PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Lịch sử Việt Nam trải qua hàng nghìn năm chống giặc ngoại xâm để dựng nƣớc và giữ nƣớc. Trong các cuộc đấu tranh ấy có biết bao ngƣời con đất Việt đã anh dũng chiến đấu không quản gian khó, hi sinh một phần xƣơng máu thậm chí là cả cuộc đời mình để viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Các cuộc chiến tranh bảo vệ đất nƣớc đã dần lùi xa nhƣng hậu quả để lại cho đất nƣớc, cho ngƣời dân Việt Nam là quá lớn.
Chúng không chỉ tàn phá nặng nề nền kinh tế vốn đã nghèo nàn lạc hậu của nƣớc ta, mà những vết tích của chiến tranh vẫn còn theo mãi những ngƣời con ƣu tú của dân tộc. Đó là những thƣơng tật, bệnh tật mà họ sẽ phải sống, phải mang trên mình suốt đời còn lại, nó ảnh hƣởng đến mọi khía cạnh đời sống của những ngƣời có công. Tuy nhiên, những tổn hại về kinh tế - xã hội vẫn có thể vực dậy sau chiến tranh, nhƣng nỗi đau của con ngƣời thì không gì có thể bù đắp hết. Bởi nhiều gia đình khó khăn nay lại càng khó khăn hơn khi mất đi ngƣời thân, ngƣời trụ cột trong gia đình, họ ra đi và mãi mãi không bao giờ có thể trở lại.
Còn nỗi đau nào hơn khi hàng ngày phải chứng kiến những đứa con thân yêu quằn quại trong nỗi đau thể xác, đó là những đứa trẻ bị tật nguyền dị dạng, dị tạt, những nạn nhân chất độc màu da cam… Công lao của những ngƣời đã quên mình vì nƣớc ấy sẽ mãi mãi đƣợc lƣu danh, ghi nhớ. Bởi vậy, chăm lo mọi mặt đời sống cho ngƣời có công với cách mạng và gia đình họ vừa là trách nhiệm, nghĩa vụ của Đảng và Nhà nƣớc, vừa là trách nhiệm, tình cảm của Nhân dân ta. Các thƣơng binh, bệnh binh là một trong nhóm đối tƣợng ngƣời có công ở nƣớc ta và chiếm tỷ lệ lớn. Trở về sau chiến tranh, những thƣơng binh, bệnh binh là một trong nhóm đối tƣợng ngƣời có công ở nƣớc ta và chiếm tỷ lệ khá lớn.
Sau chiến tranh trở về, những thƣơng, bệnh binh mang trong mình nhiều thƣơng tật và di chứng chiến tranh, với sức khỏe hạn chế, mất sức lao động với tỷ lệ cao và hết tuổi lao động làm cho cuộc sống của họ gặp nhiều khó khăn. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, công tác 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ƣu đãi ngƣời có công trong đó có các thƣơng bệnh binh luôn đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm. Hiện nay, cả nƣớc đã có hơn 8,8 triệu ngƣời có công với cách mạng, chiếm khoảng 10% dân số.609 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 781.021 thƣơng binh và ngƣời hƣởng chính sách nhƣ thƣơng binh, 185.000 thƣơng binh loại B, 1.253 Anh hùng lực lƣợng vũ trang, Anh hùng Lao động trong kháng chiến, 101.138 ngƣời có công giúp đỡ cách mạng, 186.137 ngƣời hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ ngƣời hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học, 109.468 ngƣời hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù đày, khoảng hơn 4,1 triệu ngƣời hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc. Trong đó, khoảng 1,5 triệu ngƣời hƣởng trợ cấp hàng tháng, hàng chục nghìn con thƣơng binh, con liệt sỹ đƣợc hƣởng chế độ ƣu đãi về giáo dục đào tạo, chăm sóc y tế, hơn 1000 cán bộ lão thành cách mạng đƣợc hỗ trợ cải thiện nhà ở [22].
Hàng năm, nhà nƣớc đều dành nguồn ngân sách đánh kể cho việc trợ cấp ƣu đãi thƣờng xuyên cho ngƣời có công. Toàn xã hội cũng huy động nhiều nguồn lực để trợ giúp, thể hiện sự chăm lo cho đối tƣợng về cả vật chất và tinh thần. Nhƣng trong những năm gần đầy, nhất là trong điều kiện kinh tế thị trƣờng có nhiều rủi ro, bị tác động mạnh của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn, ảnh hƣởng không nhỏ đến đời sống nhiều đối tƣợng hƣởng trợ cấp xã hội, nhƣng chinh phủ Việt Nam vẫn ƣu tiên nguồn lực bảo đảm cho chính sách ƣu đãi xã hội. Cùng với cách chính sách ƣu đãi của Đảng, Nhà nƣớc còn có sự quan tâm hỗ trợ của cộng đồng và đặc biệt quan trọng nhất vẫn là sự nỗ lực vƣơn lên của đối tƣợng.
Tuy nhiên, hệ thống chính sách xã hội nói riêng ở Việt Nam vẫn còn điểm hạn chế, bất cập, chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu bảo đảm cuộc sống hàng ngày càng mở rộng của ngƣời dân. Do vậy, Đảng và Nhà nƣớc ta chủ trƣơng tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách trợ giúp xã hội và ƣu đãi xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu của ngƣời dân trong 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com điều kiện mới, phát triển kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Công tác xã hội hóa chăm sóc cho ngƣời và gia đình thƣơng, bệnh binh cùng với nguồn kinh phí của Nhà nƣớc, các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” với 5 chƣơng trình cụ thể: Chƣơng trình xây dựng nhà tình nghĩa; tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa; chăm sóc bố, mẹ, vợ liệt sỹ già yếu , con liệt sỹ mồ côi không nơi nƣơng tựa; xây dựng quỹ đền ơn đáp nghĩa, và chƣơng trình ổn định đời sống thƣơng bệnh binh đã tạo đƣợc sự đồng thuận cao trong xã hội. cả nƣớc đã cùng chia sẻ với những khó khăn chung của những Thƣơng, bệnh binh đạt nhiều hiệu quả, hàng năm “Quỹ đền ơn đáp nghĩa” đƣợc đóng góp, xây dựng hàng tỷ đồng, hàng nghìn sổ tiết kiệm đã đƣợc trao tặng cho các gia đình chính sách còn khó khăn, hàng trăm ngôi nhà tình nghĩa đƣợc xây mới, sửa chữa… Những việc làm tình nghĩa đó đã phần nào bù đặp những mất mát hy sinh, góp phần cải thiện chất lƣợng đời sống cho ngƣời và gia đình Thƣơng, bệnh binh tốt hơn Nghĩa Hƣng là một trong 10 huyện, thành phố của tỉnh Nam Định với số lƣợng dân cƣ tập trung tƣơng đối đông là 205.
Ngƣời dân nơi đây không chỉ kiên cƣờng, anh dũng trong đấu tranh giải phóng dân tộc bảo vệ Tổ quốc mà còn giàu truyền thống cần cù, chịu khó, biết đoàn kết, yêu thƣơng, đùm bọc lẫn nhau, có tinh nghĩa thủy chung, biết ơn những ngƣời đã “Vì nƣớc quên thân, vì dân phục vụ”. Trong những năm gần đây, kinh tế của huyện phát triển ổn định, tăng trƣởng bình quân 15%/ năm, thu nhập đầu ngƣời đạt 23,2 triệu đồng (năm 2015), đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân đƣợc cải thiện; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đƣợc đảm bảo, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,87% theo tiêu chí mới [33]. Theo số liệu của phòng LĐTBXH huyện Nghĩa Hƣng, toàn huyện hiện có 2.516 thƣơng bệnh binh thuộc diện hƣởng trợ cấp ƣu đãi xã hội hàng tháng [34]. Đó là những ngƣời đã cống hiến một phần xƣơng máu của mình để dành lại cuộc sống hòa bình cho đất nƣớc ngày hôm nay, cuộc sống của họ hiện còn gặp nhiều khó khăn rất cần đƣợc sự trợ gúp của xã hội để ổn 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com định cuộc sống và tham gia các hoạt động của cộng đồng để cùng phát triển.
đƣợc sự hƣớng dẫn, quản lý về chuyên môn nghiệp vụ của Sở Lao động – thƣơng binh và xã hội tỉnh Nam Định cùng với sự lãnh đạo của Huyện ủy, HĐND-UBND huyện, Nghĩa Hƣng đã và đang thực hiện các chính sách xã hội nói chung nhằm quan tâm, chăm lo tạo điều kiện để ngƣời có công trên địa bàn có cuộc sống ổn định và hòa nhập tốt hơn vào cộng đồng. Tuy nhiên, ƣu đãi xã hội vẫn chƣa đáp ứng đầy đủ và toàn diện đòi hỏi của xã hôi. Công tác thực hiện chính sách ƣu đãi xã hội trên địa bàn huyện có lúc, có nơi còn hạn chế, đời sống của bộ phần ngƣời có công trên địa bàn vẫn cần đƣợc quan tâm hơn nữa… Chính vì vậy, để đảm bảo thực hiện kịp thời, đúng, đủ và để công tác chăm sóc đời sống ngƣời có công nói chung và thƣơng bệnh binh nói riêng của huyện đi vào cuộc sống một cách thiết thực, phát huy hiệu quả, tạo đƣợc niềm tin, niềm vui và chỗ dựa vững chắc cho ngƣời có công, góp phần đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần của họ thì việc nghiên cứu tìm hiểu chính sách ƣu đãi đối với thƣơng bệnh binh, tìm hiểu cách thức tổ chức thực hiện để nâng cao hơn nữa hiệu quả thực hiện ƣu đãi xã hội trên địa bàn huyện là rất cần thiết. Tổng quan nghiên cứu: Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nƣớc ta giành đƣợc độc lập, tự do sau hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ.
Những vết thƣơng chiến tranh đã và đang đƣợc khắc phục, đất nƣớc bƣớc vào thời kỳ mới – thời kỳ xây dựng và phát triển. Có đƣợc những thành quả đó, dân tộc ta không thể quên ơn những ngƣời con đã cống hiến cả cuộc đời, hi sinh xƣơng máu của mình vì độc lập, tự do của đất nƣớc. Một trong số đó là những ngƣời thƣơng binh, bệnh binh. Ƣu đãi xã hội đối với thƣơng bệnh binh luôn là vấn đề đƣợc các cấp chính quyền, ban ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội, cũng nhƣ các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này đặc biệt quan tâm.
Chính sách thƣơng binh liệt sỹ và ngƣời có công với cách mạng là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nƣớc ta. Suốt mấy chục 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com năm qua, Đảng và Nhà nƣớc ta đã ban hành nhiều chính sách, chế độ với ngƣời có công và thƣờng xuyên bổ sung sửa đổi cho phù hợp với từng thời kỳ cách mạng. Đến nay đã hình thành một hệ thống chính sách kinh tế xã hội và liên quan đến đời sống hàng ngày của NCC. Những năm qua đã và đang có nhiều Pháp lệnh, Thông tƣ, Nghị định, kế hoạch, chƣơng trình, đề án đƣợc Chính phủ và các Sở, ban ngành liên quan về thống kế, khảo sát về chất lƣợng cuộc sống của các đối tƣợng ngƣời có công cũng nhƣ nhu cầu và đánh giá mức độ hài lòng của họ với thụ hƣởng chính sách… Đi kèm theo đó là những nghiên cứu, báo cáo, đề xuất chính sách đƣợc thực hiện một cách cụ thể, chi tiết nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả của các chính sách ƣu đãi xã hội với thƣơng bệnh binh nói riêng và đối tƣợng ngƣời có công nói chung.