phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 03 chương, 9 tiết. 12 z Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI PHƢƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TĨNH ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN 1. Vai trò của thanh niên, công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng và quan điểm của Đảng về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng 1. Một số khái niệm Trước hết, về khái niệm“Thanh niên”: theo điều 1, Luật Thanh niên năm 2005: thanh niên là công dân Việt Nam từ 16 tuổi đến 30 tuổi.
Từ góc độ xã hội học, thanh niên được xem là một nhóm xã hội của những người “mới lớn”.TS Phạm Hồng Tung, khi nghiên cứu về lối sống của thanh niên cho rằng: tuổi thanh niên là độ tuổi quá độ từ trẻ con sang người lớn trong cuộc đời mỗi người, đây là một nhóm “động”, không ổn định, nó như một dòng chảy, thường xuyên đón nhận những thành viên mới và chia tay với những người đã trưởng thành, vượt quá phạm vi lứa tuổi của nhóm. Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là một độ tuổi, ở giữa lứa tuổi trẻ em và tuổi trưởng thành. Ở giai đoạn này, sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao, tuy nhiên, các yếu tố tâm lý mới được định hình và ổn định một cách tương đối. Thanh niên có sự khác biệt lớn về nhiều mặt (tuổi, nơi sinh sống, nghề nghiệp…), do đó, các đặc điểm tâm lý của thanh niên rất phong phú, đa dạng, tuy nhiên, chúng có một tính chất chung, đó là tính trẻ.
Tính trẻ được thể hiện ở sự năng động, nhiệt huyết, chấp nhận mạo hiểm, giàu mơ ước và hoài bão lớn, thích cái mới, thích giao lưu, học hỏi và mong muốn có những đóng góp cho xã hội để khẳng định bản thân. Từ những cơ sở trên, có thể định nghĩa: Thanh niên Việt Nam là những người từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi; gồm những người có sức khỏe thể chất đạt đến đỉnh cao; năng động, nhiệt huyết, dám nghĩ, dám làm, thích giao lưu, học hỏi để nâng cao trình độ về mọi mặt, mong muốn được đóng góp cho xã hội để khẳng 13 z định bản thân. Họ là một lực lượng quan trọng của xã hội hiện tại cũng như trong tương lai. Khái niệm “công tác”; “công tác thanh niên”.
Sách tra cứu các cụm từ về tổ chức: “công tác” là công việc của tổ chức, cơ quan, đơn vị (đảng, nhà nước, đoàn thể, đơn vị kinh tế, sự nghiệp…) cùng nhau thực hiện, hoặc giao cho từng thành viên trong tổ chức, cơ quan, đơn vị đó thực hiện. Công tác thanh niên là công việc về thanh niên của tổ chức, cơ quan, đơn vị, (đảng, nhà nước, đoàn thể, đơn vị kinh tế, sự nghiệp…) mà các thành viên trong tổ chức, cơ quan đơn vị đó cùng nhau thực hiện, hoặc giao cho từng thành viên của tổ chức, cơ quan, đơn vị đó thực hiện dưới sự chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của tập thể những người lãnh đạo, quản lý, điều hành tổ chức, cơ quan , đơn vị đó, và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhằm thực hiện thắng lợi những công việc của mình về thanh niên, góp phần vào thành tựu lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng. Khái niệm “Lãnh đạo”. “Lãnh đạo” theo nghĩa chung nhất, được “Đại từ điển tiếng Việt” đưa ra gồm hai nghĩa chính: với tư cách là động từ, “lãnh đạo” là dẫn dắt, tổ chức phong trào theo đúng đường lối cụ thể.
Với tư cách là danh từ, thì “Lãnh đạo” dùng để chỉ các cơ quan lãnh đạo, bao gồm những người có khả năng tổ chức, dẫn dắt phong trào [95, tr. Đảng lãnh đạo công tác thanh niên Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Cách mệnh, "trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy" [60, tr. Từ chỉ dẫn của Người ta thấy rõ, những vấn đề chủ yếu của “sự lãnh đạo” của Đảng, gồm: chủ thể lãnh đạo 14 z (Đảng Cộng sản Vệt Nam), đối tượng lãnh đạo (nhân dân lao động Việt Nam), nội dung lãnh đạo (thực hiện nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam), phương thức lãnh đạo của Đảng (đó là cách thức vận động, liên lạc, tổ chức nhân dân, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới vì thắng lợi của cách mạng).
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nhiều lần bàn và chỉ ra những nội hàm chủ yếu của khái niệm “lãnh đạo”, “lãnh đạo đúng” của Đảng. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”. Người viết: “Lãnh đạo đúng nghĩa là: 1. Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng.
Mà muốn thế thì nhất định phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng. Vì dân chúng chính là người chịu đựng cái kết quả của sự lãnh đạo của ta. Phải tổ chức sự thi hành cho đúng. Mà muốn vậy, không có dân chúng giúp sức thì không xong.
Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải có quần chúng giúp mới được” [62, tr. Như vậy, Đảng lãnh đạo công tác thanh niên là toàn bộ hoạt động của Đảng đề ra các chủ trương, nghị quyết về công tác thanh niên cụ thể hoá và tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết đó; tổ chức kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động đó, nhằm xây dựng và phát huy mạnh mẽ vai trò của thanh niên nước ta trong sự nghiệp đỏi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tiến đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Công tác thanh niên là công việc của Đảng, của tất cả các tổ chức hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; Đảng lãnh đạo và trực tiếp tiến hành công tác thanh niên, đồng thời lãnh đạo các tổ chức trong xã hội, nhất là các tổ chức trong hệ thống chính trị tiến hành công tác thanh niên. Khái niệm: Phương thức lãnh đạo của Đảng.
Theo “Đại từ điển tiếng Việt” do Nguyễn Như Ý chủ biên, cho rằng: “phương thức” là phương pháp và hình thức tiến hành; “phương pháp” là cách thức tiến hành để có hiệu quả cao [95, tr. 15 z Như vậy, "phương thức" là hình thức và phương pháp, hay cách thức tiến hành công việc để có hiệu quả cao. "Phương thức" tiến hành công việc đúng đắn, phù hợp với công việc sẽ đem lại hiệu quả cao; ngược lại, phương thức tiến hành công việc không đúng đắn, phù hợp sẽ đem lại hiệu quả thấp, thậm chí không đạt hiệu quả. Vì vậy, vấn đề rất quan trọng phải quan tâm là lựa chọn cho được phương thức tiến hành công việc phù hợp với công việc.
Để đạt được điều đó, phải xuất phát từ công việc, trên cơ sở công việc để lựa chọn phương thức tiến hành công vịêc đó. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất khó khăn, phức tạp. Phương thức lãnh đạo của Đảng được các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu lý luận, các nhà hoạt động thực tiễn quan tâm nghiên cứu, ngày càng được làm sáng tỏ, nhất là trong quá trình thực hiện đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện từ Đại hội Đảng lần thứ VII đến nay. Có thể khái quát: phương thức lãnh đạo của Đảng là các hình thức, phương pháp mà Đảng sử dụng để tác động vào đối tượng lãnh đạo nhằm thực hiện tốt đường lối, chủ trương, nghị quyết … của Đảng trong các giai đoạn lịch sử nhất định.
Như vậy, khái niệm “phương thức lãnh đạo” có nội dung rất rộng, chỉ toàn bộ phương pháp chung và các phương pháp cụ thể của toàn bộ quá trình lãnh đạo và cầm quyền của Đảng - bắt đầu từ khâu xây dựng đường lối, chính sách cho đến khi đường lối, chính sách đó đến được với quần chúng nhân dân và trở thành hiện thực với những chỉ số hiệu quả cụ thể. Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng Các nhà sáng lập CNXH khoa học đã sớm nhận thấy vai trò và khả năng của thanh niên, đó là lực lượng xã hội hùng mạnh, có khả năng cách mạng to lớn và luôn hướng tới lý tưởng tiến bộ của thời đại. Theo đó các đảng của giai cấp công nhân cần giáo dục thanh niên, tập hợp họ trong tổ chức của những người cộng sản trẻ tuổi, chuẩn bị lực lượng làm nguồn sinh lực cho các Đảng Cộng sản. 16 z Khi bàn về thanh niên, C.Mác chỉ rõ: "Những công nhân tiên tiến ý thức một cách đầy đủ rằng, tương lai của giai cấp họ, qua đó cũng là tương lai của cả loài người phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệm vụ giáo dục thế hệ công dân trẻ'' [55, tr.Mác cũng đã đề ra nhiệm vụ cho các Đảng Cộng sản, phải lãnh đạo việc phát triển, hình thành thế giới quan khoa học cho thanh niên, coi đó là công việc thiết thực để xây dựng Đảng, bởi lẽ theo ông: "Đảng của chúng ta là đảng của tương lai, mà tương lai lại thuộc về thanh niên.
Chúng ta còn là đảng của những người đổi mới, vì sự đổi mới mà thanh niên luôn ham thích. Chúng ta là đảng của cuộc đấu tranh hy sinh, xả thân chống lại những gì mục nát, mà thanh niên bao giờ cũng đi đầu trong cuộc đấu tranh hy sinh, xả thân ấy" [55, tr. Thống nhất với những tư tưởng của Mác về vai trò của thanh niên trong xây dựng Đảng của giai cấp công nhân, Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, điều đó đòi hỏi phải tổ chức họ lại, "Họ là đạo quân xung kích của giai cấp vô sản quốc tế và đội hậu bị của Đảng” [545 tr. Khái niệm “hậu bị” được đưa ra trong ý nghĩa, là thanh niên phải được tổ chức lại thành đội xung kích cho Bộ tham mưu của giai cấp vô sản, đồng thời khi tổ chức lại, được giáo dục cộng sản chủ nghĩa, họ là lực lượng hậu bị, tức là nguồn lực bổ sung cho Đảng, là lớp sau của Đảng.
Phát triển tư tưởng của C. Mác và Ăngghen về vai trò của thanh niên và tổ chức Đoàn đối với việc xây dựng Đảng, Lênin cho rằng, thanh niên là sinh lực chiến đấu của Đảng.