CHƯƠNG 1 LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC VÀ ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ- KỸ THUẬT CỦA NGÀNH GIỐNG CÂY TRỒNG 1.1 Các khái niệm về chiến lược và quản trị chiến lược 1.1 Chiến lược Chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp là một chương trình hành động tổng quát hướng tới việc thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp, chiến lược là một tập hợp những mục tiêu và các chính sách cũng như các kế hoạch chủ yếu để đạt được các mục tiêu đó [7]. Chiến lược được xem là những kế hoạch cho tương lai, tức là những chiến lược được dự định và những hành động được thực hiện nhằm giúp công ty đạt được các mục đích, mục tiêu của tổ chức đề ra [12]. Khái niệm chiến lược theo quan điểm của các học giả nước ngoài: Theo Fredr.David: “Chiến lược là những phương tiện đạt tới những mục tiêu dài hạn. Chiến lược kinh doanh có thể gồm có sự phát triển về địa lý, đa dạng hóa hoạt động, sở hữu hóa, phát triển sản phẩm, thâm nhập thị trường, cắt giảm chi tiêu, thanh lý và liên doanh” [9].Porter: “Chiến lược là sự sáng tạo ra vị thế có giá trị và độc đáo bao gồm các hoạt động khác biệt, là sự chọn lựa đánh đổi trong cạnh tranh, hay chiến lược là việc tạo ra sự phù hợp giữa tất cả các hoạt động của công ty” [14].2 Vai trò của chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp nhận định rõ mục đích và hướng đi của mình [7], làm cơ sở, kim chỉ nam cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp nắm bắt và tận dụng các cơ hội kinh doanh, đồng thời có biện pháp chủ động vượt qua những nguy cơ trong môi trường kinh doanh.3 Các loại chiến lược kinh doanh Dựa vào phạm vi của chiến lược người ta chia chiến lược làm hai loại [7]: Chiến lược chung: Hay là chiến lược tổng quát đề cập tới những vấn đề quan trọng, bao trùm và có ý nghĩa lâu dài. Chiến lược bộ phận: Đây là chiến lược cấp hai trong doanh nghiệp bao gồm chiến lược sản phẩm, chiến lược giá cả, chiến lược phân phối, chiến lược giao tiếp và khuyếch trương (chiến lược yểm trợ bán hàng).4 Quản trị chiến lược Theo Fred R.David thì quản trị chiến lược có thể định nghĩa như là một nghệ thuật và khoa học thiết lập, thực hiện và đánh giá các quyết định liên quan nhiều chức năng cho phép một tổ chức đạt được những mục tiêu đề ra [9] 1.5 Các giai đoạn quản trị chiến lược Theo Fred R.David thì quy trình quản trị kinh doanh có ba giai đoạn GIAI ĐOẠN HOẠT ĐỘNG Hình thành Thực hiện Hợp nhất Đưa ra chiến lược nghiên cứu trực giác và phân tích quyết định Thiết lập Phân phối Thực thi Đề ra các mục tiêu các nguồn chiến lược chính sách hàng năm tài nguyên Xem xét lại các Đánh giá Đo lường Thực hiện yếu tố bên trong chiến lược thành tích điều chỉnh và bên ngoài Nguồn: Khái luận về quản trị chiến lược-Fredr.1 Các giai đoạn quản trị chiến lược 6 Môn hình quản trị chiến lược toàn diện (Hình 1.2) được áp dụng rộng rãi. Một sự thay đổi ở bất kỳ một thành phần chính nào trong mô hình có thể đòi hỏi một sự thay đổi trong một hoặc tất cả các thành phần khác. Vì vậy các các hoạt động hình thành, thực thi và đánh giá chiến lược phải được thực hiện liên tục, không nên chỉ vào một thời điểm cố định.
Quá trình quản trị chiến lược thực sự không bao giờ kết thúc. Thông tin phân phối Thực hiện việc Thiết lập mục Thiết lập nghiên cứu môi tiêu dài hạn những mục trường để xác tiêu ngắn hạn định các cơ hội và đe dọa chủ yếu Xem Đo xét sứ lường Xác định sứ mạng Phân và mạng, (Mission) phối các đánh mục nguồn giá kết tiêu và lực quả chiến lược hiện tại Phân tích nội bộ Xây dựng và Đề ra các để nhận diện lựa chọn các chính sách những điểm mạnh chiến lược để điểm yếu thực hiện Thông tin phản Hình thành hồi Thực thi Đánh giá chiến lược chiến lược chiến lược Nguồn: Khái luận về quản trị chiến lược-Fredr.2 Mô hình quản trị chiến lược 7 1.2 Sứ mạng và mục tiêu 1.1 Sứ mạng [7] Khái niệm: Sứ mạng là một phát biểu có giá trị lâu dài về mục đích. Nó phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Những tuyên bố như vậy cũng có thể gọi là phát biểu của một doanh nghiệp về triết lý kinh doanh.
Vai trò của sứ mạng: Sứ mạng có vai trò đảm bảo sự đồng tâm và nhất trí về mục đích trong nội bộ của công ty. Tạo cơ sở để huy động các nguồn lực của công ty. Nó cung cấp cơ sở hoặc các tiêu chuẩn để phân phối các nguồn lực của công ty, từ đó hình thành khung cảnh và bầu không khí kinh doanh thuận lợi. Nội dung của bảng tuyên bố về sứ mạng: Nội dung của bản tuyên bố về sứ mạng của một công ty bao gồm 9 yếu tố chủ yếu sau: Khách hàng, sản phẩm hay dịch vụ, thị trường, công nghệ, sự quan tâm đối với vấn đề sống còn, phát triển và khả năng sinh lợi, triết lý, tự đánh giá về mình, mối quan tâm đối với hình ảnh cộng đồng, mối quan tâm đối với nhân viên.2 Mục tiêu [12] Khái niệm: Mục tiêu là sự cụ thể hóa nội dung, là phương tiện để thực hiện thành công bản tuyên bố về sứ mạng của công ty, vì vậy các nhà quản trị cần cân nhắc kỹ càng khi đề ra mục tiêu của công ty.
Phân loại: Căn cứ theo thời gian, mục tiêu có thể chia thành ba loại Mục tiêu dài hạn: Là mục tiêu cho thấy những kết quả mong muốn trong một thời gian dài. Mục tiêu dài hạn bao gồm những vấn đề: khả năng kiếm lợi nhuận, năng suất, vị trí cạnh tranh, phát triển nhân viên, dẫn đạo kỹ thuật, 8 trách nhiệm đối với xã hội. Mục tiêu dài hạn thường có thời gian từ 5 năm trở lên. Mục tiêu trung hạn: Là những mục tiêu nằm khoảng giữa mục tiêu dài hạn và mục tiêu ngắn hạn.
Thời gian thực hiện khoảng 3 năm trở lại. Mục tiêu ngắn hạn: Là những mục tiêu có thời hạn thực hiện khoảng 1 năm trở lại. Những mục tiêu ngắn hạn thường cụ thể và định lượng.3 Phân tích môi trường kinh doanh của doanh nghiệp 1.1 Môi trường nội bộ công ty Trong nội bộ mọi doanh nghiệp luôn tồn tại các điểm mạnh và yếu. Việc phân tích môi trường nội bộ của một doanh nghiệp là vô cùng cần thiết, vì nó là cơ sở cần thiết giúp doanh nghiệp xây dựng những chiến lược tối ưu đế tận dụng cơ hội và đối phó với những nguy cơ từ bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Các yếu tố chủ yếu bên trong doanh nghiệp bao gồm các bộ phận phòng ban chức năng: Marketing, quản trị, bán hàng, sản xuất, R&D, tài chính kế toán, nhân sự,.1 Nhân lực Nhân lực là yếu tố cực kỳ quan trọng cho thành công của một doanh nghiệp. Một công ty nếu có một đội ngũ nhân lực có nhiệt huyết và trình độ chuyên môn tay nghề cao sẽ là một nguồn tài sản vô giá giúp công ty nâng cao năng lực cạnh tranh.2 Quản trị Quản trị là lãnh đạo doanh nghiệp trên cơ sở hoạch định, tổ chức, phối hợp, điều khiển và kiểm tra, theo năm bước sau: Hoạch định → Tổ chức → Phối hợp→ Điều khiển → Kiểm tra 1.3 Marketing Tổ chức nghiên cứu môi trường marketing, lựa chọn các thị trường mục tiêu, tìm hiểu khách hàng, thực hiện kiểm tra các chiến lược sản phẩm giá cả, 9 phân phối, quảng cáo, xúc tiến bán hàng, chăm sóc khách hàng,.Xây dựng thương hiệu cho công ty, tổ chức sự kiện ,.4 Tài chính-Kế toán Đây là một yếu tố bên trong quan trọng của một doanh nghiệp được các nhà đầu tư xem xét, là một lợi thế cạnh tranh quan trọng của công ty. Năng lực tài chính tốt sẽ giúp cho các chiến lược hoạt động khả thi hơn.5 Nghiên cứu và phát triển (RD) Trong môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh khốc liệt thì việc liên tục tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới là một lợi thế cạnh tranh hết sức cần thiết và sống còn của một tổ chức.6 Sản xuất và tác nghiệp Hoạt động sản xuất tác nghiệp bao gồm tất cả các hoạt động biến đổi tất cả các các yếu tố đầu vào thành các yếu tố đầu ra.7 Hệ thống thông tin Thông tin có vai trò quan trọng trong một doanh nghiệp, là cầu nối gắn kết giữa các bộ phận. Tin học hóa đã góp phần làm cho hệ thống thông tin được truyền đạt một cách nhanh chóng và thông suốt.
Ngày nay hầu hết các công ty đều có bộ phận quản trị mạng (IT), chuyên quản lý hệ thống mạng tin học kết nối giữa các bộ phận, đặc biệt là các ngân hàng thì việc quản trị hệ thống thông tin có vai trò đặc biệt.8 Xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (ma trận IFE) Có năm bước xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố bên trong: Bước 1: Lập danh mục các yếu tố bên trong, bao gồm các điểm được xem là điểm yếu và điểm mạnh, có vai trò quyết định đến sự thành công của các công ty (tối thiểu là mười yếu tố) 1 Bước 2: Phân loại tầm quan trọng từ 0,0 (không quan trọng) đến 1,0 (rất quan trọng) cho mỗi yếu tố. Bước 3: Phân loại từ 1 đến 4 cho mỗi yếu tố quyết định sự thành công, trong đó 4 là mạnh nhất, 3 là ít mạnh nhất, 2 là ít yếu nhất, 1 yếu nhất. Sự phân loại này dựa trên các công ty. Bước 4: Nhân tầm quan trọng của mỗi biến số với loại của nó để xác định số điểm về tầm quan trọng.
Bước 5: Cộng số điểm về tầm quan trọng cho mỗi biến số để xác định tổng số điểm quan trọng của các công ty.3 Ma trận IFE Các yếu tố bên trong Mức quan trọng Phân loại Số điểm quan trọng Yếu tố 1 Yếu tố n. TỔNG CỘNG Nguồn: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Diệp, Th.2 Môi trường bên ngoài của công ty 1.1 Khái niệm Môi trường của một tổ chức là những yếu tố, những lực lượng, những thể chế…Nằm bên ngoài của doanh nghiệp mà nhà quản trị không kiểm soát được nhưng chúng lại ảnh hưởng đến hoạt động và kết quả hoạt động của doanh nghiệp.