Giá Trị Văn Hóa Của Chợ Viềng Tỉnh Nam Định

Tài liệu nghiên cứu Đề tài giá trị văn hóa của chợ viềng huyện vụ bản tỉnh nam định, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Tài Lộc
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Kim Chi
• Trường học: Trường Đại Học Nội Vụ Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Văn Hóa
• Đề tài: Giá Trị Văn Hóa Của Chợ Viềng (Huyện Vụ Bản, Tỉnh Nam Định)
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu Khoa Học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Chợ Viềng Nam Định Nét Văn Hóa Truyền Thống 55 Ký Tự

Chợ Viềng Nam Định không chỉ là một khu chợ thông thường mà còn là một lễ hội truyền thống Việt Nam đặc sắc, diễn ra mỗi năm một lần vào dịp đầu xuân năm mới. Chợ Viềng mua may bán rủi, cầu tài lộc, và trải nghiệm những nét đẹp văn hóa truyền thống Nam Định. Phiên chợ này không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn du khách từ khắp mọi miền đất nước. Giá trị văn hóa của chợ Viềng Nam Định không chỉ nằm ở hoạt động mua bán mà còn ở những sinh hoạt văn hóa cộng đồng độc đáo. Nghiên cứu khoa học đã chỉ ra vai trò quan trọng của chợ Viềng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Chợ Viềng, theo nghiên cứu của Đại học Nội Vụ Hà Nội (2022), là "một di sản tinh thần được đúc kết từ những gì tinh túy nhất, chắt lọc nhất từ vùng đất cá Kim Thái", phản ánh rõ nét giá trị văn hóa và lịch sử.

1.1. Vị trí địa lý và thời gian diễn ra chợ Viềng

Chợ Viềng diễn ra trên địa bàn hai xã Kim Thái và Trung Thành, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Phiên chợ độc đáo này chỉ họp một lần duy nhất trong năm vào tối ngày mùng 7 và rạng sáng ngày mùng 8 tháng Giêng âm lịch. Theo Địa chí Nam Định (2003), phiên chợ được tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới, mang ý nghĩa cầu mong một năm mới an lành, sung túc cho mọi người. Chợ Viềng Vụ Bản có hai chợ chính là chợ Viềng Phủ (gần Phủ Dầy) và chợ Viềng Chùa (gần Chùa Tiên Hương).

1.2. Ý nghĩa tâm linh và văn hóa của lễ hội chợ Viềng

Ý nghĩa chợ Viềng không chỉ đơn thuần là hoạt động mua bán mà còn mang đậm giá trị tâm linh và văn hóa tâm linh. Người dân đến chợ Viềng để cầu may mắn, tài lộc cho năm mới. Hoạt động này đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân Nam Định. Theo Bùi Văn Tam (2010), chợ Viềng là dấu hiệu mở đầu cho một mùa nông nghiệp của vùng đồng bằng Bắc Bộ, thể hiện sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên.

II. Lịch Sử Hình Thành Chợ Viềng Từ Truyền Thuyết Đến Nay 58 Ký Tự

Để hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa chợ Viềng, cần phải tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển của nó. Chợ Viềng có từ bao giờ? Câu hỏi này luôn được đặt ra và có nhiều truyền thuyết khác nhau về nguồn gốc của chợ. Dù nguồn gốc chính xác vẫn còn là một ẩn số, lịch sử chợ Viềng đã gắn liền với đời sống của người dân Nam Định qua nhiều thế hệ. Quá trình hình thành và phát triển của chợ Viềng cũng phản ánh sự thay đổi của xã hội và văn hóa Việt Nam. Theo Nguyễn Như tự Ôn Ngọc (1893), chợ Viềng đã được nhắc đến trong các tài liệu lịch sử từ thời nhà Nguyễn.

2.1. Các truyền thuyết và giai thoại về nguồn gốc chợ Viềng

Có nhiều truyền thuyết và giai thoại khác nhau về nguồn gốc của chợ Viềng. Một trong số đó kể về việc chợ được hình thành để tưởng nhớ công lao của các vị thần đã có công khai khẩn đất đai. Truyền thuyết khác lại cho rằng chợ được hình thành từ một phiên chợ trao đổi hàng hóa nhỏ giữa các làng xã lân cận. Dù là truyền thuyết nào, chợ Viềng đều mang trong mình những giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc.

2.2. Sự phát triển của chợ Viềng qua các giai đoạn lịch sử

Chợ Viềng đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau trong lịch sử. Từ một phiên chợ nhỏ lẻ, chợ Viềng đã trở thành một trung tâm giao thương quan trọng của vùng Nam Định. Sự phát triển của chợ cũng gắn liền với sự phát triển kinh tế và văn hóa của địa phương. Qua thời gian, chợ Viềng vẫn giữ được những nét đặc trưng riêng biệt, trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

2.3. Vai trò của chợ Viềng trong đời sống kinh tế xã hội xưa

Chợ Viềng đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của người dân địa phương, là nơi trao đổi hàng hóa, giao lưu văn hóa và tạo nên sự gắn kết cộng đồng. Chợ không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ những câu chuyện vui buồn trong cuộc sống. Chợ Viềng góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội của vùng.

III. Giá Trị Văn Hóa Chợ Viềng Bản Sắc Truyền Thống Nam Định 57 Ký Tự

Giá trị văn hóa của chợ Viềng không chỉ thể hiện ở hoạt động mua bán mà còn ở những sinh hoạt văn hóa cộng đồng độc đáo. Chợ Viềng là nơi bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Các hoạt động như hát chèo, múa rối nước, các trò chơi dân gian... thường được tổ chức tại chợ Viềng, tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc. Hơn nữa, chợ Viềng còn là nơi giao lưu văn hóa giữa các vùng miền, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Việt Nam. Như tác giả Hồ Đắc Thọ đã phân tích, chợ Viềng không chỉ là nơi mua bán mà còn mang ý nghĩa phồn thực.

3.1. Trao đổi kinh tế và quảng bá đặc sản địa phương

Chợ Viềng là nơi diễn ra hoạt động trao đổi kinh tế sôi động, đồng thời là cơ hội để quảng bá những đặc sản chợ Viềng của Nam Định. Tại chợ, người ta có thể tìm thấy những sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, những món ăn đặc sản mang đậm hương vị quê hương. Hoạt động này góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và bảo tồn những nghề truyền thống.

3.2. Giá trị tâm linh và tục lệ cầu may đầu năm

Giá trị tâm linh là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức hút của chợ Viềng. Người dân đến chợ Viềng để đi chợ Viềng cầu may cho một năm mới an lành, hạnh phúc. Tục lệ chợ Viềng mua bán “may rủi” đầu năm cũng là một nét đặc trưng độc đáo của chợ Viềng. Hoạt động này thể hiện niềm tin vào sức mạnh siêu nhiên và mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn.

3.3. Giao lưu cộng cảm và sinh hoạt văn hóa cộng đồng

Chợ Viềng là nơi diễn ra hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng sôi nổi. Đây là dịp để mọi người gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ những câu chuyện vui buồn trong cuộc sống. Các hoạt động văn hóa nghệ thuật cũng được tổ chức tại chợ Viềng, tạo nên một không gian văn hóa đa dạng và phong phú, góp phần củng cố tình đoàn kết cộng đồng.

IV. Thách Thức và Giải Pháp Bảo Tồn Văn Hóa Chợ Viềng 59 Ký Tự

Trong bối cảnh hiện đại, chợ Viềng đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Vấn đề thương mại hóa, sự mai một của các nghề truyền thống, và sự thay đổi trong quan niệm của giới trẻ là những thách thức lớn. Để bảo tồn giá trị văn hóa của chợ Viềng, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả từ các cơ quan chức năng và cộng đồng. Việc bảo tồn giá trị văn hóa phải đi đôi với phát triển du lịch bền vững. Đại học Nội Vụ Hà Nội (2022) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc "giữ gìn và phát huy các giá trị của chợ Viềng".

4.1. Vấn đề thương mại hóa và ảnh hưởng đến giá trị văn hóa

Sự thương mại hóa đang ngày càng gia tăng tại chợ Viềng, ảnh hưởng đến những giá trị văn hóa truyền thống. Việc bán các sản phẩm không liên quan đến văn hóa địa phương, tình trạng chặt chém du khách, và sự lộn xộn trong hoạt động mua bán là những vấn đề cần được giải quyết.

4.2. Bảo tồn giá trị văn hóa đi đôi với phát triển kinh tế

Bảo tồn giá trị văn hóa chợ Viềng cần gắn liền với phát triển kinh tế bền vững. Cần có những chính sách hỗ trợ các hộ kinh doanh địa phương, khuyến khích sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống, và tạo điều kiện cho du lịch phát triển một cách có trách nhiệm.

4.3. Nguồn nhân lực quản lý và bảo tồn văn hóa chợ Viềng

Cần tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý văn hóa, đặc biệt là những người có am hiểu sâu sắc về văn hóa truyền thống Nam Định. Việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo tồn văn hóa chợ Viềng cũng là rất quan trọng.

V. Giải Pháp Phát Huy Giá Trị Văn Hóa Chợ Viềng Hiện Nay 60 Ký Tự

Để giá trị văn hóa của chợ Viềng Nam Định trường tồn và phát huy mạnh mẽ trong xã hội hiện đại, cần có những giải pháp cụ thể và thiết thực. Việc tăng cường đầu tư cho công tác nghiên cứu, định hướng chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa chợ Viềng là vô cùng quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu và cộng đồng địa phương để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các giải pháp. Theo nghiên cứu của Nguyễn Kiên (2019), cần "bảo tồn tinh hoa văn hóa cộng đồng" để giữ gìn bản sắc.

5.1. Đầu tư cho nghiên cứu và định hướng chiến lược bảo tồn

Cần có những nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử, văn hóa và giá trị của chợ Viềng để làm cơ sở cho việc xây dựng các chiến lược bảo tồn và phát huy hiệu quả. Việc nghiên cứu cần tập trung vào việc tìm hiểu những yếu tố độc đáo, đặc trưng của chợ Viềng để có thể bảo tồn và phát huy một cách tốt nhất.

5.2. Đào tạo nguồn nhân lực quản lý và phát triển du lịch

Cần tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý văn hóa và phát triển du lịch có kiến thức chuyên môn sâu rộng, có tâm huyết với nghề và có khả năng vận dụng sáng tạo các phương pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Đội ngũ này cần được trang bị những kỹ năng cần thiết để có thể quản lý và phát triển chợ Viềng một cách bền vững.

5.3. Gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững

Cần xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn gắn liền với chợ Viềng, đồng thời đảm bảo rằng hoạt động du lịch không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và văn hóa địa phương. Việc phát triển du lịch cần dựa trên nguyên tắc tôn trọng văn hóa, bảo vệ môi trường và mang lại lợi ích cho cộng đồng.

VI. Tương Lai Văn Hóa Chợ Viềng Hướng Đến Phát Triển Bền Vững 59 Ký Tự

Tương lai của chợ Viềng phụ thuộc vào sự nỗ lực chung của toàn xã hội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Cần có một tầm nhìn dài hạn và những hành động cụ thể để đảm bảo rằng chợ Viềng sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển, đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của địa phương và cả nước. Việc bảo tồn chợ Viềng không chỉ là trách nhiệm của người dân Nam Định mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng. Theo Minh Thuận (2022), "Ký ức chợ Viềng" cần được lưu giữ và truyền lại cho các thế hệ sau.

6.1. Xây dựng không gian văn hóa chợ Viềng độc đáo

Cần tạo ra một không gian văn hóa độc đáo tại chợ Viềng, nơi du khách có thể trải nghiệm những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam. Không gian này cần được thiết kế hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, đồng thời phải đáp ứng được nhu cầu của du khách về tiện nghi và dịch vụ.

6.2. Quảng bá hình ảnh chợ Viềng đến bạn bè quốc tế

Cần tăng cường quảng bá hình ảnh chợ Viềng đến bạn bè quốc tế thông qua các kênh truyền thông khác nhau. Việc giới thiệu chợ Viềng đến thế giới sẽ giúp thu hút du khách quốc tế đến Việt Nam, đồng thời góp phần nâng cao vị thế của văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

6.3. Chợ Viềng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Việc đề xuất công nhận chợ Viềng là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia sẽ góp phần nâng cao giá trị và vị thế của chợ trong lòng người dân và du khách. Danh hiệu này sẽ là động lực để các cấp, các ngành và cộng đồng cùng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của chợ Viềng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung và khái quát về chợ Viềng (huyện Vÿ BÁn tỉnh Nam Định) Chương 2: Thực tr¿ng ho¿t động và giá trị văn hóa cāa chợ Viềng hiện nay Chương 3: BÁo tßn và phát huy giá trị văn hóa chợ Viềng huyện Vÿ BÁn tỉnh Nam Định 6 Ch¤¢ng 1 MÞT SÞ VÂN ĐÀ LÝ LUÀN CHUNG VÀ KHÁI QUÁT VÀ CHþ VIÀNG (HUYàN VĀ BÀN, TâNH NAM ĐäNH) 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm văn hóa Văn hóa là một lĩnh vực rất rộng lớn, bao trùm mọi ho¿t động cāa xã hội và sự sáng t¿o cāa con ngưßi. Chính vì vậy cho đến nay, trên thế giới và Việt Nam có rất nhiều khái niệm về văn hóa được đưa ra.

Theo UNESCO: <Văn hóa hôm nay có thể coi là táng thể những nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cÁm quyết định tính cách cāa một xã hội hay cāa một nhóm ngưßi trong xã hội. Văn hóa bao gßm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bÁn cāa con ngưßi, những hệ thống các giá trị, những tập tÿc và những tín ngưỡng: Văn hóa đem l¿i cho con ngưßi khÁ năng suy xét về bÁn thân. Chính văn hóa làm cho chúng ta trá thành những sinh vật đặc biệt nhân bÁn, có lý tính, có óc phê phán và dấn thân một cách đ¿o lý. Chính nhß văn hóa mà con ngưßi tự thể hiện, tự ý thăc được bÁn thân, tự biết mình là một phương án chưa hoàn thành đặt ra để xem xét những thành tựu cāa bÁn thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩa mới mẻ và sáng t¿o nên những công trình vượt trội lên bÁn thân=.

Như vậy theo UNESCO, văn hóa không phÁi là một lĩnh vực riêng biệt mà là táng thể tất cÁ những giá trị vật chất và tinh thần do con ngưßi sáng t¿o ra, đßng thßi mang bÁn sắc cāa mõi cộng đßng, dân tộc. à Việt Nam Chā tịch Hß Chí Minh cho rằng: <Vì lẽ sinh tßn cũng như mÿc đích cāa cuộc sống, loài ngưßi mới sáng t¿o và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đ¿o đăc, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cÿ cho sinh ho¿t hằng ngày về mặt ăn, á và các phương thăc sử dÿng. Toàn bộ những sáng t¿o và phát minh đó tăc là văn hóa=. Đây là khái niệm mô tÁ mang nghĩa rộng.

Theo Chā tịch Hß Chí Minh, văn hóa được 7 hiểu là toàn bộ phát minh, sáng t¿o cāa loài ngưßi để phÿc vÿ mÿc đích cāa cuộc sống và lẽ sinh tßn. Năm 1994, tác giÁ Ngô Chính Vinh, trong cuốn Đại cương lịch sử văn hóa Trung Quốc có đưa ra khái niệm <Văn hoá mà chúng ta thưßng dùng trong nghiên cău, lí luận l¿i chỉ những thăc có quan hệ đến văn minh tinh thần như triết học, sử học, văn học, mĩ học, âm nh¿c và cÁ tôn giáo, v. Có một khái niệm rộng hơn về văn hoá, đó là tất cÁ những gì loài ngưßi sáng t¿o ra, là táng hoà cāa văn minh vật chất và văn minh tinh thần, bao gßm các chế độ điển chương trong đßi sống chính trị, sự trao đái sÁn xuất trong đßi sống kinh tế, việc ăn mặc trong đßi sống xã hội,. Nghĩa là tất cÁ những gì con ngưßi bằng lao động thể xác và lao động trí não t¿o nên.

L¿i còn có cái gọi là văn hoá tầng sâu, chỉ kết tinh cāa tinh thần dân tộc được hình thành trong những điều kiện tự nhiên và điều kiện lịch sử nhất định, cũng có nghĩa là đặc trưng văn hoá và bộ mặt tinh thần cāa một dân tộc. à đây tác giÁ chỉ ra rằng nghĩa bao trùm cāa văn hóa đó là <tất cÁ những gì loài ngưßi sáng t¿o ra=, <là táng hoà cāa văn minh vật chất và văn minh tinh thần…=. Trong cuốn Văn hóa Việt Nam tìm tòi và suy ngẫm (2000), tác giÁ Trần Quốc Vượng quan niệm: <Văn hoá, theo nghĩa rộng, là cái tự nhiên được biến đái bái con ngưßi, bao hàm cÁ kĩ thuật, kinh tế,. để từ đó hình thành một lối sống, một thế ăng xử, một thái độ táng quát cāa con ngưßi đối với vũ trÿ, thiên nhiên và xã hội, là cái vai trò cāa con ngưßi trong vũ trÿ đó, với hệ thống những chuẩn mực, những giá trị, những biểu tượng, những quan niệm.

t¿o nên phong cách diễn tÁ tri thăc và nghệ thuật cāa con ngưßi= [16, tr. à đây, tác giÁ Trần Quốc Vượng đã nhấn m¿nh đến sự sáng t¿o cāa con ngưßi với tư cách là chā thể cāa văn hóa trong mối quan hệ với tự nhiên, xã hội và quan hệ với chính bÁn thân mình để hình thành nên những giá trị văn hóa. Tác giÁ Trần Ngọc Thêm trong cuốn Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam (1997) cho rằng: <Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con ngưßi sáng t¿o và tích lũy qua quá trình ho¿t động thực tiễn, 8 trong sự tương tác giữa con ngưßi với môi trưßng tự nhiên và xã hội cāa mình=. Khái niệm này cāa Trần Ngọc Thêm đã chỉ ra bốn đặc trưng cơ bÁn cāa văn hóa là tính hệ thống, tính giá trị, tính nhân sinh và tính lịch sử.

Như vậy có thể thấy tùy từng mÿc đích khác nhau mà các nhà nghiên cău đưa ra hoặc sử dÿng những quan niệm về văn hóa khác nhau. Mặc dù có nhiều quan niệm về văn hóa nhưng các quan niệm không chống nhau, mà góp phần bá sung cho nhau để làm sáng rõ hơn định nghĩa văn hóa. Và điểm chung cāa các quan niệm đó là văn hóa là tất cÁ những sÁn phẩm và giá trị do con ngưßi sáng t¿o nên, đßng thßi văn hóa phÁi thúc đẩy sự nhân văn tiến bộ cāa nhân lo¿i. Khái niệm giá trị Giá trị là một ph¿m trù rất riêng cāa con ngưßi, liên quan trực tiếp đến lợi ích vật chất cũng như tinh thần cāa con ngưßi.

Giá trị gắn liền với nhu cầu con ngưßi. Mà nhu cầu cāa con ngưßi l¿i rất phong phú và đa d¿ng, được biểu hiện dưới nhiều góc độ, hình thăc khác nhau Cho đến nay, đã có rất nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau về giá trị, xuất phát từ những góc độ tiếp cận khác nhau. Nhà triết học cá điển Đăc E. Căng giÁi thích: <Vật nào có thể đem trao đái được đều có một giá, duy có một số vật không lấy gì thay thế được thì có một giá trị.

Ví dÿ như chiếc đßng hß có một giá, còn tình b¿n, tình yêu, lòng yêu nước, tinh thần hi sinh vì đ¿i nghĩa, kiệt tác nghệ thuật, tín ngưỡng, thần linh…là những cái vô giá - tăc là những giá trị xã hội= [14]. Su - nê - sa - bu - ra Ma - ki - gu - chi (Tsunesabura makiguchi) - ngưßi sáng lập ra Hội giáo dÿc giá trị cāa Nhật BÁn, đã đưa ra định nghĩa: <Giá trị là sự thể hiện có tính định hướng về mối quan hệ giữa chā thể đánh giá và đối tượng cāa sự đánh giá= [14] Nhà nghiên cău văn hóa cāa Hoa Kỳ C. Cơ - lắc - khôn cho rằng: <Giá trị mang trong nó những quan niệm thầm kín hoặc bộc lộ về cái ao 9 ước riêng cāa một cá nhân hay cāa một nhóm. Những quan niệm ấy chi phối sự lựa chọn trong các phương thăc, phương tiện và mÿc đích khÁ thể cāa hành động= [14].

Vận dÿng quan điểm cāa chā nghĩa Mác - Lê nin, tập thể tác giÁ Viện điển sử Lai - xích (Liên Xô cũ) đưa ra định nghĩa: <Giá trị như là những điểm tích tÿ cāa tư tưáng một giai cấp nhất định hoặc một chế độ xã hội nhất định. Tăc là, các giá trị thể hiện một cách lịch sử, cÿ thể các mÿc tiêu, quy tắc, lý tưáng cāa lợi ích xã hội, các yêu cầu cāa mỗi chế độ xã hội và cāa mỗi giai cấp nhất định. Và do đó, giá trị trong nhiều trưßng hợp là định hướng phát triển cơ bÁn cāa đßi sống tinh thần, nhân lo¿i trong mỗi giai đo¿n lịch sử nhất định= [14]. Các quan niệm trên dù có những điểm khác nhau nhưng có điểm gặp gỡ chung là á chỗ tất cÁ đều xem giá trị như một kết quÁ cāa ho¿t động đánh giá từ phía chā thể (con ngưßi).

Dù công khai hay ngầm ẩn, con ngưßi thưßng quy các sự vật, hiện tượng vào những giá trị tốt - xấu, cao cÁ - thấp hèn, đáng trọng - đáng khinh…Hơn thế các hành động cāa con ngưßi đều mang tính hướng đích, tăc là hướng đến các giá trị mà mỗi cá nhân tôn thß. Giá trị xã hội mang tính cộng đßng, là sá thích cāa cộng đßng nÁy sinh trong một bối cÁnh xã hội nhất định và đóng vai trò điều tiết hành vi cāa mỗi cá nhân trong cộng đßng ấy. Khái niệm giá trị văn hóa Giá trị văn hóa không phÁi là cái chā quan hay bị áp đặt mà nó mang tính khách quan, gắn liền với dân tộc giai cấp và nhân lo¿i, cho nên, giá trị văn hóa cũng mang tính phá biến. Giá trị văn hóa là sự đánh giá mang tính cộng đßng đối với các hiện tượng, sÁn phẩm văn hóa do con ngưßi t¿o ra trong bối cÁnh xã hội nhất định.

Những giá trị đó được coi là tốt đẹp, là có ích, đáp ăng nhu cầu cāa con ngưßi trong mọi thßi đ¿i. Một khi những giá trị đó được hình thành và được định hình thì nó có tác dÿng chi phối những nhận thăc, quan niệm, hành vi, tình 10 cÁm cāa con ngưßi trong mỗi cộng đßng ấy. Giá trị văn hóa về thực chất là sự khẳng định cāa con ngưßi đối với sự tßn t¿i vật chất và tinh thần trong đßi sống xã hội, quan hệ, trật tự cāa mình, hành vi, thái độ cāa mình, khích lệ con ngưßi sống và phát triển theo thang giá trị mà cộng đßng xã hội tôn vinh. Bên c¿nh những giá trị táng quát (yêu nước, cộng đßng, cần cù, hiếu học) còn tßn t¿i giá trị bộ phận.

Giá trị này được thể hiện trong từng lĩnh vực ho¿t động cāa con ngưßi như: Khai thác ngußn tài nguyên thiên nhiên, trong ăn uống, đi l¿i, phong tÿc tập quán, lễ hội. Những giá trị bộ phận không phÁi là những thực thể riêng biệt mà chúng góp phần chung đúc nên giá trị văn hóa táng quát và ngược l¿i. Tác giÁ Trần Ngọc Thêm trong cuốn Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam cho rằng <Văn hóa chỉ chăa cái đẹp, chăa các giá trị. Nó là thước đo măc độ nhân bÁn cāa xã hội và con ngưßi= [10, tr.