Luận văn ths xdđcqnn đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng ủy phường đối với hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận phú nhuận thành phố hồ chí minh hiện nay

Luận văn ths về đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng ủy phường tại quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh, góp phần nâng cao hiệu quả hệ thống chính trị cơ sở.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Chính Trị
• Đề tài: Đổi Mới Phương Thức Lãnh Đạo Của Đảng Ủy Phường Tại Quận Phú Nhuận
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY PHƯỜNG ĐỐI VỚI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Hệ thống chính trị cơ sở và những vấn đề cơ bản về đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng ủy phường đối với hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
• 1.1.1. Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
• 1.1.2. Khái quát về quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
• 1.1.3. Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị cơ sở quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
• 1.2. Chức năng, nhiệm vụ của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường tại quận Phú Nhuận là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Hệ thống chính trị cơ sở đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đảng ủy phường cần phải đổi mới để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.1. Đặc điểm hệ thống chính trị cơ sở tại quận Phú Nhuận

Hệ thống chính trị cơ sở tại quận Phú Nhuận bao gồm Đảng ủy phường, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội. Mỗi tổ chức có vai trò và chức năng riêng, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là phát triển cộng đồng và bảo vệ quyền lợi của nhân dân.

1.2. Vai trò của Đảng ủy phường trong lãnh đạo chính trị

Đảng ủy phường là hạt nhân lãnh đạo, có trách nhiệm tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương của Đảng. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo sẽ giúp nâng cao tính hiệu quả và sức chiến đấu của Đảng bộ.

II. Những thách thức trong phương thức lãnh đạo hiện tại của Đảng ủy phường

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo, nhưng Đảng ủy phường vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một số tổ chức Đảng chưa thực sự coi trọng việc đổi mới, dẫn đến tình trạng thụ động và thiếu sáng tạo trong công tác lãnh đạo.

2.1. Tình trạng thụ động trong lãnh đạo

Nhiều tổ chức Đảng vẫn còn phụ thuộc vào chỉ đạo từ cấp trên, không chủ động trong việc đề xuất các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

2.2. Hạn chế trong việc thực hiện nghị quyết

Nghị quyết lãnh đạo thường còn chung chung, thiếu cụ thể, dẫn đến khó khăn trong việc triển khai thực hiện tại cơ sở.

III. Phương pháp đổi mới lãnh đạo của Đảng ủy phường tại quận Phú Nhuận

Để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, Đảng ủy phường cần áp dụng các phương pháp đổi mới phù hợp với tình hình thực tế. Việc này không chỉ giúp cải thiện công tác lãnh đạo mà còn tăng cường sự gắn kết giữa Đảng và nhân dân.

3.1. Tăng cường sự tham gia của nhân dân

Đảng ủy phường cần tạo điều kiện cho nhân dân tham gia vào quá trình ra quyết định, từ đó phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

3.2. Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động

Cần áp dụng các hình thức tổ chức hoạt động phong phú, đa dạng để thu hút sự tham gia của các tầng lớp nhân dân, từ đó nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về đổi mới lãnh đạo

Việc nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp đổi mới lãnh đạo đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Năng lực lãnh đạo của Đảng bộ phường được nâng cao, công tác quản lý của chính quyền được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả đạt được từ đổi mới lãnh đạo

Năng lực lãnh đạo của Đảng bộ phường đã được nâng cao, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của quận Phú Nhuận.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc đổi mới phương thức lãnh đạo sẽ là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho Đảng ủy phường

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường tại quận Phú Nhuận là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp đổi mới để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương.

5.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới lãnh đạo

Đổi mới phương thức lãnh đạo không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác mà còn tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa Đảng và nhân dân.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Đảng ủy phường cần xác định rõ các mục tiêu và phương hướng phát triển trong thời gian tới, từ đó xây dựng kế hoạch hành động cụ thể.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quận Phú Nhuận giữ vị trí cửa ngõ phía Bắc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh với diện tích 4,88 km², quy mô dân số 175.631 người và mật độ dân cư đạt 35.897 người/km² phân bổ trên 15 phường hành chính. Trong mô hình quản trị cơ sở gồm 46 tổ chức cơ sở đảng và 210 chi bộ trực thuộc, vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng ủy phường giữ tính chất quyết định đối với toàn bộ hiệu lực vận hành của bộ máy chính quyền cùng các đoàn thể nhân dân. Tuy nhiên, trước áp lực đô thị hóa nhanh và chủ trương thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp quận, phường, phương thức lãnh đạo của cấp ủy cơ sở bộc lộ nhiều điểm nghẽn như hành chính hóa, hội họp kéo dài và tình trạng bao biện làm thay hoặc buông lỏng quản lý.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới, chỉnh đốn Đảng trong môi trường quản lý đô thị hiện đại với thực trạng phương thức lãnh đạo chậm chuyển biến tại địa bàn cơ sở. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ hệ thống lý luận về phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường, đánh giá khách quan thực trạng tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở tại quận Phú Nhuận từ năm 2008 đến nay, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện qua các chỉ số thực tiễn cụ thể: củng cố tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh vượt mức 79,55%, chuẩn hóa năng lực cho đội ngũ cán bộ thuộc diện định biên không quá 25 người mỗi phường, và nâng cao hiệu quả quản trị phục vụ trực tiếp cho 15 địa bàn dân cư đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền. Cơ sở lý luận trực tiếp bắt nguồn từ các tác phẩm kinh điển như Đường Kách mệnh năm 1927 và Sửa đổi lối làm việc năm 1947, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh định hình khái niệm phương thức lãnh đạo là cách tổ chức và cách lãnh đạo khoa học, dân chủ. Bên cạnh đó, khung phân tích kế thừa trực tiếp các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X ngày 30 tháng 7 năm 2007 về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị, cùng các văn bản quy phạm như Quy định số 50-QĐ/TW của Ban Bí thư và Nghị định số 09/NĐ-CP của Chính phủ.

Hệ thống khái niệm công cụ bao gồm 4 thuật ngữ chính:

1. Hệ thống chính trị cơ sở đô thị: Chỉnh thể thống nhất gồm Đảng bộ phường, Ủy ban nhân dân phường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội (Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn) vận hành dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy phường.
2. Phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường: Hệ thống các phương pháp, quy trình, lề lối làm việc và tác phong công tác tác động lên hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư thông qua nghị quyết, công tác cán bộ, kiểm tra giám sát và tính tiền phong gương mẫu.
3. Đổi mới phương thức lãnh đạo: Quá trình điều chỉnh, hoàn thiện các yếu tố cấu thành phương thức lãnh đạo nhằm khắc phục tư duy lỗi thời, nâng cao tính tự chủ của chính quyền và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết.
4. Quy chế dân chủ cơ sở: Cơ chế vận hành phát huy quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết, sơ kết định kỳ của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Quận ủy Phú Nhuận và Đảng ủy 15 phường từ năm 2008 đến nay, kết hợp với các văn bản pháp quy hiện hành. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi và phỏng vấn chuyên gia.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 350 phiếu điều tra hợp lệ, được thu thập bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đại diện cho 3 nhóm đối tượng: cán bộ lãnh đạo cấp ủy, công chức chính quyền phường và đại diện ban điều hành khu phố, tổ dân phố thuộc 15 phường của quận Phú Nhuận. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phân tích định tính chuyên sâu là nhằm đo lường chính xác các chỉ số định lượng về mức độ hài lòng, tính đồng thuận chính trị và sự rõ ràng trong phân công nhiệm vụ, đồng thời lý giải thấu đáo các nguyên nhân gốc rễ của những tồn tại trong quản lý đô thị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng tại quận Phú Nhuận được giữ vững ở mức cao. Số liệu thống kê từ 46 tổ chức cơ sở và 210 chi bộ trực thuộc cho thấy có 79,55% tổ chức cơ sở đảng đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh, 20,5% hoàn thành tốt nhiệm vụ. Về chất lượng đảng viên, 14,1% đạt mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, 83,6% hoàn thành tốt nhiệm vụ, 15,7% hoàn thành nhiệm vụ và chỉ có 0,7% đảng viên vi phạm tư cách không hoàn thành nhiệm vụ. Gần 80% đối tượng khảo sát đánh giá cao chất lượng công tác phát triển đảng viên mới gắn với quy hoạch nguồn cán bộ kế cận.

Thứ hai, trình độ lý luận chính trị và chuyên môn của đội ngũ cán bộ chủ chốt có sự chuyển biến rõ rệt theo hướng chuyên môn hóa. Toàn bộ 100% Bí thư Đảng ủy phường đạt chuẩn trình độ lý luận chính trị, trong đó 53,3% có trình độ trung cấp và 46,7% đạt trình độ cao cấp. Trong tổng số 135 cán bộ trưởng các đoàn thể cơ sở, 37% có trình độ trung cấp và 25,9% đạt trình độ cao cấp lý luận chính trị. Tỷ lệ cán bộ là đảng viên trong ban chấp hành các đoàn thể đạt 42%, và độ tuổi bình quân của cán bộ chủ chốt cấp phường đạt mức 45 tuổi, phản ánh xu hướng trẻ hóa đội ngũ.

Thứ ba, sự phối hợp giữa Đảng ủy, chính quyền và khối đoàn thể đạt độ đồng thuận cao trong việc thực thi Quy chế dân chủ ở cơ sở. Kết quả điều tra thực địa ghi nhận 89% ý kiến khẳng định chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức được xác định rõ ràng và gắn kết chặt chẽ; 89% đánh giá cao mối quan hệ phối hợp giữa UBND và các đoàn thể; 85% ghi nhận mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân đạt mức đoàn kết tốt; 75% đánh giá tích cực vai trò của tổ chức đảng và chính quyền trong thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở; 68% đánh giá tốt trách nhiệm điều hành của chính quyền phường.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện những hạn chế mang tính cơ cấu: Dù 100% đảng ủy và ủy ban nhân dân phường đã ban hành quy chế làm việc, một số nơi nghị quyết lãnh đạo vẫn còn chung chung, mang tính sao chép văn bản cấp trên, lúng túng trong xử lý các vấn đề đô thị phức tạp và còn tình trạng nể nang trong kiểm tra, giám sát.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả đạt được xuất phát từ việc Quận ủy Phú Nhuận đã chỉ đạo quyết liệt việc chuẩn hóa quy chế làm việc, đẩy mạnh cuộc vận động chỉnh đốn Đảng và triển khai kịp thời chế độ sinh hoạt phí theo Nghị định số 09/NĐ-CP giúp cán bộ yên tâm công tác. Ngược lại, hạn chế phát sinh từ áp lực quản lý trên địa bàn có mật độ dân số rất cao lên đến 35.897 người/km² cùng việc triển khai thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân, khiến mô hình Bí thư kiêm nhiệm hoặc kiểm soát quyền lực của UBND đòi hỏi khối lượng công việc lớn trong khi biên chế cơ sở bị khống chế không quá 25 người.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại các địa bàn nông thôn ngoại thành Hà Nội hay miền núi Tuyên Quang, phương thức lãnh đạo tại đô thị quận Phú Nhuận đòi hỏi tính linh hoạt và tốc độ phản ứng nhanh hơn trước các biến động về đất đai, trật tự xây dựng và vệ sinh môi trường.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột thể hiện cơ cấu trình độ lý luận chính trị của Bí thư và trưởng đoàn thể, kết hợp bảng thống kê đối sánh tỷ lệ đánh giá mức độ hài lòng (68% đối với chính quyền, trên 75% đối với khối Mặt trận, 89% đối với sự phối hợp liên ngành) nhằm làm nổi bật mối liên hệ giữa năng lực lãnh đạo và hiệu quả hoạt động thực tiễn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới quy trình ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết lãnh đạo: Đảng ủy 15 phường thuộc quận Phú Nhuận cần chuyển đổi căn bản phong cách lãnh đạo, cắt giảm tối thiểu 30% thời lượng hội họp và văn bản giấy tờ hành chính. Tập trung xây dựng các nghị quyết chuyên đề ngắn gọn, có số liệu định lượng rõ ràng, giải quyết trực tiếp các điểm nóng về trật tự đô thị và quản lý môi trường, hoàn thành triển khai trong giai đoạn 2026 - 2027.

2. Nâng cấp chất lượng và quy hoạch đội ngũ cán bộ cơ sở: Ban Tổ chức Quận ủy phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị quận Phú Nhuận xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản trị đô thị và nghiệp vụ công tác dân vận. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ trưởng các đoàn thể có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên từ mức 62,9% hiện nay lên đạt 85% trước năm 2028, duy trì độ tuổi bình quân cán bộ lãnh đạo ổn định ở ngưỡng 40 - 45 tuổi.

3. Hoàn thiện phương thức lãnh đạo đối với chính quyền đô thị: Cấp ủy phường xác định rõ ranh giới giữa lãnh đạo định hướng và điều hành quản lý nhà nước của UBND, khắc phục triệt để tình trạng làm thay hoặc buông lỏng. Tăng cường kiểm tra, giám sát công tác quản lý quy hoạch đất đai, cấp phép xây dựng và giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhằm nâng tỷ lệ đánh giá tín nhiệm của người dân đối với chính quyền từ 68% lên trên 85% vào năm 2027.

4. Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể 15 phường cần kiện toàn mạng lưới ban công tác mặt trận tại các khu phố phụ trách từ 400 đến 700 hộ dân. Thực hiện khoán kinh phí hoạt động gắn liền với chỉ tiêu công việc, tăng cường đối thoại trực tiếp định kỳ tại tổ dân phố 40 hộ dân, đảm bảo 100% ý kiến bức xúc chính đáng của nhân dân được chuyển giao và xử lý dứt điểm theo thẩm quyền trong giai đoạn 2026 - 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, Ban Thường vụ Quận ủy và Đảng ủy 15 phường quận Phú Nhuận: Cung cấp khung luận cứ khoa học và số liệu thực chứng để rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, tối ưu hóa quy trình ra nghị quyết và chuẩn hóa công tác cán bộ cấp cơ sở.
• Cán bộ quản lý nhà nước và công chức UBND các phường đô thị: Ứng dụng các phân tích thực tiễn để nâng cao hiệu lực điều hành hành chính, giải quyết mối quan hệ công tác giữa Đảng ủy với chính quyền trong bối cảnh không tổ chức Hội đồng nhân dân cùng cấp.
• Đội ngũ cán bộ khối Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội: Khai thác mô hình phối hợp liên ngành, phương pháp vận động quần chúng dựa trên mạng lưới 42% cán bộ đảng viên nòng cốt để phát huy dân chủ cơ sở và phản biện xã hội.
• Giảng viên, học viên chuyên ngành Xây dựng Đảng, Quản lý công và Triết học chính trị: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giảng dạy, nghiên cứu tình huống thực tế về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng tại các đô thị đặc thù thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường tại quận Phú Nhuận mang tính cấp bách? Quận Phú Nhuận có mật độ dân số rất cao đạt 35.897 người/km² trên diện tích 4,88 km² và triển khai mô hình thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp quận, phường. Áp lực quản trị đô thị phức tạp cùng định biên cán bộ không quá 25 người đòi hỏi Đảng ủy phải đổi mới phương thức lãnh đạo, chuyển từ bao biện hành chính sang định hướng chiến lược và kiểm tra giám sát.

Chất lượng đội ngũ cấp ủy và cán bộ đoàn thể tại quận Phú Nhuận được đánh giá như thế nào? Đội ngũ cán bộ có sự chuẩn hóa vững chắc với 100% Bí thư Đảng ủy phường đạt chuẩn lý luận chính trị (53,3% trung cấp, 46,7% cao cấp). Trong 135 cán bộ trưởng các đoàn thể, có 62,9% đạt trình độ trung cấp và cao cấp lý luận chính trị, tạo nền tảng giúp gần 80% người dân và cán bộ khảo sát đánh giá cấp ủy đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ.

Chỉ số nào phản ánh sự đồng thuận giữa Đảng, chính quyền và nhân dân tại địa bàn khảo sát? Sự đồng thuận được minh chứng qua các chỉ số: 89% ý kiến khảo sát khẳng định mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị gắn bó chặt chẽ; 85% đánh giá mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân đạt sự đoàn kết tốt; 75% đánh giá cao vai trò lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở.

Hạn chế lớn nhất trong phương thức lãnh đạo của Đảng ủy các phường hiện nay là gì? Hạn chế trọng tâm là việc ban hành nghị quyết ở một số nơi còn chung chung, sao chép văn bản cấp trên và tình trạng hội họp hành chính còn nhiều. Mặc dù 79,55% tổ chức cơ sở đảng đạt trong sạch vững mạnh, mức độ hài lòng về sự chủ động điều hành của chính quyền mới dừng ở mức 68%, đòi hỏi phải phân định rành mạch thẩm quyền quản lý.

Luận văn đề xuất giải pháp gì để tối ưu hóa bộ máy chính quyền phường đô thị? Nghiên cứu kiến nghị hoàn thiện quy chế làm việc, phân định rõ trách nhiệm cá nhân của Chủ tịch UBND phường, đẩy mạnh tin học hóa quản lý hành chính và thực hiện khoán kinh phí cho tổ dân phố 40 hộ dân. Mục tiêu nhằm nâng tỷ lệ đánh giá tốt đối với trách nhiệm điều hành của chính quyền lên mức trên 85%.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khẳng định tính tất yếu của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ủy phường trong điều kiện quản trị đô thị hiện đại.
• Đánh giá sát thực năng lực lãnh đạo tại 15 phường quận Phú Nhuận với 79,55% tổ chức cơ sở đảng đạt tiêu chuẩn trong sạch vững mạnh và 97,7% đảng viên hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ.
• Lượng hóa độ chuẩn hóa của đội ngũ cán bộ qua các chỉ số nổi bật: 100% Bí thư phường đạt chuẩn lý luận chính trị và 42% cán bộ ban chấp hành đoàn thể là đảng viên.
• Nhận diện chính xác các hạn chế về tình trạng hành chính hóa, hội họp kéo dài và bất cập phối hợp khi thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND cấp phường.
• Xác lập hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với mục tiêu, chủ thể và lộ trình thực thi cụ thể cho giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2028.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc phục vụ trực tiếp cho công tác xây dựng Đảng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại các đô thị loại đặc biệt. Kính mời các nhà nghiên cứu, cán bộ lãnh đạo và học viên tiếp tục khai thác các kết quả nghiên cứu của luận văn để vận dụng vào công tác thực tiễn và mở rộng các hướng nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY PHƯỜNG ĐỐI VỚI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Hệ thống chính trị cơ sở và những vấn đề cơ bản về đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng ủy phường đối với hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh 1. Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh * Khái quát về quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh Quận Phú nhuận nằm ở hướng Tây Bắc của thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố 4,7 km theo đường chim bay, được xem là quận cửa ngõ ra vào phía Bắc của trung tâm thành phố Hồ Chí Minh; phía Đông giáp quận Bình thạnh; Tây giáp quận Tân Bình; Nam giáp quận 3. Bắc giáp quận Gò Vấp.

Diện tích của quận 4,88 km2; Dân số 175.631 người; mật độ 35.897 người/ 1km2. Cơ cấu kinh tế của quận phát triển theo hướng dịch vụ thương mại, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Các loại dịch vụ cao cấp như: Tài chính, tín dụng, cho thuê văn phòng, nhà ở cao cấp, dịch vụ du lịch đang phát triển mạnh. Về công nghiệp phát triển các ngành sản xuất sạch, kỹ thuật cao.

Định hướng quy hoạch của quận là điều chỉnh quy hoạch giãn mật độ, tăng chiều cao, dành đất phát triển hạ tầng xã hội. Trong đó ưu tiên xây dựng nhà cao tầng, kết hợp chức năng ở và các loại dịch vụ qua việc kết hợp quy hoạch đồng bộ giữa công tác chỉnh trang giải tỏa xây dựng mới và phát triển mạng lưới giao thông. Trung tâm hành chính của quận Phú Nhuận tập trung chủ yếu trên trục đường Nguyễn Văn Trỗi, ngoài ra, các trung tâm dịch vụ và thương mại tập trung phát triển theo các tuyến đường chính như: Nguyễn Văn Trỗi, Phan Xích 8 Long, Hoàng Văn Thụ, Phan Đăng Lưu và từ Nguyễn Kiệm đến Phan Đình Phùng. Quận Phú nhuận là nơi tập trung nhiều đền, chùa, miếu, mạo.

hiện tại có 72 chùa được xây dựng từ thế kỷ 19 và là nơi an nghỉ của các công thần triều Nguyễn. Dân cư quận Phú Nhuận là cư dân lâu đời của vùng Bến nghé, trải qua hơn 300 năm xây dựng và phát triển, cư dân quận Phú Nhuận đã không ngừng đổi mới về thành phần, số lượng trình độ kiến thức. Do có vị trí nằm bên bờ kênh lại gần trung tâm thành phố nên cuộc sống của cộng đồng dân cư rất sôi động và là đầu nguồn cung cấp thực phẩm và công nhân trực tiếp cho thành phố. Qua nhiều lần chia tách, sát nhập hiện nay quận Phú nhuận hiện có 15 phường mỗi phường gồm nhiều khu phố, mỗi khu phố phụ trách 400 – 700 hộ dân ( tương đương 1600 – 2800 nhân khẩu) đây không phải cấp hành chính.

Đứng đầu mỗi khu phố là trưởng ban điều hành khu phố ( gọi tắt là trưởng khu phố) có 1 phó ban giúp việc do chủ tịch ủy ban nhân dân phường bổ nhiệm. Dưới khu phố là tổ dân phố ( gồm 40 hộ dân/ 1tổ dân phố) Tổ dân phố có tổ trưởng đứng đầu và 1 đến 2 tổ phó giúp việc, tất cả đều do nhân dân trong tổ bầu chọn. * Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị cơ sở quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh Trong mọi xã hội có giai cấp, quyền lực của chủ thể cầm quyền được thực hiện bằng một hệ thống thiết chế và tổ chức chính trị nhất định. Đó là hệ thống chính trị.

Hệ thống chí trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị trong xã hội bao gồm Nhà nước, các đảng chính trị, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp được liên kết với nhau nhằm tác động mọi mặt vào đời sống xã hội để củng cố, duy trì và phát triển chế độ xã hội đồng thời phù hợp với lợi ích của chủ thể cầm quyền. Trong chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chủ thể thực sự của mọi quyền lực, tự mình tổ chức và quản lý xã hội, quyết định nội 9 dung hoạt động của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa. Ở nước ta, giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chủ thể chân chính của quyền lực. Bởi vậy, hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; Hội nông dân Việt Nam; Hội cựu chiến binh Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp của nhân dân; được thành lập hoạt động trên cơ sở liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức làm nề tảng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện và bảo đảm đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân.

Hệ thống chính trị ở nước ta được tổ chức thành bốn cấp; cấp Trung ương; cấp tỉnh, thành; cấp huyện, quận; cấp xã, phường. Hệ thống chính trị ở nước ta mang bản chất giai cấp công nhân, dân chủ không đối kháng. Các tổ chức trong hệ thống chính trị ở nước ta đều lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, luôn bảo đảm sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc rộng rãi. Hệ thống chính trị ở các phường thuộc quận Phú Nhuận bao gồm: Tổ chức cơ sở đảng , hiện nay đảng bộ cơ sở phường bao gồm đảng ủy phường, chi bộ ở các khu phố.

Chính quyền cơ sở bao gồm hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân (hiện nay quận Phú Nhuận đang thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân nên không có Hội đồng nhân dân quận và phường). Mặt trận Tổ quốc Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội: Hội Liên hiệp phụ nữ, Công Đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Cựu chiến binh… * Chức năng, nhiệm vụ của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. 10 Chức năng: Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh có chức năng: lãnh đạo chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các mục tiêu kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh; tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư; xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở trong sạch vững mạnh. Nghiên cứu, đề xuất với hệ thống chính trị cấp trên về các vấn đề để bổ sung hoàn thiện luật pháp, chính sách, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh.

Nhiệm vụ: Quản lý hành chính theo ranh giới lãnh thổ về các hoạt động của Đảng, Nhà nước và của các ngành chức năng trực thuộc theo nhiệm vụ được Chính phủ phân cấp. Cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chủ trương và nhiệm vụ chính trị của quận phù hợp với điều kiện hoàn cảnh ở phường; Lãnh đạo chỉ đạo các ban, ngành cấp cơ sở, các đoàn thể và toàn dân thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chiến lược xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước. Quản lý trực tiếp và toàn diện các khu phố trên địa bàn và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo về mọi mặt của cấp quận. Tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc chấp hành hiến pháp, pháp luật ở cơ sở.

Tổ chức chỉ đạo công tác thi hành án, công tác kiểm tra, thanh tra , tổ chức tiếp công dân, giải quyết kịp thời những khiếu nại, tố cáo của công dân; quyết định xử lý vi phạm hành chính theo qui định của pháp luật. 11 Xây dựng chính quyền vững mạnh thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước đối với các tổ chức kinh tế; quản lý hành chính; quản lý công tác tổ chức biên chế lao động, tiền lương theo phân cấp của thành phố, quận và Chính phủ. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ chung mỗi tổ chức trong hệ thống chính trị có vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ cụ thể để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của hệ thống chính trị. Đảng bộ phường là một thành viên đồng thời là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị và lãnh đạo mọi mặt đời sống chính trị, xã hội ở phường, có nhiệm vụ; Lãnh đạo hệ thống chính trị tuyên truyền, vận động, tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống cộng đồng dân cư, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh.

Lãnh đạo xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện, quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ kiến thức, năng lực công tác cho cán bộ, đảng viên. Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên trong Đảng bộ chấp hành Điều lệ Đảng.