Chương 1: Cơ sở lý luậnchung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp sản xuất. Chương 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức. Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức. Do phạm vi của đề tài tƣơng đối rộng, kinh nghiệm thực tế còn hạn chế và thời gian tiếp xúc với công việc chƣa đƣợc nhiều nên dù đã cố gắng nhƣng bài khóa luận của em vẫn không tránh khỏi những thiếu sót.
Em rất mong nhậnđƣợc sự chỉ bảo tận tình của các thầy cô cũng nhƣ của các anh chị trongphòng Kế toán của công ty để đề tài này đƣợc hoàn thiện hơn vàthực sự có ích cho công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanhcủa công ty.PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢKINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm bán hàng và xác đinh kết quả kinh doanh a) Khái niệm về bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời đƣợc khách hàng thanh toán hoặc chấp nhần thanh toán. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất - kinh doanh, có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp. Đây là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị “tiền tệ “ giúp cho các doanh nghiệp thu hồi vốn để tiếp tục quá trình sản xuất – kinh doanh tiếp theo.
b) Khái niệm xác định kết quả kinh doanh Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính, kết quả hoạt động khác. Đối với doanh nghiệp sản xuất, kết quả hoạt động kinh doanh chủ yếu là kết quả bán hàng, là nguồn lợi chính, là chỉ tiêu đánh giá về quá trình kinh doanh của doanh nghiệp đồng thời là cơ sở để lập kế hoạch cho kỳ kinh doanh tiếp theo.Việc xác định kết quả kinh doanh thƣờng đƣợc tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh là cuối tháng, cuối quý, cuối năm tùy theo yêu cầu quản lý, đặc điểm, quy mô kinh doanh của đơn vị. c) Mối quan hệ giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Thông qua hoạt động bán hàng, giá trị của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mới đƣợc thực hiện và đó là điều kiện để thực hiện mực đích của việc sản xuất hàng hóa và tái sản xuất không ngừng đƣợc mở rộng. 13 Thông qua hoạt động bán hàng mới thúc đẩy đƣợc sản xuát phát triển, góp phần nâng cao năng suất lao động, cung cấp ngày càng nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của xã hội, góp phần cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng.
Mặt khác thông qua hoạt động bán hàng nhằm giải quyết quan hệ hàng hóa – tiền tệ là tiền đề cân đối giữa tiền hàng trong lƣu thông, không những thế nó còn đảm bảo sự cân đối giữa các ngành, các khu vực trong nền kinh tế. Đối với mỗi doanh nghiệp bán hàng là điều kiện để tái sản xuất phát triển, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, tăng nhanh tốc độ vòng quay vốn và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Bán hàng còn là tiền đề cho việc xác định kết quả hoạt động kinh doanh. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có vai trò vô cùng quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Đối với doanh nghiệp: Thực hiện tốt công tác bán hàng giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh, làm tăng tốc độ chu chuyển của vốn lƣu động, từ đó tạo ra điều kiện cho doanh nghiệp tổ chức vốn, giảm bớt số vốn phải huy động từ bên ngoài. Do đó giảm bớt chi phí, tăng nguồn vốn sử dụng để tái mở rộng sản xuất và sẽ tăng đƣợc doanh thu cho doanh nghiệp. Đối với ngƣời tiêu dùng: Thực hiện tốt công tác bán hàng cũng có nghĩa là doanh nghiệp đã góp phần thỏa mãn nhu cầu của ngƣời tiêu dùng. Thông qua hoạt động mua bán hàng hóa, các doanh nghiệp chính là cầu nối giữa ngƣời sản xuất và tiêu dùng, giúp ngƣời sản xuất tiếp cận thị trƣờng, nắm bắt nhu cầu và thị yếu của ngƣời tiêu dùng để đáp ứng những nhu cầu đó.
Đối với nền kinh tế quốc dân: Sự lớn mạnh của mỗi doanh nghiệp góp phần củng cố sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. Do đó, doanh nghiệp phải thực hiện tốt khâu bán hàng sẽ góp phần điều hòa giữa sản xuất và tiêu dùng, đảm bảo cho sự phát triển cân đối và bền vững của nên kinh tế quốc dân. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Để kế toán thực sự trở thành công cụ đắc lực cho quản lý nhằm thúc đẩy mạnh công tác sản xuất và tiêu thụ trong các doanh nghiệp, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần thực hiện tốt nhiệm vụ sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh kịp thời, trung thực các loại doanh thu, chi phí của từng lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. - Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng, doanh thu bán hàng, tình hình thanh toán tiền hàng của khách hàng, nghĩa vụ nộp thuế với nhà nƣớc.
- Phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời, giám sát chặt chẽ tình hình hiện có và biến động nhập – xuất – tồn của từng loại hàng hóa hiện có trên cả hai mặt giá trị và hiện vật. - Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ, doanh thu tiêu thụ, tình hình thanh toán tiền hàng của khách hàng. Lập và báo cáo kết quả kinh doanh đúng chế độ, kịp thời cung cấp các thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, đồng thời định kỳ tiến hành phân tích kinh tế hoạt động tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Các phƣơng thức bán hàng và thanh toán chủ yếu trong doanh nghiệp sản xuất 1.
Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp sản xuất Phƣơng thức bán buôn Là sự vận động ban đầu của sản phẩm, hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng, trong khâu này hàng hóa mới chỉ thực hiện đƣợc một phần giá trị, chƣa thực hiện đƣợc giá trị sử dụng. Bán buôn thƣờng áp dụng với trƣờng hợp bán hàng với khối lƣợng lớn và đƣợc thực hiện bởi hai hình thức:Hình thức bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. Bán buôn qua kho: Là phƣơng thức bán buôn hàng hóa đã nhập về kho của doanh nghiệp. -Hình thức xuất bán trực tiếp: Doanh nghiệp xuất hàng giao trực tiếp cho khách hàng tại kho hoặc nơi bảo quản sản phẩm của doanh nghiệp.Sản phẩm 15 đƣợc coi là bán và hình thành doanh thu bán hàng khi khách hàng nhận đủ hàng và ký xác nhận trên hóa đơn bán hàng hóa đơn GTGT.
-Hình thức chuyển hàng: Định kỳ căn cứ vào hợp đồng kinh tế và kế hoạch giao hàng, doanh nghiệp xuất hàng gửi đi cho khách hàng và giao tạ i địa điểm đã ký trong hợp đồng.Sản phẩm gửi đi vẫn thuộc về quyền sở hữu bên bán, chỉ khi khách hàng thông báo nhận đƣợc hàng và chấp nhận thanh toán hoặc thanh toán tiền hàng ngay thì khi đó mới chuyển quyền sở hữu và đƣợc xác định là bán hàng và đƣợc ghi nhận doanh thu bán hàng. - Bán buôn vận chuyển thẳng: Là phƣơng thức bán hàng mà theo đó doanh nghiệp mua hàng của bên cung cấp để giao bán thẳng cho ngƣời mua. -Bán buôn vận chuyển thẳng trực tiếp(bán buôn giao tay ba): Theo hình thức này,doanh nghiệp thƣơng mại giao hàng của bên cung cấp để giao bán thẳng cho ngƣời mua do bên mua ủy nhiệm đến nhận hàng trực tiếp tại địa điểm mà hai bên thỏa thuận. Hàng hóa đƣợc coi là bán khi ngƣời mua đã nhận đủ hàng và ký xác nhận trên chứng từ bán hàng của doanh nghiệp, còn việc thanh toán tiền tùy theo hợp đồng ký kết giữa hai bên.
-Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, doanh nghiệp thƣơng mại mua hàng của bên cung cấp và chuyển hàng đi để bán thẳng cho bên mua hàng bằng phƣơng tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài.Hàng hóa gửi đi bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, khi nào bên mua xác nhận đã nhận đƣợc hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì lúc đó mới xác nhận là tiêu thụ. Phƣơng thức bán lẻ Là bán trực tiếp hàng cho khách hàng tại cửa hàng của công ty là cách tạo ấn tƣợng, hiểu tâm lý của khách hàng và đƣa sản phẩm của Công ty đến tay ngƣời tiêu dùng nhanh và hiệu quả nhất. Là khâu vận động cuối cùng của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng.Tại khâu này,sản phẩm-hàng hóa kết thúc lƣu thông, thực hiện đƣợc toàn bộ giá trị và giá trị sử dụng. Bán lẻ thƣờng bán với số lƣợng ít, giá bán ổn định.
16 Đối với khâu bán lẻ thƣờng sử dụng hai phƣơng thức sau: -Phƣơng thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp chịu hoàn toàn trách nhiệm vật chất về số hàng đã nhận để bán ở quầy hàng, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý số tiền bán hàng trong ngày. -Phƣơng thức bán lẻ thu tiền tập trung: Theo phƣơng thức này, nghiệp vụ thu tiền và nghiệp vụ giao hàng cho khách tách rời nhau. Mỗi quầy hàng hoặc liên quầy hàng bố trí một số nhân viên thu ngân làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hóa đơn để khách hàng nhận hàng ở quầy do nhân viên bán giao hàng.Cuối ca, cuối ngày nhân viên thu ngân làm giấy nộp tiền bán hàng còn nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn giao hàng cho khách hàng để kiểm kê lƣợng hàng còn lại, xác định lƣợng hàng đã bán rồi lập báo cáo bán hàng. Phƣơng thức bán hàng đại lý, ký gửi Bên bán sẽ xuất hàng cho các đơn vị,các cá nhân làm trong đại lý.
Số hàng gửi trao đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và đƣợc coi là hàng gửi bán.