Giải pháp hoàn thiện công tác huy động vốn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh 5 phòng giao dịch thuận kiều

Nghiên cứu giải pháp huy động vốn hiệu quả cho Agribank chi nhánh 5 Thuận Kiều. Phân tích thực trạng, đề xuất cải tiến để tăng trưởng bền vững.

• Tác giả: Võ Thị Phương Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Tuấn Vinh
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam - Chi Nhánh 5 - Phòng Giao Dịch Thuận Kiều
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT ĐỀ ÁN
• ABSTRACT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 0.5.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 0.6. Kết cấu của đề án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.1.1. Khái niệm huy động vốn
• 1.1.2. Đặc điểm huy động vốn của NHTM
• 1.1.3. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.1.4. Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn
• 1.1.5. Các tiêu chí đánh giá về công tác huy động vốn
• 1.2. Lược khảo các nghiên cứu liên quan tới đề tài
• 1.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2.3. Kinh nghiệm về huy động vốn của các NHTM tại Việt Nam và bài học kinh nghiệm về huy động vốn cho Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 1.2.3.1. Kinh nghiệm về huy động vốn của các NHTM tại Việt Nam
• 1.2.3.2. Bài học kinh nghiệm về huy động vốn cho Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH 5 - PHÒNG GIAO DỊCH THUẬN KIỀU
• 2.1. Giới thiệu về Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhân sự
• 2.1.4. Kết quả kinh doanh của Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều giai đoạn 2021 – 2023
• 2.2. Thực trạng công tác huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.1. Quy trình huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.2. Mô tả sản phẩm dịch vụ huy động vốn hiện hành của Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.3. Quy mô nguồn vốn huy động và tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động
• 2.2.4. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn
• 2.2.5. Cơ cấu nguồn vốn huy động phân theo kỳ hạn
• 2.2.6. Chi phí huy động vốn
• 2.2.7. Sự gia tăng số lượng khách hàng tiền gửi
• 2.3. Đánh giá công tác huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.3.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH 5 - PHÒNG GIAO DỊCH THUẬN KIỀU
• 3.1. Định hướng công tác huy động vốn tại Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác huy động vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều
• 3.2.1. Xây dựng chính sách Marketing hợp lý
• 3.2.2. Nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo cán bộ
• 3.2.3. Hiện đại hóa công nghệ thông tin
• 3.2.4. Đa dạng hóa các sản phẩm Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 3.2.5. Phát triển các dịch vụ liên quan
• 3.2.5.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.5.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.3. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giải Pháp Hoàn Thiện Huy Động Vốn Agribank

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng, hệ thống ngân hàng đóng vai trò then chốt, đặc biệt là trong việc cung cấp nguồn vốn cho các hoạt động kinh tế. Hoạt động huy động vốn Agribank là một trong những chức năng thiết yếu nhằm đảm bảo nguồn vốn cho các hoạt động tài chính và kinh doanh. Agribank, với vai trò là một trong những ngân hàng hàng đầu Việt Nam, luôn nỗ lực để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn. Chi nhánh 5 Thuận Kiều, hoạt động tại địa bàn có sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, đối diện với nhiều thách thức trong việc thu hút và duy trì nguồn vốn. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích thực trạng huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này. Bài viết này sẽ trình bày một cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng của việc hoàn thiện huy động vốn trong bối cảnh kinh tế hiện tại, đồng thời giới thiệu về Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều và những khó khăn mà chi nhánh đang đối mặt trong quá trình huy động vốn.

1.1. Vai Trò Quan Trọng Của Huy Động Vốn Trong Ngân Hàng

Huy động vốn đóng vai trò then chốt trong hoạt động của bất kỳ ngân hàng nào. Nó không chỉ cung cấp nguồn vốn cần thiết cho các hoạt động cho vay và đầu tư, mà còn giúp ngân hàng duy trì tính thanh khoản và ổn định tài chính. Theo Nguyễn Minh Kiều (2009), hoạt động huy động vốn hiệu quả sẽ giúp ngân hàng cung cấp đủ vốn cho các bộ phận khác nhau của nền kinh tế. Với chức năng trung gian tài chính, ngân hàng thu hút vốn nhàn rỗi từ các tổ chức và cá nhân để cung cấp cho các doanh nghiệp và dự án có nhu cầu. Hoạt động huy động vốn hiệu quả giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường tài chính.

1.2. Tổng Quan Về Agribank Chi Nhánh 5 Thuận Kiều

Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều là một trong những chi nhánh quan trọng của Agribank, hoạt động trên địa bàn Quận 5, TP.HCM, nơi có sự cạnh tranh khốc liệt giữa các ngân hàng. Chi nhánh này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương thông qua việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tài chính đa dạng. Với chính sách tam nông, Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều không ngừng nỗ lực huy động vốn từ những người có nguồn vốn nhàn rỗi để hỗ trợ vốn cho các cá nhân và hộ kinh doanh gia đình. Trong những năm qua, Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của kinh tế Quận 5, tuy nhiên, chi nhánh cũng đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình huy động vốn do sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác.

II. Phân Tích Thực Trạng Huy Động Vốn Tại Agribank Thuận Kiều

Để đưa ra các giải pháp hiệu quả, việc phân tích thực trạng công tác huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu sẽ tập trung vào các yếu tố như quy mô nguồn vốn huy động, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn, chi phí huy động vốn và sự gia tăng số lượng khách hàng tiền gửi. Bên cạnh đó, cần xem xét quy trình huy động vốn hiện tại của chi nhánh, các sản phẩm dịch vụ huy động vốn đang được cung cấp và đánh giá hiệu quả của từng kênh huy động vốn. Phân tích này sẽ giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức mà Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều đang đối mặt trong quá trình hoàn thiện công tác huy động vốn. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các báo cáo tổng kết năm, báo cáo nội bộ và báo cáo thường niên của Agribank trong giai đoạn 2021-2023.

2.1. Đánh Giá Quy Mô Và Tốc Độ Tăng Trưởng Nguồn Vốn Huy Động

Việc đánh giá quy mô và tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động là yếu tố quan trọng để đo lường hiệu quả của công tác huy động vốn. Cần phân tích sự biến động của quy mô nguồn vốn qua các năm, so sánh với kế hoạch đề ra và đánh giá nguyên nhân của sự tăng trưởng hoặc suy giảm. Theo tài liệu, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều qua các năm 2021-2023 tăng giảm không đều. Năm 2021 vượt kế hoạch với 103,23%, năm 2022 chỉ đạt 90,57% và năm 2023 vượt kế hoạch 110,17%. Điều này cho thấy sự biến động trong hiệu quả hoạt động và cần có sự đánh giá kỹ lưỡng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.2. Phân Tích Cơ Cấu Nguồn Vốn Huy Động Theo Kỳ Hạn

Cơ cấu nguồn vốn huy động theo kỳ hạn có ảnh hưởng lớn đến khả năng thanh khoản và quản lý rủi ro của ngân hàng. Cần phân tích tỷ lệ vốn huy động ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, từ đó đánh giá mức độ ổn định của nguồn vốn và khả năng đáp ứng các nhu cầu cho vay khác nhau. Cần xem xét chi tiết về tỷ lệ huy động vốn theo kỳ hạn và khu vực giai đoạn 2021-2023 để đưa ra nhận định chính xác về cơ cấu nguồn vốn hiện tại. Cơ cấu này cần phù hợp với chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro của ngân hàng.

2.3. Chi Phí Huy Động Vốn Và Sự Gia Tăng Khách Hàng Tiền Gửi

Việc quản lý chi phí huy động vốn hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo lợi nhuận của ngân hàng. Cần phân tích các khoản chi phí liên quan đến huy động vốn, bao gồm lãi suất tiền gửi, chi phí marketing và chi phí quản lý. Đồng thời, cần theo dõi sự gia tăng số lượng khách hàng tiền gửi, đánh giá hiệu quả của các chương trình khuyến mãi và dịch vụ chăm sóc khách hàng. Tài liệu cho thấy số lượng KH của Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều năm 2021 là 1.835 khách hàng và có sự gia tăng qua các năm. Việc tăng trưởng số lượng khách hàng, đặc biệt là khách hàng doanh nghiệp, sẽ giúp tăng cường nguồn vốn huy động vốn Agribank ổn định.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Marketing Huy Động Vốn Agribank

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, việc xây dựng và triển khai một chính sách marketing hợp lý là vô cùng quan trọng. Chính sách này cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều, quảng bá các sản phẩm và dịch vụ huy động vốn, thu hút khách hàng mới và duy trì khách hàng hiện tại. Cần nghiên cứu thị trường và đối thủ cạnh tranh để đưa ra các chiến lược marketing phù hợp với đặc điểm của địa phương và nhu cầu của khách hàng. Áp dụng các công cụ marketing hiện đại như mạng xã hội, email marketing và quảng cáo trực tuyến để tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng thông qua các chương trình chăm sóc khách hàng và tri ân khách hàng.

3.1. Xây Dựng Thương Hiệu Agribank Mạnh Mẽ Hơn

Xây dựng thương hiệu mạnh mẽ là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin và thu hút khách hàng. Cần tập trung vào việc truyền tải những giá trị cốt lõi của Agribank, như uy tín, chất lượng và sự tận tâm phục vụ khách hàng. Tham gia các hoạt động xã hội và tài trợ cho các sự kiện cộng đồng để nâng cao hình ảnh thương hiệu. Sử dụng các kênh truyền thông đa dạng để quảng bá thương hiệu và các sản phẩm dịch vụ của Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều. Cần đảm bảo rằng thương hiệu Agribank được nhận diện và yêu thích bởi đông đảo khách hàng.

3.2. Đa Dạng Hóa Kênh Marketing Trực Tuyến và Truyền Thống

Để tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả, cần đa dạng hóa các kênh marketing cả trực tuyến và truyền thống. Xây dựng và duy trì một website chuyên nghiệp, tối ưu hóa cho các công cụ tìm kiếm. Sử dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo để tương tác với khách hàng và quảng bá sản phẩm dịch vụ. Tổ chức các sự kiện, hội thảo và chương trình khuyến mãi để thu hút khách hàng. Hợp tác với các đối tác địa phương để mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng.

3.3. Chăm Sóc Khách Hàng Tận Tâm Và Chuyên Nghiệp

Dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tâm và chuyên nghiệp là yếu tố quan trọng để duy trì và phát triển mối quan hệ với khách hàng. Đào tạo nhân viên về kỹ năng giao tiếp và giải quyết vấn đề. Xây dựng hệ thống phản hồi và giải quyết khiếu nại nhanh chóng. Tổ chức các chương trình tri ân khách hàng và tặng quà vào các dịp đặc biệt. Cần tạo ra một trải nghiệm tốt cho khách hàng khi sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Agribank

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để hoàn thiện công tác huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều. Cần nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo cán bộ, đảm bảo đội ngũ nhân viên có đủ kiến thức, kỹ năng và thái độ phục vụ tốt. Cần tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động và sáng tạo để khuyến khích nhân viên phát huy tối đa năng lực của mình. Áp dụng các chính sách đãi ngộ và khen thưởng hợp lý để thu hút và giữ chân nhân tài. Đồng thời, cần xây dựng văn hóa học tập và phát triển liên tục để nhân viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn.

4.1. Đổi Mới Quy Trình Tuyển Dụng Nhân Viên

Quy trình tuyển dụng cần được đổi mới để thu hút những ứng viên có năng lực và phù hợp với văn hóa của Agribank. Sử dụng các phương pháp đánh giá hiện đại như phỏng vấn năng lực, kiểm tra kỹ năng và đánh giá tính cách. Tạo cơ hội cho sinh viên thực tập tại chi nhánh để phát hiện và tuyển dụng những tài năng trẻ. Xây dựng mối quan hệ với các trường đại học và cao đẳng để tìm kiếm ứng viên tiềm năng.

4.2. Đào Tạo Chuyên Sâu Về Sản Phẩm Và Kỹ Năng Mềm

Chương trình đào tạo cần được thiết kế chuyên sâu về các sản phẩm dịch vụ của Agribank và các kỹ năng mềm như giao tiếp, bán hàng và giải quyết vấn đề. Tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn và dài hạn, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Mời các chuyên gia hàng đầu trong ngành đến chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức. Khuyến khích nhân viên tự học tập và nâng cao trình độ thông qua các khóa học trực tuyến và tài liệu tham khảo.

4.3. Tạo Môi Trường Làm Việc Chuyên Nghiệp Và Khuyến Khích Sáng Tạo

Môi trường làm việc chuyên nghiệp và khuyến khích sáng tạo là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài. Tạo không gian làm việc thoải mái và thân thiện. Khuyến khích nhân viên đưa ra ý kiến đóng góp và sáng kiến cải tiến. Tổ chức các hoạt động team building và giao lưu văn hóa để tăng cường tinh thần đoàn kết. Áp dụng các chính sách khen thưởng và thăng tiến công bằng.

V. Ứng Dụng Hiện Đại Hóa Công Nghệ Thông Tin Huy Động Vốn

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và hiện đại hóa hoạt động huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều. Việc đầu tư vào các hệ thống CNTT tiên tiến, phát triển các kênh giao dịch trực tuyến và ứng dụng di động sẽ giúp thu hút khách hàng mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu chi phí hoạt động. Cần chú trọng đến việc đảm bảo an ninh và bảo mật thông tin, bảo vệ quyền lợi của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ trực tuyến. CNTT cần giúp Agribank quản lý thông tin khách hàng hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, Agribank cần tận dụng dữ liệu lớn để phân tích và đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác.

5.1. Phát Triển Các Kênh Giao Dịch Trực Tuyến Và Ứng Dụng Di Động

Việc phát triển các kênh giao dịch trực tuyến và ứng dụng di động là xu hướng tất yếu trong thời đại số. Khách hàng có thể dễ dàng thực hiện các giao dịch gửi tiền, rút tiền, chuyển khoản và thanh toán hóa đơn mọi lúc mọi nơi. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho khách hàng, đồng thời giúp Agribank mở rộng phạm vi tiếp cận và thu hút khách hàng mới. Cần đảm bảo rằng các kênh giao dịch trực tuyến và ứng dụng di động được thiết kế thân thiện với người dùng, dễ sử dụng và an toàn.

5.2. Tăng Cường An Ninh Và Bảo Mật Thông Tin Khách Hàng

An ninh và bảo mật thông tin khách hàng là yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin và duy trì mối quan hệ với khách hàng. Áp dụng các công nghệ bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu, xác thực hai yếu tố và giám sát hoạt động bất thường. Tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ thông tin cá nhân. Thường xuyên kiểm tra và đánh giá hệ thống bảo mật để phát hiện và khắc phục các lỗ hổng. Nâng cao nhận thức của nhân viên và khách hàng về các nguy cơ an ninh mạng.

5.3. Tận Dụng Dữ Liệu Lớn Để Phân Tích Và Đưa Ra Quyết Định

Dữ liệu lớn (Big Data) cung cấp những thông tin quý giá về hành vi và nhu cầu của khách hàng. Phân tích dữ liệu lớn giúp Agribank hiểu rõ hơn về khách hàng, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và hiệu quả. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu hiện đại để khai thác thông tin từ các nguồn dữ liệu khác nhau, như giao dịch ngân hàng, thông tin khách hàng và mạng xã hội. Xây dựng các mô hình dự báo để dự đoán xu hướng thị trường và nhu cầu của khách hàng.

VI. Kết Luận Hướng Tới Huy Động Vốn Bền Vững Agribank

Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng. Việc áp dụng các giải pháp marketing hiệu quả, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hiện đại hóa CNTT và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ sẽ giúp Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều tăng trưởng huy động vốn một cách bền vững. Thành công của Agribank sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của địa phương và hệ thống ngân hàng Việt Nam. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong chi nhánh và sự hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả nhất.

6.1. Tổng Kết Các Giải Pháp Chính Đã Đề Xuất

Các giải pháp chính đã đề xuất bao gồm: Xây dựng chính sách marketing hợp lý, Nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo cán bộ, Hiện đại hóa công nghệ thông tin và Đa dạng hóa các sản phẩm Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều. Những giải pháp này cần được triển khai đồng bộ và có sự điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình thực tế. Cần có kế hoạch chi tiết và phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận trong chi nhánh.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Sự Phối Hợp Và Hỗ Trợ Từ Bên Ngoài

Thành công của việc hoàn thiện công tác huy động vốn không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của Agribank Chi nhánh 5 Thuận Kiều, mà còn cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong chi nhánh và sự hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước. Ngân hàng Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho Agribank trong việc triển khai các chính sách và quy định mới. Các bộ phận trong chi nhánh cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong công tác huy động vốn.

6.3. Hướng Tới Sự Phát Triển Bền Vững Của Agribank

Mục tiêu cuối cùng của việc hoàn thiện công tác huy động vốn là hướng tới sự phát triển bền vững của Agribank. Agribank cần không ngừng đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Đồng thời, Agribank cần đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương và đất nước. Sự phát triển bền vững của Agribank sẽ góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cấu trúc nguồn vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam, vốn huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư luôn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 80% đến hơn 90% tổng nguồn vốn hoạt động, quyết định trực tiếp tới quy mô cấp tín dụng và khả năng sinh lời. Tại Phòng Giao dịch Thuận Kiều trực thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh 5, hoạt động huy động vốn đóng vai trò then chốt trong việc duy trì thanh khoản và cung ứng vốn cho nền kinh tế địa bàn Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh. Giai đoạn 2021–2023 ghi nhận sự biến động rõ nét trong kết quả kinh doanh của đơn vị: tổng nguồn vốn huy động năm 2021 đạt 404,67 tỷ đồng, sụt giảm nhẹ 0,41% xuống 403,03 tỷ đồng năm 2022, trước khi phục hồi mạnh mẽ 9,34% và chạm mốc 440,67 tỷ đồng vào năm 2023.

Đề án tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng (Mã số 8340201) do tác giả Võ Thị Phương Thanh thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Tuấn Vinh tại Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh tập trung làm rõ thực trạng, phân tích các điểm nghẽn và xác lập giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa công tác huy động vốn. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ hoạt động nhận tiền gửi, quản trị kỳ hạn và chi phí lãi suất tại trụ sở số 59A An Dương Vương, Phường 8, Quận 5 trong chu kỳ 3 năm liên tiếp (2021–2023). Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp các hàm ý quản trị giúp đơn vị cải thiện tỷ lệ hoàn thành kế hoạch từ 90,57% năm 2022 lên 110,17% năm 2023, đồng thời mở rộng mạng lưới khách hàng vượt mốc 2.352 chủ thể giao dịch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và cấu trúc vốn ngân hàng thương mại của các học giả chuyên ngành như Nguyễn Minh Kiều (2009) và Nguyễn Văn Tiến (2015). Theo lý thuyết này, ngân hàng đóng vai trò cầu nối luân chuyển các dòng vốn nhàn rỗi nhỏ lẻ trong xã hội thành nguồn vốn tập trung quy mô lớn, phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Hoạt động này chịu sự ràng buộc nghiêm ngặt bởi các chuẩn mực an toàn vốn quốc tế Basel III (với yêu cầu tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu từng bước đạt trên 8%) cũng như hệ thống quy chuẩn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Thông tư 36/2014/TT-NHNN và Thông tư 22/2019/TT-NHNN.

Khung lý thuyết vận dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn toàn diện theo nghiên cứu của Trầm Thị Xuân Hương và Hoàng Thị Minh Ngọc (2018), bao gồm: quy mô nguồn vốn, tốc độ tăng trưởng vốn bình quân, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch, cơ cấu phân bổ theo kỳ hạn và đối tượng, cùng biên chênh lệch lãi suất đầu vào – đầu ra (NIM). Đề án cũng kế thừa các kết quả thực nghiệm quốc tế của Birhanu & Ephrem (2016) tại Ethiopia về rào cản công nghệ trong huy động tiết kiệm, nghiên cứu của Mekonnen & Hanna (2018) về mối quan hệ giữa tích lũy tiền gửi và hình thành tổng vốn quốc gia, kết hợp bài học kinh nghiệm về tổ chức mạng lưới lưu động của Agribank Quảng Bình và mô hình tổ phi tín dụng tại BIDV Bắc Quảng Bình.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề án được trích xuất hoàn chỉnh từ hệ thống báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối tài khoản kế toán, báo cáo thống kê nội bộ định kỳ và báo cáo thường niên của Agribank Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều từ năm 2021 đến năm 2023. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu thứ cấp của 2.352 hồ sơ khách hàng định danh (CIF) cùng danh mục tất cả hợp đồng tiền gửi phát sinh trong 36 tháng khảo sát.

Phương pháp chọn mẫu toàn thể theo chuỗi thời gian được áp dụng nhằm loại bỏ sai số chọn mẫu, phản ánh bức tranh tài chính chính xác tuyệt đối tại một đơn vị cơ sở. Tác giả kết hợp linh hoạt phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp so sánh số học (so sánh tuyệt đối, so sánh tương đối qua từng năm và so với kế hoạch mục tiêu). Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này xuất phát từ đặc thù hoạt động ngân hàng: việc đối chiếu chuỗi số liệu định lượng theo thời gian giúp nhận diện tường tận sự dịch chuyển cơ cấu nguồn tiền gửi, biến động chi phí trả lãi và phản ứng của người gửi tiền trước các cú sốc thị trường tài chính trên địa bàn đô thị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực tế tại Agribank Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều giai đoạn 2021–2023 đã mang lại nhiều phát hiện quan trọng:

• Quy mô huy động vốn phục hồi và bứt phá mạnh mẽ: Sau giai đoạn chững lại năm 2022 với mức giảm nhẹ 0,41% (đạt 403,03 tỷ đồng so với 404,67 tỷ đồng năm 2021), nguồn vốn huy động năm 2023 đã tăng trưởng ấn tượng 9,34%, đạt mức 440,67 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng bình quân cả giai đoạn đạt 8,65%/năm. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động biến động từ 103,23% năm 2021, sụt xuống 90,57% năm 2022 và bật tăng lên 110,17% vào năm 2023.
• Cơ cấu nguồn vốn phụ thuộc lớn vào tiền gửi dân cư và kỳ hạn dài: Tiền gửi dân cư luôn giữ vai trò nòng cốt khi chiếm 86,16% (348,67 tỷ đồng) năm 2021; 70,72% (285,03 tỷ đồng) năm 2022 và 71,63% (315,67 tỷ đồng) năm 2023. Trong khi đó, tiền gửi tổ chức tăng vọt 110,71% trong năm 2022, đạt 118 tỷ đồng và tiếp tục đạt 125 tỷ đồng (chiếm 28,37%) năm 2023. Phân theo kỳ hạn, nguồn vốn trên 12 tháng chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ trọng 67,74% (273,03 tỷ đồng) năm 2023, còn kỳ hạn dưới 12 tháng giảm mạnh từ 21,99% năm 2021 xuống chỉ còn 10,17% năm 2023.
• Tệp khách hàng mở rộng đều đặn cùng biên lãi suất ổn định: Tổng số khách hàng gửi tiền tăng từ 1.835 khách hàng năm 2021 lên 1.995 khách hàng năm 2022 (tăng 8,72%) và đạt 2.352 khách hàng năm 2023 (tăng 17,89%). Trong đó, khách hàng cá nhân chiếm trên 97,7% tổng số lượng khách hàng. Chênh lệch lãi suất đầu ra (cho vay) và đầu vào (huy động) dao động tích cực: đạt 5,61% năm 2021, giảm nhẹ về 4,81% năm 2022 và phục hồi lên 5,03% năm 2023, giúp lợi nhuận phòng giao dịch tăng trưởng 25% trong năm 2023, đạt 7,50 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả sự biến động này qua đồ thị tăng trưởng và bảng cân đối chênh lệch lãi suất, có thể thấy rõ nguồn vốn của đơn vị đã trải qua bước ngoặt lớn trong năm 2023. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự kiện khủng hoảng niềm tin đối với một số ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân trên thị trường (tiêu biểu như sự cố SCB và vấn đề trái phiếu doanh nghiệp). Tâm lý người dân chuyển dịch rõ rệt sang xu hướng tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn tại các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chi phối như Agribank.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với kết luận của Mekonnen & Hanna (2018) và Bùi Đức Đào (2019) về mức độ nhạy cảm của người gửi tiền đối với uy tín định chế. Mặc dù lãi suất tiền gửi của Agribank luôn thấp hơn mặt bằng các ngân hàng cổ phần cùng khu vực (áp dụng mức trần 5,0% - 5,5% cho kỳ hạn dưới 6 tháng và 6,0% - 6,5% cho kỳ hạn dài năm 2023), nguồn vốn chảy vào đơn vị vẫn gia tăng đột biến. Tuy nhiên, nghịch lý xuất hiện khi tổng dư nợ cho vay của phòng giao dịch lại suy giảm liên tục từ 226,85 tỷ đồng năm 2021 xuống 103,14 tỷ đồng năm 2022 và chỉ còn 87,17 tỷ đồng năm 2023 (tổng mức giảm 61,57%). Điều này tạo ra áp lực chi phí trả lãi rất lớn lên lợi nhuận nếu chi nhánh không kịp thời cân đối và điều chuyển vốn hiệu quả trong toàn hệ thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn bền vững và an toàn, nghiên cứu đưa ra 5 nhóm giải pháp cụ thể:

• Tái cấu trúc và đẩy mạnh chiến dịch Marketing tích hợp: Ban Giám đốc Phòng Giao dịch Thuận Kiều chỉ đạo Tổ Tiếp thị triển khai quảng bá đồng bộ các gói sản phẩm tiền gửi tại các trung tâm thương mại, khu vực chợ dân sinh Quận 5. Thiết lập mục tiêu nâng cao mức độ nhận diện thương hiệu tại chỗ thêm 20% trong giai đoạn 2024–2025 thông qua các chương trình chăm sóc khách hàng VIP và tài trợ an sinh xã hội địa phương.
• Nâng cao chất lượng tuyển dụng và trẻ hóa lực lượng lao động: Bộ phận Nhân sự thuộc Agribank Chi nhánh 5 chủ trì xây dựng lộ trình tuyển dụng cán bộ trẻ am hiểu công nghệ số để bổ trợ cho đội ngũ 9 nhân sự hiện tại. Đặt chỉ tiêu 100% cán bộ giao dịch viên và chuyên viên tư vấn hoàn thành các khóa đào tạo chuẩn kỹ năng giao tiếp và bán chéo dịch vụ trong vòng 6–12 tháng.
• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và số hóa sản phẩm tiền gửi: Trung tâm Công nghệ thông tin Agribank phối hợp phòng giao dịch nâng cấp đường truyền, tối ưu hóa giao diện ứng dụng Agribank E-Mobile Banking và ứng dụng định danh eKYC. Mục tiêu đặt ra là gia tăng tỷ trọng tiền gửi tiết kiệm trực tuyến đạt mức tối thiểu 35% tổng doanh số huy động vào cuối năm 2025.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt hóa chính sách lãi suất: Phòng Kinh doanh chủ động thiết kế các sản phẩm tiết kiệm bậc thang, chứng chỉ tiền gửi linh hoạt ngắn hạn và gói tiền gửi tích lũy kiều hối dành riêng cho cộng đồng kiều bào, tiểu thương. Mục tiêu mở rộng số lượng khách hàng tổ chức và doanh nghiệp vừa và nhỏ thêm 15%/năm từ quý 2/2024.
• Mở rộng hệ sinh thái liên kết dịch vụ và thu hút tiền gửi không kỳ hạn (CASA): Đơn vị đẩy mạnh ký kết thỏa thuận thu hộ học phí, viện phí và chi trả lương tự động với các trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính trên địa bàn Quận 5. Mục tiêu phấn đấu nâng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn từ 22,08% hiện tại lên mức 28% vào năm 2025, giúp giảm mạnh chi phí lãi bình quân đầu vào.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của đề án mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và cấp quản lý các chi nhánh ngân hàng thương mại: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế để hoạch định chỉ tiêu kế hoạch kinh doanh, điều tiết cơ cấu kỳ hạn huy động vốn và kiểm soát chênh lệch lãi suất đầu ra - đầu vào theo đúng thực tế địa bàn đô thị.
• Chuyên viên tín dụng, giao dịch viên và cán bộ nguồn nhân lực: Là cẩm nang hỗ trợ chuẩn hóa quy trình giao dịch tại quầy, thao tác mở tài khoản eKYC và nâng cao kỹ năng tư vấn các gói sản phẩm tiền gửi trực tuyến cho từng phân khúc khách hàng.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp nguồn học liệu chuyên sâu với bộ dữ liệu thực chứng 3 năm (2021–2023), minh họa sinh động phương pháp phân tích số liệu thứ cấp và đánh giá tác động của các sự kiện tài chính vĩ mô đến hoạt động ngân hàng.
• Cơ quan quản lý tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước): Bổ sung luận cứ thực tiễn từ cơ sở về hành vi chuyển dịch dòng vốn dân cư trong các giai đoạn thị trường biến động, phục vụ công tác thanh tra giám sát và điều hành trần lãi suất huy động hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

• Nguyên nhân chính nào giúp vốn huy động tại Agribank Thuận Kiều tăng trưởng mạnh trong năm 2023? Nguồn vốn huy động năm 2023 tăng trưởng 9,34% (đạt 440,67 tỷ đồng) chủ yếu nhờ uy tín thương hiệu ngân hàng nhà nước tạo niềm tin vững chắc cho khách hàng sau những xáo trộn trên thị trường tài chính tư nhân. Người dân đã chủ động chuyển dịch dòng tiền nhàn rỗi về Agribank, nâng quy mô khách hàng lên 2.352 chủ thể.
• Cơ cấu nguồn vốn huy động của phòng giao dịch có đặc điểm gì nổi bật? Tiền gửi dân cư chiếm tỷ trọng chi phối trên 71% tổng nguồn vốn huy động (đạt 315,67 tỷ đồng năm 2023). Xét về kỳ hạn, các khoản tiền gửi trung và dài hạn trên 12 tháng chiếm vị thế chủ đạo với 67,74% (273,03 tỷ đồng), tạo lập nguồn vốn ổn định cho hoạt động kinh doanh.
• Vì sao tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động năm 2022 của đơn vị chỉ đạt 90,57%? Năm 2022 chứng kiến sự cạnh tranh lãi suất gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần cùng áp lực lạm phát sau đại dịch, trong khi đơn vị nghiêm túc thực hiện trần lãi suất quy định. Nguồn tiền gửi dân cư sụt giảm 18,25% đã trực tiếp kéo giảm tỷ lệ hoàn thành kế hoạch của đơn vị.
• Biên chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra ảnh hưởng thế nào đến kết quả tài chính? Biên độ chênh lệch lãi suất đầu ra và đầu vào được kiểm soát ở mức 5,03% năm 2023 (lãi suất cho vay 9,76% so với lãi suất huy động 4,73%). Mức chênh lệch hợp lý này đảm bảo bù đắp chi phí hoạt động và giúp lợi nhuận phòng giao dịch đạt 7,50 tỷ đồng, tăng trưởng 25% so với năm 2022.
• Đơn vị cần ưu tiên giải pháp công nghệ nào để nâng cao năng lực cạnh tranh số? Phòng giao dịch cần tập trung hoàn thiện tiện ích ngân hàng số Agribank E-Mobile Banking, đẩy mạnh mở tài khoản trực tuyến eKYC và tích hợp các gói tiết kiệm online linh hoạt. Mục tiêu nhằm nâng tỷ trọng giao dịch số lên trên 35%, thu hút mạnh mẽ nhóm khách hàng trẻ tuổi tại khu vực trung tâm.

Kết luận

• Đề án đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vai trò trung gian tài chính và các tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thực trạng huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều giai đoạn 2021–2023 với quy mô đạt 440,67 tỷ đồng và tốc độ tăng trưởng bình quân 8,65%.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về danh mục sản phẩm truyền thống đơn điệu, sự phụ thuộc lớn vào tiền gửi dài hạn và đà sụt giảm của dư nợ tín dụng đầu ra (giảm còn 87,17 tỷ đồng).
• Xây dựng 5 nhóm giải pháp đồng bộ gắn liền với Marketing đa kênh, chuẩn hóa nhân sự, số hóa hạ tầng công nghệ và mở rộng hệ sinh thái CASA.
• Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Hội đồng thành viên Agribank tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế phân cấp lãi suất linh hoạt cho mạng lưới cơ sở.

Đóng góp lớn nhất của đề án là đưa ra mô hình giải pháp thực chứng giúp cân bằng giữa tăng trưởng nguồn vốn, chi phí trả lãi và mở rộng tệp khách hàng tại một địa bàn đô thị giàu tính cạnh tranh. Lộ trình thực hiện cần được phân kỳ rõ ràng: giai đoạn 2024 tập trung vào số hóa và đào tạo đội ngũ, giai đoạn 2025 mở rộng đối tác liên kết thanh toán. Các nhà quản lý ngân hàng và chuyên viên kinh doanh nên vận dụng ngay các đề xuất này để nâng cao năng lực huy động vốn bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Một số khái niệm liên quan 1.1 Khái niệm huy động vốn Những hoạt động cơ bán của các NH đó là nhận tiền gửi từ KH, thanh toán hộ KH và cho vay ngắn hạn theo hướng chiết khấu thương phiếu. Song song với sự phát triển của nền KT-XH thì hoạt động của các NH cũng trở nên đa dạng hơn để phù hợp với tình hình thực tế và hoàn thiện chức năng của các NH trong nền kinh tế, đặc biệt phải kể tới là vai trò trung gian tài chính, nhờ có hoạt động này mà nguồn vốn nhàn rỗi, nhỏ lẻ của các thành phần kinh tế chưa có nhu cầu sử dụng được chuyển qua cho những chủ thể kinh tế đang thiếu vốn để phục vụ nhu cầu tiêu dùng hay sản xuất kinh doanh. Qua đó cho thấy, các NHTM là cầu nối trung gian cần thiết cho những người đi vay và giúp hạn chế tín dụng trực tiếp (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Hoạt động kinh doanh của các NH được xem là “loại hình kinh doanh đặc biệt”, hoạt động này cũng gần giống với loại hình kinh doanh của các DN, theo đó các NHTM khi muốn kinh doanh cũng cần phải có một lượng vốn tự có nhất định.

Tuy nhiên, không giống với loại hình DN, vốn tự có của các NHTM thường rất nhỏ (theo qui định của Basel III có hiệu lực năm 2013 thì “Tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu sẽ thực hiện theo lộ trình và đến 01/01/2019 tỷ lệ sẽ là 4. Còn tại Việt Nam, vốn tự có được thể hiện tại Điều 8, Thông tư 36/2014/TT-NHNN ngày 20/11/2014 “Quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh Ngân hàng nước ngoài”). Tỷ lệ vốn của các NHTM tương đối nhỏ nên vốn chủ sở hữu của các NHTM chỉ dùng để đầu tư vào các tài sản cố định là chủ yếu, nghĩa là vốn để cho vay và đầu tư tại các NHTM đều dựa vào nguồn vốn huy động. Qua đó cho thấy vốn huy động là yếu tố “đầu vào” ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các NHTM, điều đó cũng có nghĩa là hoạt động huy động vốn sẽ có ảnh hưởng có tính quyết định đến các hoạt động kinh doanh của NHTM; gắn liền với nó, hiệu quả công tác huy động vốn có tính chất quyết định đến hiệu quả kinh doanh của NHTM.

Hơn nữa, khác với các tổ chức khác, với tư cách của một trung gian trên thị trường tài chính, các NHTM chỉ huy động vốn bằng tiền nhằm phục vụ cho các hoạt động kinh doanh trên thị trường tài chính là chủ yếu” (Nguyễn Minh Kiều, 2009). 4 Dựa trên những phân tích có thể hiểu: Huy động vốn của NHTM là cách NHTM sử dụng những phương pháp khác nhau để huy động vốn tiền tệ trong nền kinh tế.2 Đặc điểm huy động vốn của NHTM Nguồn vốn có được từ việc huy động vốn thường có tỷ trọng cao trong tổng nguồn vốn kinh doanh của NHTM. Quá trình huy động vốn của NHTM diễn ra hết sức khó khăn do phải cạnh tranh với các NH khác trên thị trường (Trần Kim Cúc, 2011). Các chi phí để thực hiện việc huy động vốn thường chiếm tỷ trọng cao, điều này xuất phát từ việc trả lãi tiền gửi, khuyến mãi, chăm sóc KH,.

Nguồn vốn huy động từ nhận tiền gửi không kỳ hạn là nguồn vốn không có tính ổn định cao, do đó các NHTM cần giữ vững một tỷ lệ dự trữ thanh khoản nhất định để phục vụ tốt nhu cầu rút vốn của KH. Nguồn vốn huy động từ nhận tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm là nguồn vốn có tính ổn định cao, vì vậy các NHTM có thể chủ động sử dụng để kinh doanh (Trần Kim Cúc, 2011).3 Các hình thức huy động vốn của NHTM Huy động vốn bằng hình thức nhận tiền gửi Tiền gửi không kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH nhưng không được thỏa thuận trước về thời gian rút ra. Lúc này, NH sẽ tính lãi suất thấp hoặc không tính lãi suất cho số tiền gửi này. Do đó, loại tiền gửi không kỳ hạn của KH thường biến động liên tục vì KH được rút bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo cho NH, vì vậy NH rất khó chủ động trong việc sử dụng nguồn vốn này, nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản, NH phải có lượng vốn dự trữ để thanh toán khi KH cần rút tiền.

Đặc điểm của tiền gửi không kỳ hạn là: Tiền gửi mà KH gửi vào NH nhằm mục đích thanh toán các khoản như: mua sắm hàng hóa, dịch vụ và thanh toán những khoản phát sinh khi sản xuất kinh doanh. Trên phương diện KH thì đây là khoản tiền được họ gửi vào để phục vụ việc thanh toán mà không cần sử dụng tiền mặt như: Séc, uỷ nhiệm chi. Họ được quyền rút ra bất kỳ lúc nào (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Về phía NH thì đây là khoản tiền gửi họ phải hoàn trả cho KH bất kỳ lúc nào.

Mặc dù vậy, NH cần tận dụng loại tiền gửi này để làm vốn kinh doanh vì khi lưu chuyển vốn trong NH luôn có sự chênh lệch giữa khoản tiền gửi vào và rút ra của các tài khoản của KH. 5 Tiền gửi có kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH nhưng có thời hạn rút ra. Loại tiền gửi này mang tính ổn định vì NH có thể xác định được thời hạn rút tiền của KH, từ đó chủ động trong việc thanh toán cho KH. Vì vậy, NH có thể sử dụng khoản tiền này vào mục đích kinh doanh trong thời gian ký kết (Nguyễn Minh Kiều, 2009).

Với loại tiền gửi này, NH thường đưa ra nhiều loại thời hạn khác nhau từ 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng… Nhờ vậy mà KH dễ dàng lựa chọn kỳ hạn gửi phù hợp với nhu cầu và khoản tiền nhàn rỗi của mình. Do đó, loại tiền gửi này thường được NH trả mức lãi suất cao hơn loại hình tiền gửi không kỳ hạn. Tiền gửi tiết kiệm: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH với mục đích hưởng lãi, loại hình này là hình thức huy động vốn truyền thống được tất cả các NH áp dụng và đây cũng là loại hình có vị trí quan trọng thứ hai về cả số lượng và mức độ quan trọng trong tất cả các loại tiền gửi vào NH. Ở nhiều nước trên thế giới cũng như VN, việc vận động người dân gửi tiết kiệm được xem là nghiệp vụ quan trọng và cần thiết của các NHTM.

Vì khi huy động được nguồn vốn nhàn rỗi từ người dân sẽ có đủ nguồn vốn phục vụ cho việc phát triển công nghiệp, nông nghiệp và giúp nền kinh tế ngày càng đi lên. Mục đích người dân gửi tiền tiết kiệm vào các NHTM là để tiết kiệm và sinh lời. Vì vậy, nguồn vốn này mang tính ổn định khá cao (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Huy động vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá Những loại giấy tờ có giá mà các NHTM sử dụng vào mục đích huy động vốn thường là các giấy nhận nợ mà NH trao cho những người cho NH vay tiền để xác nhận quyền đòi nợ của KH đối với NH có lãi suất và thời hạn nhất định.

Việc phát hành giấy tờ có giá của NH giúp tạo nên vốn sử dụng có tính ổn định cao và xử lý các khoản vốn thiếu hụt mang tính tình thế vì năng lực thu hút bằng nguồn tiết kiệm hạn chế. NH thường sử dụng những loại giấy tờ có giá dưới các hình thức như: Phát hành trái phiếu: Đây là một dạng cam kết xác nhận nghĩa vụ trả nợ (cả gốc và lãi) của NH phát hành đối với người chủ sở hữu trái phiếu. Mục đích của hoạt động này là huy động vốn trung và dài hạn. NHTW, các đơn vị quản lý trên thị trường 6 chứng khoán cũng như sự uy tín của NH trên thị trường sẽ là những yếu tố quản lý hoạt động phát hành trái phiếu của các NHTM.

Phát hành chứng chỉ tiền gửi: Thường là các giấy tờ xác nhận tiền gửi định kỳ ở một NH. Người sở hữu giấy này sẽ nhận được một khoản tiền lãi và gốc đúng kỳ hạn, các Chứng chỉ sau khi phát hành sẽ được lưu thông trên thị trường tiền tệ. Phát hành kỳ phiếu ngân hàng: Thông thường những loại giấy tờ này thường có giá trị trong thời gian ngắn (trong 1 năm), sẽ mang những đặc điểm giống với trái phiếu nhưng kỳ hạn ngắn hơn trái phiếu nên được NH dùng để huy động vốn ngắn hạn (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Có thể thấy, hình thức huy động bằng việc phát hành giấy tờ có giá NHTM sẽ phải thanh toán lãi suất cao hơn lãi suất tiền gửi.

Do đó, các NHTM cần dựa vào đầu ra để quyết định khối lượng huy động, mức lãi suất, thời hạn và phương pháp huy động thích hợp. Huy động vốn từ vay các tổ chức tín dụng khác Đây là hình thức các NHTM vay mượn lẫn nhau hay vay vốn của các Công ty bảo hiểm, Công ty tài chính,… phục vụ hoạt động kinh doanh của mình. Thông thường nguồn vốn huy động từ hình thức này sẽ có chi phí rất cao và dựa vào mối quan hệ cũng như uy tín của NHTM (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Huy động vốn từ vay Ngân hàng Nhà Nước NHTW có vai trò là người cho vay cuối cùng đối với các NHTM.

Nhờ vào những công cụ như: tái cấp vốn, tái chiết khấu mà NHTW cho NHTM vay để đáp ứng nhu cầu tài chính trong hoạt động kinh doanh. Các NHTM có thể vay NHTW thông qua những hình thức như: Vốn vay ngắn hạn giúp bổ sung vốn ngắn hạn cho các NHTM hoặc vốn vay để thanh toán giữa các NH nhằm bù đắp những khoản còn thiếu trong thanh toán, hay các NHTM mang các giấy tờ có giá đến NHTW xin tái chiết khấu (tái cấp vốn). NHTW cho NHTM theo hình thức tái chiết khấu: Tái chiết khấu là hoạt động NHTW mua lại các giấy tờ có giá còn thời hạn thanh toán của các NHTM trên thị trường thứ cấp theo tỷ suất tái chiết khấu nhất định (Nguyễn Minh Kiều, 2009).4 Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn Đối với các NHTM 7 Thứ nhất, vốn huy động quyết định tới quy mô hoạt động và quy mô tín dụng của NH. Thực tế cho thấy, các NH nhỏ thường có khoản đầu tư và cho vay kém đa dạng hơn những NH lớn, đồng thời phạm vi và khối lượng cho vay cũng thấp.

Những NH lớn cho vay thị trường trong nước và quốc tế còn những NH nhỏ lại bị giới hạn, đa số là cho vay trong cộng đồng.