1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH LEÂ PHÖÔNG HOÀNG GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ, KIEÅM TOAÙN NOÄI BOÄ TAÏI NGAÂN HAØNG COÂNG THÖÔNG VIEÄT NAM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH LEÂ PHÖÔNG HOÀNG GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ, KIEÅM TOAÙN NOÄI BOÄ TAÏI NGAÂN HAØNG COÂNG THÖÔNG VIEÄT NAM CHUYEÂN NGAØNH: KINH TEÁ TAØI CHÍNH-NGAÂN HAØNG MAÕ SOÁ: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS.TS TRAÀN HOAØNG NGAÂN TP. HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 MUÏC LUÏC LÔØI MÔÛ ÑAÀU . Lyù do choïn ñeà taøi: . Muïc tieâu nghieân cöùu: . Phöông phaùp nghieân cöùu: . Noäi dung nghieân cöùu:. YÙ nghóa cuûa vieäc nghieân cöùu: . Keát caáu noäi dung: goàm 3 chöông .3 CHÖÔNG 1: LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ, KIEÅM TOAÙN NOÄI BOÄ TRONG NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI . Khaùi nieäm vaø moät soá noäi dung cô baûn veà heä thoáng kieåm soaùt noäi boä trong caùc ngaân haøng thöông maïi . Ñònh nghóa kieåm soaùt noäi boä . Kieåm soaùt noäi boä laø moät quaù trình . Kieåm soaùt noäi boä ñöôïc thieát keá vaø vaän haønh bôûi con ngöôøi . Kieåm soaùt noäi boä cung caáp moät söï ñaûm baûo hôïp lyù, chöù khoâng phaûi ñaûm baûo tuyeät ñoái, laø caùc muïc tieâu seõ ñöôïc thöïc hieän . Caùc boä phaän caáu thaønh cuûa heä thoáng kieåm soaùt noäi boä. Moâi tröôøng kieåm soaùt . Ñaùnh giaù ruûi ro . Hoaït ñoäng kieåm soaùt . Thoâng tin vaø truyeàn thoâng . Giaùm saùt vaø söûa chöõa nhöõng sai soùt . Nhieäm vuï cuûa heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä. Ngaên ngöøa thieáu soùt trong heä thoáng xöû lyù nghieäp vuï. Baûo veä ngaân haøng tröôùc nhöõng thaát thoaùt taøi saûn coù theå traùnh . Ñaûm baûo vieäc chaáp haønh chính saùch kinh doanh .10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhöõng haïn cheá tieàm taøng cuûa heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä . Heä thoáng lyù luaän veà kieåm soaùt noäi boä ngaân haøng theo baùo caùo Basle . Caùc muïc tieâu vaø vai troø cuûa caùc nguyeân taéc kieåm soaùt noäi boä ngaân haøng . Caùc nguyeân taéc cuûa heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä ngaân haøng . Khaùi nieäm kieåm toaùn vaø nhöõng nguyeân taéc cô baûn ñaûm baûo hieäu quaû cuûa hoaït ñoäng Kieåm toaùn noäi boä cuûa Ngaân haøng thöông maïi . Khaùi nieäm kieåm toaùn . Chöùc naêng cuûa kieåm toaùn . Kieåm toaùn noäi boä . Caùc nguyeân taéc hoaït ñoäng cuûa kieåm toaùn noäi boä . Nguyeân taéc veà tính laâu daøi - lieân tuïc . Nguyeân taéc veà tính ñoäc laäp . Nguyeân taéc veà quy cheá kieåm toaùn noäi boä . Nguyeân taéc veà tính khaùch quan. Nguyeân taéc veà naêng löïc chuyeân moân . Nguyeân taéc veà phaïm vi hoaït ñoäng . Moái quan heä giöõa cô quan giaùm saùt ngaân haøng vôùi kieåm toaùn vieân noäi boä vaø kieåm toaùn vieân ñoäc laäp .24 CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG CUÛA HEÄ THOÁNG KIEÅM TRA KIEÅM SOAÙT NOÄI BOÄ, KIEÅM TOAÙN NOÄI BOÄ CUÛA NGAÂN HAØNG COÂNG THÖÔNG VIEÄT NAM . Giôùi thieäu veà Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam .1 Sô löôïc veà Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam.2 Keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam qua caùc naêm .28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thöïc traïng hoaït ñoäng kieåm tra kieåm soaùt, kieåm toaùn noäi boä cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam noùi chung vaø cuûa Ngaân haøng Coâng thöông noùi rieâng. Nhöõng vöôùng maéc veà maët phaùp lyù trong caùc quy ñònh höôùng daãn veà kieåm tra kieåm soaùt, kieåm toaùn noäi boä . Luaät caùc toå chöùc tín duïng naêm 1997 . Luaät söûa ñoåi, boå sung moät soá ñieàu Luaät caùc Toå chöùc tín duïng . Uyû ban Basle ñaõ toång hôïp caùc nguyeân nhaân cô baûn daãn ñeán toån thaát trong hoaït ñoäng ngaân haøng . Moâ hình toå chöùc cuûa heä thoáng kieåm tra kieåm soaùt noäi boä cuûa Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam qua caùc thôøi kyø . Töø thaùng 01 naêm 1991 ñeán thaùng 04 naêm 2005 . Töø thaùng 05 naêm 2005 ñeán nay. Ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng hieän nay cuûa heä thoáng kieåm tra, kieåm soaùt noäi boä, kieåm toaùn noäi boä cuûa NHCTVN . Veà moâ hình toå chöùc . Nhöõng khoù khaên, vöôùng maéc xuaát phaùt töø cô caáu toå chöùc . Veà thöïc hieän chöùc naêng, nhieäm vuï . Veà moâi tröôøng kieåm soaùt. Söï phoái keát hôïp giöõa kieåm tra kieåm toaùn vôùi caùc boä phaän khaùc .49 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG KIEÅM SOAÙT NỘI BỘ, KIEÅM TOAÙN NOÄI BOÄ TAÏI NGAÂN HAØNG COÂNG THÖÔNG VIEÄT NAM . Quan ñieåm, ñònh höôùng vaø caùc nhoùm giaûi phaùp lôùn trong lónh vöïc giaùm saùt ngaân haøng, naâng cao naêng löïc caïnh tranh quoác teá cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam . Ñònh höôùng phaùt trieån heä thoáng giaùm saùt ngaân haøng.51 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thaønh laäp Cô quan Giaùm saùt an toaøn hoaït ñoäng ngaân haøng laø moät ñôn vò (Cuïc) thuoäc Ngaân haøng Nhaø nöôùc . Hoaøn thieän caùc ñieàu kieän tieân quyeát cho moät heä thoáng giaùm saùt coù hieäu quaû . Ñoåi môùi vaø naâng cao hieäu quaû phöông phaùp giaùm saùt ngaân haøng . Ñònh höôùng phaùt trieån caùc toå chöùc tín duïng ñeán naêm 2010 . Saép xeáp laïi toå chöùc boä maùy cuûa caùc Ngaân haøng Thöông maïi töø trung öông ñeán chi nhaùnh . Môû roäng quy moâ hoaït ñoäng ñi ñoâi vôùi taêng cöôøng naêng löïc töï kieåm tra, quaûn lyù ruûi ro, baûo ñaûm an toaøn vaø hieäu quaû kinh doanh . Ñònh höôùng hoaøn thieän heä thoáng phaùp luaät veà tieàn teä vaø hoaït ñoäng ngaân haøng ñeán naêm 2010. Hình thaønh ñoàng boä khuoân khoå phaùp lyù, aùp duïng ñaày ñuû hôn caùc thieát cheá vaø chuaån möïc quoác teá veà an toaøn kinh doanh tieàn teä-ngaân haøng . Ñeå taïo cô sôû thuùc ñaåy quaù trình caûi caùch, phaùt trieån heä thoáng tieàn teä, ngaân haøng an toaøn, hieän ñaïi vaø hoäi nhaäp quoác teá coù hieäu quaû . Giaûi phaùp hoaøn thieän heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä, Kieåm toaùn noäi boä taïi Ngaân haøng Coâng thöông vieät nam . Cô sôû phaùp lyù vaø ñieàu kieän khaùch quan caàn phaûi hoaøn thieän hoaït ñoäng cuûa heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä, Kieåm toaùn noäi boä. Nhöõng yeâu caàu cuûa vieäc hoaøn thieän veà toå chöùc vaø hoaït ñoäng ñoái vôùi hoaït ñoäng Kieåm soaùt noäi boä vaø Kieåm toaùn noäi boä taïi NHCTVN . Giaûi phaùp hoaøn thieän heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä, Kieåm toaùn noäi boä taïi Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam . Veà moâi tröôøng kieåm soaùt. Thay ñoåi veà cô caáu toå chöùc .57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thöïc hieän ñuùng nhöõng quy ñònh taïi QÑ 36/2006/QÑ-NHNN ngaøy 01/8/2006 cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam . Phaûi thöôøng xuyeân töï kieåm tra, ñaùnh giaù veà heä thoáng kieåm tra, kieåm soaùt noäi boä . Giaûi phaùp hoaøn thieän boä maùy Kieåm toaùn noäi boä taïi Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam. Thay ñoåi veà phöông phaùp luaän . Veà cô caáu toå chöùc . Vaán ñeà nhaân söï. Veà thöïc hieän chöùc naêng, nhieäm vuï . Chính saùch kieåm toaùn noäi boä . Quy cheá vaø quy trình Kieåm toaùn noäi boä . Kieán nghò vôùi Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam. Hoaøn thieän theå cheá vaø haï taàng cô sôû hoã trôï hoaït ñoäng giaùm saùt taøi chính ngaân haøng . Xaây döïng khuoân khoå quy trình vaø phöông phaùp thanh tra, giaùm saùt 72 3. Ñoái vôùi Trung taâm Thoâng tin tín duïng . Kieán nghò vôùi Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam. Ñaåy maïnh chöông trình taùi cô caáu . Aùp duïng chuaån möïc, thoâng leä quoác teá toát veà hoaït ñoäng vaø quaûn lyù ngaân haøng . Hoaøn thieän toå chöùc boä maùy, hoaït ñoäng cuûa cô quan Kieåm toaùn noäi boä vaø heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä.76 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do choïn ñeà taøi: Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, hoaït ñoäng cuûa heä thoáng Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam noùi chung vaø cuûa Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam noùi rieâng ñaõ coù nhöõng chuyeån bieán tích cöïc. Trong ñieàu kieän hoäi nhaäp kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi, heä thoáng Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñang ñöùng tröôùc vaän hoäi lôùn ñi keøm vôùi noù laø nhöõng thaùch thöùc to lôùn. Caùc cô hoäi laø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá môû ra cô hoäi giao löu vaø hôïp taùc kinh teá, taïo ñieàu kieän ñeå caùc Ngaân haøng thöông maïi coù theå nhanh choùng baét kòp trình ñoä quaûn lyù cuõng nhö trình ñoä coâng ngheä cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi cuûa caùc quoác gia phaùt trieån; Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam seõ hoaït ñoäng an toaøn hieäu quaû hôn thoâng qua vieäc caûi toå trieät ñeå ñeå naâng cao khaû naêng caïnh tranh vaø toàn taïi trong moâi tröôøng môùi; söï quan taâm vaø gia taêng giaùm saùt cuûa moïi chuû theå tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng kinh teá, tham gia caùc keânh löu chuyeån tieàn teä seõ taïo ra moâi tröôøng laønh maïnh, buoäc caùc nhaø kinh doanh tieàn teä phaûi tính toaùn ñeán hieäu quaû, söï laønh maïnh cuûa caùc quan heä taøi chính, chuù troïng ñeán vieäc ngaên ngöøa caùc ruûi ro taùc haïi ñeán quaù trình kinh doanh vaø tieàn teä. Nhöõng nguy cô laø neáu Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam khoâng nhanh choùng ñoåi môùi thì seõ khoâng theå baét kòp vaø caïnh tranh ñöôïc vôùi caùc Ngaân haøng thöông maïi nöôùc ngoaøi vôùi raát nhieàu theá maïnh, ñaëc bieät trong öùng duïng coâng ngheä; quy moâ hoaït ñoäng haïn cheá vaø tieàm löïc taøi chính yeáu; ruûi ro phaùt sinh do quaûn lyù khoâng theo kòp söï phaùt trieån, yeâu caàu taêng tröôûng quy moâ ñeå naâng cao naêng löïc taøi chính, caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñang chòu aùp löïc raát lôùn veà toác ñoä taêng tröôûng, neáu quaûn lyù vaø kieåm soaùt cuûa moãi ngaân haøng khoâng theo kòp ñöôïc söï phaùt trieån trong hoaït ñoäng thì nguy cô ruûi ro vaø toån thaát raát cao. Vì vaäy, vieäc ñaûm baûo tính beàn vöõng vaø oån ñònh trong phaùt trieån trôû thaønh muïc tieâu quan troïng nhaát trong quaûn lyù vaø ñieàu haønh cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi. Moät trong nhöõng giaûi phaùp mang tính chieán löôïc vaø caáp thieát laø vieäc toå LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 chöùc laïi, naâng caáp heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä cuûa moãi Ngaân haøng thöông maïi, heä thoáng Kieåm soaùt noäi boä trôû thaønh cô cheá töï phoøng choáng ruûi ro quan troïng nhaát cuûa Ngaân haøng.