Luận văn thạc sĩ ueh điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tại tổ chức bảo hiểm tiền gửi việt nam div

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tại tổ chức bảo hiểm tiền gửi việt nam div, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Chu Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: TS. Lại Tiến Dĩnh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Điều Chỉnh Hạn Mức Chi Trả Bảo Hiểm Tiền Gửi Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HẠN MỨC CHI TRẢ BẢO HIỂM TIỀN GỬI
• 1.1. Tổng quan về BHTG và vai trò BHTG đối với nền kinh tế
• 1.2. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển BHTG
• 1.3. Một số khái niệm liên quan đến hoạt động BHTG
• 1.4. Bản chất và vai trò của BHTG
• 1.5. Tổng quan về tổ chức BHTG
• 1.6. Hạn mức chi trả BHTG
• 1.7. Hoạt động BHTG ở một số quốc gia và bài học kinh nghiệm về hạn mức chi trả BHTG
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HẠN MỨC CHI TRẢ BẢO HIỂM TIỀN GỬI VIỆT NAM CỦA TỔ CHỨC BHTG VIỆT NAM – DIV
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về BHTGVN – DIV
• 2.2. Thực trạng hoạt động và tình hình áp dụng hạn mức chi trả BHTG của DIV
• 2.3. Đánh giá kết quả hoạt động và tình hình áp dụng hạn mức chi trả BHTG tại DIV
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐIỀU CHỈNH HẠN MỨC CHI TRẢ BẢO HIỂM TIỀN GỬI TẠI TỔ CHỨC BẢO HIỂM TIỀN GỬI VIỆT NAM – DIV
• 3.1. Chiến lược phát triển BHTG Việt Nam – DIV trong giai đoạn 2010 – 2020
• 3.2. Giải pháp đối với DIV
• 3.3. Kiến nghị đối với Quốc hội, Chính phủ nhằm phát triển hoạt động DIV
• 3.4. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.5. Một số kiến nghị với tổ chức tham gia BHTG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi

Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam đã được quy định từ năm 2005 và hiện vẫn giữ nguyên mức 50 triệu đồng cho mỗi người gửi tiền. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về tính phù hợp của hạn mức này trong bối cảnh kinh tế hiện tại. Việc điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người gửi tiền mà còn tác động đến sự ổn định của hệ thống tài chính ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm tiền gửi

Bảo hiểm tiền gửi là một công cụ quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền. Nó đảm bảo rằng người gửi tiền sẽ nhận lại được một phần hoặc toàn bộ số tiền gửi của mình trong trường hợp ngân hàng gặp khó khăn tài chính.

1.2. Lịch sử hình thành bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam

Bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam được thành lập vào năm 2000, nhằm bảo vệ người gửi tiền và đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, hạn mức chi trả hiện tại đã không thay đổi trong nhiều năm qua.

II. Vấn đề và thách thức trong việc điều chỉnh hạn mức chi trả

Việc giữ nguyên hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi trong bối cảnh lạm phát và sự gia tăng chi phí sinh hoạt đã tạo ra nhiều thách thức. Người gửi tiền có thể cảm thấy không được bảo vệ đầy đủ, dẫn đến sự thiếu niềm tin vào hệ thống ngân hàng.

2.1. Tác động của lạm phát đến hạn mức chi trả

Lạm phát gia tăng làm giảm giá trị thực của hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi. Điều này có thể khiến người gửi tiền cảm thấy không an tâm khi gửi tiền tại ngân hàng.

2.2. Sự thay đổi trong nhu cầu của người gửi tiền

Nhu cầu của người gửi tiền đã thay đổi theo thời gian. Hạn mức chi trả hiện tại có thể không còn phù hợp với thực tế kinh tế và nhu cầu bảo vệ tài sản của người dân.

III. Phương pháp điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi

Để điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi, cần có các phương pháp và chiến lược cụ thể. Việc này không chỉ cần sự đồng thuận từ các cơ quan chức năng mà còn cần sự tham gia của các tổ chức tài chính.

3.1. Nghiên cứu và phân tích thực trạng

Cần tiến hành nghiên cứu và phân tích thực trạng hoạt động của bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam để đưa ra các đề xuất điều chỉnh hợp lý.

3.2. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế

Học hỏi từ các quốc gia khác có hệ thống bảo hiểm tiền gửi phát triển có thể giúp Việt Nam điều chỉnh hạn mức chi trả một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi cần được thực hiện dựa trên các nghiên cứu thực tiễn và kết quả từ các cuộc khảo sát. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các quyết định đưa ra là hợp lý và có lợi cho người gửi tiền.

4.1. Kết quả từ các cuộc khảo sát người gửi tiền

Các cuộc khảo sát cho thấy người gửi tiền mong muốn có một hạn mức chi trả cao hơn để bảo vệ tài sản của họ tốt hơn trong bối cảnh kinh tế hiện tại.

4.2. Đánh giá tác động của việc điều chỉnh

Cần đánh giá tác động của việc điều chỉnh hạn mức chi trả đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng và niềm tin của người gửi tiền.

V. Kết luận và tương lai của bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam

Việc điều chỉnh hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Tương lai của bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh tế.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các định hướng phát triển rõ ràng cho hệ thống bảo hiểm tiền gửi, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người gửi tiền.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực bảo hiểm tiền gửi sẽ giúp Việt Nam nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ người gửi tiền tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống tài chính và ngân hàng giữ vai trò huyết mạch đối với nền kinh tế quốc dân, song luôn tiềm ẩn rủi ro mang tính dây chuyền cao. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008 – 2009 khiến hơn 330 ngân hàng tại Mỹ đóng cửa và buộc hơn 48 quốc gia phải thay đổi chính sách bảo vệ tiền gửi đã đặt ra yêu cầu cấp bách về an toàn hệ thống. Tại Việt Nam, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (DIV) được thành lập theo Quyết định số 218/1999/QĐ-TTg và đi vào hoạt động từ tháng 7/2000, hiện thực hiện bảo hiểm cho hơn 1.300 tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi. Tuy nhiên, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi quy định ở mức 50 triệu đồng theo Nghị định số 109/2005/NĐ-CP đã duy trì suốt giai đoạn 2005 – 2012 mà không có sự điều chỉnh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự bất cập của hạn mức chi trả 50 triệu đồng khi thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2012 đã đạt khoảng 1.800 USD (tương đương 37 triệu đồng). Tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người sụt giảm mạnh từ 5,5 lần năm 2005 xuống chỉ còn khoảng 1,35 lần năm 2012, khiến chính sách bảo hiểm tiền gửi giảm dần hiệu lực bảo vệ người gửi tiền. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng áp dụng hạn mức chi trả của DIV giai đoạn 2008 – 2012, đối chiếu với Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012 (có hiệu lực từ năm 2013) và kinh nghiệm quốc tế, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp điều chỉnh hạn mức chi trả giai đoạn 2013 – 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc bảo vệ hơn 80% người gửi tiền nhỏ lẻ, củng cố niềm tin công chúng, ngăn chặn nguy cơ rút tiền hàng loạt và duy trì sự ổn định cho toàn bộ hệ thống tín dụng quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết mạng an toàn tài chính quốc gia (Financial Safety Net) bao gồm 4 cấu phần: chức năng người cho vay cuối cùng của Ngân hàng Trung ương, hệ thống giám sát an toàn vi mô - vĩ mô, cơ chế xử lý đổ vỡ tổ chức tín dụng, và chính sách bảo hiểm tiền gửi. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết rủi ro đạo đức (Moral Hazard) và kỷ cương thị trường (Market Discipline) để giải quyết bài toán cân bằng lợi ích: hạn mức chi trả phải đủ cao để ngăn ngừa tâm lý hoảng loạn rút tiền hàng loạt, nhưng phải đủ thấp để người gửi tiền lớn và ban điều hành ngân hàng không chủ quan trước các hành vi kinh doanh mạo hiểm.

Luận văn tích hợp khung đánh giá của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi Quốc tế (IADI), phân loại 3 mô hình hoạt động: Mô hình chuyên chi trả (Pay-box), Mô hình chi trả với quyền hạn mở rộng (Pay-box with extended powers), và Mô hình giảm thiểu rủi ro (Risk minimizer). Các khái niệm then chốt được phân tích gồm: hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi, tỷ lệ thu phí rủi ro (dao động 0,03% đến 0,24%), ngân hàng cầu nối (Bridge Bank), và tỷ lệ bao phủ tiền gửi mục tiêu (bảo vệ toàn bộ trên 80% số người gửi tiền và 20% đến 40% tổng số dư tiền gửi).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ hơn 1.300 tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam trong giai đoạn 5 năm từ 2008 đến 2012. Cỡ mẫu bao quát 100% các ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và hơn 1.100 quỹ tín dụng nhân dân cơ sở. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho dữ liệu trong nước nhằm đảm bảo tính bao quát toàn ngành, kết hợp với phương pháp chọn mẫu điển hình quốc tế tại 3 quốc gia đại diện: Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi Liên bang Mỹ (FDIC), Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi Malaysia (MDIC), và Quỹ Bảo hiểm tiền gửi ngân hàng tư nhân Đức (DISPGB).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phân tích so sánh định lượng là nhằm đo lường chính xác các chỉ tiêu tài chính vĩ mô như tỷ lệ Hạn mức/GDP bình quân đầu người, tốc độ tăng trưởng tiền gửi và năng lực tích lũy quỹ của DIV. Đồng thời, phương pháp phân tích định tính quy phạm pháp luật giúp đánh giá tính tương thích giữa Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012 với các chuẩn mực quốc tế IADI. Timeline nghiên cứu tập trung xử lý dữ liệu giai đoạn 2008 – 2012 và đề xuất định hướng chiến lược đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi 50 triệu đồng đã bị suy giảm giá trị kinh tế thực tế nghiêm trọng. Tỷ lệ hạn mức chi trả so với GDP bình quân đầu người giảm từ 5,5 lần năm 2005 xuống 1,35 lần năm 2012, thấp hơn rất nhiều so với thông lệ quốc tế khuyến nghị từ 2,5 đến 5,0 lần.

Thứ hai, tỷ lệ bao phủ an toàn cho người gửi tiền suy giảm rõ rệt. Nếu như năm 2005 hạn mức 50 triệu đồng bảo vệ trọn vẹn khoảng 80% số lượng người gửi tiền, thì đến năm 2012, do quy mô tiền gửi bình quân tăng trưởng trên 20% mỗi năm, tỷ lệ người gửi tiền có số dư trên 50 triệu đồng gia tăng đáng kể, dẫn đến việc đa số giá trị tiền gửi của tầng lớp dân cư không còn được bảo vệ đầy đủ.

Thứ ba, cơ chế thu phí bảo hiểm tiền gửi của DIV bộc lộ nhiều hạn chế. DIV áp dụng mức phí đồng nhất 0,15%/năm trên tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm, trong khi các tổ chức tiên tiến như MDIC (Malaysia) áp dụng hệ thống phân loại rủi ro 4 cấp với mức phí từ 0,03% đến 0,24%. Nguồn vốn tích lũy của DIV giai đoạn 2008 – 2012 tăng trưởng ổn định nhưng chưa đủ năng lực tài chính độc lập để xử lý sự cố tại các ngân hàng quy mô trung bình lớn nếu không có sự hỗ trợ khẩn cấp từ ngân sách nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của sự bất cập xuất phát từ áp lực lạm phát cao trong giai đoạn 2008 – 2011 cùng với sự phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính, trong khi cơ chế điều chỉnh hạn mức theo Luật và Nghị định thiếu tính linh hoạt định kỳ. Diễn biến suy giảm của tỷ lệ bảo vệ có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ đường (Line Chart) thể hiện xu hướng giảm mạnh của tỷ lệ Hạn mức/GDP từ 5,5 lần xuống 1,35 lần giai đoạn 2005 – 2012. Bên cạnh đó, bảng so sánh cơ cấu tiền gửi năm 2012 cho thấy khoảng 75% đến 80% tổng giá trị tiền gửi tập trung ở các khoản tiền gửi vượt quá hạn mức 50 triệu đồng.

So sánh với quốc tế, bài học từ FDIC của Mỹ cho thấy trong khủng hoảng năm 2008, họ đã nâng hạn mức chi trả từ 100.000 USD lên 250.000 USD, bảo vệ trọn vẹn 99,7% số người gửi tiền và xử lý thành công 331 ngân hàng đổ vỡ giai đoạn 2009 – 2011 mà không gây hoảng loạn hệ thống. Tại Malaysia, MDIC thực hiện cam kết bảo vệ đến 99% tài khoản với hạn mức 250.000 Ringgit (khoảng 82.101 USD). Đối chiếu này khẳng định việc neo giữ hạn mức 50 triệu đồng tại Việt Nam tạo ra rủi ro hệ thống lớn, làm suy yếu năng lực phòng ngừa rút tiền hàng loạt tại hơn 1.100 quỹ tín dụng nhân dân và các ngân hàng thương mại quy mô nhỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, điều chỉnh tăng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần ban hành nghị định hướng dẫn Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, nâng hạn mức chi trả từ 50 triệu đồng lên mức 100 triệu đến 150 triệu đồng cho mỗi người gửi tiền trong giai đoạn 2014 – 2016. Hạn mức mới tương đương khoảng 2,5 đến 3,5 lần GDP bình quân đầu người, đảm bảo mục tiêu bảo vệ toàn bộ cho ít nhất 85% người gửi tiền theo khuyến nghị của IADI.

Thứ hai, chuyển đổi cơ chế tính phí bảo hiểm theo mức độ rủi ro: DIV cần phối hợp với Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ CAMELS, xây dựng khung biểu phí rủi ro từ 0,05% đến 0,25% phân loại theo 4 nhóm tổ chức tín dụng. Lộ trình triển khai thí điểm thực hiện trong giai đoạn 2015 – 2017 nhằm xóa bỏ tình trạng cào bằng, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh và giảm rủi ro đạo đức.

Thứ ba, nâng cao năng lực tài chính và quy mô quỹ bảo hiểm: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần cấp bổ sung vốn điều lệ cho DIV lên mức tối thiểu 5.000 tỷ đồng giai đoạn 2015 – 2020. Đồng thời, thiết lập cơ chế hạn mức tín dụng đặc biệt cho phép DIV tiếp cận nguồn vốn tái cấp vốn từ Ngân hàng Trung ương trong trường hợp khẩn cấp khi phát sinh nghĩa vụ chi trả lớn.

Thứ tư, tái cấu trúc mô hình hoạt động hướng tới giảm thiểu rủi ro: DIV cần hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kiểm tra tại chỗ và giám sát từ xa cho hơn 1.300 tổ chức thành viên. Thiết lập quy chế phối hợp chia sẻ thông tin kịp thời giữa Ngân hàng Nhà nước và DIV trước năm 2016 nhằm phát hiện sớm các định chế tài chính yếu kém.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Công trình cung cấp cơ sở lý luận và số liệu định lượng phục vụ trực tiếp cho việc soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012 và xây dựng lộ trình điều chỉnh hạn mức chi trả quốc gia.

Ban lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ tại Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (DIV): Tài liệu mang lại khung tham chiếu thực tiễn về kỹ thuật tính phí bảo hiểm theo rủi ro từ mô hình MDIC (Malaysia) và kinh nghiệm xử lý tài sản đổ vỡ từ FDIC (Mỹ), hỗ trợ đắc lực cho công tác kiểm tra, giám sát hơn 1.300 tổ chức tham gia bảo hiểm.

Khối quản trị rủi ro tại hơn 1.300 tổ chức tín dụng và quỹ tín dụng nhân dân: Giúp các ngân hàng thương mại và quỹ tín dụng đánh giá chính xác tác động của chi phí phí nộp bảo hiểm tiền gửi lên biên lợi nhuận, từ đó cải thiện tỷ lệ an toàn vốn và chủ động quản trị thanh khoản tiền gửi dân cư.

Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về mạng an toàn tài chính, phương pháp xác định hạn mức chi trả tối ưu và hệ thống hóa bài học quốc tế về tái cơ cấu hệ thống ngân hàng sau khủng hoảng.

Câu hỏi thường gặp

Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi 50 triệu đồng quy định từ năm nào và tại sao cần điều chỉnh? Hạn mức 50 triệu đồng được quy định tại Nghị định số 109/2005/NĐ-CP từ năm 2005. Đến năm 2012, thu nhập bình quân đầu người tăng lên khoảng 1.800 USD (37 triệu đồng), làm tỷ lệ hạn mức/GDP giảm từ 5,5 lần xuống 1,35 lần, không còn đủ sức bảo vệ phần lớn người gửi tiền.

Chuẩn mực quốc tế của IADI khuyến nghị hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối ưu là bao nhiêu? Theo Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi Quốc tế (IADI), hạn mức chi trả trong điều kiện bình thường nên bằng khoảng 2,5 đến 5,0 lần GDP bình quân đầu người. Hạn mức này phải bảo vệ trọn vẹn trên 80% tổng số người gửi tiền và bao phủ khoảng 20% đến 40% tổng giá trị tiền gửi.

Cơ chế thu phí bảo hiểm tiền gửi theo mức độ rủi ro mang lại lợi ích gì so với phí đồng nhất? Thu phí theo rủi ro (như mô hình MDIC áp dụng từ 0,03% đến 0,24%) buộc các tổ chức có rủi ro cao phải đóng phí cao hơn mức chuẩn 0,15%. Cơ chế này triệt tiêu rủi ro đạo đức, tạo sự công bằng và khuyến khích các ngân hàng duy trì hệ số an toàn vốn lành mạnh.

Kinh nghiệm điều chỉnh hạn mức của Mỹ trong khủng hoảng tài chính 2008 đem lại bài học gì? FDIC đã nhanh chóng nâng hạn mức từ 100.000 USD lên 250.000 USD, bảo vệ đến 99,7% người gửi tiền. Nhờ đó, FDIC đã xử lý suôn sẻ 331 ngân hàng đóng cửa giai đoạn 2009 – 2011 mà không để xảy ra hiện tượng rút tiền ồ ạt làm tê liệt hệ thống tài chính.

Việc nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi quá cao có thể gây ra những hệ quả tiêu cực nào? Nếu hạn mức vượt quá 5 lần GDP bình quân đầu người, người gửi tiền lớn sẽ mất đi động lực giám sát ngân hàng và ban lãnh đạo ngân hàng dễ đầu tư vào các tài sản rủi ro cao. Điều này làm gia tăng rủi ro đạo đức và tạo gánh nặng tài chính vượt mức cho quỹ bảo hiểm.

Kết luận

• Luận văn khẳng định hạn mức chi trả 50 triệu đồng áp dụng từ năm 2005 đã lạc hậu, cần cấp thiết nâng lên mức 100 đến 150 triệu đồng giai đoạn 2014 – 2016.
• Hệ thống hóa khung lý thuyết mạng an toàn tài chính và đúc kết kinh nghiệm quốc tế từ FDIC (Mỹ), MDIC (Malaysia) và DISPGB (Đức) phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
• Đánh giá thực trạng giai đoạn 2008 – 2012 chỉ ra sự sụt giảm tỷ lệ Hạn mức/GDP bình quân đầu người từ 5,5 lần xuống 1,35 lần, gây xói mòn niềm tin thị trường.
• Đề xuất lộ trình chuyển đổi cơ chế tính phí bảo hiểm tiền gửi đồng nhất 0,15% sang khung phí rủi ro từ 0,05% đến 0,25% kết hợp bổ sung vốn điều lệ cho DIV đạt 5.000 tỷ đồng.
• Định hướng phát triển DIV chuyển đổi từ mô hình chi trả mở rộng sang mô hình Giảm thiểu rủi ro (Risk Minimizer) hoàn chỉnh trước năm 2020.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp luận cứ khoa học định lượng và khung giải pháp khả thi giúp Ngân hàng Nhà nước và DIV hoàn thiện thể chế thi hành Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012. Kế hoạch hành động tiếp theo cần tập trung xây dựng thông tư hướng dẫn điều chỉnh hạn mức trong năm 2014 và triển khai đề án xếp hạng rủi ro tổ chức tín dụng giai đoạn 2015 – 2017. Độc giả và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo chi tiết công trình này để tiếp tục phát triển các mô hình giám sát an toàn tài chính chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HẠN MỨC CHI TRẢ BẢO HIỂM TIỀN GỬI TẠI TỔ CHỨC BẢO HIỂM TIỀN GỬI 1. Tổng quan về bảo hiểm tiền gửi và vai trò bảo hiểm tiền gửi đối với nền kinh tế 1. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển bảo hiểm tiền gửi Khái niệm về bảo hiểm tiền gửi đã được hình thành từ rất lâu trên thế giới. Hoạt động tài chính ngân hàng luôn gắn liền với sự nhạy cảm và tiềm ẩn rủi ro, chính vì vậy mỗi quốc gia cần phải có tổ chức đứng ra bảo vệ người gửi tiền trong trường hợp ngân hàng xảy ra đổ vỡ để ổn định tình hình an ninh xã hội.

Trong thực tế, khi các quốc gia chưa hình thành hệ thống bảo hiểm tiền gửi thì họ cũng đã sử dụng công cụ “bảo hiểm ngầm” có nghĩa là mặc dù không cam kết công khai trước công chúng về việc bảo vệ tiền gửi của họ trong trường hợp ngân hàng đổ bể nhưng nếu điều đó xảy ra thì Chính phủ phải đứng ra chi trả tiền gửi cho người gửi tiền. Tuy nhiên việc bảo vệ ngầm đó không thật sự mang lại lợi ích cho quốc gia cũng như không mang lại niềm tin của công chúng đối với hệ thống tài chính ngân hàng vì vậy hệ thống bảo hiểm tiền gửi công khai đã ra đời. Nguồn gốc ra đời của bảo hiểm tiền gửi gắn liền với việc chuyển từ bảo vệ ngầm sang bảo vệ công khai tiền gửi. Theo đó, người gửi tiền sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ tiền gửi khi ngân hàng đổ bể hoặc cam kết công khai.

Việc bảo vệ tiền gửi công khai lần đầu tiên được thành lập ở Mỹ với tên gọi “Chương trình bảo hiểm trách nhiệm ngân hàng” được thực hiện ở New York năm 1829. Trách nhiệm trong chương trình này đề cập đến tiền gửi ngân hàng và chứng chỉ huy động tiền gửi. Tiếp theo chương trình này từ năm 1831 đến năm 1858 các Bang: Vermont, Indiana, Michigan, Ohia và Iowa đã thành lập tổ chức BHTG và sự tham gia của các ngân hàng vào tổ chức BHTG là tự nguyện. Mục đích của các chương trình này là: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Bảo vệ cộng đồng khi có ngân hàng đổ bể; Bảo vệ người gửi tiền cá nhân và người giữ các công cụ huy động tiền gửi.

Tuy nhiên, mặc dù trong thời gian đầu, tổ chức BHTG hoạt động tương đối hiệu quả nhưng cuối cùng các tổ chức BHTG này đã phải đóng cửa do những nguyên nhân sau đây: Thứ nhất, vào cuối những năm 1830 do sự ra đời của chính sách ngân hàng tự do ở Mỹ đã tạo điều kiện cho một số lượng lớn ngân hàng rút khỏi tham gia BHTG; Thứ hai, sự thành lập hệ thống ngân hàng quốc gia năm 1886 ở Mỹ cho phép các ngân hàng Nhà nước các bang được chuyển thành ngân hàng quốc gia và những ngân hàng này có thể rút khỏi sự tham gia BHTG. Thứ ba, thời kỳ thử nghiệm của hoạt động BHTG diễn ra ở Mỹ vào những năm 1908 đến năm 1930. Cụ thể từ năm 1908 đến năm 1917 ở Mỹ có 8 bang thành lập hệ thống BHTG. Tuy nhiên, đến năm 1930 cả 8 hệ thống này đã đóng cửa do ảnh hưởng của điều kiện kinh tế bất lợi làm cho nhiều ngân hàng ở 8 bang này phải đóng cửa và dẫn đến các tổ chức BHTG ở đó bị mất khả năng thanh toán.

Theo các tài liệu nghiên cứu của Mỹ cho thấy, trong giai đoạn 1930 – 1933 mỗi năm có hơn 1000 ngân hàng ngưng hoạt động, đỉnh cao là năm 1933 đã có tới 4000 ngân hàng thương mại ngưng hoạt động.