CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tóm lược lýthuyết về chuỗi cung ứng vàchuỗi cung ứng đầu ra 1. Khái niệm về chuỗi cung ứng vàchuỗi cung ứng đầu ra Cho đến nay, đã có không í t công trình nghiên cứu đưa ra định nghĩa về chuỗi cung ứng theo nhiều hướng tiếp cận khác nhau. Trong nghiên cứu này, tác giả xin phép trích lược một số định nghĩa chuỗi cung ứng nói chung nhằm củng cố cơ sở lý luận của đề tài: "Chuỗi cung ứng là mạng lưới các phương tiện phục vụ thu mua nguyên vật liệu thô, chuyển hóa chúng thành những sản phẩm trung gian tới sản phẩm cuối cùng và giao sản phẩm đó đến khách hàng thông qua hệ thống phân phối" (Lee và Billington, 1995).
"Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các hoạt động liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm các nhà sản xuất, các nhà cung cấp mà còn có những người vận chuyển, hệ thống kho bảo quản, những nhà bán lẻ và cả khách hàng" (Sunil Chopra vàPeter Meindl, 2003). "Chuỗi cung ứng là mạng lưới của các phương tiện, cách lựa chọn phân phối nhằm thực hiện chức năng thu mua nguyên vật liệu, biến đổi chúng thành các sản phẩm trung gian và sản phẩm cuối cùng, phân phối những sản phẩm cuối cùng đó tới khách hàng" (Ram Ganeshan vàTerry P Harrison, 1995). "Chuỗi cung ứng là sự tạo lập chuỗi giá trị thông qua sự kết nối hoạt động từ các nhà cung cấp của doanh nghiệp tới những khách hàng của doanh nghiệp.
Cơ sở các hoạt động của chuỗi cung ứng thể hiện: tiếp nhận đầu vào từ các nhà cung cấp tạo lập giá trị phân phối sản phẩm, dịch vụ tới khách hàng" (Terry P. Harrison và cộng sự, 2004). Trong đó, chuỗi cung ứng được chia thành chuỗi cung ứng đầu vào vàchuỗi cung ứng đầu ra: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 Chuỗi cung ứng đầu vào là mạng lưới của các tổ chức liên quan trực tiếp và gián tiếp tới những quy trình và hoạt động khác nhau nhằm chuyển giá trị của sản phẩm, dịch vụ tới khách hàng cuối cùng (Martin Christopher, 2005). Nói cách khác thìcuỗi cung ứng đầu vào bao gồm các hoạt động của mọi đối tượng có liên quan từ mua nguyên liệu đến hoạt động sản xuất.
Nếu xét về chiều dài của chuỗi cung ứng thìtí nh từ nhàcung cấp đầu tiên đến doanh nghiệp trung tâm. Trong nghiên cứu này, tác giả tập chỉ nghiên cứu chuỗi cung ứng đầu ra. Chuỗi cung ứng đầu ra là sự liên kết giữa các doanh nghiệp chịu trách nhiệm đưa sản phẩm hay dịch vụ ra thị trường (Douglas M.Lambert và cộng sự, 1998) hay chuỗi cung ứng đầu ra bao gồm các hoạt động của mọi đối tượng cóliên quan từ hoạt động sản xuất ra sản phẩm vàcung cấp tới khách hàng cuối cùng. Nếu xét về chiều dài của chuỗi cung ứng thìtí nh từ doanh nghiệp trung tâm đến khách hàng cuối cùng.
Như vậy, chuỗi cung ứng là một hệ thống phức tạp nhưng có mối liên kết chặt chẽ giữa các thành viên trong việc tạo ra và phân phối các sản phẩm hoàn chỉnh nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Đối với các doanh nghiệp thương mại, họ chỉ thu mua hàng hóa và phân phối lại thìchuỗi cung ứng đầu vào dễ xây dựng hơn nhiều so với các công ty sản xuất, khi đó họ phải chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng đầu ra sao cho đáp ứng tối đa nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Đối với doanh nghiệp sản xuất và thương mại thì chuỗi cung ứng đầu vào lẫn đầu ra đều có vai trò quan trọng như nhau, nó trở thành chìa khóa tạo nên sự khác biệt và tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp. Trong nghiên cứu, tác giả vận dụng lý thuyết chuỗi cung ứng đầu ra để xây dựng mô hình hoạt động của các thành viên trong chuỗi đi từ công ty TNHH Mebipha - doanh nghiệp trung tâm đến các công ty vàtrang trại chăn nuôi - khách hàng cuối cùng trong việc phân phối các sản phẩm thuốc thú y nhằm phục vụ nhu cầu phòng và trị bệnh cho vật nuôi.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các thành viên của chuỗi cung ứng vàchuỗi cung ứng đầu ra 1. Các thành viên của chuỗi cung ứng đơn giản Một chuỗi cung ứng bất kỳ luôn cóba thành viên cơ bản gồm: doanh nghiệp, nhàcung cấp vàkhách hàng của doanh nghiệp đó trong mối quan hệ qua lại. Đây là nhóm các bộ phận cơ bản của một chuỗi cung ứng đơn giản.
Nhàcung cấp Doanh nghiệp Khách hàng nh 1. Chuỗi cung ứng đơn giản Hì (Nguồn: Micheal Hugos, 2003) 1. Các thành viên của chuỗi cung ứng mở rộng Đối với các chuỗi cung ứng mở rộng, nóchứa ba nhóm thành viên: nhàcung cấp của đơn vị cung cấp hay nhàcung cấp cuối cùng trong giai đoạn đầu của chuỗi cung ứng mở rộng, khách hàng của khách hàng hay khách hàng cuối cùng trong giai đoạn cuối của một chuỗi cung ứng mở rộng vàtoàn bộ các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giao nhận, tài chí nh, marketing vàcông nghệ thông tin cho các doanh nghiệp khác trong chuỗi. Nhà Nhà Doanh Khách Khách cung cấp cung cấp nghiệp hàng hàng Nhàcung cấp dịch vụ hoạt động trong lĩnh vực sau: -Logistics (hậu cần) -Tài chính -Nghiên cứu thị trường -Thiết kế sản phẩm -Công nghệ thông tin - nh 1.
Chuỗi cung ứng mở rộng Hì (Nguồn: Micheal Hugos, 2003) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các thành viên của chuỗi cung ứng đầu ra Qua lýthuyết về các thành viên của chuỗi cung ứng mở rộng, tác giả đã tổng nh bốn thành viên của chuỗi cung ứng đầu ra như sau: doanh nghiệp hợp nên môhì trung tâm, nhàphân phối, nhàbán lẻ vàkhách hàng. Doanh nghiệp Nhàphân Nhàbán lẻ Người tiêu trung tâm phối dùng nh 1. Chuỗi cung ứng đầu ra Hì (Nguồn: Tác giả tự tổng hợp) Doanh nghiệp trung tâm Doanh nghiệp trung tâm hay nhàsản xuất: là đơn vị sử dụng nguyên vật liệu, dịch vụ được cung cấp bởi chuỗi cung ứng đầu vào vàáp dụng các quy trì nh sản xuất để tạo ra sản phẩm cuối cùng.
Mỗi doanh nghiệp trung tâm cóthể sẽ phải tuân thủ các quy định riêng của ngành nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm đầu ra. Nhàphân phối Nhàphân phối hay nhàbán buôn: cóchức năng chính là phân phối sản phẩm do doanh nghiệp trung tâm sản xuất ra tại một hoặc nhiều thị trường nhất định. Một doanh nghiệp trung tâm cóthể cómột hoặc nhiều nhàphân phối. Điều này phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh ở từng giai đoạn khác nhau của chí nh doanh nghiệp đó.
Và ngược lại, một nhàphân phối cũng có thể cómột hoặc nhiều đối tác, đôi khi họ lựa chọn lànhàphân phối độc quyền cho một doanh nghiệp duy nhất hoặc cùng lúc kinh doanh nhiều thương hiệu hàng hóa khác nhau. Nhàbán lẻ Nhàbán lẻ là người sở hữu một lượng hàng hóa nhỏ hơn nhà phân phối trong kho vàbán trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. Nhàbán lẻ là người am hiểu thị trường nhất trong kênh phân phối; những phản hồi của họ về nhu cầu, sở thí ch, thói quen mua sắm của người tiêu dùng sẽ rất hữu í ch cho nhàphân phối vàdoanh nghiệp trung tâm nhằm tăng khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 Khách hàng Khách hàng hay người tiêu dùng là người trực tiếp sử dụng sản phẩm của nhà sản xuất.
Về mặt lýthuyết, chuỗi cung ứng đầu ra gồm bốn thành viên: doanh nghiệp trung tâm, nhàphân phối, nhàbán lẻ vàkhách hàng. Thông qua việc tổng hợp lý thuyết về vai trò, chức năng và nhiệm vụ cơ bản của từng thành viên trong chuỗi cung ứng đầu ra, tác giả xác định các thành viên của chuỗi cung ứng đầu ra ngành thuốc thúy nói chung vàcông ty TNHH Mebipha giai đoạn 2017 - 2022 tại thị trường Việt Nam nói riêng gồm bốn thành viên: nhàsản xuất, nhàphân phối (công ty, đại lý, cửa hàng đóng vai trò là nhà phân phối), nhàbán lẻ (công ty, đại lý, cửa hàng đóng vai tròlànhàbán lẻ) và người tiêu dùng (công ty, trang trại chăn nuôi, nhà chăn nuôi). Nhàsản xuất không có các đại lý, cửa hàng riêng thuộc quyền sở hữu của mì nh mà họ chỉ gửi bán sản phẩm tại các công ty, đại lý, cửa hàng bán thuốc thúy sỉ - lẻ trên toàn quốc. Đây là đặc trưng của ngành thuốc thúy tại thị trường Việt Nam.
Cấu trúc vật lýchuỗi cung ứng vàchuỗi cung ứng đầu ra 1. Cấu trúc vật lýchuỗi cung ứng Trong thực tế, hầu như mỗi doanh nghiệp đều thu mua nhiều loại nguyên vật liệu từ nhiều nhàcung cấp khác nhau nhằm phục vụ cho quátrì nh sản xuất của mình, sau đó họ tiến hành bán sản phẩm thông qua một hay nhiều nhàphân phối để đưa sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng tạo nên cấu trúc chuỗi cung ứng. Do đó, khi xét về cấu trúc vật lýtổng quát của một chuỗi cung ứng, các thành viên bao gồm: nhàcung cấp (nhàcung cấp cấp 1, cấp 2, cấp 3,… đến nhàcung cấp đầu tiên), doanh nghiệp trung tâm và khách hàng (khách hàng cấp 1, cấp 2, cấp 3,…đến khách hàng cuối cùng). Từ đó hình thành nên chiều dài vàchiều rộng khác nhau của chuỗi.
Chiều dài chuỗi được tí nh bằng số lượng các cấp trong toàn bộ chuỗi, chiều rộng chuỗi được tí nh bằng số lượng các doanh nghiệp tại mỗi cấp chức năng. Trong đó, có bốn dạng liên kết giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 Mối liên kết dạng quản lýquátrình (Managed Process Links): doanh nghiệp trung tâm quản lýquátrì nh mua của nhàcung cấp cấp 1 vàquátrì nh bán của khách hàng cấp 1. Mối liên kết dạng giám sát (Monitor Process Links): doanh nghiệp trung tâm giám sát hoạt động đối với nhàcung cấp vàkhách hàng từ cấp hai trở đi để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh của mì nh. Không phải liên kết dạng quản lý quá trình (Not Managed Process Links): đối với các cấp xa, mối liên kết thường kháyếu do doanh nghiệp trung tâm bị hạn chế nguồn lực để thực hiện hoạt động quản lý hay giám sát.
Khi đó họ phải thông qua các doanh nghiệp trung gian khác để cóthể đảm bảo sự ổn định cho chuỗi. Mối liên kết dạng không phải làthành viên (non member process links): là mối quan hệ giữa các doanh nghiệp trong chuỗi vàcác doanh nghiệp bên ngoài. Mối quan hệ giữa các thành viên trong cùng cấp làmối quan hệ cạnh tranh lẫn nhau. Những doanh nghiệp nào tạo được lợi thế riêng cho mì nh sẽ chiếm được thị phần lớn hơn, sự cạnh tranh này mang đến nhiều lợi ích cho người mua.