Chương 1:Tổng quan về các điều kiện thực hiện lạm phát mục tiêu; Chương 2: Phân tích các điều kiện thực hiện lạm phát mục tiêu tại Việt Nam – Mô hình Vecto tự hồi quy (VAR); Chương 3: Giải pháp và lộ trình thực hiện lạm phát mục tiêu tại Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -6- CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN LẠM PHÁT MỤC TIÊU 1.1 CHÍNH SÁCH TIỆN TỆ: 1.1 ĐỊNH NGHĨA: Chính sách tiền tệ là một chính sách vĩ mô do NHTW khởi thảo và thực thi thông qua các công cụ, biện pháp của mình nhằm đạt các mục tiêu: ổn định gía trị đồng tiền, tạo công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế.2 MỤC TIÊU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ: Ổn định tiền tệ, ổn định gía cả, ổn định tỷ gía hối đoái: Thực chất của mục tiêu này là kiểm soát lạm phát để bảo vệ gía đối nội và đối ngoại của đồng tiền quốc gia. Đây là mục tiêu hàng đầu của chính sách tiền tệ. Ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế: Đây là mục tiêu cơ bản và tất yếu của chính sách tiền tệ.
Muốn ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế cần phải khuyến khích mở rộng đầu tư bằng cách khai thác các nguồn vốn tiềm năng trong nước và ngoài nước. Tạo công ăn việc làm cho người lao động, ổn định trật tự xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng của quốc gia.3 CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ: Khi Chính phủ muốn thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt thì NHTW sẽ tăng lãi suất, hạn chế tăng trưởng tín dụng, thực hiện phát hành trái phiếu thông qua nghiệp vụ thị trường mở để thu hút tiền từ lưu thông, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Khi Chính phủ muốn thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng thì NHTW sẽ giảm lãi suất, kích thích tiêu dùng thông qua tăng trưởng tín dụng, mua trái phiếu từ nghiệp vụ thị trường mở để đưa tiền ra lưu thông, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 LẠM PHÁT MỤC TIÊU : 1.1 ĐỊNH NGHĨA : Lạm phát là sự gia tăng liên tục và kéo dài của mức gía chung.
Hoặc lạm phát là sự gía tăng của mức gía chung trong một khoảng thời gian nào đó. Nếu lạm phát xảy ra một lần, đơn lẻ thì không là căn bệnh đáng quan tâm. Chỉ khi lạm phát kéo dài và trở thành chu trình dai dẳng thì khi đó mới thật sự nguy hiểm đến kinh tế của một quốc gia. Lạm phát mục tiêu là cơ chế điều hành chính sách tiền tệ dựa trên nền tảng sử dụng việc dự báo lạm phát làm chỉ số mục tiêu trung gian.
Ngân hàng Trung ương sẽ dự báo xu hướng lạm phát năm tới để đưa chỉ số lạm phát mục tiêu (định hướng bằng một chỉ số hoặc một khoảng biên độ) cho năm kế hoạch mà không có trách nhiệm thực hiện bất cứ chỉ tiêu nào khác. Trong giới hạn của mình, Ngân hàng Trung ương có thể linh hoạt lựa chọn và sử dụng các công cụ để đạt một mục tiêu duy nhất - đó là chỉ số lạm phát mục tiêu.2 ƢU ĐIỂM – NHƢỢC ĐIỀM CỦA LẠM PHÁT MỤC TIÊU: 1.1 ƢU ĐIỂM: Ngân hàng Trung ƣơng có thể tập trung điều hành CSTT trong nƣớc và phản ứng với các cú sốc tác động lên nền kinh tế. Cơ chế này có thể hoạt động tốt mà không cần phải có mối quan hệ ổn định giữa cung tiền và lạm phát. Công chúng và thị trường có thể hiểu rõ hơn mục tiêu mà NHTW theo đuổi, do đó tính minh bạch và trách nhiệm giải trình sẽ tăng (Mishkin, 2000).
Việc điều hành chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu cùng với một cơ chế tỷ giá thả nổi làm cho các thành viên tham gia vào nền kinh tế sẽ nhận thức rõ hơn về rủi ro hai chiều trên thị trƣờng ngoại hối và LPMT. Bởi vậy sẽ dẫn tới việc sử dụng và phát triển các công cụ tự phòng ngừa và tạo ra các động lực cho việc giảm các sai lệch về ngoại tệ trên bảng tổng kết tài sản. Thị trường ngoại hối phát triển hơn cũng sẽ giúp các nền kinh tế mới nổi áp dụng lạm phát mục tiêu giải quyết các vấn đề tỷ giá (Charles Freedman và Inci Otker-Robe,2009). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -8- Khả năng đối phó với các cuộc khủng hoảng cũng nhƣ tránh đƣợc rủi ro thiểu phát của các quốc gia áp dụng LPMT tốt hơn các quốc gia không áp dụng LPMT.
Với cơ chế tỷ giá hối đoái linh hoạt, các nước thực hiện LPMT cũng chứng kiến sự giảm giá thực mạnh mà không dẫn đến những rủi ro lớn hơn của thị trường. Theo đó, có bằng chứng cho thấy các nước thực hiện LPMT làm tốt hơn về khía cạnh tỷ lệ thất nghiệp và các quốc gia phát triển thực hiện LPMT có sản xuất công nghiệp tương đối tốt. Với tỷ lệ tăng trưởng GDP, các nước phát triển thực hiện LPMT có tỷ lệ tăng trưởng GDP cao hơn các nước không thực hiện LPMT, nhưng không có sự khác biệt như thế đối với các nước mới nổi (Filho, 2010) Tỷ lệ lạm phát giảm hơn so với những nƣớc thực hiện cơ chế tiền tệ khác. Dưới cơ chế lạm phát mục tiêu, kỳ vọng lạm phát dài hạn thấp hơn và ổn định hơn so với cơ chế khác.
Điều quan trọng là không có bằng chứng cho thấy những nước thực hiện LPMT đạt được mục tiêu lạm phát phải đánh đổi với độ ổn định trong sản lượng thực (IMF, 2005).2 NHƢỢC ĐIỂM: Khuôn khổ LPMT quá khắt khe, chỉ tập trung vào một mục tiêu và có thể làm tăng tính bất ổn của nền kinh tế qua việc không hướng đến mục tiêu tăng trưởng và việc làm, dẫn đến sự trì tệ, sản xuất đình đốn, thất nghiệp gia tăng, ảnh hưởng đến trật tự và an toàn xã hội. Khuôn khổ LPMT càng làm cho trách nhiệm giải trình kém đi vì lạm phát rất khó kiểm soát và độ trễ chính sách dài. Nếu NHTW không đạt được tỷ lệ lạm phát như kế hoạch đề ra thì có thể làm suy giảm lòng tin của công chúng đối với trách nhiệm của NHTW. Trách nhiệm giải trình phải được đi kèm với sự độc lập cao của NHTW thì chính sách LPMT mới hiệu quả được.
Khuôn khổ LPMT không giúp loại bỏ đƣợc tính lấn át của chính sách tài khóa. Một sự thống trị tài khóa, áp chế tài chính mạnh thì rõ ràng là mục tiêu lạm phát không thể đạt được. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -9- Khuôn khổ LPMT đòi hỏi tính linh hoạt trong tỷ giá hối đoái, thế nhƣng tỷ giá hối đoái linh hoạt có thể làm tăng tính bất ổn tài chính. Tỷ gía hối đoái linh hoạt là một trong những điều kiện để thực hiện LPMT nhưng sự biến động tỷ gía có thể biến động vượt ra ngoài sự kiểm soát của NHTW và khi đó thì hoạt động kinh tế sẽ biến động phức tạp.
Điều kiện này còn phải tùy thuộc khả năng quản lý của từng quốc gia.3 CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN LẠM PHÁT MỤC TIÊU : 1.1 THỊ TRƢỜNG TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN: Thông qua thị trường tài chính, chính phủ có thể sử dụng và điều tiết lãi suất để thực hiện mục tiêu của mình nhằm ổn định gía cả. Một thị trường tài chính kém phát triền khó có thể chuyển tải chính xác các quyết định chính sách của NHNN tới thị trường và ngược lại, NHTW cũng khó có thể nhận được các yêu cầu của thị trường để có thể quyết định điều hành CSTT nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Một hệ thống tài chính hiệu quả và an toàn sẽ là điều kiện cần thiết cho sự thành công của cơ chế LPMT. Nếu hệ thống ngân hàng mà yếu kém thì sẽ rất nguy hiểm bởi vì ngay khi hệ thống ngân hàng ở trạng thái yếu kém, NHTW sẽ không thể nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát ở mức mục tiêu bởi vì nếu làm như vậy thì sẽ dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống tài chính.
Điều này không những có thể trực tiếp gây ra sự sụp đổ của cơ chế LPMT, mà còn có thể dẫn đến sự sụp đổ của đồng bản tệ và do vậy sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc kiểm soát lạm phát. Khi thị trường nhận ra sự yếu kém của hệ thống ngân hàng, luồng vốn sẽ chảy từ trong nước ra bên ngoài (hiện tượng rút vốn bất ngờ) gây ra tình trạng đồng bản tệ bị mất giá, dẫn đến áp lực đẩy lạm phát lên cao. Hơn nữa, do đồng bản tệ bị phá giá và dường như hiện tượng này thường đi kèm với sự ra tăng của tổng phương tiện thanh toán, nên gánh nặng của các khoản nợ định giá bằng ngoại tệ của các doanh nghiệp trong nước tăng lên. Trong khi đó, tài sản Có của các doanh nghiệp được định giá bằng đồng bản tệ và có tốc độ gia tăng giá trị thấp hơn nhiều so với sự gia tăng của gánh nặng về nợ, dẫn đến giá trị tài sản ròng của doanh nghiệp giảm xuống.2 ỔN ĐỊNH GIÁ CẢ LÀ ĐIỀU KIỆN QUAN TRỌNG NHẤT: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - 10 - Khi giá cả được giữ ở mức ổn định thì nó có thể giúp hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực của cả lạm phát lẫn thiểu phát, và bản thân ổn định giá cả cũng mang trong mình những ích lợi riêng.
Ồn định giá cả hướng dẫn các nguồn lực tìm đến với khu vực mang lại lợi nhuận tốt, và nhờ đó tăng tiềm năng sản xuất của nền kinh tế. Nếu tất cả các nhà đầu tư đều tin tưởng rằng mức giá cả là ổn định trong tương lai, họ sẽ không yêu cầu có “mức phí bù lạm phát” để bù đắp cho sự trượt giá của đồng tiền và rủi ro khi nắm giữ các tài sản tài chính dài hạn. Bằng cách loại trừ phần chi phí bù đắp này ra khỏi lãi suất thực tế, thị trường vốn sẽ hoạt động có hiệu quả hơn và khuyến khích được nhiều đầu tư.Việc giá cả ổn định cũng sẽ khiến các công ty và cá nhân không cần thiết phải rút bớt các vốn của mình ra khỏi khu vực sản xuất nhằm tự phòng tránh các rủi ro do lạm phát hoặc thiểu phát. Ổn định giá cả phải là mục tiêu cơ bản của CSTT trong dài hạn, là cơ sở để một quốc gia có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững và tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên.Theo kinh nghiệm của các nước áp dụng LPMT thì trước khi áp dụng cơ chế LPMT thì giá cả hay lạm phát phải được kiểm soát và ổn định trước đó một thời gian tương đối dài.