Chương 1. Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về hoạt động thu hút khách du lịch nội địa đến vùng phi quân sự (DMZ). Phân tích các yếu to thu hút khách du lịch nội địa đến vùng phi quân sự (DMZ) tại Quang Tri. Những dé xuất và khuyến nghị góp phan nâng cao kha năng thu hút khách du lịch nội địa đến vùng phi quân sự (DMZ) tại Quảng Tri.
TONG QUAN NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE HOẠT ĐỘNG THU HUT KHACH DU LICH NỘI ĐỊA DEN VUNG PHI QUAN SU (DMZ) 1. Tổng quan nghiên cứu về du lịch điểm đến du lich DMZ Quang Trị Trong một nghiên cứu của Ahn và cộng sự được công bố vào năm 2023, bằng cách sử dụng phương pháp Phân tích Chủ đề Latent Dirichlet Allocation (LDA) để trích xuất chủ đề. Với tổng số 23.093 bài báo được thu thập và phân tích, mục tiêu là không chỉ trích xuất các chủ đề mà còn nắm bắt xu hướng và đặc điểm của các chủ đề qua ba thập kỷ qua. Băng phương pháp phân tích mô tả, tỷ lệ lặp (tần suất) và công cụ trực quan hóa dit liệu đã được áp dụng dé cung cap cái nhìn sâu sắc về nội dung các bài báo liên quan đến du lịch điểm đến DMZ, qua đó làm nổi bật các vấn đề chính trị, xã hội và môi trường liên quan.
Kết quả nghiên cứu cho thay các bài báo về du lịch điểm đến DMZ không chi phản ánh các vấn dé quan trọng mà còn thể hiện sự thay đổi trong quan tâm của công chúng và các nhà nghiên cứu đối với khu vực này trong suốt 30 năm qua. Tắt cả các chủ đề được phát hiện đều cho thấy xu hướng tăng lên theo thời gian, từ năm 1990 đến năm 2020, điều này chứng tỏ sự gia tăng không ngừng trong sự chú ý dành cho điểm đến DMZ. Điều này không chỉ phản ánh những thay đổi về không gian và thời gian trong các van đề được báo chí dé cập mà còn góp phan làm rõ những đặc điểm độc đáo của DMZ và khu vực xung quanh, qua đó hé trợ quảng bá du lịch. Nghiên cứu cung cấp một cái nhìn toàn diện về cách mà du lịch DMZ đã được dé cập trong các bài báo qua ba thập kỷ, cùng với sự biến đôi của các chủ đề qua thời gian.
Phát hiện từ nghiên cứu này có thé hỗ trợ trong việc phát triển chính sách và chiến lược cho du lịch DMZ, cũng như cung cấp thông tin hữu ích cho các bên liên quan trong việc hiểu và phan ánh về giá trị lịch sử, văn hóa, chính trị và môi trường của khu vực này. Qua đó, nghiên cứu góp phan vào việc làm sâu sắc thêm hiểu biết về du lịch DMZ và đặc điểm của nó trong bối cảnh thay đổi qua thời gian từ năm 1990 đến năm 2020. Các công trình nghiên cứu về du lịch DMZ Hàn Quốc và Triều Tiên Khu phi quân sự Hàn Quốc (DMZ Hàn Quốc) là một dải đất rộng lớn chạy dọc theo biên giới giữa Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên, phân chia bán đảo Hàn thành hai quốc gia. Về vị trí và diện tích, DMZ nằm ở trung tâm của bán đảo Hàn, kéo dài khoảng 250 km từ biển phía Tây đến bién phía Đông.
Dai đất này rộng khoảng 4 km, tạo thành một khu vực cam quân sự giữa hai quốc gia. Về lịch sử, DMZ được thiết lập vào cuối Chiến tranh Triều Tiên năm 1953, theo Hiệp định Đình chiến PanmunJom. Mục đích của nó là làm một vùng đệm dé giảm bớt sự căng thăng giữa hai miền Nam va Bắc Triều Tiên. Hàn Quốc được mở cửa cho du lịch không có một ngày cụ thể nào được công bố rộng rãi, bởi vì quá trình này diễn ra dần dần và phụ thuộc vào mức độ căng thăng và quan hệ giữa hai miền Nam và Bắc Triều Tiên.
Tuy nhiên, có thê nói rằng từ cuối những năm 1980 và đặc biệt là trong những năm 1990, Hàn Quốc bắt đầu giới thiệu các tour du lịch đến một số khu vực giới hạn xung quanh DMZ, như Làng Panmunjom và Đường ham thứ ba. Du lịch tại DMZ phát trién mạnh mẽ hơn sau Hiệp định Thượng đỉnh liên Triều năm 2000, khi quan hệ giữa hai miền có những bước tiến tích cực. Các hoạt động du lịch được mở rộng, bao gồm cả việc cho phép tham quan thêm một số khu vực trước đây không mở cửa cho công chúng. Dù không thé chỉ định một thời điểm cụ thể khi DMZ bắt đầu được khai thác du lịch một cách chính thức, sự quan tâm và số lượng khách du lịch đến khu vực này đã tăng đáng ké ké từ những năm 2000, nhờ vào việc giảm bớt căng thăng và cải thiện quan hệ liên Triều.
Về học thuật, DMZ Hàn Quốc nhận được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều học giả. Do sự quan tâm ngày càng tăng đối với Khu phi quân sự Hàn Quốc (DMZ) như một điểm đến du lịch, nghiên cứu của Lee và cộng sự đã điều tra sự gắn bó và hỗ trợ phát triển du lich DMZ, bằng cách xác định tam quan trọng của sự tương đồng trong nhận thức và niềm tin chung về các giá trị biểu tượng, du lịch và bảo tồn. Với việc sử dung dt liệu khảo sát thu thập từ 378 khách du lich DMZ, nghiên cứu này đã tiết lộ rằng sự tương đồng nhận thức là một tiền đề quan trọng của niềm tin chia sẻ, điều này tiếp tục ảnh hưởng đến sự gắn bó với địa điểm và sự ủng hộ phát triển du lịch. Cụ thé, giá trị du lich chia sẻ có tác động trực tiếp đến sự gắn bó với địa điểm, trong khi giá trị biểu tượng và bảo tôn chỉ ảnh hưởng đến sự ủng hộ phát triển du lịch.
Nghiên cứu này bồ sung cho nghiên cứu đang phát triển về du lịch DMZ và cung cấp một cách tiếp cận độc đáo dé đánh giá các gia tri của điểm đến từ góc độ xã hội học của khách du lịch. Nghiên cứu này đề xuất hướng dẫn quản lý về các điểm đến có thé phát triên DMZ thành điểm đến du lịch, liên quan đến quan điểm và niềm tin chia sẻ của khách du lịch, nổi bật các giá trị chính liên quan đến địa điểm (Lee và cộng sự, 2020). Trong một nghiên cứu khác vào năm 2010, Bigley và cộng sự cho rằng Chiến tranh là một trong những thảm kịch lớn của thế giới, nhưng rõ ràng là lịch sử và kết quả xã hội của chiến tranh là trải nghiệm và sự kiện của con người cũng như những kết quả gián tiếp của chiến tranh - hiện vật, noi nhớ, đoàn tụ va địa điểm vật chất có ý nghĩa lịch sử hoặc môi trường rộng hơn — đóng vai trò là nguồn lực có thể được định vị để kích thích du lịch ở các khu vực trước đây bị chiến tranh tàn phá. Vì vậy, mục đích nghiên cứu của họ là nhằm phân tích động cơ của khách du lịch đến DMZ Hàn Quốc và kiểm tra những phát hiện đó liên quan đến việc xem xét nghiên cứu khái niệm liên quan đến việc xác định động cơ du lịch đến các điểm đến du lịch liên quan đến chiến tranh.
Một cuộc khảo sát tại chỗ đã được thiết kế và thực hiện đối với khách du lịch Nhật Bản tai DMZ. Kết qua chi ra rằng năm yếu tố có thể được mô tả từ 38 mẫu bằng cách sử dụng phân tích yếu tố: chế độ chính trị đối lập; kiến thức/đánh giá cao về lịch sử, văn hóa và an ninh; tò mò/phiêu lưu; chiến tranh và hậu quả; và đu lịch dựa vào thiên nhiên. So với khuôn khổ dựa trên lý thuyết day-kéo gồm mười lĩnh vực được khái niệm hóa về động cơ liên quan đến du lịch chiến tranh, ba yếu tổ chỉ ra cơ sở của lực kéo, một yếu tố trong động cơ lực đây và một yêu tố thê hiện cả đặc điểm của lực kéo và lực đây (Bigley và cộng sự, 2010). Dé đánh giá về giá tri cảm nhận của khách du lịch đối với DMZ Hàn Quốc, Lee và cộng sự thực hiện một nghiên cứu trung vào giá trị du lịch liên quan đến chiến tranh, đặc biệt qua việc khám phá giá trị cảm nhận của khách du lịch đối VỚI Các chuyến tham quan DMZ Hàn Quốc.
Họ đã đề xuất một số các yếu tố để nghiên cứu ảnh hưởng của các giá trị cảm nhận đến sự hài lòng của khách du lịch sau chuyến tham quan DMZ và khả năng khách du lịch giới thiệu chuyên tham quan này cho người khác. Mô hình này được kiểm định thực nghiệm thông qua phân tích 472 bảng câu hỏi thu thập từ khách du lịch tại chỗ và sử dụng phương pháp phân tích yếu tố xác nhận cũng như mô hình phương trình cấu trúc (SEM) với quy trình LISREL. Kết quả cho thấy giá trị chức năng, tổng thể, và cảm xúc cảm nhận về DMZ đều ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng của khách du lịch với chuyến tham quan, điều này tiếp tục ảnh hưởng đến việc họ giới thiệu chuyến tham quan DMZ cho người khác. Nghiên cứu này góp phần vào việc hiểu rõ hơn về giá trị du lịch liên quan đến chiến tranh và tác động của nó đối với trải nghiệm của khách du lịch (Lee và cộng sự, 2007).
10 Shin (tên tác giả) nhấn mạnh rằng trong thé giới du lịch hiện đại, không có gi đáng ngạc nhiên khi hòa bình trở thành một chủ đề nổi bật, nhất là trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang gặp phải những thách thức không nhỏ. Mặc dù nhu cầu du lịch toàn cầu vẫn rất cao, nhiều điểm đến, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, lại chịu ảnh hưởng bởi sự không ôn định chính tri, làm giảm sút lượng khách du lịch. Nghiên cứu của tác giả nhằm khám phá mối quan hệ đặc biệt giữa du lịch và hòa bình, đồng thời đề cập đến tác động tiêu cực của chiến tranh va xung đột lên các điểm đến du lịch. Các môi trường không an ninh, nơi chứng kiến các cuộc chiến quốc tế, nội chiến, đảo chính, và hành động khủng bó, đã đặt ra những thách thức lớn cho sự phát trién của ngành du lịch toàn cầu.
Bằng việc sử dụng dữ liệu từ các cuộc khảo sát dành cho khách du lịch nội địa và quốc tế, nghiên cứu này tìm hiểu sâu hơn về ảnh hưởng của việc thiếu an ninh và hòa bình đến du lịch, với một trọng tâm đặc biệt là khu vực phi quân sự Triều Tiên (DMZ).