Chương 1: Cơ sở lý luận Chương 2: Đánh giá tổng quát về hoạt động sản xuất kinh doanh của Bưu điện tỉnh An Giang và các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược giai đoạn 2018 - 2020 Chương 3:Giải pháp thực hiện chiến lược kinh doanh dịch vụ Bưu chính chuyển phát của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam tại tỉnh An Giang giai đoạn 2018– 2020, tầm nhìn đến năm 2025. 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Chiến lƣợc kinh doanh và nội dung cơ bản của chiến lƣợc kinh doanh Cơ chế thị trường tạo ra sự cạnh tranh gay gắt và khốc liệt cho những doanh nghiệp tham gia thị trường mà hậu quả là có thể tồn tại và phát triển mạnh mẽ hoặc ngược lại sẽ đi đến phá sản doanh nghiệp. Vì sao những trường hợp thất bại trong kinh doanh của nhiều doanh nghiệp xảy ra trong một nền kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, dẫn đến sẽ phân cực nhanh chóng và quyết liệt giữa các doanh nghiệp và trong cuộc đọ sức ấy, nếu doanh nghiệp nào không hoạch định cho mình một chiến lược kinh doanh hiệu quả, có chương trình hành động tổng quát và cụ thể, tạo được bộ khung hướng dẫn tư duy và hành động nhằm hướng tới mục tiêu cụ thể đã đặt ra thì chắc chắn không tránh khỏi thất bại.
Cơ chế thị trường đã tạo sự thành công cho doanh nghiệp này, ngược lại nó cũng đem lại sự phá sản cho doanh nghiệp khác. Vì vậy, trong nền kinh tế thị trường, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp đã thể hiện tầm quan trọng to lớn của nó. Trong kinh doanh người ta quan niệm chiến lược là cách thức để đấu tranh hợp tác lẫn nhau giữa các nhà kinh doanh nhằm tạo ra thế vững chắc trên thị trường, để có thể thu được nhiều lợi nhuận. Trong quản trị kinh doanh khái niệm chiến lược được mở rộng nhiều hơn, thể hiện cụ thể qua các quan niệm sau: - Chiến lược như là một kế hoạch, bởi vì chiến lược thể hiện một chuỗi các hành động nối tiếp nhau hay là cách thức được định sẳn để có thể đương đầu với hoàn cảnh.
- Chiến lược như là một mô hình, vì ở một khía cạnh nào đó, chiến lược của một tổ chức phản ánh được cấu trúc, khuynh hướng mà người ta dự định trong tương lai. - Chiến lược như là một triển vọng. Quan điểm này muốn đề cập đến sự liên quan của chiến lược với những mục tiêu cơ bản, thế chiến lược và triển vọng trong tương lai của nó. Đối với một doanh nghiệp chiến lược như là một hệ thống các quyết định nhằm hình thành các mục tiêu hoặc các mốc mà doanh nghiệp phải đi tới.
Nó đề ra những chính sách và kế hoạch thực hiện các mục tiêu. Nó xác định loại hình và tư tưởng kinh doanh của doanh nghiệp, tính chất của các đóng góp kinh tế và ngoài kinh tế mà doanh nghiệp có thể thực hiện vì lợi ích của các thành viên, của toàn xã hội. Tóm lại, một cách đơn giản nhất, chiến lược được hiểu là những kế hoạch được thiết lập hoặc những hành động được thực hiện trong nỗ lực nhằm đạt tới mục đích của tổ chức. Khái niệm và vai trò của chiến lược kinh doanh Khái niệm chiến lược Chiến lược là những cách thức mà mục tiêu dài hạn có thể đạt được.
Chiến lược có thể là chiến lược hẹp và chiến lược mở rộng về mặt địa lý, đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ, sáp nhập, phát triển sản phẩm dịch vụ, xâm nhập thị trường, cắt giảm, thôn tính hoặc liên doanh. Chiến lược là một tập hợp những mục tiêu và các chính sách cũng như các kế hoạch chủ yếu để đạt được các mục tiêu cụ thể đã đặt ra. Nó cho chúng ta thấy rõ doanh nghiệp đang hoặc sẽ thực hiện các hoạt động kinh doanh gì và doanh nghiệp sẽ thuộc vào lĩnh vực kinh doanh gì. Khái niệm chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp là một chương trình hành động tổng quát hướng tới việc thực hiện những mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp.
Chiến lược kinh doanh không nhằm vạch ra một cách chính xác làm thế nào để có thể đạt được những mục tiêu đặt ra, vì đó là nhiệm vụ của vô số các chương trình hỗ trợ các chiến lược chức năng khác. Chiến lược kinh doanh chỉ tạo ra cái khung để hướng dẫn phương hướng và hành động những mục tiêu đặt ra. Có rất nhiều những khái niệm khác nhau về chiến lược kinh doanh. Tuy nhiên, có thể tập hợp vào ba cách tiếp cận cụ thể sau: - Cách tiếp cận về môi trường là chiến lược kinh doanh là một quá trình quyết định nhằm liên kết khả năng bên trong của tổ chức với các cơ hội và thách thức của môi trường bên ngoài.
Đặc điểm của cách tiếp cận này là làm cho doanh nghiệp định hướng theo môi trường tập trung khai thác cơ hội và né tránh, giảm thiểu rủi ro. - Cách tiếp cận về mục tiêu và biện pháp chiến lược kinh doanh là một bộ phận những quyết định và hành động quản trị ấn định thành tích dài hạn của một Công ty. Cách tiếp cận này cho phép các nhà quản trị xác định chính xác hơn các mục tiêu của doanh nghiệp, đó là nền tảng của quản trị, đồng thời cho phép quản trị sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực của doanh nghiệp. - Cách tiếp cận các hành động chiến lược kinh doanh là tiến hành sự xem xét những hoàn cảnh hiện tại và tương lai, tạo ra những mục tiêu của tổ chức doanh nghiệp, ra quyết định, thực thi những quyết định và kiểm soát những quyết định, tập trung vào thực hiện những mục tiêu trong hoàn cảnh hiện tại và tương lai.
Một chiến lược kinh doanh được hoạch định không nên hiểu theo nghĩa cứng nhắc của từng kế hoạch, từng quy định được xác định đến từng chi tiết, quy định cụ thể những gì làm được và không làm được. Chất liệu cho quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh là tạo ra những bước đi dài hạn, sự thành công đầy sáng tạo và tài năng trí tuệ. Do đó, khi hoạch định một chiến lược kinh doanh là nhà lãnh đạo phải phân tích những công cụ, vạch ra những mối quan hệ trong các cấp quản lý của doanh nghiệp. 10 Vai trò của chiến lược kinh doanh Trong nền kinh tế thị trường, việc tự do kinh doanh đã tạo tiền đề cho các doanh nghiệp ra đời ngày càng nhiều, miếng bánh thị trường đều chia cho mỗi doanh nghiệp ngày càng nhỏ dần dần.
Trong bối cảnh thị trường như vậy, chiến lược kinh doanh có vai trò rất quan trọng, nó quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Trong hoạt động kinh doanh, chiến lược kinh doanh buộc doanh nghiệp phải thường xuyên xem xét đánh giá tính phù hợp, tính thích nghi của chiến lược theo thời gian, những chính sách đối với biến động của môi trường kinh doanh. Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp định hướng đúng cho hoạt động của tổ chức mình, thấy rõ hướng đi của mình trong tương lai để quản lý, xem xét đánh giá và quyết định tổ chức đi theo hướng nào thì đạt tới mục tiêu đã xác định tốt nhất của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh giúp cho doanh nghiệp thấy rõ được cơ hội và nguy cơ xảy ra trong kinh doanh, từ đó mà có thể phân tích, đánh giá, dự báo các điều kiện môi trường trong tương lai, để chủ động trước những thay đổi của môi trường kinh doanh, tận dụng tối đa cơ hội, giảm bớt những đe doạ để đi đến những thành công, những thuận lợi trên con đường kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả.
Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp tăng trưởng doanh số bán ra, tăng năng suất lao động và tăng hiệu quả quản trị, tránh được các rủi ro kinh doanh, khả năng phòng ngừa, ngăn chặn các vấn đề khó khăn của doanh nghiệp nhằm mục đích đạt lợi nhuận cao. Các cấp chiến lược Chiến lược có thể được quản lý ở nhiều cấp khác nhau trong một doanh nghiệp nhưng thông thường có 3 cấp chiến lược cơ bản: Công ty đa Cấp công ty ngành Đơn vị Đơn vị Đơn vị Cấp đơn vị kinh doanh chiến lược chiến lược chiến lược KD 1 KD 2 KD 3 Nghiên Nguồn Marketing Sản xuất cứu và Tài chính Cấp chức năng nhân lực phát triển Hình 1. 1: Mô hình phân loại theo cấp độ chiến lược Chiến lược cấp công ty Chiến lược cấp công ty bao hàm định hướng chung của doanh nghiệp về vấn đề tăng trưởng, quản lý các doanh nghiệp thành viên, phân bổ nguồn lực tài chính và các 11 nguồn lực khác giữa những đơn vị thành viên này; Xác định một cơ cấu mong muốn của sản phẩm, dịch vụ, của các lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp tham gia kinh doanh; xác định ngành kinh doanh (hoặc các ngành kinh doanh) mà doanh nghiệp đang hoặc sẽ phải tiến hành xem mỗi ngành cần được kinh doanh như thế nào. Ví dụ: chiến lược cấp công ty của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam phải xác định cơ cấu mong muốn giữa các lĩnh vực Bưu chính chuyển phát, tài chính bưu chính và phân phối truyền thông; cần tập trung đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh nào, thoái vốn khỏi lĩnh vực kinh doanh nào… Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh (SBU) Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh tập trung vào việc cải thiện vị thế cạnh tranh của các sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp trong ngành kinh doanh hoặc là một kết hợp sản phẩm thị trường mà doanh nghiệp tham gia kinh doanh.
Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh bao gồm chủ đề cạnh tranh mà doanh nghiệp lựa chọn để nhấn mạnh, cách thứcmà nó tự định vị vào thị trường để đạt lợi thế cạnh tranh và các chiến lược định vị khác nhau có thể sử dụng trong bối cảnh khác nhau của mỗi ngành. Đây là nội dung nghiên cứu chính của Luận án. Chiến lược cấp chức năng Chiến lược cấp chức năng: là những chiến lược tập trung vào việc quản lý và sử dụng một cách có hiệu quả nhất các nguồn lực của doanh nghiệp và của mỗi đơn vị thành viên. Các chiến lược chức năng được phát triển nhằm thực hiện thành công chiến lược cấp đơn vị kinh doanh và từ đó thực hiện thành công chiến lược cấp công ty.
Ta có các chiến lược chức năng như chiến lược marketing, chiến lược sản xuất, chiến lược nghiên cứu và phát triển… 1. Quy trình và các mô hình hoạch định chiến lƣợc kinh doanh 1.