Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP HOÀ CHÍ MINH ----------------------------------- Hoï vaø teân taùc giaû luaän vaên : Nguyeãn Quang Tuaán TEÂN ÑEÀ TAØI LUAÄN VAÊN Chuyeân ngaønh : Taøi chính – Löu thoâng tieàn teä vaø tín duïng Maõ soá : 5.09 CAÙC GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN THUEÁ GIAÙ TRÒ GIA TAÊNG & THUEÁ THU NHAÄP DOANH NGHIEÄP TRONG ÑIEÀU KIEÄN KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG ÔÛ VIEÄT NAM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : PGS TS. NGUYEÃN THÒ DIEÃM CHAÂU TP HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2004 Trang 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD MUÏC LUÏC Trang Trang phuï bìa Muïc luïc Lôøi môû ñaàu Chöông 1 : Toång quan veà thueá GTGT vaø thueá TNDN 1./ Toång quan veà thueá : ./ Khaùi nieäm thueá :./ Phaân loaïi thueá : ./ Caên cöù vaøo tính chaát thueá :./ Caên cöù vaøo ñoái töôïng ñaùnh thueá :./ Nguyeân taéc xaây döïng vaø chöùc naêng cuûa thueá : ./ Nguyeân taéc xaây döïng moät saéc thueá : ./ Caùc chöùc naêng chuû yeáu cuûa thueá bao goàm : ./ Vai troø cuûa thueá :./ Thueá Giaù trò gia taêng : ./ Noäi dung cô baûn : ./ Ñoái töôïng noäp thueá, chòu thueá : ./ Caên cöù tính thueá : ./ Phöông phaùp tính thueá :./ Hoùa ñôn GTGT : ./ Mieãn – giaûm thueá :./ Ñaêng kyù - Keâ khai - Noäp thueá - Quyeát toaùn thueá GTGT :. 14 Trang 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD 2./ Moät soá öu ñieåm cuûa thueá GTGT : ./ Thueá Thu nhaäp doanh nghieäp : ./ Noäi dung cô baûn : ./ Ñoái töôïng aùp duïng thueá TNDN : ./ Caên cöù tính thueá TNDN : ./ Thueá thu nhaäp töø chuyeån quyeàn söû duïng ñaát, chuyeån quyeàn thueâ ñaát :./ Ñaêng kyù - Keâ khai - Noäp thueá - Quyeát toaùn thueá TNDN : ./ Mieãn, giaûm thueá TNDN : ./ Tính öu vieät cuûa Luaät Thueá TNDN :. 27 Chöông 2 : Thöïc traïng thueá GTGT vaø thueá TNDN taïi Vieät Nam 1./ Nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc vaø moät soá toàn taïi trong quaù trình thöïc hieän luaät thueá GTGT vaø luaät thueá TNDN : ./ Luaät thueá GTGT :./ Luaät thueá TNDN : ./ Moät soá chæ tieâu kinh teá sau 5 naêm aùp duïng caùc luaät thueá môùi : ./ Moät soá vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc aùp duïng thueá GTGT vaø thueá TNDN ./ Vì sao thu thueá GTGT haøng nhaäp khaåu ?./ Vì sao tính thueá GTGT treân caû yeáu toá thueá nhaäp khaåu ?./ Hoaøn thueá – thuoäc tính öu vieät cuûa thueá GTGT ./ Vaán ñeà chuyeån giaù : ./ Moät soá khoù khaên naûy sinh trong quaù trình aùp duïng caùc luaät thueá môùi : ./ Nhöõng vaán ñeà böùc xuùc veà quaûn lyù hoùa ñôn :.
46 Trang 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD Trang 3./ Tình traïng lôïi duïng chính saùch hoaøn thueá ñeå chieám ñoaït tieàn Nhaø nöôùc : ./ Moät soá vaán ñeà vöôùng maéc khi thöïc hieän Luaät thueá TNDN cuõ :. 50 Chöông 3 : Giaûi phaùp hoaøn thieän thueá GTGT vaø thueá TNDN 1./ Ñònh höôùng ñoåi môùi heä thoáng chính saùch thueá töø nay ñeán naêm 2010 : ./ Ñònh höôùng ñoåi môùi thueá GTGT vaø thueá TNDN töø nay ñeán 2010 : ./ Luaät thueá GTGT :./ Luaät thueá TNDN : ./ Giaûi phaùp hoaøn thieän Luaät thueá GTGT vaø Luaät thueá TNDN : ./ Vaán ñeà hoùa ñôn :./ Ngaên chaën gian laän trong hoaøn thueá GTGT : ./ Ngaên chaën gian laän doanh thu – chi phí ñeå troán thueá :./ Ñeà xuaát caùc bieän phaùp chung cho vieäc aùp duïng thueá TNDN :./ Ñieàu kieän caàn thieát cho vieäc thöïc hieän coù hieäu quaû Luaät thueá GTGT vaø Luaät thueá TNDN trong quaù trình hoäi nhaäp vaø phaùt trieån kinh teá ôû Vieät Nam 59 4./ Xaây döïng moâi tröôøng phaùp lyù ñoàng boä vaø chaët cheõ :./ Naâng cao naêng löïc ñoäi nguõ caùn boä thueá :./ Caûi caùch haønh chính thueá :. 63 Keát Luaän Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc Trang 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, chính saùch ñoåi môùi cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ñaõ taïo ñieàu kieän cho neàn kinh teá nöôùc ta phaùt trieån maïnh meõ. Qua hôn 17 naêm thöïc hieän ñoåi môùi, chuùng ta ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu ñaùng keå, ñôøi soáng nhaân daân ngaøy moät naâng cao, vò trí kinh teá - chính trò cuûa Vieät Nam trong khu vöïc vaø treân theá giôùi khoâng ngöøng ñöôïc cuûng coá.
Cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá, vai troø quaûn lyù vó moâ cuûa Nhaø nöôùc ngaøy caøng theå hieän roõ neùt. Thoâng qua nhöõng coâng cuï ñaéc löïc cuûa mình, Nhaø nöôùc, Chính phuû ñaõ thöïc hieän khaù thaønh coâng vai troø ñieàu tieát caùc hoaït ñoäng kinh teá trong töøng giai ñoaïn phaùt trieån. Moät trong nhöõng coâng cuï ñoù laø chính saùch thueá. Khoâng chæ ôû Vieät Nam maø ñoái vôùi taát caû caùc nöôùc, chính saùch thueá luoân laø moät coâng cuï ñieàu tieát vó moâ quan troïng vaø hieäu quaû.
Chæ moät söï thay ñoåi nhoû trong chính saùch thueá cuõng keùo theo söï thay ñoåi lôùn trong caùc hoaït ñoäng kinh teá, aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán caùc lónh vöïc ñaàu tö, saûn xuaát vaø tieâu duøng. Taùc duïng haïn cheá hay khuyeán khích cuûa thueá ñoái vôùi caùc hoaït ñoäng saûn xuaát – kinh doanh cuõng chæ giôùi haïn trong töøng giai ñoaïn, töøng thôøi ñieåm. Do vaäy, ñoøi hoûi Nhaø nöôùc phaûi heát söùc linh ñoäng trong vieäc ban haønh, söûa ñoåi, boå sung caùc quy ñònh veà thueá sao cho phuø hôïp vôùi tình hình thöïc teá trong töøng giai ñoaïn phaùt trieån cuûa neàn kinh teá. ÔÛ nöôùc ta, thueá khoâng chæ laø nguoàn thu chuû yeáu cuûa Chính phuû maø coøn laø söï phaûn aùnh roõ neùt ñöôøng loái, chuû tröông cuûa Ñaûng, Nhaø nöôùc trong vieäc ñònh höôùng phaùt trieån cho töøng ngaønh ngheà, töøng lónh vöïc kinh teá.
Thoâng qua caùc Trang 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD chính saùch thueá, Nhaø nöôùc khuyeán khích vieäc ñaàu tö, saûn xuaát vaø tieâu duøng ñoái vôùi nhöõng maët haøng, ngaønh ngheà, lónh vöïc troïng ñieåm ñöôïc öu ñaõi, ñoàng thôøi, haïn cheá ñaàu tö saûn xuaát ñoái vôùi nhöõng ngaønh ngheà Nhaø nöôùc chuû tröông thu heïp trong töøng giai ñoaïn nhaát ñònh. Thueá coøn ñöôïc söû duïng nhö laø coâng cuï goùp phaàn mang laïi coâng baèng xaõ hoäi, thu heïp khoaûng caùch giaøu – ngheøo, ñieàu tieát thu nhaäp töø khu vöïc coù thu nhaäp cao ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà cuûa ngöôøi ngheøo, haïn cheá söï cheânh leäch quaù möùc trong thu nhaäp cuûa caùc taàng lôùp nhaân daân, caùc thaønh phaàn kinh teá. Nhôø ñoù giuùp giaûm thieåu caùc vaán ñeà tieâu cöïc, haïn cheá söï gia taêng caùc teä naïn xaõ hoäi trong quaù trình phaùt trieån kinh teá. Trong phaïm vi giôùi haïn cuûa luaän vaên naøy, ngöôøi vieát xin pheùp ñöôïc trình baøy moät soá noäi dung cô baûn cuûa 2 luaät thueá quan troïng laø thueá Giaù trò gia taêng (GTGT) vaø thueá Thu nhaäp doanh nghieäp (TNDN) bao goàm : caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät, nhöõng thuaän lôïi vaø khoù khaên trong quaù trình aùp duïng vaøo thöïc tieãn neàn kinh teá nöôùc ta vaø caùc giaûi phaùp hoaøn thieän.
Do haïn cheá veà maët thôøi gian, taøi lieäu tham khaûo… neân luaän vaên khoâng theå traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt. Ngöôøi vieát luaän vaên raát mong nhaän ñöôïc nhöõng yù kieán ñoùng goùp cuûa quyù thaày coâ vaø caùc baïn ñeå luaän vaên naøy ñöôïc hoaøn chænh hôn. Sô neùt caáu truùc luaän vaên : • Lôøi môû ñaàu • Chöông 1 : Toång quan veà thueá GTGT vaø thueá TNDN • Chöông 2 : Thöïc traïng thueá GTGT vaø thueá TNDN taïi Vieät Nam • Chöông 3 : Giaûi phaùp hoaøn thieän thueá GTGT vaø thueá TNDN • Keát luaän Trang 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ THUEÁ GIAÙ TRÒ GIA TAÊNG VAØ THUEÁ THU NHAÄP DOANH NGHIEÄP 1./ Toång quan veà thueá : 1./ Khaùi nieäm thueá : Thueá laø khoaûn ñoùng goùp mang tính baét buoäc maø caùc theå nhaân vaø phaùp nhaân coù nghóa vuï phaûi thöïc hieän ñoái vôùi Nhaø nöôùc, phaùt sinh treân cô sôû caùc vaên baûn phaùp luaät do Nhaø nöôùc ban haønh, khoâng mang tính ñoái giaù vaø hoaøn traû tröïc tieáp. Thueá ra ñôøi cuøng vôùi söï xuaát hieän cuûa Nhaø nöôùc, laø moät hieän töôïng xaõ hoäi do con ngöôøi ñònh ra, noù gaén lieàn vôùi phaïm truø Nhaø nöôùc vaø phaùp luaät.
Caùc yeáu toá cô baûn caáu thaønh thueá bao goàm : • Teân goïi : yeâu caàu teân goïi cuûa moät saéc thueá laø phaûi ngaén goïn, deã hieåu, deã nghe vaø phaûi phaûn aùnh ñöôïc muïc tieâu chuû yeáu cuûa saéc thueá ñoù • Ngöôùi noäp thueá : laø ngöôøi coù traùch nhieäm ñem tieàn thueá ñeán noäp cho cô quan Nhaø nöôùc (kho baïc). Ngöôøi noäp thueá phaûi coù tö caùch phaùp nhaân hoaëc theå nhaân • Ñoái töôïng tính thueá : laø ñoái töôïng ñieàu chænh cuûa saéc thueá, laø söï xaùc ñònh saéc thueá ñoù tính treân cô sôû naøo • Thueá suaát : laø möùc thueá quy ñònh cuï theå treân moãi ñoái töôïng tính thueá • Mieãn-giaûm thueá : laø söï theå hieän chính saùch öu ñaõi cuûa Nhaø nöôùc vôùi moät soá ñoái töôïng nhaát ñònh trong moät giai ñoaïn nhaát ñònh naøo ñoù. • Thuû tuïc thu – noäp thueá : Quy ñònh veà phaàn haønh, traùch nhieäm cuûa cô quan thueá vaø ngöôøi noäp thueá trong vieäc thöïc hieän nghóa vuï thueá vôùi Nhaø nöôùc Trang 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luaän vaên Thaïc só Kinh teá TC – LTTT & TD Trong heä thoáng taøi chính, thueá laø nguoàn thu lôùn nhaát, chieám tyû troïng raát cao trong toång thu cuûa ngaân saùch Nhaø nöôùc. Ñoàng thôøi, thueá coøn laø moät coâng cuï ñieàu tieát vó moâ quan troïng haøng ñaàu ñöôïc söû duïng ñeå ñieàu haønh neàn kinh teá./ Phaân loaïi thueá : 1./ Caên cöù vaøo tính chaát thueá, coù 2 loaïi : thueá giaùn thu vaø thueá tröïc thu Thueá giaùn thu laø loaïi thueá ñaùnh giaùn tieáp vaøo ngöôøi chòu thueá thoâng qua vieäc tính thueá treân giaù caû haøng hoùa-dòch vuï luaân chuyeån treân thò tröôøng töø khaâu saûn xuaát ñeán löu thoâng vaø tieâu duøng.
Tính chaát giaùn thu theå hieän ôû choã, ngöôøi noäp thueá vaø ngöôøi chòu thueá laø 2 ñoái töôïng khaùc nhau. Ngöôøi noäp thueá laø ngöôøi cung caáp haøng hoùa-dòch vuï, coøn ngöôøi chòu thueá chuû yeáu laïi laø ngöôøi tieâu duøng. Nhaø nöôùc thu thueá cuûa ngöôøi tieâu duøng moät caùch giaùn tieáp thoâng qua ngöôøi cung caáp haøng hoùa-dòch vuï.