TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi: Trong nh÷ng n¨m qua, c«ng cuéc ®æi míi cña ®Êt níc ta ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu, nh÷ng bíc ®i ®¸ng kÓ; tuy vËy chóng ta vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n thö th¸ch trong c«ng cuéc gia nhËp c¸c khèi kinh tÕ lín. V× vËy, trong giai ®o¹n ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc víi xu thÕ héi nhËp víi nÒn kinh tÕ cña khu vùc vµ thÕ giíi th× chóng ta cµng cÇn ph¶i tËp trung lùc lîng, tranh thñ thêi c¬, ®Èy m¹nh c«ng cuéc ®æi míi mét c¸ch toµn diÖn vµ ®ång bé, tiÕp tôc ph¸t huy vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc. Díi sù t¸c ®éng cña chÝnh s¸ch ®æi míi, viÖc chuyÓn ®æi, s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp nhµ níc lµ mét tÊt yÕu cho phï hîp víi qu¸ tr×nh héi nhËp vµ c¹nh tranh. ChÝnh v× vËy Nhµ níc ®Ò ra chñ tr¬ng cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc mµ Nhµ níc kh«ng cÇn gi÷ 100% vèn lµ mét néi dung quan träng trong tiÕn tr×nh ®æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ doanh nghiÖp Nhµ níc.
Môc tiªu cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ níc lµ nh»m t¹o ra lo¹i h×nh doanh nghiÖp cã nhiÒu chñ së h÷u trong ®ã cã ®«ng ®¶o ngêi lao ®éng ®Ó sö dông cã hiÖu qu¶ vèn, tµi s¶n cña Nhµ níc vµ huy ®éng thªm vèn x· héi vµo ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh; t¹o ®éng lùc m¹nh mÏ vµ c¬ chÕ qu¶n lý n¨ng ®éng, cã hiÖu qu¶ cho doanh nghiÖp nhµ níc; ph¸t huy vai trß lµm chñ thùc sù cña ngêi lao ®éng, cña cæ ®éng vµ t¨ng cêng sù gi¸m s¸t cña x· héi ®èi víi doanh nghiÖp; ®¶m b¶o hµi hoµ lîi Ých cña Nhµ níc, cña doanh nghiÖp vµ cña ngêi lao ®éng. Ho¹t ®éng t vÊn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· ph¸t triÓn tõng bíc n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm nh»m ®¸p øng nhu cÇu ®a d¹ng cña thÞ trêng x©y dùng, gãp phÇn ®¸ng kÓ trong c«ng cuéc ®æi míi ®Êt níc. MÆt kh¸c, qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ quèc tÕ hiÖn nay còng lµ mét th¸ch thøc lín ®èi víi mçi ngµnh s¶n xuÊt kinh doanh trong ®ã cã lÜnh vùc dÞch vô t vÊn. 4 V× vËy, t¸c gi¶ lùc chän ®Ò tµi: “Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp t vÊn trong ngµnh giao th«ng vËn t¶i (¸p dông thùc tiÔn t¹i C«ng ty t vÊn thiÕt kÕ CÇu lín – HÇm)” lµm luËn v¨n tèt nghiÖp.
Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi: - HÖ thèng ho¸ lý luËn c¬ b¶n vÒ doanh nghiÖp vµ lý gi¶i nhu cÇu kh¸ch quan ph¶i ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc. - Trªn c¬ së ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ho¹t ®éng vµ kÕt qu¶ cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp t vÊn trong ngµnh giao th«ng vËn t¶i, ®Ò xuÊt mét sè ph¬ng híng, gi¶i ph¸p nh»m tiÕp tôc ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp t vÊn trong ngµnh giao th«ng vËn t¶i phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ níc. §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu: §èi tîng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp t vÊn trong ngµnh giao th«ng vËn t¶i, trong ®ã tËp trung vµo vÊn ®Ò cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp nµy. C«ng ty t vÊn thiÕt kÕ CÇu lín – HÇm trùc thuéc Tæng c«ng ty t vÊn thiÕt kÕ giao th«ng vËn t¶i ®îc chän ®Ó nghiªn cøu ®iÓn h×nh vµ tõ ®ã ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ níc ho¹t ®éng t vÊn trong ngµnh giao th«ng vËn t¶i.
Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: §Ò tµi vËn dông c¸c quan ®iÓm ®æi míi cña §¶ng kÕt hîp sö dông tæng hîp nhiÒu ph¬ng ph¸p nh: duy vËt biÖn chøng, duy vËt lÞch sö, ph¬ng ph¸p logic, ph¬ngph¸p thèng kª, ph¬ng ph¸p tæng hîp vµ ph©n tÝch. KÕt cÊu, néi dung ®Ò tµi: Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn kiÕn nghÞ, phô lôc tµi liÖu th× néi dung chÝnh cña ®Ò tµi bao gåm: 5 Ch¬ng I: Lý luËn chung vÒ doanh nghiÖp nhµ níc vµ cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ níc. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng doanh nghiÖp nhµ níc ho¹t ®éng t vÊn ®Çu t x©y dùng thuéc Bé Giao th«ng vËn t¶i. Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp t vÊn ®Çu t x©y dùng thuéc Bé Giao th«ng vËn t¶i (¸p dông thùc tÕ t¹i C«ng ty t vÊn thiÕt kÕ CÇu lín – HÇm).
6 Môc lôc Trang Môc Lôc Danh môc c¸c b¶ng biÓu, h×nh vÏ. PhÇn më ®Çu Ch-¬ng 1: Lý luËn chung vÒ doanh nghiÖp nhµ n-íc vµ cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ n-íc. Doanh nghiÖp nhµ níc vµ vÊn ®Ò s¾p xÕp, ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc. Lý luËn vÒ doanh nghiÖp nhµ níc.
VÊn ®Ò s¾p xÕp, ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc 1. M« h×nh C«ng ty cæ phÇn. M« h×nh c«ng ty cæ phÇn 1. ¦u, nhîc ®iÓm cña c«ng ty cæ phÇn 1.
§æi míi doanh nghiÖp nhµ níc theo m« h×nh C«ng ty cæ phÇn. Sù tÊt yÕu ph¶i chuyÓn ®æi doanh nghiÖp nhµ níc theo m« h×nh c«ng ty cæ phÇn 1. Quy tr×nh chuyÓn ®æi doanh nghiÖp nhµ níc theo m« h×nh c«ng ty cæ phÇn 1. §èi tîng vµ ®iÒu kiÖn cña doanh nghiÖp ®îc phÐp cæ phÇn ho¸ 1.
H×nh thøc cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ níc 1. Quy tr×nh chuyÓn ®æi doanh nghiÖp nhµ níc theo m« h×nh c«ng ty cæ phÇn Ch-¬ng 2: Thùc tr¹ng doanh nghiÖp nhµ n-íc ho¹t ®éng t- vÊn ®Çu t- x©y dùng thuéc Bé Giao th«ng vËn t¶i. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng t vÊn ®Çu t x©y dùng vµ nhu cÇu ®æi míi qu¶n lý doanh nghiÖp. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp t vÊn.
KÕt qu¶ s¾p xÕp, ®æi míi c¸c doanh nghiÖp t vÊn ®Çu t x©y dùng thuéc Bé Giao th«ng vËn t¶i. Ch-¬ng 3: Gi¶i ph¸p ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp t- vÊn ®Çu t- x©y dùng thuéc Bé giao th«ng vËn t¶i (Qua sè liÖu thùc tÕ t¹i C«ng ty T- vÊn thiÕt kÕ CÇu lín – HÇm). Mét sè gi¶i ph¸p liªn quan ®Õn qu¶n lý vÜ m«. C¸c gi¶i ph¸p t¹o ®éng lùc cæ phÇn ho¸ t¹i doanh nghiÖp.
C¸c gi¶i ph¸p kh¸c. Tµi liÖu tham kh¶o KÕt luËn Ch¬ng 1 Lý luËn chung vÒ doanh nghiÖp nhµ níc vµ cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ níc. Doanh nghiÖp nhµ níc vµ vÊn ®Ò s¾p xÕp, ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc. Doanh nghiÖp lµ mét nh©n tè quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n mµ ë bÊt kú quèc gia nµo trªn thÕ giíi còng cÇn ph¶i cã ®Ó ho¹t ®éng phôc vô nÒn kinh tÕ cña níc ®ã.
§ã lµ n¬i cung cÊp, s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt, c¸c lo¹i h×nh dÞch vô chÝnh cho con ngêi. Cã thÓ m« t¶ kh¸i qu¸t doanh nghiÖp nh sau: N¬i s¶n xuÊt N¬i ph©n chia Doanh nghiÖp kÕt hîp c¸c ph¬ng Doanh nghiÖp ph©n phèi thu nhËp tiÖn vÒ nh©n lùc, kü thuËt vµ tæ chøc cho ngêi lao ®éng, c¸c chñ së h÷u ®Ó s¶n xuÊt ra cña c¶i vµ dÞch vô vµ c¸c nhµ cung øng Doanh nghiÖp N¬i hîp t¸c N¬i thùc hiÖn quyÒn lùc §©y ®ång thêi còng lµ n¬i cã xung ®ét gi÷a c¸c thµnh viªn cña doanh Chñ doanh nghiÖp ra c¸c quyÕt ®Þnh, nghiÖp (nh÷ng ngêi ¨n l¬ng vµ c¸c c¸c c¸n bé truyÒn ®¹t, c¸c nh©n viªn vµ nhµ l·nh ®¹o) c«ng nh©n thùc hiÖn chóng H×nh 1.1: Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp. Theo ®Þnh nghÜa cña ViÖn Thèng kª vµ nghiªn cøu kinh tÕ cña Ph¸p (INSEE) th×: doanh nghiÖp lµ mét tæ chøc kinh tÕ mµ chøc n¨ng chÝnh cña nã lµ s¶n xuÊt ra c¸c cña c¶i vËt chÊt hoÆc c¸c dÞch vô dïng ®Ó b¸n [9, tr 10]. Trong LuËt doanh nghiÖp cña níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1999 quy ®Þnh: “Doanh nghiÖp lµ tæ chøc kinh tÕ cã tªn riªng, cã tµi s¶n, 7 cã trô së giao dÞch æn ®Þnh, ®îc ®¨ng ký kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt nh»m môc ®Ých thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh” [11, tr 7-8].
Nh vËy, doanh nghiÖp lµ mét tÕ bµo cña nÒn kinh tÕ cã chøc n¨ng chung lµ s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô theo nhu cÇu cña thÞ trêng nh»m ®¹t ®îc lîi nhuËn hoÆc mang l¹i lîi Ých x· héi cao nhÊt. Cïng víi c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp kh¸c nh doanh nghiÖp t nh©n, c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n vµ nhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp kh¸c th× doanh nghiÖp nhµ níc xuÊt hiÖn nh lµ bé phËn quan träng nhÊt cña khu vùc kinh tÕ nhµ níc [2, tr 3]. Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp nhµ níc: Doanh nghiÖp nhµ níc tån t¹i phæ biÕn ë c¸c quèc gia trªn thÕ giíi víi nh÷ng quy m« vµ vÞ trÝ kh¸c nhau. Doanh nghiÖp nhµ níc lµ chñ thÓ chÝnh cña nÒn kinh tÕ trong c¸c níc x· héi chñ nghÜa, chóng chiÕm vai trß rÊt quan träng vµ gÇn nh tuyÖt ®èi c¸c lÜnh vùc trong nÒn kinh tÕ quèc d©n.
HÇu hÕt c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ chñ yÕu ®Òu th«ng qua c¸c doanh nghiÖp nhµ níc. §èi víi c¸c níc t b¶n chñ nghÜa, doanh nghiÖp nhµ níc còng ®ãng mét vai trß nhÊt ®Þnh trong nÒn kinh tÕ. ë nh÷ng níc nµy th× Nhµ níc dïng chÝnh c¸c doanh nghiÖp nhµ níc ®Ó can thiÖp vµo c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ thÞ trêng, Nhµ níc trùc tiÕp n¾m nh÷ng tiÒm lùc vÒ kinh tÕ quan träng vµ c¸c doanh nghiÖp c«ng Ých ®Ó duy tr× sù ph¸t triÓn c©n ®èi, cã ®Þnh híng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Do ®ã, vai trß mong muèn cña c¸c quèc gia ®èi víi doanh nghiÖp nhµ níc l¹i kh«ng ®ång nhÊt: ®èi víi nhiÒu quèc gia, doanh nghiÖp nhµ níc cã vai trß x©y dùng nÒn kinh tÕ tù chñ; cßn ®èi víi nhiÒu quèc gia kh¸c th× doanh nghiÖp nhµ níc chØ hç trî vËt chÊt ®Ó Nhµ níc can thiÖp trùc tiÕp vµo ®êi sèng kinh tÕ.
Nhng tùu chung l¹i th× doanh nghiÖp nhµ níc ph¶i thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô chñ yÕu sau: + X©y dùng c¬ së h¹ tÇng cho nÒn kinh tÕ. C¸c lÜnh vùc nh giao th«ng, ®iÖn lùc, th«ng tin, c¸c dÞch vô c«ng céng, vËn t¶i hµnh kh¸ch vµ hµng ho¸ thêng Ýt ®îc doanh nghiÖp quan t©m vµ ®Çu t, ngoµi ra c¸c 8 ngµnh nµy thêng ®ßi hái vèn ®Çu t lín qu¸ kh¶ n¨ng tµi chÝnh, kü thuËt vµ c«ng nghÖ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp vµ thêng cã rñi ro lín. V× vËy, doanh nghiÖp nhµ níc ®îc coi lµ mét gi¶i ph¸p tèi u ®Ó x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cho nÒn kinh tÕ nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng quèc gia ®ang ph¸t triÓn, khi doanh nghiÖp t nh©n cßn nhá, yÕu kÐm vÒ kü thuËt vµ tµi chÝnh.