Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đầu tư công trong lĩnh vực XDCB cấp tỉnh. 3 Chương 2: Thực trạng quản lý đầu tư công trong lĩnh vực XDCB tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2015-2017. Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công trong lĩnh vực XDCB của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Giang. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƢ CÔNG TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG CƠ BẢN CẤP TỈNH 1.
Tổng quan về đầu tƣ công trong lĩnh vực XDCB 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đầu tư công 1. Khái niệm Trước khi Luật Đầu tư công năm 2014 được ban hành, khái niệm Đầu tư công chưa được hiểu thống nhất. Một số ý kiến cho rằng việc gia tăng vốn xã hội được gọi là đầu tư công.
Ngoài ra đầu tư công còn được hiểu là việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước để đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội không nhằm mục đích kinh doanh. Ngày 18 tháng 6 năm 2014, Quốc hội thông qua Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13, theo đó Đầu tư công được định nghĩa chính thức là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Như vậy, đầu tư công bao gồm: - Đầu tư chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. - Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.
- Đầu tư và hỗ trợ hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích. - Đầu tư Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo hình thức đối tác công tư. Đặc điểm Đầu tư công thường được sử dụng vì lợi ích cả cộng đồng, lợi ích của địa phương, lợi ích quốc gia; nhằm đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trung hạn và dài hạn của địa phương. Cơ sở việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch đầu tư công được dựa trên chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ nên việc thực hiện công tác đầu tư đầu tư công hoàn toàn nhằm mục đích đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, gia tăng năng lực sản xuất của địa phương, ngành, quốc gia.
Do nguồn lực vốn đầu tư phát triển của Nhà nước thường tập trung đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở, 5 nên toàn xã hội được hưởng lợi ích từ các sản phẩm kết cấu - hạ tầng do hoạt động đầu tư công đem lại, những tác động này được lan tỏa vào nền kinh tế theo số nhân, làm tăng năng lực sản xuất của cả nền kinh tế. Đầu tư công thường tập trung vào các chương trình, dự án có quy mô lớn và quan trọng của địa phương, vào những lĩnh vực mà các thành phần kinh tế khác không đủ khả năng hoặc không được phép đầu tư. Những dự án công ích có tỷ suất đầu tư lớn nhưng khả năng thu hồi vốn chậm hoặc không thể thu hồi vốn (đường sá, cầu cống, hệ thống tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp.), những lĩnh vực đầu tư mang tính chủ quyền quốc gia, tài nguyên quốc gia (các công trình quốc phòng). Vốn ngân sách nhà nước còn được đầu tư vào các lĩnh vực không mang lại lợi ích trực tiếp hoặc khả năng sinh lời thấp, như đầu tư cho các dịch vụ công cộng, phổ cập giáo dục, chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, đầu tư phát triển vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn,.
Vai trò Đầu tư công thường là hoạt động đầu tư của Nhà nước cho kết cấu hạ tầng, theo đó đầu tư công được coi đóng vai trò động lực chính thức thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cụ thể như sau: Thứ nhất, Đầu tư công có vai trò bảo đảm thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, quốc gia. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên việc đầu tư các công trình hạ tầng, cơ sở vật chất - kĩ thuật. Thứ hai, Đầu tư công có vai trò định hướng cho các hoạt động đầu tư trong nền kinh tế, Cơ sở hạ tầng phát triển mở ra khả năng thu hút các luồng vốn đầu tư đa dạng cho phát triển kinh tế - xã hội. thúc đẩy việc sử dụng nguồn lực của toàn xã hội phát triển của một cách hiệu quả.
Thứ ba, Đầu tư công đảm bảo đáp ứng các nhu cầu tối thiểu của cộng đồng, qua đó giữ vững ổn định xã hội, làm giảm bất bình đẳng trong xã hội. Thứ tư, Đầu tư công đảm bảo ổn định và tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền quốc gia. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đầu tư công trong XDCB 1. Khái niệm Căn cứ vào tính chất, dự án đầu tư công được phân thành hai loại gồm dự án đầu tư công có cấu phần xây dựng và không có cấu phần xây dựng.
Trong đó: dự án có cấu phần xây dựng là dự án đầu tư: xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, mở rộng dự án đã đầu tư xây dựng, bao gồm cả phần mua tài sản, mua trang thiết bị của dự án; Như vậy có thể hiểu Đầu tư công trong lĩnh vực XDCB là việc sử dụng vốn đầu tư của nhà nước để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản, tạo ra các công trình xây dựng theo mục đích của người đầu tư nhằm mục đích tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôi phục tài sản cố định. Đặc điểm Hoạt động đầu tư công trong lĩnh vực XDCB có những đặc điểm chủ yếu như sau: - Đòi hỏi số lượng vốn lớn, yêu cầu đặt ra là phải có giải pháp tạo vốn và huy động vốn hợp lý, xây dựng kế hoạch đầu tư đúng đắn, quản lý chặt chẽ vốn đầu tư. - Thời kỳ đầu tư kéo dài với nhiều biến động: do Đầu tư công XDCB là hoạt động đầu tư vào TSCĐ mang tính tích lũy. Thời gian tiến hành một công cuộc đầu tư cho đến khi thành quả của nó phát huy tác dụng thường đòi hỏi nhiều năm tháng với nhiều biến động xảy ra.
- Có giá trị sử dụng lâu dài: Các thành quả của thành quả đầu tư xây dựng cơ bản thường có kích thước, quy mô lớn, thời gian xây dựng và sử dụng lâu dài đòi hỏi chủ đầu tư và nhà thầu cần phải tìm các biện pháp để rút ngắn thời gian xây dựng công trình, sớm đưa công trình vào khai thác sử dụng. Công trình xây dựng được sử dụng trong thời gian tương đối dài nên trước khi quyết định đầu tư, người quyết định đầu tư cần dự tính trước các tình huống xảy ra trong tương lai. Mặt khác, do thời gian sử dụng lâu dài nên việc đánh giá chính xác hiệu quả của dự án, công trình, nhất là hiệu quả kinh tế - xã hội là vấn đề phức tạp, khó khăn. - Gắn liền với một địa điểm nhất định: Sản phẩm của hoạt động đầu tư Xây dựng cơ bản là các công trình xây dựng sẽ phát huy tác dụng ngay nơi mà nó đựơc tạo dựng cho nên các điều kiện về địa lý, địa hình có ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện đầu tư , cũng như việc phát huy kết quả đầu tư.
Vì vậy cần được bố trí 7 hợp lý địa điểm xây dựng đảm bảo các yêu cầu về an ninh quốc phòng, phải phù hợp với kế hoạch, qui hoạch bố trí tại nơi có điều kiện thuận lợi, để khai thác lợi thế so sánh của vùng, quốc gia, đồng thời phải đảm bảo được sự phát triển cân đối của vùng lãnh thổ. - Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động rất phức tạp liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương mà còn nhiều địa phương với nhau. Vì vậy khi tiến đầu tư xây dựng cơ bản, cần phải có sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các cấp trong quản lý quá trình đầu tư, bên cạnh đó phải qui định rõ phạm vi trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo đựơc tính tập trung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư.
Vai trò Một là, đầu tư công trong lĩnh vực XDCB góp phần quan trọng vào việc xây dựng, phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, hình thành kết cấu hạ tầng chung cho đất nước như giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế,.thông qua việc duy trì và phát triển hoạt động đầu tư XDCB góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế quốc dân, tái tạo và tăng cường năng lực sản xuất, tăng năng suất lao động, tăng thu nhập quốc dân và tổng sản phẩm xã hội. Hai là, đầu tư công trong lĩnh vực XDCB góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng cường chuyên môn hóa và phân công lao động xã hội. Ba là, Nhà nước thực hiện đầu tư công trong lĩnh vực XDCB, đầu tư vào kết cấu hạ tầng có vai trò định hướng, dẫn dắt hoạt động đầu tư của các thành phần kinh tế khác trong nền kinh tế. Bốn là, đầu tư công trong lĩnh vực XDCB có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội như xóa đói giảm nghèo, phát triển vùng sâu, vùng xa.
Góp phần quan trọng giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Quản lý đầu tƣ công trong lĩnh vực XDCB cấp tỉnh 1. Khái niệm Quản lý đầu tư công trong lĩnh vực XDCB ở cấp tỉnh là sự tác động liên tục, có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cấp trên đối với đối tượng quản lý (cơ quan, tổ chức, cá 8 nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công) từ khâu thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình, dự án, lập kế hoạch đầu tư, xác định danh mục đầu tư, giám sát, thanh tra, kiểm tra đánh giá chương trình, dự án đầu tư nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong việc sử dụng các nguồn lực trong và ngoài Nhà nước để đạt được những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.