KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ NGƯỜI Câu 1: Cơ thể người có cấu tạo như thế nào? Hướng dẫn trả lời - Cơ thể người được cấu tạo từ các hệ cơ quan như: + Hệ vận động. + Hệ tuần hoàn. + Hệ bài tiết. + Hệ hô hấp.
+ Hệ sinh dục. + Hệ nội tiết. + Hệ thần kinh. - Trong mỗi hệ cơ quan bao gồm các cơ quan có cùng chức năng cấu tạo thành.
- Trong từng cơ quan lại được các mô cấu tạo nên. - Mô được cấu tạo bởi các tế bào có cấu trúc và chức năng giống nhau. - Như vậy cơ thể người cũng được cấu tạo từ các tế bào. Câu 2: Giữa cơ thể người và các động vật thuộc lớp thú có những điểm giống nhau, khác nhau nào? Điểm giống và khác nhau đó nói lên điều gì? Hướng dẫn trả lời a.
Điểm giống nhau: - Trên cơ thể đều có lông mao. - Răng phân hóa thành răng cửa, răng hàm và răng nanh. - Thai sinh, nuôi con bằng sữa. Điểm khác nhau: Người Thú - Bộ xương phân hóa thích nghi với đi, đứng thẳng - Bộ xương kém phân hóa hơn, hai chi trước vẫn là bằng 2 chân; lao động bằng 2 tay.
cơ quan vận động - di chuyển. - Lao động có mục đích, biết chế tạo và sử dụng - Kiếm ăn theo bản năng, chưa có mục đích, chủ công cụ lao động, bớt lệ thuộc tự nhiên. yếu lệ thuộc vào tự nhiên. - Biết dùng lửa nấu chín thức ăn.
- Sọ não lớn hơn mặt. - Có tư duy trừu tượng, có tiếng nói và chữ viết. - Chưa có tư duy trừu tượng, chưa có tiếng nói và chữ viết. - Điểm giống nhau giữa người và các động vật thuộc lớp thú đã chứng tỏ rằng con người và các động vật thuộc lớp thú có chung nguồn gốc.
- Điểm khác nhau giữa người và các động vật thuộc lớp thú đã chứng minh rằng tuy người và thú có quan hệ về nguồn gốc, nhưng người phát hiển và tiến hóa theo một hướng khác cao hơn. Câu 3: Dựa vào những đặc điểm nào mà loài người được xếp vào một loài trong lớp thú? Hướng dẫn trả lời Dựa vào những đặc điểm cấu tạo sau mà người được xếp vào một loài trong lớp thú: - Trên cơ thể đều có lông mao. - Răng phân hóa thành răng cửa, răng hàm, răng nanh. - Có hiện tượng thai sinh, nuôi con bằng sữa mẹ.
Câu 4: Bằng những hiểu biết của mình, hãy chứng minh câu nói “con người đã vượt lên làm chủ tự nhiên”? Hướng dẫn trả lời Con người đã vượt lên làm chủ tự nhiên là vì: Con người có khả năng sử dụng và chế tạo công cụ lao động, đã bớt lệ thuộc vào các quy luật tự nhiên. Hơn thế, con người còn có khả năng tư duy - tìm hiểu các quy luật tự nhiên để làm chủ tự nhiên, vận dụng các quy luật tự nhiên phục vụ cho lợi ích của mình. Ví dụ: Con người có khả năng hiểu biết và sử dụng năng lượng thủy triều, năng lượng gió, năng lượng mặt trời. để phục vụ cho đời sống.
Câu 5: Dựa vào cấu tạo cơ thể người, hãy cho biết: a. Cơ thể người được phân thành mấy phần, đó là những phần nào? b. Khoang ngực và khoang bụng ngăn cách nhau bởi cơ quan nào, kể tên các cơ quan trong khoang ngực, trong khoang bụng? Hướng dẫn trả lời a. Cơ thể người được phân làm 3 phần: + Phần đầu.
+ Phần tay, chân. Khoang ngực và khoang bụng ngăn cách nhau bởi cơ hoành. + Khoang ngực gồm các cơ quan: Tim, phổi, khí quản, phế quản và thực quản. + Khoang bụng gồm các cơ quan: Gan, lách, dạ dày, tụy, ruột non, ruột già, thận, bóng đái, cơ quan sinh sản (ở nữ).
Câu 6: Nêu thành phần cấu tạo và chức năng của từng hệ cơ quan trong cơ thể người? Hướng dẫn trả lời Hệ cơ Các cơ quan trong từng Chức năng của hệ cơ quan quan hệ cơ quan 1. Hệ Cơ và xương Vận động, nâng đỡ và bảo vệ cơ thể vận động 2. Hệ Miệng, ống tiêu hóa và Tiếp nhận và biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng cung cấp cho tiêu các tuyến tiêu hóa. cơ thể, thải phân hóa 3.
Hệ Tim và hệ mạch Tuần hoàn máu, vận chuyển chất dinh dưỡng, khí ôxi tới các tế bào tuần và vận chuyển chất thải, khí cacbônic từ tế bào tới cơ quan bài tiết. Hệ Mũi, khí quản, phế quản Thực hiện trao đổi khí O2, CO2 giữa cơ thể với môi trường. hô và 2 lá phổi. Hệ Thận, ống dẫn nước tiểu Tập hợp và đào thải các chất thải, chất cặn bã và chất độc ra khỏi cơ bài và bóng đái, da thể.
Hệ Gồm tuyến sinh dục Sinh sản và duy trì nòi giống. sinh (tuyến pha) và đường dục sinh dục. Hệ Các tuyến nội tiết. Điều khiển, điều hòa và phối hợp hoạt động của các cơ quan trong cơ nội thể bằng cơ chế thể dịch.
Hệ Não, tủy sống, dây thần Tiếp nhận và trả lời các kích thích của môi trường, điều hòa hoạt thần kinh và hạch thần kinh. động các cơ quan bằng cơ chế thần kinh kinh Câu 7: Trong giờ học thể dục, bạn Tuấn vừa chạy xong 100m thì cảm thấy nhịp thở nhanh hơn, nhịp tim đập nhanh hơn và mồ hôi ra nhiều hơn so với trước khi chạy, bạn đang băn khoăn về điều đó. Bằng sự hiểu biết của mình, em hãy giải thích giúp bạn Tuấn? Hướng dẫn trả lời Vừa chạy xong nhịp thở nhanh hơn, nhịp tim đập nhanh hơn và mồ hôi ra nhiều là vì: Các hệ cơ quan trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động với nhau một cách nhịp nhàng đảm bảo tính thống nhất. Sự thống nhất đó được thực hiện nhờ sự điều khiển của hệ thần kinh (cơ chế thần kinh) và hệ nội tiết (cơ chế thể dịch).
Khi chạy, hệ vận động làm việc với cường độ mạnh đòi hỏi phải có nhiều khí ôxi (O2) nên nhịp thở nhanh hơn, quá trình vận chuyển và trao đổi khí được thực hiện thông qua hệ tuần hoàn - đòi hỏi máu phải lưu thông nhanh → dẫn đến nhịp tim đập nhanh hơn. Trong quá trình chạy sẽ phải tiêu tốn nhiều năng lượng → quá trình dị hóa tăng sinh ra nhiệt sẽ làm mồ hôi đổ ra nhiều. Hệ thần kinh và hệ nội tiết Sơ đồ mối quan hệ qua lại giữa các hệ cơ quan trong cơ thể Câu 8: Dựa vào thành phần hóa học của tế bào, hãy cho biết: a. Vai trò của chất hữu cơ đối với tế bào? b.
Vai trò của chất vô cơ đối với tế bào? Hướng dẫn trả lời a. Chất hữu cơ gồm: Prôtêin, gluxit, lipit, axitnuclêic. - Prôtêin: Gồm các nguyên tố C, H, O, N, S, P. Chức năng chủ yếu của protêin tham gia xây dựng các thành phần của tế bào.
- Gluxit: Gồm các nguyên tố C, H, O. Chức năng chủ yếu của gluxit là tham gia vào hoạt động tạo năng lượng cho hoạt động của tế bào. - Lipit: Gồm các nguyên tố C, H, O nhưng lượng ô xi ít hơn nhiều so với ô xi trong gluxit. Chức năng chủ yếu của lipit là tạo năng lượng và chất dự trữ của tế bào.
- Axitnuclêic gồm ADN - axit đêôxiribônuclêic và ARN - axit ribonucleic, được cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O, N, P. Chức năng chủ yếu của axitnuclêic là thực hiện chức năng di truyền. Chất vô cơ: Gồm các loại muối khoáng chứa các nguyên tố: Ca, K, Na, Mg, Fe, Cu. Muối khoáng tham gia vào nhiều chức năng của tế bào như: Cấu tạo các bào quan, Trao đổi chất, cân bằng áp suất.
Câu 9: Tế bào động vật và tế bào thực vật có những điểm giống và khác nhau nào? Ý nghĩa của điểm giống nhau và khác nhau đó? Hướng dẫn trả lời a. Giống nhau: - Đều có các thành phần cấu tạo tương đối giống nhau: Bao gồm màng sinh chất, chất tế bào và nhân. - Đều là đơn vị cấu tạo và chức năng của cơ thể. Khác nhau: Tế bào động vật Tế bào thực vật Màng tế Chỉ có màng sinh chất, không có vách Có cả màng sinh chất và vách xenlulôzơ bào xenlulôzơ Chất tế bào Không có lục lạp.
Không có trung thể. Ít khi có không bào. Hệ không bào phát triển. Phân bào Phân bào có sao, tế bào chất được phân Phân bào không có sao, tế bào chất được phân chia bằng eo thắt ở trung tâm.
chia bằng vách ngang ở trung tâm. Chất dự trữ Glicogen Tinh bột c. Ý nghĩa của điểm giống nhau và khác nhau: - Những điểm giống nhau giữa tế bào động vật và thực vật, chứng tỏ giữa động vật và thực vật có quan hệ về nguồn gốc trong quá trình phát sinh và phát triển sinh giới. - Những điểm khác nhau giữa tế bào động vật và thực vật, chứng minh rằng tuy có quan hệ về nguồn gốc nhưng động vật và thực vật tiến hóa theo hai hướng khác nhau.
Câu 10: Hãy chứng minh tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của cơ thể? Hướng dẫn trả lời * Tế bào được xem là đơn vị cấu trúc của cơ thể: + Từ các dạng sinh vật có cấu tạo đơn giản đến sinh vật có cấu tạo phức tạp đều có đơn vị cấu tạo nên cơ thể là tế bào + Ở động vật đơn bào: Tế bào là đơn vị cấu tạo của một cơ thể hoàn chỉnh. + Ở cơ thể đa bào: Mọi cơ quan của cơ thể đều được cấu tạo từ tế bào. Nhiều tế bào chuyên hóa, có cấu tạo giống nhau đảm nhận chức năng nhất định tập hợp lại tạo thành mô, các mô khác nhau liên kết lại tạo thành cơ quan, nhiều cơ quan tạo thành hệ cơ quan, các cơ quan và hệ cơ quan cùng phối hợp hoạt động tạo thành một cơ thể thống nhất. Cơ thể người trưởng thành ước tính có khoảng 75.
Mỗi ngày có hàng tỉ tế bào bị chết đi và được thay thế. * Tế bào được xem là đơn vị chức năng: Chức năng của tế bào là thực hiện sự trao đổi chất và năng lượng (qua đồng hóa và dị hỏa), cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của cơ thể. Ngoài ra, sự lớn lên và phân chia của tế bào (gọi là sự phân bào) giúp cơ thể lớn lên, tới giai đoạn trưởng thành có thể tham gia vào quá trình sinh sản; tế bào còn có khả năng tiếp nhận và phản ứng lại với các kích thích lí - hóa của môi trường giúp cơ thể thích nghi với môi trường. Như vậy, mọi hoạt động sống của cơ thể đều liên quan đến hoạt động sống của tế bào nên tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể.
