Nghiên cứu giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc vùng Bắc Trung Bộ

Luận án tiến sĩ nghiên cứu nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật cải thiện kết quả sản xuất ngô trên đất dốc vùng bắc trung bộ, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Trịnh Đức Toàn
• Người hướng dẫn: TS. Lương Văn Vàng
• Trường học: Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Giải Pháp Kỹ Thuật Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Ngô Trên Đất Dốc Bắc Trung Bộ
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.1.1. Nghiên cứu về phân nhóm thời gian sinh trưởng và tính thích ứng của cây ngô
• 2.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.2.1. Giá trị sử dụng của cây ngô trong đời sống
• 2.2.2. Đất dốc và kỹ thuật canh tác áp dụng
• 2.2.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên Thế giới và Việt Nam
• 2.2.4. Tình hình sản xuất ngô trên địa bàn tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa
• 2.2.5. Những khó khăn, thách thức và cơ hội trong sản xuất và tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 2.2.6. Một số kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 2.2.6.1. Kết quả nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai trên Thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.6.2. Kết quả nghiên cứu mật độ trồng ngô trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.6.3. Kết quả nghiên cứu phân bón cho cây ngô trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.6.4. Một số kết quả nghiên cứu về cơ giới hoá
• 2.2.6.5. Nghiên cứu về thời vụ trồng ngô trên Thế giới và Việt Nam
• 2.2.6.6. Kết quả nghiên cứu về thuốc bảo vệ thực vật
• 2.2.6.7. Một số nhận xét rút ra từ tổng quan
• 3. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Các loại phân bón và vật tư
• 3.3. Điều kiện nghiên cứu
• 3.3.1. Điều kiện khí hậu, thời tiết trong quá trình nghiên cứu
• 3.3.2. Đất thí nghiệm. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.4.1. Nội dung 1: Điều tra, đánh giá hiện trạng sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 3.4.2. Nội dung 2: Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 3.4.3. Nội dung 3: Xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật thích hợp (thời vụ, mật độ, phân bón,...) trên giống ngô tuyển chọn được (Giống CS71)
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Nội dung 1: Điều tra, đánh giá hiện trạng sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 3.5.2. Nội dung 2: Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 3.5.3. Xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật thích hợp (thời vụ, mật độ, phân bón,...) trên giống ngô tuyển chọn được (Giống CS71)
• 3.5.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp đánh giá
• 3.5.4.1. Các chỉ tiêu về thời gian sinh trưởng, phát triển
• 3.5.4.2. Các chỉ tiêu về hình thái, sinh lý
• 3.5.4.3. Các chỉ tiêu về sâu bệnh hại, mức độ đổ gãy và chịu hạn
• 3.5.4.4. Các chỉ tiêu về các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất
• 3.5.5. Phương pháp tính hiệu quả kinh tế
• 3.5.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả điều tra tình hình sản xuất ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 4.2. Kết quả điều tra đặc điểm khí hậu ở vùng Bắc Trung bộ giai đoạn 2012-2017
• 4.3. Kết quả điều tra đặc điểm lý hóa tính đất canh tác ngô
• 4.4. Kết quả sản xuất ngô vùng Bắc Trung bộ giai đoạn 2012 - 2017
• 4.5. Thời vụ và cơ cấu giống ngô ở vùng Bắc Trung bộ giai đoạn 2012 – 2017
• 4.6. Tình hình áp dụng kỹ thuật trong sản xuất ngô ở vùng Bắc Trung bộ
• 4.7. Diễn biến các loại sâu bệnh trên cây ngô giai đoạn 2012 – 2017
• 4.8. Hiệu quả sản xuất ngô ở Bắc Trung bộ qua các thời vụ khác nhau
• 4.9. Hệ thống cung cấp giống, phương thức thu hoạch và mô hình tiêu thụ ngô vùng Bắc Trung bộ
• 4.10. Một số yếu tố thuận lợi và hạn chế trong sản xuất ngô ở vùng Bắc Trung bộ
• 4.11. Kết quả nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 4.11.1. Kết quả nghiên cứu xác định giống ngô phù hợp trồng trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa
• 4.11.2. Kết quả nghiên cứu xác định thời vụ thích hợp cho sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa (thí nghiệm thực hiện trên giống ngô CS71)
• 4.11.3. Kết quả nghiên cứu xác định mật độ, liều lượng phân bón thích hợp cho giống ngô được tuyển chọn (giống CS71)
• 4.11.4. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm cơ giới hóa trong sản xuất ngô trên đất dốc
• 4.11.5. Kết quả nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại, cỏ dại trong sản xuất ngô trên đất dốc tại Nghệ An và Thanh Hóa (thí nghiệm thực hiện trên giống ngô CS71)
• 4.12. Đề xuất quy trình kỹ thuật canh tác tổng hợp cho cây ngô trên đất dốc các tỉnh Bắc Trung Bộ
• 4.13. Kết quả xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật thích hợp (thời vụ, mật độ, phân bón,...) trên giống ngô tuyển chọn được
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ GIỐNG NGÔ THAM GIA THÍ NGHIỆM
• PHỤ LỤC 2. MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
• PHỤ LỤC 3. XỬ LÝ THỐNG KÊ
• PHỤ LỤC 4: HIỆU QUẢ KINH TẾ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sản xuất ngô trên đất dốc Bắc Trung Bộ

Sản xuất ngô tại vùng Bắc Trung Bộ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Đất dốc chiếm ưu thế trong khu vực này, tạo ra nhiều thách thức cho việc canh tác. Việc áp dụng các giải pháp nông nghiệp phù hợp là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo thống kê, diện tích ngô tại Nghệ An và Thanh Hóa chiếm một phần lớn trong tổng diện tích ngô cả nước. Tuy nhiên, năng suất ngô vẫn chưa đạt yêu cầu do nhiều yếu tố như điều kiện khí hậu, đất đai và kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ. Việc nghiên cứu và áp dụng các kỹ thuật nông nghiệp mới là rất cần thiết để cải thiện tình hình này.

1.1. Tình hình sản xuất ngô tại Bắc Trung Bộ

Tình hình sản xuất ngô tại Bắc Trung Bộ cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các tỉnh. Nghệ An và Thanh Hóa là hai tỉnh có diện tích sản xuất lớn, nhưng năng suất vẫn còn thấp so với tiềm năng. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, đất dốc và thiếu giống ngô phù hợp đã ảnh hưởng đến năng suất. Việc áp dụng các biện pháp cải thiện như chọn giống, kỹ thuật canh tác và quản lý đất đai là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

II. Các giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất ngô

Để nâng cao hiệu quả sản xuất ngô, cần áp dụng một số giải pháp nông nghiệp cụ thể. Đầu tiên, việc chọn giống ngô phù hợp với điều kiện địa phương là rất quan trọng. Giống ngô CS71 đã được xác định là có khả năng sinh trưởng tốt và năng suất cao. Thứ hai, việc áp dụng các kỹ thuật canh tác như điều chỉnh thời vụ gieo trồng, mật độ cây trồng và phân bón hợp lý sẽ giúp tối ưu hóa năng suất. Cuối cùng, việc ứng dụng công nghệ sản xuất và cơ giới hóa trong các khâu canh tác cũng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Chọn giống ngô phù hợp

Việc chọn giống ngô phù hợp với điều kiện đất dốc là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả sản xuất. Giống ngô CS71 đã cho thấy khả năng chống chịu tốt với điều kiện bất thuận và năng suất ổn định. Nghiên cứu cho thấy năng suất của giống này đạt từ 6,03 đến 6,47 tấn/ha, cao hơn so với các giống khác. Việc nhân giống và phát triển giống ngô này sẽ giúp cải thiện tình hình sản xuất ngô tại Bắc Trung Bộ.

2.2. Kỹ thuật canh tác

Kỹ thuật canh tác là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng suất ngô. Thời vụ gieo trồng từ 20/01 đến 27/01 hàng năm được khuyến nghị để tối ưu hóa điều kiện sinh trưởng. Mật độ trồng từ 6,5 đến 7,5 vạn cây/ha cùng với việc sử dụng phân bón hợp lý (180N + 80P2O5 + 100K2O) sẽ giúp cây ngô phát triển tốt hơn. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ cơ giới hóa trong các khâu như cày bừa, rạch hàng và thu hoạch cũng sẽ giảm thiểu chi phí và tăng hiệu quả sản xuất.

III. Đánh giá và triển vọng

Đánh giá tổng thể cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật nêu trên có thể cải thiện đáng kể hiệu quả sản xuất ngô trên đất dốc Bắc Trung Bộ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Triển vọng trong tương lai là rất khả quan nếu các giải pháp này được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Tác động đến kinh tế địa phương

Việc nâng cao hiệu quả sản xuất ngô không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn có tác động tích cực đến kinh tế địa phương. Người nông dân sẽ có thu nhập cao hơn, góp phần cải thiện đời sống. Hơn nữa, việc áp dụng các giải pháp nông nghiệp bền vững sẽ giúp bảo vệ môi trường và duy trì độ phì nhiêu của đất, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp tại Bắc Trung Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Nghiên cứu về phân nhóm thời gian sinh trưởng và tính thích ứng của cây ngô 1. Phân nhóm thời gian sinh trưởng của cây ngô Cây ngô có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới, nhưng qua quá trình trồng trọt, chọn lọc và thuần hóa đến ngày nay cây ngô có thể trồng ở nhiều vùng khí hậu khác nhau.

Các nhà khoa học đã tổng kết thời gian sinh trưởng (TGST) của cây ngô kéo dài khác nhau tùy theo từng giống, vĩ độ trồng. Căn cứ vào TGST các giống ngô được phân làm 3 nhóm chính: Nhóm chín sớm (ngắn ngày), nhóm chín trung bình (trung ngày) và nhóm chín muộn (dài ngày). Tuy nhiên, căn cứ để phân nhóm TGST của cây ngô thì có nhiều quan điểm khác nhau. Ở Châu Âu, phân nhóm TGST theo thang điểm của FAO được sử dụng rộng rãi.

FAO đã đưa ra thang điểm gồm 9 nhóm (bảng 1. Chỉ số đánh giá thời gian sinh trưởng theo thang điểm FAO Nhóm Khoảng chỉ số nhóm Thời gian sinh trưởng (ngày) Giống chuẩn 1 100 -199 < 81 Wisconsin 1600 2 200 - 299 82-86 Wisconsin 240 3 300 - 399 87-102 Wisconsin 355 4 400 - 499 103-107 Wisconsin 464 5 500 - 599 108-111 Ohio M15 6 600 - 699 112-116 Iowa 4416 7 700 - 799 117-122 Indiana 416 8 800 - 899 123-130 US 13 9 900 - 999 >130 US 523W Nguồn: Theo FAO 1988 Theo các nhà nghiên cứu CIMMYT, TGST của ngô được chia làm 4 nhóm: Nhóm chín cực sớm có chỉ số từ 100- 200 với TGST từ 80- 85 ngày. Nhóm trung bình sớm có chỉ số 201- 500 với TGST 86- 105 ngày. Nhóm chín trung bình có chỉ số 501- 700 với TGST 106- 115 ngày.

Nhóm chín muộn có chỉ số từ 701- 900 với TGST trên 135 ngày. Tieu luan ` 6 Ngô cũng được chia nhóm theo thời gian sinh trưởng thành các nhóm cực ngắn (rất sớm): < 90 ngày; ngắn ngày (sớm): 90- 95 ngày; trung bình: 105- 110 ngày; chín muộn (dài ngày): 115- 120 ngày và rất muộn: > 120 ngày. Theo Cao Đắc Điểm (1998), đã phân nhóm giống ngô theo lượng nhiệt ở từng vĩ độ trồng khác nhau (Bảng 1. Tổng lượng nhiệt của các nhóm giống ngô ở các vĩ độ khác nhau (0C) TT Nhóm giống Vĩ độ 400 450 500 550 1 Chín sớm (Ngắn ngày) 2.250 2 Chín trung bình (Trung ngày) 2.120 Lưu Trọng Nguyên (1965) khi nghiên cứu các giống ngô của Trung Quốc đã kết luận rằng: Đối với giống chín sớm tổng tích nhiệt hoạt động là 2000 - 22000C; giống chín trung bình là 2300 - 26000C và giống chín muộn 2500 - 28000C.

Theo Đinh Thế Lộc và cs (1997) đã phân nhóm TGST của ngô dựa trên các chỉ số về chiều cao cây, số đốt (lóng) và số lá (bảng 1. Phân nhóm giống dựa theo các bộ phận của cây ngô TT Bộ phận cây ĐVT Nhóm giống ngô Ngắn ngày Trung ngày Dài ngày 1 Chiều cao m 1,2 - 1,5 1,8 - 2,0 2,0 - 2,5 2 Số lóng (đốt) Lóng (đốt) 14 - 15 18 - 20 20 - 22 3 Số lá/cây Lá 15 - 16 18 - 20 > 20 Nguồn: Đinh Thế Lộc và cs (1997). Ở miền Bắc Việt Nam, tổng nhiệt độ bình quân ngày đêm cần cho sự phát dục bình thường của giống ngô chín sớm là 1.0000C; giống ngô chính vụ và muộn 2.6000C, trong vụ Đông Xuân ở miền Bắc tổng tích nhiệt lên tới 2. Dựa vào điều kiện đất đai, khí hậu, Việt Nam được chia thành 8 vùng trồng ngô chính (Ngô HữuTình 2016).

1 - Vùng Đông Bắc: độ cao 300 - 900 m so với mặt nước biển. Vụ chính là vụ Xuân, gieo vào tháng 02, tháng 3. 2 - Vùng Tây Bắc: độ cao 600 - 1.000 m so với mặt nước biển. Vụ chính Tieu luan ` 7 là vụHè Thu, gieo trong tháng 4, đầu tháng 5.

3 - Vùng Đồng bằng sông Hồng: độ cao 0 - 200 m so với mặt nước biển. Các vụ chính là vụ Xuân, gieo trong tháng 02, vụ Thu gieo trong tháng 8 và vụ Đông gieo cuối tháng 9 đầu tháng 10. 4 - Vùng Bắc Trung bộ: độ cao 0 - 200 m so với mặt nước biển. Các vụ chính là vụ Xuân, gieo trong tháng 01 và tháng 02, vụ Thu gieo trong tháng 8 và vụ Đông gieo tháng 10.

5 - Vùng Tây Nguyên: độ cao 400 - 900 m so với mặt nước biển. Vụ chính là vụ Hè Thu, gieo vào tháng 4, đầu tháng 5.Vùng Duyên hải Nam Trung bộ: độ cao 0 - 1.000 m so với mặt nước biển. Vụ chính là vụ Hè Thu, gieo vào tháng 4, vụ Đông Xuân gieo trong tháng 11, đầu tháng 12. 6 - Vùng Đông Nam bộ: độ cao 0 - 400 m so với mặt nước biển.

Vụ chính là vụ Hè Thu, gieo vào cuối tháng 4, vụ Đông Xuân gieo trong tháng 11, đầu tháng 12. 7 - Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: độ cao 0 - 400 m so với mặt nước biển. Vụ chính là vụ Đông Xuân gieo trong tháng 11, tháng 12. Ngày nay, theo các nhà khoa học CIMMYT sinh thái cây ngô được phân thành 4 vùng : - Ôn đới.

- Cận nhiệt đới. - Nhiệt đới thấp (độ cao dưới 2.000 m so với mặt nước biển). - Nhiệt đới cao (độ cao trên 2.000 m so với mặt nước biển). Theo phân loại này, Việt Nam nằm trọn trong vùng sinh thái nhiệt đới thấp.

Điều này đã được minh chứng bởi kết quả hàng loạt các bộ giống thí nghiệm quốc tế, bao gồm cả các bộ giống cận nhiệt đới và nhiệt đới cao cho vùng núi và vụ Đông ở đồng bằng Bắc bộ thực hiện trong những năm 1980. Những giống ngô có nguồn gốc cận nhiệt đới và nhiệt đới cao đều tỏ ra kém thích nghi hơn các giống có nguồn gốc nhiệt đới thấp ngay cả ở vùng cao nguyên phía Bắc hoặc vụ Đông ở Đồng bằng Bắc bộ (Ngô Hữu Tình, 2016). Hiện nay, ở Việt Nam việc phân nhóm giống ngô dựa vào thời gian sinh trưởng và vùng sinh thái gieo trồng (Báo cáo định hướng và giải pháp phát triển cây ngô vụ đông và vụ xuân các tỉnh phía Bắc, 2011) (bảng 1. Tieu luan ` 8 Bảng 1.

Phân nhóm giống ngô theo thời gian sinh trưởng Vùng Nhóm giống Duyên Hải miền Trung Phía Bắc (a) Tây Nguyên (b) và Nam Bộ (b) Chín sớm Dưới 105 ngày Dưới 95 ngày Dưới 90 ngày ( Ngắn ngày) Chín trung bình 105- 120 ngày 95- 110 ngày 90- 100 ngày (Trung ngày) Chín muộn Trên 120 ngày Trên 110 ngày Trên 100 ngày ( Dài ngày) Nguồn: Bộ Nông nghiệp và PTNT (2011b). Từ kết quả nghiên cứu của Ngô Hữu Tình (1997) và các nhà nghiên cứu Việt Nam như: Phạm Đức Cường, Luyện Hữu Chỉ, Trần Hồng Uy, Trương Đích, Đỗ Hữu Quốc, Võ Đình Long, Cao Đắc Điểm, Trần Hữu Miện và một số tác giả khác đều đi đến kết luận: phân nhóm thời gian sinh trưởng của ngô dựa vào tổng tích nhiệt hữu hiệu là chính xác nhất. Bởi vì một giống sẽ có thời gian sinh trưởng khác nhau khi được gieo trồng ở các vĩ độ khác nhau do nhiệt độ trung bình/ngày rất khác nhau giữa các vùng sinh thái. Hơn nữa, hiện nay các giống ngô lai rất đa dạng về kiều hình nên việc phân nhóm thời gian sinh trưởng dựa trên các chỉ số về chiều cao cây, số đốt (lóng) cũng còn nhiều hạn chế.

Vì vậy có thể phân nhóm thời gian sinh trưởng căn cứ vào tổng nhiệt hoặc tổng tích nhiệt hữu hiệu là chính xác nhất. Tính thích ứng của ngô ở các vùng sinh thái Một giống ngô lai để phát huy hết tiềm năng của giống, ngoài các yếu tố năng suất cao, các đặc tính nông học tốt, giống ngô lai phải có tính ổn định, tính thích nghi cao với các điều kiện môi trường sinh thái để gia tăng độ tin cậy về giống. Khi được trồng ở nhiều địa điểm để đánh giá tính thích nghi, ổn định của chúng, một số đặc điểm nông học và năng suất của chúng có thể sẽ thay đổi. Nguyên nhân chính gây ra sự khác biệt về tính thích nghi, ổn định giữa các giống là do sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường.

Điều này gây ra khó khăn trong việc chứng minh tính ưu thế của một giống bất kỳ. Kiểu hình của một cá thể được quy định thông qua sự kiểm soát của kiểu gen và môi Tieu luan ` 9 trường xung quanh nó. Những ảnh hưởng của kiểu gen và môi trường trên kiểu hình có thể không hoàn toàn độc lập. Sự thay đổi của kiểu hình trong môi trường không giống nhau ở tất cả các kiểu gen, kết quả của sự biến động kiểu hình phụ thuộc vào môi trường.

Phản ứng của kiểu gen ngô sau khi tương tác với môi trường xung quanh sẽ cho một loại hình tương ứng. Đó là kiểu gen hay loại hình sinh thái địa lý trong giới hạn một loài. Kiểu sinh thái là một dạng nhất định của loài ổn định tương đối về mặt di truyền, đặc trưng bởi điều kiện đất đai, khí hậu nhất định và thích nghi để tồn tại trong điều kiện bằng sựchọn lọc. Tương tác giữa kiểu gen và môi trường (G x E) là một chức năng của những biến đổi về môi trường của những tính trạng về sinh lý, kiểu hình, hình thái, kiểu gen của các giống.

Việc xác định các yếu tố nguyên nhân của ảnh hưởng giữa gen và môi trường có một tầm quan trọng cho việc chọn lọc tính ổn định hoặc giới thiệu những giống cụ thể cho môi trường. Tác giả Signor và Charcosset (2001), nghiên cứu với 132 tổ hợp ngô lai trên 229 môi trường trong 12 năm. Hiệp phương sai kiểu gen được dùng để phân tích về tổng của các ngày tăng trưởng cần thiết từ gieo đến nở hoa và từ nở hoa cho đến trưởng thành; nhiệt độ trung bình từ lúc gieo cho đến giai đọan 12 lá và nhiệt độ trung bình từ lúc 12 lá cho đến cuối giai đoạn làm đầy hạt; sự cân bằng nước xung quanh việc nở hoa và tổng bức xạ mặt trời xung quanh việc nở hoa. Kết quả cho thấy rằng 6 hiệp phương sai này đã giải thích khoảng 40% ảnh hưởng tương tác của toàn bộ phân tích, với sự đóng góp cân bằng của các biến đổi kiểu gen (20%) và các biến đổi môi trường (20%).

Các kết quả này cũng xác định tầm quan trọng của việc kiểm tra các con lai ở các điều kiện môi trường đại diện để xá định các giống có năng suất cao và ổn định nhất (Ngô Hữu Tình, 2003).