Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN ĐỔI MỚI HỌC THỰC HÀNH CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO CHÍNH TRỊ VIÊN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ 1. Học thực hành và những vấn đề cơ bản đổi mới học thực hành công tác đảng, công tác chính trị của học viên đào tạo chính trị viên ở Trường Sĩ quan Chính trị 1. Học thực hành công tác đảng, công tác chính trị của học viên đào tạo chính trị viên ở Trường Sĩ quan Chính trị * Học viên đào tạo chính trị viên ở Trường Sĩ quan Chính trị Quan niệm học viên đào tạo CTV Trường SQCT là trung tâm đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội cho toàn quân, từ khi thành lập đến nay Nhà trường đã đào tạo được hàng vạn cán bộ chính trị có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ xây dựng, chiến đấu của quân đội. Trước sự phát triển mới của cơ chế Đảng lãnh đạo Quân đội theo Nghị quyết 51 của BCT, Nghị quyết 513 của ĐUQSTW, Nhà trường đã chuyển đổi mô hình, mục tiêu, yêu cầu đào tạo từ phó chỉ huy về chính trị sang đào tạo CTV, đây là bước phát triển mới trong sự nghiệp đào tạo CTV của Nhà trường.
Hiện nay, Trường SQCT đào tạo nhiều đối tượng với hình thức, thời gian khác nhau: đào tạo CTV từ học sinh phổ thông, quân nhân, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh quân sự; con em dân tộc thiểu số được cử tuyển; chuyển loại cán bộ chính trị từ trung đội trưởng - quân nhân chuyên nghiệp; văn bằng 2 đã tốt nghiệp đại học ở các trường trong và ngoài quân đội. Sau thời gian đào tạo theo nội dung, chương trình qui định có đủ phẩm chất và năng lực hoàn thành được nhiệm vụ, chức trách ban đầu là CTV- bí thư chi bộ đại đội và có khả năng phát triển lên CTV tiểu đoàn và tương đương. 14 Như vậy, có thể quan niệm: Học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT là những học sinh phổ thông, hạ sĩ quan, trung đội trưởng - quân nhân chuyên nghiệp, nhân viên chuyên môn kỹ thuật, sinh viên và sĩ quan đã tốt nghiệp đại học có đủ tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức, văn hoá, sức khoẻ; đã trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh quân sự hoặc cử tuyển; được đào tạo theo mô hình, mục tiêu của Trường SQCT để trở thành người CTV- bí thư chi bộ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ của học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT Mục tiêu đào tạo CTV ở Trường SQCT: Đào tạo CTV có trình độ đại học và cao đẳng; có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có ý thức phục vụ Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân, trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam; có kiến thức cơ bản, toàn diện, chuyên sâu về ngành xây dựng Đảng, xây dựng quân đội về chính trị; có năng lực chuyên môn nghiệp vụ CTĐ, CTCT trong quân đội và có sức khoẻ để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao [32, tr.
Nhiệm vụ của học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT: Xây dựng động cơ học tập đúng đắn, nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực học tập, rèn luyện, nghiên cứu khoa học, thực hiện đầy đủ chương trình, kế hoạch giáo dục, đào tạo của Nhà trường, không ngừng cải tiến phương pháp học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp. Thường xuyên tu dưỡng rèn luyện về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống phát triển và hoàn thiện nhân cách của quân nhân cách mạng, phong cách lãnh đạo, năng lực chỉ huy theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, Điều lệnh, điều lệ, qui chế, qui định của quân đội và Nhà trường. Nêu cao tinh thần chủ động, tích cực, độc lập, sáng tạo trong học tập, rèn luyện; có ý thức tổ chức kỷ luật tự giác, nghiêm minh, đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, đoàn kết quân dân.
Thẳng thắn đấu tranh tự phê bình và phê bình. Khắc phục khó khăn, chống mọi biểu hiện của tư tưởng trung bình chủ nghĩa, cơ hội, giáo điều và các tư tưởng lệch lạc khác. Xây dựng nếp sống có văn hoá, trung thực, giản dị, khiêm tốn; tích cực xây dựng và phát huy truyền thống của Nhà trường. Bảo vệ, sử dụng an toàn, 15 tiết kiệm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học của Nhà trường [32, tr.
Đặc điểm học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT hiện nay Một là, học viên đào tạo CTV được tuyển chọn rất chặt chẽ, kỹ lưỡng theo đúng quy định của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Quốc phòng Đây là đặc điểm tạo thuận lợi cơ bản cho đổi mới học thực hành CTĐ, CTCT của học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT, học viên phải trải qua các khâu các bước tuyển chọn chặt chẽ có đủ các tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức, văn hoá, sức khoẻ đáp ứng yêu cầu học tập, rèn luyện trở thành sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân đội. Đó là, cơ sở xã hội và nền tảng sinh học, trí tuệ, tố chất bảo đảm cho sự hình thành, phát triển vững chắc nhân cách người CTV, trong đó có năng lực thực hành CTĐ, CTCT Hai là, học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT được tuyển chọn từ những nguồn khác nhau. Học viên đào tạo CTV được tuyển chọn từ nhiều nguồn khác nhau, đối tượng là thi tuyển sinh quân sự; đối tượng cử tuyển là con em dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa; đối tượng đào tạo từ cán bộ trung đội đã được đào tạo tại các Trường quân sự quân khu, quân đoàn chuyển loại thành cán bộ chính trị trình độ cử nhân, cao đẳng; đối tượng đào tạo chuyển loại chính trị từ chuyên môn kỹ thuật; đối tượng đào tạo từ những sinh viên, sĩ quan đã tốt nghiệp các trường đại học. Mỗi đối tượng đào tạo cụ thể đều có những thuận lợi, khó khăn riêng đặt ra đối với đổi mới học thực hành CTĐ, CTCT.
Ba là, hầu hết học viên đào tạo CTV tuổi đời còn trẻ, trình độ nhận thức không đồng đều, chưa có nhiều kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng hoạt động chính trị - xã hội, nhất là kiến thức và kinh nghiệm hoạt động quân sự, hoạt động CTĐ, CTCT. Thực tế học viên đào tạo CTV ở Trường SQCT được tuyển chọn từ nhiều nguồn đối tượng khác nhau. Do vậy, tuổi đời, tuổi quân cũng khác nhau, đối tượng tuyển sinh quân sự và đối tượng cử tuyển phổ biến từ 18 - 23; đối tượng chuyên môn kỹ thuật, văn bằng 2, trung đội trưởng - quân nhân chuyên nghiệp 16 trung bình từ 24 - 29. Đây là lứa tuổi nhanh nhạy, dễ thích ứng, là những thuận lợi rất cơ bản cho học thực hành CTĐ, CTCT; song có khó khăn là sự chênh lệnh khá lớn về tuổi, sự trải nghiệm thực tiễn, trình độ nhận thức, trình độ giác ngộ, khả năng tiếp thu tri thức của người học không đồng đều.
Số học viên qua tuyển sinh quân sự chưa có thời gian trải nghiệm thực tiễn CTĐ, CTCT và hoạt động quân sự, thiếu kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ huy, chưa qua các cương vị tiểu đội, trung đội. Số học viên chuyên môn kỹ thuật, trung đội trưởng - quân nhân chuyên nghiệp tuy đã được tích luỹ kinh nghiệm chỉ huy, quản lý cấp tiểu đội, trung đội và tương đương nhưng chưa có kinh nghiệm tiến hành CTĐ, CTCT. Số học viên văn bằng 2 tuyển chọn từ sinh viên tốt nghiệp đại học ngoài quân đội tuy có kiến thức khá toàn diện nhưng chưa được rèn luyện trong môi trường hoạt động quân sự, chưa có kinh nghiệm hoạt động CTĐ, CTCT. Những đặc điểm này đòi hỏi đổi mới học thực hành cần phải tính đến từng đối tượng để lựa chọn nội dung và phương pháp học cụ thể cho thích hợp.
Bốn là, học viên đào tạo CTV được học tập, rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự, được tổ chức và quản lý chặt chẽ, với sự giúp đỡ, hướng dẫn trực tiếp của đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý có kiến thức và kinh nghiệm hoạt động CTĐ, CTCT. Trong quá trình học tập, rèn luyện ở Trường SQCT, học viên được biên chế thành các đại đội, lớp, trực thuộc các tiểu đoàn, hệ. Đây là những đơn vị khung quản lý học viên, có hệ thống tổ chức đảng, tổ chức chính quyền, đoàn thể hoàn chỉnh, với đội ngũ cán bộ quản lý học viên có nhiều kiến thức, kinh nghiệm tổ chức quản lý, giáo dục và rèn luyện học viên về tiến hành CTĐ, CTCT. Nhiệm vụ lãnh đạo của các cấp uỷ đảng tương đối thuần nhất, các cấp uỷ đảng có nhiều kinh nghiệm trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo.
Đội ngũ cán bộ đại đội, lớp, tiểu đoàn, hệ được lựa chọn và bố trí đủ, có phẩm chất, năng lực, không chỉ làm nhiệm vụ quản lý mà còn là “người thầy thứ hai” giúp đỡ, hướng dẫn học viên học tập, rèn luyện, nhất là kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng hoạt động CTĐ, CTCT. Đồng thời, Nhà trường đã xây dựng được đội ngũ giảng viên có bản lĩnh, kiến thức, kinh nghiệm, say mê 17 nghề nghiệp giảng dạy. Đây là điều kiện rất thuận lợi cho học viên tiếp thu kiến thức, kinh nghiệm, rèn luyện tay nghề CTĐ, CTCT. Những đặc điểm trên đây vừa tạo ra những điều kiện thuận lợi, vừa đặt ra không ít khó khăn, thách thức cho nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của Trường SQCT, trong đó, đổi mới học thực hành CTĐ, CTCT của học viên đào tạo CTV phải nghiên cứu, nắm vững các đặc điểm trên, có biện pháp phát huy những điều kiện thuận lợi, khắc phục những khó khăn của nó.
* Quan niệm về học thực hành CTĐ, CTCT Thực hành là phạm trù chỉ "làm để áp dụng lí thuyết vào thực tế" [16, tr. 1615]; Là hình thức vận dụng đưa kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo được học tập, rèn luyện trong nhà trường vào cuộc sống, vào thực tiễn nghề nghiệp. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Lý luận phải đem ra thực hành. Thực hành phải nhằm theo lý luận.
Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn), thực hành cũng như cái đích để bắn" [24, tr.