BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ QUỲNH NHƢ GIẢI PHÁP VỀ SỰ GẮN KẾT GIỮA NGƢỜI LAO ĐỘNG VỚI TỔ CHỨC TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM BƢU ĐIỆN SÀI GÒN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh, Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ QUỲNH NHƢ GIẢI PHÁP VỀ SỰ GẮN KẾT GIỮA NGƢỜI LAO ĐỘNG VỚI TỔ CHỨC TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM BƢU ĐIỆN SÀI GÒN Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh- Hướng nghề nghiệp Mã số : 60340102 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.NGUYỄN HỮU LAM TP. Hồ Chí Minh, Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Giải pháp về sự gắn kết giữa người lao động với tổ chức tại Công ty Bảo hiểm Bưu điện Sài Gòn” là do tôi tự nghiên cứu và thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Hữu Lam. Các số liệu được sử dụng trong nghiên cứu là do tôi trực tiếp tiến hành khảo sát, thống kê và xử lý số liệu.Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 08 năm 2015 Học viên Lê Quỳnh Như TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do hình thành đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi luận văn . Phƣơng pháp nghiên cứu . Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Kết cấu của luận văn.4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ GẮN KẾT CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG 5 1. Khái niệm về sự gắn kết của ngƣời lao động . Tầm quan trọng sự gắn kết của ngƣời lao động trong tổ chức . Các nghiên cứu liên quan về sự gắn kết của ngƣời lao động trong tổ chức . Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự gắn kết của ngƣời lao động với tổ chức. Mối Quan hệ với người quản lý trực tiếp. Mối Quan hệ với lãnh đạo . Mối Quan hệ với đồng nghiệp . Bản chất công việc . Cơ hội đào tạo và thăng tiến . Lương và phúc lợi . Điều kiện làm việc . 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tóm tắt Chƣơng 1 . 16 Chƣơng 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ SỰ GẮN KẾT CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG VỚI TỔ CHỨC TẠI CÔNG TY PTI SÀI GÒN . Tổng quan về Công ty Bảo hiểm Bƣu điện Sài Gòn . Giới thiệu chung . Lịch sử hình thành và phát triển . Định hướng phát triển . Nguồn nhân lực của công ty. Khái quát một số chính sách nhân sự của công ty hiện tại. Đo lƣờng sự gắn kết của ngƣời lao động tại PTI Sài Gòn. Xây dựng bảng câu hỏi . Thiết kế và mã hóa thang đo. Thu thập số liệu. Xử lý số liệu và kết quả nghiên cứu . Phân tích định tính . Phương pháp nghiên cứu . Kết quả thu được từ thực tế . Lương và phúc lợi: . Cấp trên trực tiếp . Tóm tắt chƣơng . 50 Chƣơng 3: GIẢI PHÁP VỀ SỰ GẮN KẾT NGƢỜI LAO ĐỘNG VỚI TỔ CHỨC TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM BƢU ĐIỆN SÀI GÒN. Mục tiêu và ý nghĩa của giải pháp . Giải pháp về sự gắn kết của ngƣời lao động với tổ chức tại công ty PTI Sài Gòn . Nhóm giải pháp lương và phúc lợi . Nhóm giải pháp cấp trên trực tiếp . Tóm tắt chƣơng 3 . 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT PTI Sài Gòn Công ty Bảo hiểm Bưu điện Sài Gòn BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế BHTN Bảo hiểm thất nghiệp S Biến mối quan hệ với cấp trên trực tiếp L Biến mối quan hệ với lãnh đạo C Biến mối quan hệ với đồng nghiệp W Biến bản chất công việc O Biến cơ hội đào tạo và thăng tiến B Biến lương và phúc lợi E Biến điều kiện làm việc V Biến văn hóa công ty BH Hàng hải Bảo hiểm Hàng hải BHCN Bảo hiểm con người XCG Xe cơ giới TSKT Tài sản kỹ thuật Non EB Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hải, xe cơ giới, tài sản kỹ thuật EB Nghiệp vụ bảo hiểm con người TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1. Bảng thống kê các nghiên cứu liên quan đến sự gắn kết của người lao động trong tổ chức. Số lượng lao động từ năm 2011 – 2015 . Thống kê lao động theo trình độ đào tạo năm 2015 .3: Thống kê lao động theo độ tuổi năm 2015 .4: Tổng hợp về thông tin mẫu. Kết quả Cronbach’s alpha của các thang đo thành phần . Kết quả phân tích EFA lần 1 với 44 biến quan sát . Kết quả phân tích EFA lần 2 với 36 biến quan sát . Kết quả phân tích EFA lần 3 với 26 biến quan sát . Phân tích nhân tố (có xoay) các nhân tố tác động . Ma trận hệ số tương quan . Kết quả hồi qui tuyến tính . Thống kê mô tả trung bình yếu tố Lương và phúc lợi . Thống kê mô tả trung bình yếu tố Đồng nghiệp . Thống kê mô tả trung bình yếu tố Bản chất công việc . Thống kê mô tả trung bình yếu tố Cấp trên trực tiếp . Các chương trình hành động tăng sự gắn kết của người lao động .2: Bảng Lương theo hệ số chức danh .3 Mẫu đánh giá năng lực . Kế hoạch đào tạo đội ngũ cấp trên trực tiếp .5: Hỗ trợ đội ngũ cấp trên trực tiếp quản lý phòng . 63 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2. Sơ đồ tổ chức của công ty . 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do hình thành đề tài Trong xu thế toàn cầu hóa thì thị trường lao động trở nên phức tạp hơn, việc thu hút người lao động phù hợp với doanh nghiệp đã khó, giữ chân và kết nối người lao động với tổ chức càng khó hơn. Đối với ngành nghề kinh doanh bảo hiểm thì việc người lao động luân chuyển từ công ty bảo hiểm này sang công ty bảo hiểm khác rất dễ dàng, việc người lao động ra đi đồng nghĩa với doanh nghiệp mất đi một lượng lớn doanh thu của nhân sự đó mang lại. Do đó việc giữ chân người lao động ở các doanh nghiệp hết sức quan trọng. Đối với Công ty Bảo hiểm Bưu điện Sài Gòn (sau đây gọi là PTI Sài Gòn) thì trong năm 2013, 2014 và giai đoạn đầu 2015 số lượng nhân sự nghỉ việc của PTI Sài Gòn khoảng 10%, tỷ lệ nghỉ việc của PTI Sài Gòn cao nhất trong toàn hệ thống PTI, trung bình mỗi tháng có 2 nhân viên nghỉ việc. Trong đó lực lượng lao động nghỉ việc chủ yếu là các nhân sự đã làm việc trên 1 năm ở công ty có kinh nghiệm, năng lực trong công việc. Số liệu cụ thể như sau: - Quý I/2015: 3 nhân sự, chiếm 5% - Quý III/2014: 1 nhân sự, chiếm 2% - Quý II/2014: 2 nhân sự, chiếm 3% - Quý I/2014: 4 nhân sự, chiếm 6% - Quý IV/2013: 2 nhân sự, chiếm 5% - Quý III/2013: 3 nhân sự, chiếm 9% - Quý II/2013: 4 nhân sự, chiếm 13% - Quý I/2013: 5 nhân sự, chiếm 15% Bên cạnh đó hiện nay động lực làm việc của nhân viên giảm sút và hiệu suất làm việc không cao. Với định hướng phát triển của công ty là sẽ trở thành một công ty đứng đầu trong hệ thống PTI và một công ty hoạt động chuyên nghiệp, mang lại hiệu quả cho tổng công ty thì bài toán nhân sự là hết sức quan trọng đối với công ty. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 Chính vì những lý do nêu trên mà tác giả đề xuất nghiên cứu về đề tài: “Giải pháp về sự gắn kết giữa ngƣời lao động với tổ chức tại Công ty Bảo hiểm Bƣu điện Sài Gòn” nhằm đề ra những chính sách phù hợp để tăng sự gắn kết của người lao động với công ty, góp phần nâng cao năng lực của công ty. Mục tiêu nghiên cứu Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại Công ty PTI Sài Gòn Đề xuất những giải pháp làm nâng cao sự gắn kết của người lao động với tổ chức trong tình hình mới và giảm tỷ lệ nghỉ việc của người lao động tại Công ty PTI Sài Gòn. Câu hỏi nghiên cứu Những yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại Công ty Bảo hiểm Bưu điện Sài Gòn? Mức độ ảnh hưởng của những yếu tố này? Những giải pháp nào giúp tăng sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại Công ty PTI Sài Gòn? 4. Đối tƣợng và phạm vi luận văn Đối tượng nghiên cứu: Vì đề tài là giải pháp về sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại PTI Sài Gòn, do đó đề tài chỉ nghiên cứu những người lao động hiện đang làm việc tại PTI Sài Gòn và một số nhân sự đã nghỉ việc tại PTI Sài Gòn trong năm 2013 đến tháng 05/2015. Phạm vi nghiên cứu Thời gian nghiên cứu của luận văn giới hạn từ năm 2011 đến hết tháng 05/2015. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 3 Không gian nghiên cứu của luận văn: nghiên cứu sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại Công ty PTI Sài Gòn. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong luận văn này tác giả sử dụng phương nghiên cứu định tính kết hợp với phương pháp định lượng để có thể xác định được chính xác thực trạng sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại PTI Sài Gòn, để từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp, cụ thể như sau: Trong chương 1: Tác giả tiến hành nghiên cứu các lý thuyết liên quan đến sự gắn kết của người lao động trong tổ chức thông qua việc tổng hợp các dữ liệu thứ cấp được tác giả tìm hiểu trên sách tham khảo về Quản trị nguồn nhân sự, giáo trình Hành vi tổ chức, các nghiên cứu của một số tác giả trong nước và nước ngoài đã nghiên cứu về đề tài này trước đây thông qua thư viện trường Đại học kinh tế Tp.HCM và trang thông tin điện tử http://www.com/, http://search. Trong chương 2: Để đánh giá thực trạng về sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại PTI Sài Gòn, tác giả tiến hành: Nghiên cứu sơ bộ bằng phương pháp thảo luận nhóm nhằm điều chỉnh hoặc bổ sung vào thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại PTI Sài Gòn.
## Tổng quan nghiên cứu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường lao động, việc giữ chân và tăng sự gắn kết của người lao động với tổ chức trở thành một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành bảo hiểm. Tại Công ty Bảo hiểm Bưu điện Sài Gòn (PTI Sài Gòn), tỷ lệ nghỉ việc trong giai đoạn 2013-2015 dao động khoảng 10%, cao nhất trong hệ thống PTI, với trung bình mỗi tháng có 2 nhân viên nghỉ việc, chủ yếu là những nhân sự có kinh nghiệm và năng lực. Động lực làm việc giảm sút và hiệu suất không cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của công ty. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của người lao động với tổ chức tại PTI Sài Gòn, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao sự gắn kết, giảm tỷ lệ nghỉ việc trong giai đoạn 2011-2015. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách nhân sự hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
### Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sự gắn kết của người lao động trong tổ chức, trong đó nổi bật là:
- **Lý thuyết của Kahn (1990)**: Định nghĩa sự gắn kết là trạng thái tâm lý khi người lao động tự nguyện đưa toàn bộ thể chất, nhận thức và tình cảm vào công việc.
- **Mô hình ASET**: Bao gồm các yếu tố như nguồn lực làm việc, sự kiểm soát và tự chủ, mối quan hệ trong công việc, cân bằng cuộc sống và công việc, công việc quá tải, lương và phúc lợi.
- **Khái niệm về sự gắn kết**: Bao gồm cam kết trung thành, sự hài lòng công việc, hiệu suất làm việc cao và thái độ tích cực của người lao động đối với tổ chức.
Các khái niệm chính được nghiên cứu gồm: mối quan hệ với cấp trên trực tiếp, lãnh đạo, đồng nghiệp; bản chất công việc; cơ hội đào tạo và thăng tiến; lương và phúc lợi; điều kiện làm việc; văn hóa công ty.
### Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:
- **Nguồn dữ liệu**: Thu thập từ khảo sát trực tiếp 60 nhân viên PTI Sài Gòn (100% mẫu hợp lệ), phỏng vấn chuyên sâu nhân sự nghỉ việc và có ý định nghỉ việc trong giai đoạn 2013-2015.
- **Phương pháp phân tích**: Sử dụng phần mềm SPSS 22 để phân tích độ tin cậy (Cronbach’s alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết.
- **Timeline nghiên cứu**: Nghiên cứu tập trung trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến tháng 5 năm 2015, với khảo sát và phân tích dữ liệu thực hiện trong năm 2015.
## Kết quả nghiên cứu và thảo luận
### Những phát hiện chính
- **Lương và phúc lợi** là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến sự gắn kết (β = 0.514), tuy nhiên mức độ hài lòng trung bình chỉ đạt 3.15/5, cho thấy còn nhiều hạn chế trong chính sách lương thưởng và phúc lợi.
- **Mối quan hệ với đồng nghiệp** và **văn hóa công ty** cũng đóng vai trò quan trọng (β = 0.343), với môi trường làm việc thân thiện, hòa đồng và sự tin tưởng lẫn nhau là yếu tố thúc đẩy sự gắn kết.
- **Cấp trên trực tiếp** có ảnh hưởng đáng kể (β = 0.274), đặc biệt là sự quan tâm, lắng nghe và phát huy điểm mạnh của nhân viên.
- **Bản chất công việc** (phù hợp năng lực, khối lượng công việc hợp lý) cũng góp phần nâng cao sự gắn kết, mặc dù mức độ ảnh hưởng thấp hơn so với các yếu tố trên.
### Thảo luận kết quả
Kết quả cho thấy chính sách lương và phúc lợi chưa thực sự kích thích và công bằng, dẫn đến sự không hài lòng và giảm động lực làm việc. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về tầm quan trọng của chính sách tiền lương trong việc giữ chân nhân viên. Mối quan hệ đồng nghiệp và văn hóa công ty tạo ra môi trường làm việc tích cực, giúp nhân viên cảm thấy được hỗ trợ và gắn bó lâu dài. Vai trò của cấp trên trực tiếp là cầu nối quan trọng giữa lãnh đạo và nhân viên, ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng và cam kết của người lao động. Bản chất công việc phù hợp giúp nhân viên phát huy năng lực, giảm áp lực và tăng hiệu quả công việc. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố và bảng so sánh mức độ hài lòng trung bình theo từng yếu tố.
## Đề xuất và khuyến nghị
- **Cải thiện chính sách lương và phúc lợi**: Xây dựng hệ thống đánh giá công việc gắn kết với chính sách lương thưởng công bằng, minh bạch; tăng mức hỗ trợ tài chính cho đào tạo; hoàn thiện chế độ phúc lợi nhằm nâng cao mức độ hài lòng nhân viên. (Chủ thể: Ban lãnh đạo, thời gian: 6-12 tháng)
- **Tăng cường đào tạo và phát triển kỹ năng cho cấp trên trực tiếp**: Đào tạo kỹ năng quản lý, giao tiếp, lắng nghe và phát huy điểm mạnh nhân viên nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sự gắn kết. (Chủ thể: Phòng nhân sự, thời gian: 3-6 tháng)
- **Xây dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực**: Thúc đẩy truyền thông nội bộ, tổ chức các hoạt động gắn kết, khuyến khích sự hợp tác và hỗ trợ giữa các đồng nghiệp. (Chủ thể: Ban văn hóa doanh nghiệp, thời gian: liên tục)
- **Tối ưu hóa thiết kế công việc**: Đảm bảo công việc phù hợp với năng lực, có tính thách thức vừa phải, tạo cơ hội phát huy năng lực cá nhân và giảm áp lực công việc. (Chủ thể: Phòng nhân sự và quản lý trực tiếp, thời gian: 6 tháng)
- **Cải thiện điều kiện làm việc**: Đầu tư trang thiết bị hiện đại, cải thiện môi trường làm việc sạch sẽ, thoáng mát, quy trình thủ tục hành chính chuyên nghiệp. (Chủ thể: Ban quản lý, thời gian: 6-12 tháng)
## Đối tượng nên tham khảo luận văn
- **Ban lãnh đạo doanh nghiệp**: Để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết nhân viên, từ đó xây dựng chính sách nhân sự hiệu quả, giảm tỷ lệ nghỉ việc và nâng cao hiệu suất làm việc.
- **Phòng nhân sự và quản lý nguồn nhân lực**: Áp dụng các giải pháp đề xuất nhằm cải thiện môi trường làm việc, chính sách lương thưởng và phát triển đội ngũ quản lý trực tiếp.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị nguồn nhân lực**: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn trong lĩnh vực gắn kết người lao động.
- **Các công ty bảo hiểm và doanh nghiệp tài chính**: Áp dụng các giải pháp phù hợp để tăng sự gắn kết nhân viên, giữ chân nhân tài trong môi trường cạnh tranh cao.
## Câu hỏi thường gặp
1. **Sự gắn kết của người lao động là gì?**
Sự gắn kết là trạng thái tâm lý khi người lao động tự nguyện đưa toàn bộ thể chất, nhận thức và tình cảm vào công việc, thể hiện qua sự trung thành, hài lòng và cam kết với tổ chức.
2. **Những yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự gắn kết?**
Chính sách lương và phúc lợi, mối quan hệ đồng nghiệp, cấp trên trực tiếp và bản chất công việc là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến sự gắn kết.
3. **Tại sao lương và phúc lợi lại quan trọng?**
Lương và phúc lợi ảnh hưởng trực tiếp đến động lực làm việc và sự hài lòng của nhân viên; chính sách không công bằng hoặc không kích thích có thể dẫn đến nghỉ việc.
4. **Vai trò của cấp trên trực tiếp trong sự gắn kết?**
Cấp trên trực tiếp là cầu nối giữa lãnh đạo và nhân viên, ảnh hưởng đến nhận thức về môi trường làm việc và sự cam kết thông qua sự quan tâm, lắng nghe và phát huy điểm mạnh nhân viên.
5. **Làm thế nào để cải thiện sự gắn kết trong công ty bảo hiểm?**
Cải thiện chính sách lương thưởng, đào tạo quản lý, xây dựng văn hóa tích cực, tối ưu hóa công việc và điều kiện làm việc là các giải pháp hiệu quả để nâng cao sự gắn kết.
## Kết luận
- Nghiên cứu đã xác định 4 nhân tố chính ảnh hưởng đến sự gắn kết của người lao động tại PTI Sài Gòn: lương và phúc lợi, đồng nghiệp, cấp trên trực tiếp và bản chất công việc.
- Lương và phúc lợi là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất nhưng hiện còn nhiều hạn chế cần cải thiện.
- Mối quan hệ đồng nghiệp và văn hóa công ty tạo môi trường làm việc tích cực, thúc đẩy sự gắn bó lâu dài.
- Cấp trên trực tiếp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự gắn kết thông qua quản lý và hỗ trợ nhân viên.
- Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao sự gắn kết, giảm tỷ lệ nghỉ việc và tăng hiệu suất làm việc trong giai đoạn 6-12 tháng tới.
Hành động ngay hôm nay để xây dựng đội ngũ nhân sự gắn kết, góp phần phát triển bền vững doanh nghiệp trong tương lai.