Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài: chương này nêu lên mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, tổng quan các nghiên cứu trước đây và tính mới của đề tài. Chương 2: Cơ sở khoa học của đề tài: chương này phân tích tổng quan lý thuyết và cơ sở thực tiễn. Chương 3: Thiết kế nghiên cứu: trình bày quy trình nghiên cứu và đưa ra mô hình nghiên cứu. Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu: phân tích tác động (theo mức độ quan trọng tương đối) của các nhân tố đó lên quyết định mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp trong khu chế xuất Tân Thuận.
Chương 5: Đề xuất các giải pháp thúc đẩy các doanh nghiệp trong KCX Tân Thuận mở rộng quy mô hoạt động. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 CHƯƠNG 2:CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 2.1 Khái niệm về đầu tư và đầu tư trực tiếp 2.1 Khái niệm về đầu tư Đầu tư có liên quan đến nhiều khu vực của nền kinh tế, chẳng hạn như quản lý kinh doanh và tài chính dù là cho hộ gia đình, doanh nghiệp, hoặc chính phủ. Đứng trên các gốc độ nghiên cứu khác nhau thì các nhà kinh tế học đưa đến các khái niệm về đầu tư khác nhau như sau: Theo nhà kinh tế học Paul Samuelson thì cho rằng: “Đầu tư là hoạt động tạo ra vốn tư bản thật sự, theo các dạng nhà ở, đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp như máy móc, thiết bị, nhà xưởng và tăng thêm hàng tồn kho. Đầu tư cũng có thể dưới dạng vô hình như giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nghiên cứu, phát minh…”.
Theo nhà kinh tế học Keynes thì cho rằng: “Đầu tư là hoạt động mua sắm tài sản cố định để tiến hành sản xuất hoặc có thể là mua tài sản chính để thu lợi nhuận”. Theo từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam: “Đầu tư là sự bỏ vốn vào một doanh nghiệp, một công trình hay một sự nghiệp bằng nhiều biện pháp như cấp phát ngân sách, vốn tự có, liên doanh hoặc vay dài hạn để mua sắm thiết bị, xây dựng mới, hoặc thực hiện việc hiện đại hóa, mở rộng xí nghiệp nhằm thu doanh lợi hay phát triển phúc lợi công cộng; có đầu tư sản xuất – xây dựng xí nghiệp, trang bị tư liệu sản xuất để sản xuất ra của cải và đem lại doanh lợi – và đầu tư dịch vụ - xây dựng những cơ sở phục vụ lợi ích công cộng như bệnh viện, trường học, thương mại, du lịch”. Theo Luật Đầu tư năm 2005: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư”. Trong nghiên cứu này, thuật ngữ đầu tư để chỉ việc mua hàng hóa vốn mới như mặt bằng xây dựng, nhà xưởng và phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, mua lắp đặt máy móc, thiết bị, vốn lưu động.2 Đầu tư trực tiếp Theo Luật đầu tư (2005): Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư mà trong đó nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư.
Đầu tư trực tiếp bao gồm các hình thức sau: - Thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tư trong nước hoặc 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài. - Thành lập tổ chức kinh tế liên doanh giữa các nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. - Đầu tư theo hình thức hợp đồng BCC, hợp đồng BOT, hợp đồng BTO, hợp đồng BT. - Đầu tư phát triển kinh doanh.
- Đầu tư mua cổ phần hoặc góp vốn để tham gia quản lý hoạt động đầu tư. - Đầu tư thực hiện việc sáp nhập và mua lại doanh nghiệp. - Các hình thức đầu tư trực tiếp khác. Nhà đầu tư có thể là chính phủ thông qua các kênh khác nhau để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, điều này thể hiện chi tiêu của chính phủ thông qua đầu tư các công trình, chính sách xã hội.Ngoài ra, nhà đầu tư có thể là tư nhân, tập thể… kể cả các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.
Tùy theo từng trường hợp cụ thể mà các chủ thể tham gia thể hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong quá trình đầu tư.2 Tổng quan về khu chế xuất LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Khái niệm về khu chế xuất Có nhiều định nghĩa khác nhau về khu chế xuất: Theo Tổ chức phát triển công nghiệp liên hiệp quốc (Unido): Khu chế xuất là một khu vực tương đối nhỏ, phân cách về địa lý trong một quốc gia nhằm mục tiêu thu hút các công nghiệp hướng về xuất khẩu bằng cách cung cấp cho các công nghiệp này những điều kiện về đầu tư, về mậu dịch thuận lợi đặc biệt so với phần còn lại của nước chủ nhà. Trong đó, đặc biệt là khu chế xuất cho nhập khẩu hàng hóa dùng cho sản xuất để xuất khẩu miễn thuế trên cơ sở kho quá cảnh. Theo điều lệ của Hiệp hội Khu chế xuất thế giới (WEPZA) ban hành ngày 28 tháng 2 năm 1978: khu chế xuất bao gồm các khu vực được chính phủ cho phép thành lập như các cảng tự do, các khu mậu dịch tự do, khu miễn thuế quan, khu công nghiệp tự do, khu ngoại thương… hoặc các loại khu xuất khẩu tự do khác. Theo Ủy ban kinh tế xã hội Châu Á Thái Bình Dương của Liên hiệp quốc: khu chế xuất là khu công nghiệp nằm trong vùng tự do thương mại.
Các hoạt động sản xuất kinh doanh ở đây chủ yếu hướng về xuất khẩu. Theo Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ban hành ngày 14 tháng 3 năm 2008 đã đinh nghĩa: Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định tại Nghị định này. Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng đối với khu công nghiệp quy định tại Nghị định này. Trong khi quy định hiện nay là doanh nghiệp chế xuất không bị khống chế về tỷ lệ bán hàng hóa của mình sản xuất vào thị trường nội địa.
Theo dự thảo Nghị định sửa đổi do Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến, doanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 nghiệp chế xuất (doanh nghiệp được thành lập và hoạt động trong khu chế xuất hoặc doanh nghiệp xuất khẩu toàn bộ sản phẩm hoạt động trong khu công nghiệp, khu kinh tế) được bán vào thị trường nội địa hàng hóa do doanh nghiệp sản xuất ra nhưng phải đảm bảo tỷ lệ doanh thu không vượt quá 10% doanh thu hàng năm. Theo từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam: Khu chế xuất là khu công nghiệp đặc biệt chỉ dành cho việc sản xuất, chế biến những sản phẩm để xuất khẩu ra nước ngoài hoặc dành cho các loại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ liên quan đến hoạt động xuất - nhập khẩu tại khu vực đó với các ưu đãi về các mức thuế xuất-nhập khẩu hay các ưu đãi về giá cả thuê mướn mặt bằng sản xuất, thuế thu nhập cũng như cắt giảm tối thiểu các thủ tục hành chính. Khu chế xuất có vị trí, ranh giới được xác định từ trước, có các cơ sở hạ tầng như điện, nước, đường giao thông nội khu sẵn có và không có dân cư sinh sống. Điều hành, quản lý hoạt động chung của khu chế xuất thường do một Ban quản lý khu chế xuất điều hành.
Theo Luật Đầu tư 2005, các khu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế và khu công nghệ cao không phải là các phương tiện điển hình cho đầu tư nước ngoài, nhưng khu chế xuất và khu công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Đó là lý do mà nội dung này được mô tả tại đây. Mục đích của khu chế xuất và khu công nghiệp là để cung cấp cơ sở chung, hiệu quả cho việc sản xuất, chế biến và lắp ráp sản phẩm (chỉ để phục vụ xuất khẩu nếu là khu chế xuất). Các dự án có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích đặt tại các khu này vì các tại đây có cơ sở hạ tầng hiện đại, dịch vụ vận chuyển hàng hoá và tiện ích tốt, cũng như sẵn có các dịch vụ cần thiết.
Về nguyên tắc, đầu tư xây dựng khu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế hoặc khu công nghệ cao phải tuân thủ các thủ tục và quy định giống như việc đầu tư của nước ngoài vào các khu này cũng như vào các khu vực LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 khác của đất nước. Để thu hút hơn nữa đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nhà đầu tư nước ngoài được hưởng một số ưu đãi nếu đầu tư xây dựng khu chế xuất và khu công nghiệp, trong đó có ưu đãi về thủ tục cấp phép dễ dàng hơn, thời hạn dài hơn và ưu đãi về thuế. Mục đích chính của nó là để nâng cao kim ngạch xuất khẩu của các nước đang phát triển, bù đắp bớt một phần thâm hụt trong cán cân thanh toán. Nó còn có mục đích là thu hút vốn đầu tư nhằm giải quyết công ăn việc làm cho lực lượng lao động còn khá dồi dào vào các ngành nghề với định hướng xuất khẩu.
Tóm lại, khu chế xuất là một vùng đất ngăn cách với bên ngoài bằng tường rào kiên cố, trong khu chế xuất không có dân cư sinh sống, tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu. Việc ra vào khu chế xuất phải qua sự kiểm soát của các cơ quan và đơn vị chức năng.2 Thuận lợi của các công ty khi đầu tư vào khu chế xuất Theo Nghị định 29/2008/NĐ-CP, nhà đầu tư có dự án đầu tư vào khu công nghiệp, kể cả dự án đầu tư mở rộng, được hưởng ưu đãi như sau: Thủ tục xin đầu tư vào khu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế hoặc thậmchí là khu công nghệ cao có quá trình xem xét và cấp phép là dễ dàng hơn, được hưởng những ưu đãi về thuế, nguồn lao động giá rẻ. Các nhà đầu tư trong khu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế và khu công nghệ cao cũng được sử dụng cơ sở hạ tầng hiện đại, dịch vụ tiện ích và các thuận lợi khác.