ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Lý Thị Hàm Định hướng gia tri của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường đại học Lao động-Xã hội Luận văn ThS. Hoàng Mộc Lan Hà nội 2007 MỤC LỤC LOI CAM 00. Lý do chọn đề tài:. Muc dich nghién 0i) ÝẳiẢẢỶiẢ.
Đối tượng và khách thé nghiên CỨU:.- ¿- 2-22 ®+E£+EE+EE£EEE+EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErrkrrrkee 5 4. Đối tượng nghiên CỨU: .----:- 22 %2 2EE+EE£2EE21E2112112717112117171111111 2111121. 5 Thực trạng định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành công tác xã hội trường đại học Lao động — Xã hội. Khách thé nghiên CỨU:.
¿- 2 2 2 £+E£+E£+E£EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE211211211211 121. Pham vi nghién nh. Giả thuyết khoa hỌC:. Phuong phap nghién CUU: 0.
CƠ SỞ LY LUẬN CUA VAN DE ĐỊNH HƯỚNG GIA TRỊ. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề định hướng giá trị. Tình hình nghiên cứu van đề định hướng giá trị trên thế giới. Tình hình nghiên cứu vấn đề định hướng giá trị ở Việt Nam.
Lý luận về giá trị và định hướng giá tFỊ. Lý luận về giá tị. Lý luận về định hướng giá trị. Lý luận về nhân cách.----¿- 2£ 2 +E+EE+EE£EE£EE2EEEEE12E1E7121121111121111 11.
Khái niệm nhân cách. Đặc điểm nhân cách của sinh viên.---2- 2 2£ E2 SE EE+E+EEEEEEEEEEEEEEEEEkEEkrrkrree 31 1. Dinh hướng giá tri nhân Cah.1 Khai niệm định hướng giá tri nhân cách. Dinh hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội.
34 CHƯƠNG 2: TO CHỨC NGHIÊN CỨU. Vài nét về trường đại học Lao động - Xã hội. Vài nét về khách thé nghiên cứu.----- 2: +¿5£Sx+£E++EE£EEt£E+SEEtEEESEEerkerrerrrerkrres 39 2. Khách thé nghiên cứu - sinh viên.-- + 2 2 ¿+ +E£SE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEErrkrrkrrs 39 2.
Khách thé nghiên cứu - giảng viên.3 Tiến trình nghiên cứu.----¿- 2¿-©2¿+++++++EE+2EE+2EE2EEEEX2E1211211211711211 21. Các phương pháp nghién CỨU::. Phương pháp nghiên cứu tài lIỆU. Phương pháp dam thoal.
--- 6 c5 99 91 11111 H1 ng nh Hàn nh ngưng 42 2. Phương pháp điều tra bảng hỏi. Phương pháp thống kê toán học: .----:-- 2 + ©5¿++++EEt2E++EEtEESEEEEkrrrrrrxrrkrres 46 CHƯƠNG3 - KET QUA NGHIÊN CỨU. -- 2 5c +E£+E£EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEerxerxsrk 49 3.
Thực trạng định hướng giá tri nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội Truong Dai hoc Lao dong — X48 NOL. Dinh hướng của sinh viên về pham chat chính tri- tư tưởng. Định hướng của sinh viên về phẩm chất đạo đức. Định hướng của sinh viên về năng lực Công tác xã hội.
Định hướng về năng lực chuyên môn. Định hướng về kỹ năng Công tác xã hội. Động cơ chọn ngành Công tác xã hỘi. Ly do chon dé tai: Giá trị là cái cần, cái có ích, cái có ý nghĩa đối với xã hội, tập thể, cá nhân, phan ánh mối quan hệ giữa chủ thê với khách thé, giữa chủ thé với chính mình.
Khi đã được nhận thức, giá trị có tác dụng thúc đây hành động của con người, tạo ra sự định hướng giá tri ở cá nhân. Định hướng giá trị là sự hướng dẫn thúc đây, điều chỉnh hành động của một số giá trị, mang tính khách quan đã được cá nhân nhận thức và có ý nghĩa đối với họ trong quá trình hoạt động nhằm đạt tới những giá trị đó. Trong định hướng giá trị thì sự định hướng giá trị nhân cách là quan trọng nhất, nó quy định tính chất nội dung, đặc diém của sự phát triên của một cá nhân trong cộng dong xã hội. Những năm gần đây giá trị và định hướng giá trị trở thành vấn đề cấp bách, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội và các nhà khoa học.
Trong điều kiện kinh tế thị trường hội nhập mở cửa, sự biến động của các giá trị, thang giá trị làm phức tạp thêm quá trình lựa chọn chúng từ phía các nhóm, các tầng lớp xã hội trong đó có các sinh viên trong các trường đại học. Những van dé như giáo dục giá trị, giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống, khủng hoảng giá trị, định hướng giá trị nhân cách của thế hệ trẻ. luôn được nhắc đến trong nhiều công trình khoa học và cũng là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn to lớn. Những giá trị mà con người lựa chọn, đánh giá và theo đuôi sẽ quy định hoạt động học tập, lao động, nghiên cứu khoa học, sáng tạo nghệ thuật và sẽ được thé hiện rõ trong lao động.
Định hướng giá trị như thé nào thì phẩm chat năng lực như thé và tính thiết thực, hiệu quả của lao động phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực bên trong của người lao động. Công tác xã hội là một lĩnh vực hoạt động rất mới mẻ ở Việt Nam. Đào tạo Công tác xã hội mới được chính thức công nhận gần đây, do vậy việc tìm hiểu thực trạng định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường Đại học Lao động - Xã hội có ý nghĩa thực tiễn rất lớn đối với công tác giáo dục đào tạo của nhà trường. Nắm bắt được những giá trị nào trong hệ thống giá trị nhân cách đang được sinh viên đề cao, theo đuôi sẽ giúp cho quá trình giáo dục xây dựng ở sinh viên những giá trị nhân cách chân chính, hình thành những phẩm chất năng lực phủ hợp với yêu cầu của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng như yêu cầu của ngành Công tác xã hội.
Với lý do trên chúng tôi chọn dé tài nghiên cứu: “Định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường Đại học Lao động - Xã hội”. Mục đích nghiên cứu: - Tìm hiểu thực trạng định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường Đại học Lao động - Xã hội. - Trên cơ sở đó dé xuât một sô kiên nghị góp phân nâng cao chat lượng giáo dục đảo tạo sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Khai quát co sở lý luận về van đê giá trị, định hướng giá tri, nhân cách, định hướng giá tri nhân cách.
- Khảo sát thực trạng định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường Đại học Lao động - Xã hội. - Đề xuất một số kiến nghị. Đối tượng và khách thể nghiên cứu: 4.1 Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành công tác xã hội trường đại học Lao động — Xã hội.2 Khách thể nghiên cứu: Tổng cộng là 240 người, bao gồm: + 110 sinh viên năm thứ 2 hệ chính quy bậc dao tao Cao đăng và Đại học Công tác xã hội. + 110 sinh viên năm thứ 3 hệ chính quy bậc đào tạo Cao đăng và Đại học Công tác xã hội.
+20 giáo viên của khoa Công tác xã hội và lãnh đạo cap Khoa và cấp Trường. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu thực trạng định hướng giá trị nhân cách về mặt nhận thức các phẩm chất nhân cách cần thiết của người cán bộ xã hội của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội trường Đại hoc Lao động — Xã hội. Giả thuyết khoa học: Sự định hướng giá trị nhân cách của sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội chủ yếu đã phù hợp với mục đích yêu cầu đào tạo ngành Công tác xa hội như định hướng cao về các chuẩn mực đạo đức Xã hội chủ nghĩa, hướng vào thuần phong mỹ tục của người Việt Nam, về các năng lực chuyên môn nghề nghiệp. Tuy nhiên còn một số sinh viên chưa có định hướng giá trị nhân cách đúng đắn, định hướng năng lực nghề nghiệp chưa thật rõ ràng cần phải điều chỉnh trong quá trình giáo dục đào tạo ở nhả trường.
Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp đàm thoại, phỏng vấn. - Phương pháp quan sát. - Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi.
- Phương pháp chuyên gia. - Phương pháp thông kê toán học. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA VAN ĐÈ ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRI 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề định hướng giá trị 1.
Tình hình nghiên cứu vấn đề định hướng giá trị trên thế giới Thuật ngữ “giá trị” lần đầu tiên được hai nhà khoa học Thomas và Znaniecki đề cập đến là năm 1912 trong tác phẩm “Người nông dân Ba Lan ở châu Âu và châu Mỹ”. Từ đó vấn đề giá trị và định hướng giá trị đã được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, đặc biệt từ những thập kỷ 70, 80 trở lại đây. Một khối lượng đồ sộ các công trình nghiên cứu đề cập đến những khía cạnh khác nhau của vấn đề định hướng giá trị đã được công bố. Một số hướng chính nghiên cứu ma các nhà khoa học tập trung vào, đó là: Hướng thứ nhất, các nhà khoa học nghiên cứu tìm hiểu quá trình xuất hiện, phát triển của định hướng giá trị cá nhân qua các giai đoạn lứa tuổi, ở những cấp độ tâm lý khác nhau dưới ảnh hưởng của những thay đổi trong xã hội.
Tiêu biểu cho hướng nghiên cứu này là các nhà tâm lý học, xã hội học của Liên Xô trước đây E. Volkova đã nghiên cứu sự phát triển của định hướng giá trị ở học sinh cuối phô thông trung học và sinh viên [40] N.Volkova đã nghiên cứu sự phát triển của định hướng giá trị trong cau trúc của nhân cách [41] Các nhà nghiên cứu thừa nhận rằng, mỗi xã hội có một hệ thong giá trị đặc trưng. Như vậy những biến đổi trong xã hội có thé làm thay đổi hệ thống giá tri, đặc biệt khi xã hội chuyển từ hình thái này sang hình thái khác. Nói cách khác định hướng giá trị của cá nhân cũng thay đổi nhất định khi điều kiện xã hội thay đổi.
Điều này được A.Zdravomuxlov và một số tác giả phương Tây khác quan tâm nghiên cứu. Các kết quả nghiên cứu theo hướng này cho thấy sự phát triển của định hướng giá trị cá nhân gắn liền với lứa tuổi,với sự phát triển các chức năng tâm lý và phụ thuộc vào sự phát triên của xã hội. Hướng thứ hai, các nhà khoa học tập trung nghiên cứu những đặc trưng của hệ thống định hướng giá trị hoặc một loại định hướng giá trị cụ thể ở một cộng đồng, một xã hội, một lớp người xác định. Hướng nghiên cứu nay phát triển nhất.