề quan trọng, ñó là: ðồng tiền, ñịa ñiểm, phương tiện, phương thức và thời gian thanh toán.