HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM VĂN NINH THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐỐI TÁC CÔNG - TƯ (PPP) TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học GS. Phạm Vân Đình NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Văn Ninh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Phạm Vân Đình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và chính sách - khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Giao thông tỉnh Bắc Ninh, đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Văn Ninh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Trích yếu luận văn. ix Thesis abtracts. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn về đối tác công - tư. Cơ sở lý luận về đối tác công – tư.
Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ. Ý nghĩa của đối tác công - tư trong xậy dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ. Nội dung nghiên cứu đối tác công – tư trong xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện đối tác công – tư trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ.
Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm thực hiện đối tác công - tư trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên thế giới. Thực tiễn thực hiện đối tác công – tư trong xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra cho các dự án thực hiện đối tác công - tư về xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ ở Bắc Ninh.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh. Vị trí địa lý. Đặc điểm kinh tế - xã hội.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp xử lý và tổng hợp số liệu.
Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng đối tác công – tư trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Tổng quan về quá trình hình thành và phát triển PPP trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng triển khai thực hiện các dự án PPP trong xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Các nhân tố ảnh hưởng. Môi trường đầu tư PPP.
Hệ thống pháp lý. Lựa chọn đối tác tư nhân. Các giải pháp chủ yếu hoàn thiện đối tác công – tư trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Những căn cứ đề xuất định hướng và giải pháp.
Định hướng mục tiêu. Những giải pháp chủ yếu. Kết luận và kiến nghị. 87 Tài liệu tham khảo .…94 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Nghĩa tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt Asian Development Bank Ngân hàng phát triển châu Á Build – Own – Operate Xây dựng – Sở hữu – Kinh doanh Build – Operate – Transfer Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao Build – Transfer Xây dựng – Chuyển giao Build – Transfer – Operate Xây dựng – Chuyển giao – Kinh doanh Cán bộ nhà nước Cơ quan nhà nước Cơ sở hạ tầng Công ty cổ phần Design-Build-Finance-Operate Thiết kế-xây dựng-tài trợ-vận hành Doanh nghiệp Doanh nghiệp dự án Giấy chứng nhận đầu tư Giao thông đường bộ Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài Nhà đầu tư Official Development Assistance Ngân sách nhà nước Nguồn vốn Hỗ trợ phát triển chính thức Publish Privite Patnership Đối tác công - tư Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
So sánh sự khác biệt giữa đối tác công - tư và tư nhân hóa. Đặc điểm chủ yếu của các phương thức tổ chức thực hiện đối tác công - tư phổ biến. Đặc điểm chính về các hình thức cơ bản của mối quan hệ đối tác công – tư. Các hình thức đối tác công – tư.
Tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng công tác lựa chọn dự án. Tiêu chí đánh giá mức độ phù hợp các hình thức đối tác công - tư được lựa chọn tại các dự án. Tiêu chí đánh giá chất lượng hợp đồng dự án. Tiêu chí đánh giá khả năng tham gia dự án của cơ quan nhà nước.
Tiêu chí đánh giá năng lực nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án. Tiêu chí đánh giá chia sẻ rủi ro. Tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng chế tài xử lý sai phạm. Tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng môi trường đầu tư PPP.
Tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng môi trường thể chế. Tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng công tác lựa chọn nhà đầu tư. Dự kiến phân bổ phiếu điều tra. Thống kê các dự án đầu tư theo hình thức PPP tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2009 – 2015.
Tổng hợp kết quả đánh giá lựa chọn dự án. Cơ quan nhà nước tham gia dự án PPP về giao thông đường bộ. Các tập đoàn, doanh nghiệp tham gia dự án. Tổng hợp kết quả đánh giá mức độ phù hợp trong lựa chọn hình thức đối tác công – tư.
Tổng hợp đánh giá chất lượng hợp đồng dự án. Tổng hợp kết quả điều tra về năng lực tham gia dự án của cán bộ Nhà nước. Tổng hợp kết quả điều tra đánh giá năng lực doanh nghiệp. Tổng hợp kết quả điều tra đánh giá chất lượng công trình và thực hiện dự án.
Tổng hợp kết quả đánh giá chia sẻ rủi ro tại các dự án PPP. Tổng hợp kết quả đánh giá về quy định xử lý sai phạm. Tổng hợp ý kiến đánh giá về môi trường đầu tư PPP. Sự khác nhau về quy trình PPP giữa các văn bản pháp luật đang được áp dụng với các dự án PPP trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Tổng hợp kết quả đánh giá quy trình PPP. Sự khác nhau về cấu trúc tài trợ dự án giữa các văn bản. Tổng hợp đánh giá về quy định cấu trúc tài trơ dự án. Tổng hợp đánh giá về xử phạt hành chính PPP.
Tổng hợp đánh giá về chính sách hỗ trợ dự án. Kết quả điều tra điều kiện về môi trường pháp lý về PPP. Tổng hợp đánh giá lựa chọn nhà đầu tư. 79 vii DANH MỤC HÌNH Biểu đồ 4.
Tình hình triển khai các dự án theo hình thức PPP tỉnh Bắc Ninh từ năm 2009 đến năm 2015. Thực trạng ký kết hợp đồng các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2009 – 2015. Thực trạng triển khai thực hiện các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2009 - 2015 .54 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Văn Ninh Tên luận văn: “Thực trạng và giải pháp thực hiện đối tác công – tư (PPP) trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh”. Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Hướng dẫn khoa học: GS.TS Phạm Vân Đình Đơn vị đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1.
Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở đánh giá thực trạng và phân tích các nhân tố ảnh hưởng, đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện đối tác công – tư trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Tác giả lựa chọn ba dự án tiêu biểu (TL295B giai đoạn 1 và giai đoạn 2, TL277) áp dụng hình thức PPP trong lĩnh vực xây dựng CSHT GTĐB từ năm 2009 đến năm 2015 thuộc bốn khu vực khác nhau trên địa bàn tỉnh: Thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn, huyện Tiên Du và huyện Yên Phong để nghiên cứu. Số liệu thứ cấp được tác giả thu thập thông qua các sở ban ngành liên quan như: sở Kế hoạch và Đầu tư, sở Giao thông, sở Xây dựng về các số liệu, thông tin liên quan đến các dự án PPP về CSHT GTĐB trên địa bàn tỉnh. Số liệu sơ cấp thông qua các ý kiến đánh giá của các cán bộ nhà nước, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh và các hộ dân thuộc khu vực dự án được lựa chọn nghiên cứu.