mở đầu bằng khát vọng tự do mãnh liệt đang bùng cháy trong Mị, điều này khiến cô gái trẻ ấy càng trở nên mạnh mẽ, khao khát tự do càng trở nên cháy bỏng. Phép điệp cấu trúc, phép liệt kê, nhịp điệu câu văn dồn dập; nhiều động từ được dùng để tả hành động: “đến”, “lấy”, “xắn”, “bỏ”, “sáng”, “đi chơi”, “với tay lấy”, “rút” → tâm hồn Mị đang náo nức, rạo rực, như đang bị cuốn theo tiếng sáo khiến cho hành động nào cũng trở nên gấp gáp. Từ ý thức đến hành động Mị “xắn thêm một ít mỡ bỏ vào dĩa đèn” → thắp lửa cho căn buồng hay đang tự sưởi ấm lại lòng mình → Ánh sáng ở đây là sự trở lại của tâm hồn, sự sống dậy của ý thức tuổi trẻ bấy lâu vùi dập, bị quên lãng. Khao khát được đi chơi xuân, muốn được hòa mình vào tiếng sáo mà tìm lại tuổi trẻ, tìm lại tự do, để yêu và được yêu “Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo.
Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi”. Ngôn ngữ trần thuật đã hòa quyện với tiếng nói vọng về từ sâu thẳm tâm hồn nhân vật làm cho khát vọng sống càng trở nên mãnh liệt. Hữu hình hóa âm thanh, lúc ở xa thì tiếng sáo “lấp ló”, lúc ở gần thì tiếng sáo “rập rờn” → tâm hồn Mị, nó tha thiết, thúc giục, tựa như chính tâm hồn Mị đang ngân nga. Hai chữ “rập rờn” → sự quyến rũ của tiếng sáo, tiếng sáo như gọi mời tha thiết, làm tâm hồn Mị cũng như đang nhảy múa.
Hình ảnh “Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa… rút thêm cái áo” → bao rạo rực mê say trong tâm hồn người con gái trẻ → ý thức được vẻ đẹp khi khoác lên mình trang phục váy hoa, nhan sắc của mình trong hành động quấn lại tóc. ⇒ Khát vọng tự do dần trỗi dậy trong tâm hồn người phụ nữ đã từng chai sạn. Nhận xét về những chuyển biến trong hành động và tâm lý của Mị (Hai đoạn trích chính là những chuyển biến trong Mị từ trước tới trong đêm tình mùa xuân) 14 Khi bắt đầu nhận ra nỗi cay đắng, phẫn uất trong lòng mình, cảm thấy không thể tiếp tục chấp nhận kiếp sống tủi cực đau đớn cũng có nghĩa là Mị đã thoát ra khỏi tình trạng lầm lũi vô cảm suốt bấy lâu nay. Niềm mong ước được sống một cuộc sống tươi sáng, mới mẻ, đẹp đẽ hơn dần hiện lên trong tâm hồn Mị → hành động đấu tranh lặng lẽ, tự phát nhưng thật quyết liệt của Mị với số phận.
Mở rộng nâng cao: Phải chăng trong tâm hồn Mị đã hoàn toàn nguội lạnh? Cô Mị một thời trẻ đẹp, yêu đời nay đã hoàn toàn an phận trong cuộc sống nô lệ, sống mà như chết ấy? Không, ngòi bút của nhà văn không chỉ hướng vào cái ảm đạm, mặt đen tối của cuộc đời mà còn thiết tha hướng tới sự sống và ánh sáng. Tô Hoài đã tìm sâu vào tận cùng của ý thức và trong đáy sâu tiềm thức nhân vật, cho thấy những vẫn còn le lói chút ánh sáng và hơi ấm của niềm ham sống, của khao khát hạnh phúc. Như dưới lớp tro dày nguội lạnh kia vẫn ủ chút than hồng, chỉ chờ một ngọn gió thổi đến là bùng lên mãnh liệt. Trước đó không lâu, trong truyện ngắn “Chí Phèo” ngòi bút nhân đạo của nhà văn hiện thực xuất sắc Nam Cao từng khơi bùng lên những khát vọng hạnh phúc và lương thiện ở Chí, một kẻ đã tưởng như không còn đời sống tâm linh con người với một hình hài không ra con người nữa, kẻ mà người đời gọi là quỷ dữ.
Nối tiếp và chảy dài, Tô Hoài đã góp thêm vào truyền thống nhân đạo của văn học ta một tiếng nói có sức mạnh khi khắc họa sự trỗi dậy của lòng ham sống và khát vọng hạnh phúc nơi Mị - một con rùa lùi lũi trong xó cửa. KẾT BÀI Khái quát nghệ thuật, nội dung hai đoạn trích. Đánh giá toàn bộ tác phẩm. Nêu cảm nhận cá nhân.
Đề 4: “Một hôm, Mị trốn về nhà, hai tròng mắt còn đỏ hoe. Trông thấy bố, Mị quỳ lạy, úp mặt xuống đất, nức nở. Bố Mị cũng khóc, đoán biết lòng con gái: - Mày về lạy chào tao để mày đi chết đấy à? Mày chết nhưng nợ tao vẫn còn, quan lại bắt tao trả nợ. Mày chết rồi thì không lấy ai làm nương ngô giả được nợ người ta, tao thì ốm yếu quá rồi.
Không được, con ơi! Mị chỉ bưng mặt khóc. Mị ném nắm lá ngón xuống đất, nắm lá ngón Mị đã tìm hái trong rừng, Mị vẫn giấu trong áo. Thế là Mị không đành lòng chết. Mị chết thì bố Mị còn khổ hơn bao nhiêu lần bây giờ nữa.
Mị đành trở lại nhà thống lí.) Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước. Mị trẻ lắm. Mị muốn đi chơi. Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết.
Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa.” (Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam,2018) 15 Hãy phân tích hành động và diễn biến tâm lí của nhân vật Mị trong hai đoạn trích, từ đó nhận xét sự thay đổi của Mị. MỞ BÀI Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Tô Hoài là một trong những cây bút hàng đầu của bầu trời VH Việt Nam. Các tác phẩm của ông thể hiện vốn hiểu biết phong phú và vốn sống cũng như kinh nghiệm của tác giả. Vợ chồng A Phủ chính là một tác phẩm như vậy.
Dẫn dắt vào vấn đề nghị luận: Qua truyện ngắn này, nhà văn đã thể hiện những góc nhìn mới về cuộc sống của người lao động miền núi. Nhân vật Mị đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc. Hình ảnh cô gái Mèo xinh đẹp với sức sống mãnh liệt giữa kiếp người khổ đau đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng khó phai. Mở bài tham khảo: Tô Hoài là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của VHVN.
Ông thành công ở nhiều thể loại, nhiều đề tài. Sáng tác của Tô Hoài thể hiện vốn hiểu biết phong phú về nhiều lĩnh vực đời sống, đặc biệt về phong tục và cuộc sống đời thường. Vợ chồng A Phủ là một trong những tác phẩm thành công nhất của Tô Hoài và được in trong tập Truyện Tây Bắc. Qua truyện ngắn này, nhà văn đã thể hiện những khám phá mới mẻ về số phận và phẩm chất của người lao động miền núi.
Nhân vật chính của tác phẩm - Mị - để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc về hình ảnh người con gái Mèo xinh đẹp, với sức sống tiềm tàng mãnh liệt đã đi từ bóng tối của cuộc đời nô lệ đến ánh sáng của cuộc sống tự do. Khái quát chung: Xuất xứ: In trong tập “Truyện Tây Bắc" (1953). HCST: Tác phẩm là thành quả của chuyến đi thực tế kéo dài 8 tháng vào năm 1952 của Tô Hoài với bộ đội. Thời gian được sống chung và làm việc với bộ đội đã giúp ông nhìn nhận được cuộc sống khó khăn, vất vả cùng những nỗ lực, khát vọng sống mãnh liệt của con người lao động.
Từ đó, ông được khơi dậy nguồn cảm hứng để chắp bút cho những áng văn đẹp sau này. Nhân vật: Mị là người phụ nữ có lòng yêu đời, có khát vọng tha thiết về cuộc sống tự do và hạnh phúc nhưng tất cả đều tồn tại ở dạng tiềm ẩn, chưa thể hiện rõ nếu không có hoàn cảnh cụ thể. Sức sống tiềm tàng của Mị được nhà văn miêu tả ở những chặng đường đời khác nhau của nhân vật để từ đó khẳng định: dù hoàn cảnh có đen tối nghiệt ngã đến đâu, cũng không thể hủy diệt được sức sống tiềm tàng mạnh mẽ ẩn chứa trong tâm hồn con người. Phân tích nhân vật Mị: 16 b.1: Gia cảnh và vẻ đẹp của Mị trước khi Mị bị bắt làm con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra Trước khi bị bắt làm con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra, Mị đã có thời con gái tươi đẹp, xứng đáng được hưởng hạnh phúc: Gia cảnh, xuất thân: Mị vốn là con nhà nghèo, nghèo tới mức cha mẹ Mị không có đủ tiền cưới, phải đến vay nhà thống lí Pá Tra, để rồi sau đó mỗi năm phải trả lãi một nương ngô.
Đến khi cha Mị đã già, mẹ Mị đã chết, Mị đã lớn mà món nợ ấy vẫn chưa trả được. Hình thức xinh đẹp: Sinh ra và lớn lên trong gia cảnh nghèo khổ như vậy, nhưng Mị vẫn là cô gái rất xinh đẹp. Cho dù tác giả không miêu tả trực tiếp nhan sắc Mị song người đọc vẫn nhận thấy được nét duyên dáng trẻ trung của Mị qua chi tiết: trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị. Tâm hồn tài hoa: Mị cũng là cô gái có tài thổi sáo, Mị còn uốn chiếc lá trên môi, thổi lá hay như thổi sáo → Đời sống nội tâm phong phú của người con gái đẹp như đóa hoa ban rừng nơi vùng caoTây Bắc này.
Tính cách cao đẹp: Mị còn là người con chăm chỉ, hiếu thảo, khao khát hạnh phúc, giàu lòng vị tha và đức hy sinh → Từ chối về làm con dâu nhà giàu. Mị đã nói với cha: Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô để trả nợ thay cho bố. Bố đừng bán con cho nhà giàu. ⇒ Cũng như biết bao cô gái bước vào tuổi thanh xuân khác, Mị khao khát yêu và được yêu.
Mị đã được sống những tháng ngày hạnh phúc với tuổi trẻ và tình yêu trong những đêm tình hò hẹn say mê. Tưởng như tất cả cuộc đời tươi đẹp, hạnh phúc đang chờ đón Mị phía trước. ➔ Nhưng rồi Mị đã bị chà đạp tàn nhẫn: cha con thống lý Pá Tra lợi dụng món nợ truyền kiếp đẩy Mị vào số phận bi kịch. Mị bị bắt về làm con dâu gạt nợ nhà thống lý, bắt đầu cuộc sống đày ải nơi địa ngục trần gian.