Chương 1: Những vấn đề cơ bản về vốn, huy động vốn trong doanh nghiệp xây dựng giao thông. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 4 Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng về vốn, huy động vốn của công ty xây dựng giao thông Minh Quang. Chương 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn ở công ty xây dựng giao thông Minh Quang trong thời gian tới.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 5 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ VỐN TRONG DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG GIAO THÔNG 1. Những vấn đề chung về vốn trong doanh nghiệp xây dựng giao thông 1. Khái niệm chung về vốn Theo quan niệm chung nhất, vốn đƣợc hiểu là các của cải vật chất do con ngƣời tạo ra và tích luỹ lại. Nó có thể tồn tại dƣới dạng vật thể hoặc vốn tài chính.
Vốn tài chính là tiền đƣợc sử dụng bởi các doanh nhân và doanh nghiệp để hoạt động kinh doanh nhƣ mua những gì họ cần để làm ra sản phẩm (hàng hóa và dịch vụ) để cung cấp nền kinh tế. Theo quan niệm hẹp hơn, vốn ở đây đƣợc hiểu là vốn tài chính, là toàn bộ những giá trị ứng ra ban đầu vào các quá trình tiếp theo của DN. Vốn là một lƣợng tiền nào đó đƣợc đƣa vào sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc tái sản xuất xã hội với tƣ cách là phƣơng tiện tạo ra giá trị tăng thêm cho cá nhân và xã hội. Khái niệm này không những chỉ ra vốn không chỉ là một yếu tố đầu vào quan trọng đối với các DN sản xuất mà còn đề cập tới sự tham gia của vốn trong DN, trong cả quá trình sản xuất kinh doanh liên tục trong suốt thời gian tồn tại của DN.
Nhƣ vậy, vốn là một yếu tố số một của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Có vốn các DN có thể mở rộng sản xuất kinh doanh, mua sắm các trang thiết bị hay triển khai các kế hoạch khác trong tƣơng lai. Vậy yêu cầu đặt ra đối với các DN là trƣớc hết họ phải có vốn, tiếp theo họ cần phải có sự quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn nhằm bảo toàn và phát triển vốn, đảm bảo cho các DN ngày càng phát triển và vững mạnh. Các đặc trưng cơ bản của vốn - Vốn phải đại diện cho một lƣợng tài sản nhất định.
Có nghĩa là vốn phải đƣợc biểu hiện bằng giá trị tài sản hữu hình và tài sản vô hình của doanh nghiệp. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 6 - Vốn phải vận động và sinh lời, đạt đƣợc mục tiêu trong kinh doanh. - Vốn phải đƣợc tích tụ và tập trung một lƣợng nhất định thì mới có khả năng phát huy tác dụng khi đầu tƣ vào các lĩnh vực kinh tế đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh. - Vốn có giá trị về mặt thời gian.
Điều này có thể có vai trò quan trọng khi bỏ vốn vào đầu tƣ và tính hiệu quả khi sử dụng đồng vốn. - Vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất định, vốn sẽ không đƣợc đƣa ra để đầu tƣ khi mà ngƣời chủ của nó nghĩ về một sự đầu tƣ không có lợi nhuận. - Vốn đƣợc quan niệm nhƣ một thứ hàng hoá và có thể đƣợc coi là thứ hàng hoá đặc biệt vì nó có khả năng đƣợc mua bán quyền sở hữu trên thị trƣờng vốn, trên thị trƣờng tài chính. - Vốn không chỉ biểu hiện bằng tiền hay các giá trị hiện vật (tài sản cố định của doanh nghiệp: máy móc, trang thiết bị vật tƣ dùng cho hoạt động quản lý.) của các tài sản vô hình (các bí quyết trong kinh doanh, các phát minh sáng chế,.
Vai trò của vốn đối với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp Vốn đóng vai trò hết sức quan trọng trong mỗi DN. Nó là cơ sở, là tiền đề cho một DN bắt đầu khởi sự kinh doanh. Muốn đăng kí kinh doanh, theo quy định của Nhà nƣớc, bất cứ DN nào cũng phải có đủ vốn pháp định theo từng ngành nghề kinh doanh của mình (vốn ở đây không chỉ bao gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, mà nó còn là các tài sản thuộc sở hữu của các chủ DN. Rồi để tiến hành sản xuất kinh doanh, DN phải thuê nhà xƣởng, mua máy móc thiết bị.
tất cả những điều kiện cần có để một DN có thể tiến hành và duy trì những hoạt động của mình nhằm đặt mục tiêu đã đề ra đều cần một lƣợng vốn nhất định. Từ đó có thể rút ra một số vai trò quan trọng của vốn nhƣ sau: 1. Vốn là điều kiện tiền đề của quá trình sản xuất kinh doanh Một quá trình sản xuất sẽ đƣợc diễn ra khi có ba yếu tố: vốn , lao động và công nghệ. Trong ba yếu tố đó thì vốn là điều kiện tiền đề có vai trò quyết định xem có nên sản xuất kinh doanh hay không.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 7 Khi sản xuất, DN cần phải có một lƣợng vốn để mua nguyên, nhiên vật liệu đầu vào, thuê nhân công, mua thông tin trên thị trƣờng, mua các công nghệ sản xuất sản phẩm. Bởi vậy có thể nói vốn là điều kiện đầu tiên đảm bảo cho yếu tố đầu vào về lao động và công nghệ đƣợc đáp ứng đầy đủ. Vốn quyết định sự ổn định và liên tục của quá trình sản xuất kinh doanh Khi yêu cầu về vốn, lao động và công nghệ đƣợc đảm bảo, để quá trình sản xuất diễn ra liên tục thì vốn phải đƣợc đáp ứng đầy đủ, kịp thời và liên tục. Hiện nay có rất nhiều loại hình DN nên nhu cầu vốn cũng khác nhau.
Hơn nữa các quá trình sản xuất của các DN cũng khác nhau nên việc sử dụng vốn lƣu động cũng khác nhau. Trong quá trình sản xuất nhu cầu vốn phát sinh thƣờng xuyên, đặc biệt là vốn lƣu động nhƣ mua thêm nguyên nhiên liệu, mua thêm hàng hoá để bán, để trả nợ, để giao dịch.Mà trong quá trình sản xuất không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có đầy đủ vốn. Những lúc thiếu hụt nhƣ vậy nếu không bổ sung vốn kịp thời sẽ xảy ra hiện tƣợng đình trệ sản xuất gây ra chi phí lớn cho DN. Vốn đối với sự phát triển của doanh nghiệp Ngày nay nƣớc ta chuyển dần sang nền kinh tế thị trƣờng đã xuất hiện nhiều loại hình DN khác nhau, kinh doanh trên nhiều lĩnh vực khác nhau.
Vì vậy, DN muốn tồn tại thì phải tự nâng cao đủ để cạnh tranh với các DN khác. Trong khi các đối thủ cạnh tranh ngày càng gay gắt và khốc liệt .Hơn nữa ,do đòi hỏi của khách hàng ngày càng cao, nên DN phải đầu tƣ nhiều hơn cho khoa học công nghệ để nâng cao chất lƣợng sản phẩm và hiệu quả sản xuất, làm giảm giá thành, dẫn đến đòi hỏi tăng lƣợng vốn và nâng cao trình độ sử dụng vốn của mình. Điều đó sẽ giúp DN có thể phát triển và đứng vững hơn trên thị trƣờng. Phân loại vốn Trong phạm vi DN, vốn đƣợc phân loại theo các nhóm sau đây: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.
Phân loại vốn theo nguồn hình thành a. Vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tƣ góp vốn liên doanh, liên kết và thông qua đó DN không phải cam kết thanh toán. Do vậy vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ. * Vốn pháp định: Vốn pháp định là số vốn tối thiểu mà DN phải có khi muốn thành lập và số vốn này đƣợc Nhà nƣớc quy định tuỳ thuộc vào từng loại hình kinh doanh của DN.
Đối với doanh nghiệp nhà nƣớc (DNNN), số vốn này đƣợc ngân sách Nhà nƣớc cấp. * Vốn tự bổ sung: Thực chất loại vốn này là số lợi nhuận chƣa phân phối (lợi nhuận lƣu trữ) và các khoản trích hàng năm của DN nhƣ các quỹ xí nghiệp (quỹ phúc lợi, quỹ đầu tƣ phát triển .) * Vốn chủ sở hữu khác: Đây là loại vốn mà số lƣợng của nó luôn có sự thay đổi bởi vì do đánh giá lại tài sản, do chênh lệch tỷ giá ngoại tệ, do đƣợc ngân sách cấp kinh phí, do các đơn vị thành viên nộp kinh phí quản lý và vốn chuyên dùng cơ bản. Vốn huy động của doanh nghiệp: Ngoài các hình thức vốn do Nhà nƣớc cấp thì doanh nghiệp còn một loại vốn mà vai trò của nó khá quan trọng, đặc biệt trong nền kinh tế thị trƣờng đó là vốn huy động. Để đạt đƣợc số vốn cần thiết cho một dự án, công trình hay một nhu cầu thiết yếu của DN mà đòi hỏi trong một thời gian ngắn nhất mà DN không đủ số vốn còn lại trong DN thì đòi hỏi DN phải có sự liên doanh liên kết, phát hành trái phiếu hay huy động các nguồn vốn khác dƣới hình thức vay nợ hay các hình thức khác.
Vốn huy động bao gồm các loại: * Vốn vay: DN có thể vay ngân hàng, các tổ chức tín dụng, các cá nhân hay các đơn vị kinh tế độc lập nhằm tạo lập và tăng thêm nguồn vốn. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 9 Vốn vay ngân hàng và các tổ chức tín dụng là rất quan trọng đối với DN. Nguồn vốn này đáp ứng đúng thời điểm các khoản tín dụng ngắn hạn hoặc dài hạn tuỳ theo nhu cầu của DN trên cơ sở hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng và DN. * Vốn vay trên thị trường chứng khoán Tại các nền kinh tế có thị trƣờng chứng khoán phát triển, vay vốn trên thị trƣờng chứng khoán là một hình thức huy động vốn cho DN.
Thông qua hình thức này thì DN có thể phát hành trái phiếu, đây là một hình thức quan trọng để sử dụng vào mục đích vay dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất kinh doanh của DN. Việc phát hành trái phiếu giúp cho DN có thể huy động số vốn nhàn rỗi trong xã hội để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Tuy nhiên không phải DN nào cũng có thể phát hành trái phiếu mà phải có các điều kiện cần thiết.
