Nghiên cứu chuyển đổi dịch thuật cụm giới từ tác phẩm Vanity Fair tại Đại học Quảng Nam

Khám phá bí quyết dịch cụm giới từ trong Vanity Fair. Nghiên cứu chuyên sâu về chuyển đổi ngôn ngữ, giúp bạn hiểu rõ hơn phong cách tạp chí nổi tiếng.

• Tác giả: Tân Thị Mỹ Vương
• Người hướng dẫn: Đoàn Phan Anh Trúc, M.A
• Trường học: Quang Nam University
• Chuyên ngành: English
• Đề tài: A Study Of Changes In The Vietnamese Translations Of Preposition Phrases In Vanity Fair By William Makepeace Thackeray
• Loại tài liệu: Graduation Paper
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Quang Nam

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGE
• ABSTRACT
• ABBREVIATIONS
• LIST OF THE TABLES AND FIGURES
• TABLE OF CONTENTS
• 1. RATIONALE
• 1.1. Significance of the Study
• 1.2. Scope of the Study
• 1.3. Aims and Objectives of the Study
• 1.3.1. Aims of the Study
• 1.3.2. Objectives of the Study
• 1.4. Organization of the Study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Literature Review
• 2.2. Concept of translation
• 2.3. Main translation methods
• 2.4. Preposition phrases in English
• 2.4.1. Concept of Preposition phrases of Place
• 2.4.2. Types of preposition phrases of place
• 2.5. Phrases in Vietnamese
• 2.5.1. Preposition phrases in Vietnamese
• 3. METHOD AND PROCEDURE
• 3.1. Validity and Reliability
• 4. FINDING AND DISCUSSION
• 4.1. Preposition phrases of place play the roles as post modifiers in verb phrases
• 4.2. Preposition phrases have function as post modifiers in noun phrases
• 4.3. The frequency of Structure shifts in the Vietnamese translations of Preposition phrase of Place
• 4.4. Discussions of the Findings
• 4.5. Pedagogical implications for translation shifts of Preposition phrase of Place
• 4.5.1. Implication for translation learning
• 4.5.2. Implications for translation teaching
• 4.5.3. Recommendation for teaching
• 4.5.4. Recommendation for learning
• 4.5.5. Recommendation for further study
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION AND IMPLICATIONS

Tóm tắt

I. Nghiên Cứu Dịch Cụm Giới Từ Vanity Fair Tổng Quan Quan Trọng

Nghiên cứu về dịch cụm giới từ trong Vanity Fair của William Makepeace Thackeray có tầm quan trọng đặc biệt trong bối cảnh dịch thuật văn học. Dịch thuật không chỉ là việc chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là diễn giải văn hóa, phong cách và ý nghĩa sâu sắc của tác phẩm gốc. Trong Vanity Fair, cụm giới từ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng hình ảnh, diễn tả mối quan hệ và thể hiện sắc thái tinh tế. Việc nghiên cứu cách các cụm giới từ này được dịch sang tiếng Việt sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ, cũng như những thách thức mà người dịch phải đối mặt. Theo tài liệu gốc, "Translation can be considered an indispensable part in the fields of not only literature, culture and religion but also commercial advertisements, popular entertainment, public administration, and education, etc. Translation plays a key role in the universalization of human knowledge.", nhấn mạnh vai trò thiết yếu của dịch thuật trong nhiều lĩnh vực. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích các translation shifts (sự chuyển dịch) trong quá trình dịch cụm giới từ, từ đó đưa ra những gợi ý hữu ích cho người học và người dịch thuật. Nghiên cứu này cũng hy vọng sẽ đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch thuật văn học Việt Nam, đặc biệt là trong việc xử lý các yếu tố ngôn ngữ mang tính biểu tượng và phong cách cao. Việc nắm vững lý thuyết về shifts in translation là điều kiện tiên quyết để thực hiện dịch thuật một cách hiệu quả. Hơn nữa, nghiên cứu này hướng đến việc giảm thiểu các lỗi dịch thường gặp do áp dụng kỹ thuật dịch word-for-word, thay vào đó là khuyến khích sử dụng các kỹ thuật dịch linh hoạt và phù hợp với ngữ cảnh.

1.1. Tầm quan trọng của cụm giới từ trong Vanity Fair

Cụm giới từ, với vai trò là những thành phần quan trọng của câu, không chỉ cung cấp thông tin về vị trí, thời gian, mà còn đóng góp vào việc xây dựng tính biểu cảm và sắc thái tinh tế của ngôn ngữ. Trong Vanity Fair, cụm giới từ được sử dụng một cách sáng tạo để diễn tả các mối quan hệ phức tạp giữa các nhân vật, mô tả chi tiết bối cảnh xã hội và thể hiện góc nhìn trào phúng của tác giả. Theo Quirk et al (1972), Preposition phrases of Place are typical either adjuncts (relating an even or state of affairs to a location) or post - modifiers ( relating some object to a location). Một phân tích sâu sắc về cách các cụm giới từ này được dịch sang tiếng Việt sẽ giúp làm sáng tỏ những khía cạnh văn hóa và ngôn ngữ độc đáo của tác phẩm. Cụm giới từ giúp mô tả sự xa hoa của giới thượng lưu, sự nghèo khó của tầng lớp dưới đáy xã hội, và sự giằng xé nội tâm của các nhân vật. Việc nắm vững cách dịch các cụm giới từ này là vô cùng quan trọng để truyền tải đầy đủ ý nghĩa và tinh thần của tác phẩm đến độc giả Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng khi dịch các tác phẩm văn học cổ điển, nơi ngôn ngữ thường mang nhiều lớp nghĩa và hàm ý sâu xa.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu về dịch cụm giới từ

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định và phân tích các translation shifts xảy ra trong quá trình dịch cụm giới từ từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong Vanity Fair. Phạm vi của nghiên cứu giới hạn ở các cụm giới từ chỉ vị trí, thời gian và mục đích, đồng thời xem xét các loại shifts như class shifts, unit/rank shifts và structure shifts. Mục tiêu chính là cung cấp một cái nhìn tổng quan về các phương pháp dịch cụm giới từ phổ biến, cũng như những thách thức và khó khăn mà người dịch thường gặp phải. Nghiên cứu cũng nhằm mục đích đưa ra những gợi ý và khuyến nghị cụ thể để cải thiện kỹ năng dịch thuật và giảm thiểu các lỗi dịch thường gặp. Theo tác giả nghiên cứu gốc, mục tiêu của nghiên cứu là giúp "translators be able to understand clearly about changes in structure when translating English preposition phrases into Vietnamese. Furthermore, the aim is to help English learners translate preposition phrases of place more accurately and partly improve translation skill.". Hy vọng rằng, kết quả của nghiên cứu sẽ đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch thuật văn học Việt Nam, đặc biệt là trong việc dịch các tác phẩm văn học cổ điển với ngôn ngữ phức tạp và giàu tính biểu cảm.

II. Thách Thức Dịch Vanity Fair Xác Định Các Vấn Đề Cốt Lõi

Dịch thuật Vanity Fair đặt ra nhiều thách thức không chỉ về mặt ngôn ngữ mà còn về mặt văn hóa. Vanity Fair là một tác phẩm mang đậm tính trào phúng và mỉa mai, sử dụng ngôn ngữ một cách tinh tế để phê phán xã hội Anh thế kỷ 19. Việc chuyển tải những sắc thái này sang tiếng Việt đòi hỏi người dịch phải có sự am hiểu sâu sắc về cả hai nền văn hóa, cũng như khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt và sáng tạo. Một trong những thách thức lớn nhất là việc xử lý các cụm giới từ mang tính biểu tượng và hàm ý sâu xa. Cụm giới từ không chỉ đơn thuần là những thành phần ngữ pháp mà còn là công cụ để thể hiện quan điểm, thái độ và cảm xúc của tác giả. Nghiên cứu tài liệu gốc đã nhấn mạnh rằng, "Translation is a multi- skilled process so it causes a lot of difficulties for leaners in choosing correct methods and using equivalents in the target text.". Do đó, việc dịch các cụm giới từ này một cách chính xác và hiệu quả là vô cùng quan trọng để bảo toàn ý nghĩa và tinh thần của tác phẩm. Ngoài ra, việc duy trì tính nhất quán trong cách dịch các cụm giới từ cũng là một thách thức không nhỏ, đặc biệt là trong một tác phẩm dài và phức tạp như Vanity Fair.

2.1. Sự khác biệt văn hóa và ảnh hưởng đến quá trình dịch thuật

Sự khác biệt giữa văn hóa Anh thế kỷ 19 và văn hóa Việt Nam hiện đại tạo ra những rào cản đáng kể trong quá trình dịch thuật. Các giá trị, phong tục tập quán và hệ tư tưởng được phản ánh trong ngôn ngữ của Vanity Fair có thể xa lạ hoặc khó hiểu đối với độc giả Việt Nam. Điều này đòi hỏi người dịch phải có khả năng diễn giải văn hóa, giải thích những khái niệm và ý tưởng phức tạp một cách rõ ràng và dễ hiểu. Theo Peter Newmark (1988), trong Communicative translation, translators have the rights to correct or improve their logic, to replace clumsy with elegant, or at least functional, syntactic structures, to remove obscurities, to eliminate repetition and tautology. Ví dụ, các cụm giới từ liên quan đến địa vị xã hội, hôn nhân và tài sản có thể mang những ý nghĩa khác nhau trong hai nền văn hóa. Người dịch cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn những từ ngữ và cấu trúc câu phù hợp, đồng thời tránh những hiểu lầm hoặc diễn giải sai lệch. Hơn nữa, việc truyền tải giọng điệu trào phúng và mỉa mai của tác giả cũng đòi hỏi người dịch phải có sự nhạy bén văn hóa cao, để không làm mất đi tính hài hước và sâu sắc của tác phẩm.

2.2. Khó khăn trong việc chuyển tải sắc thái và hàm ý của tác giả

Ngôn ngữ của Vanity Fair không chỉ đơn thuần là phương tiện để truyền đạt thông tin, mà còn là công cụ để thể hiện sắc thái, cảm xúc và hàm ý của tác giả. William Makepeace Thackeray sử dụng các biện pháp tu từ, ẩn dụ và hoán dụ một cách tài tình để tạo ra những hiệu ứng ngôn ngữ độc đáo. Việc chuyển tải những hiệu ứng này sang tiếng Việt là một thách thức lớn đối với người dịch. Các cụm giới từ thường mang nhiều lớp nghĩa và có thể được sử dụng để biểu thị những ý nghĩa ẩn dụ hoặc tượng trưng. Người dịch cần phải giải mã những ý nghĩa này và tìm cách diễn đạt chúng một cách sáng tạo và linh hoạt trong tiếng Việt. Hơn nữa, việc duy trì tính nhất quán trong cách dịch các cụm giới từ cũng là một yếu tố quan trọng để bảo toàn phong cách và giọng điệu của tác giả. Điều này đòi hỏi người dịch phải có sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và khả năng làm việc với ngôn ngữ một cách chuyên nghiệp.

III. Phương Pháp Dịch Cụm Giới Từ Phân Tích Các Loại Chuyển Đổi

Nghiên cứu về dịch cụm giới từ trong Vanity Fair tập trung vào việc phân tích các loại translation shifts (sự chuyển đổi) xảy ra trong quá trình dịch thuật. Theo Catford (1965), translation shift is a departures from formal correspondence in the process of going from source language ( SL) to target language (TL). Các loại shifts này bao gồm level shifts, category shifts (structure shifts, class shifts, unit shifts và intra-system shifts). Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích structure shifts, class shifts, và unit/rank shifts, đồng thời đưa ra những ví dụ cụ thể để minh họa cách các loại shifts này được áp dụng trong quá trình dịch cụm giới từ. Phân tích các loại shifts này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thay đổi về cấu trúc, loại từ và đơn vị ngôn ngữ trong quá trình dịch thuật, cũng như những lý do đằng sau những thay đổi này. Việc này cũng giúp người dịch có thể lựa chọn những phương pháp dịch phù hợp và hiệu quả, đồng thời tránh những lỗi dịch thường gặp. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp dịch, bao gồm ngữ cảnh, mục đích dịch và đối tượng độc giả.

3.1. Phân tích structure shifts trong dịch cụm giới từ

Structure shifts (chuyển đổi cấu trúc) là một trong những loại translation shifts phổ biến nhất trong dịch cụm giới từ. Loại shift này xảy ra khi cấu trúc ngữ pháp của cụm giới từ thay đổi trong quá trình dịch thuật. Ví dụ, một cụm giới từ có cấu trúc [Giới từ + Danh từ] trong tiếng Anh có thể được dịch thành một cụm giới từ có cấu trúc khác trong tiếng Việt, hoặc thậm chí được dịch thành một cấu trúc câu hoàn toàn khác. Theo Catford (1965:77) cho thấy structure shift grammatically occurs at any ranks of language where words, phrases, clauses, or sentences in SL has its translation equivalent with the same rank in TL so only their structures are different. Nghiên cứu này sẽ phân tích các ví dụ cụ thể về structure shifts trong dịch cụm giới từ từ Vanity Fair, đồng thời đưa ra những giải thích về lý do tại sao những thay đổi này lại cần thiết. Ví dụ, cụm giới từ "in the garden" có thể được dịch thành "trong vườn" (cấu trúc tương tự) hoặc "ở trong vườn" (thêm giới từ). Sự lựa chọn giữa hai cách dịch này phụ thuộc vào ngữ cảnh cụ thể và mục đích của người dịch.

3.2. Class shifts và unit rank shifts trong dịch cụm giới từ

Class shifts (chuyển đổi loại từ) và unit/rank shifts (chuyển đổi đơn vị/cấp độ) cũng là những loại translation shifts quan trọng trong dịch cụm giới từ. Class shifts xảy ra khi loại từ của một thành phần trong cụm giới từ thay đổi trong quá trình dịch thuật. Ví dụ, một tính từ trong tiếng Anh có thể được dịch thành một danh từ trong tiếng Việt. Unit/rank shifts xảy ra khi đơn vị ngôn ngữ của cụm giới từ thay đổi trong quá trình dịch thuật. Ví dụ, một cụm giới từ có thể được dịch thành một mệnh đề hoặc một câu hoàn chỉnh. Theo Catford (1965:79) Class shift occurs when the translation equivalent of a SL item is a member of a different class from the original item. Nghiên cứu này sẽ phân tích các ví dụ cụ thể về class shifts và unit/rank shifts trong dịch cụm giới từ từ Vanity Fair, đồng thời đưa ra những giải thích về lý do tại sao những thay đổi này lại cần thiết. Ví dụ, cụm giới từ "with anger" có thể được dịch thành "một cách giận dữ" (giữ nguyên loại từ) hoặc "trong cơn giận" (chuyển đổi loại từ).

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Phân Tích Dữ Liệu Từ Bản Dịch Vanity Fair

Nghiên cứu tiến hành phân tích chi tiết dữ liệu thu thập từ bản dịch tiếng Việt của Vanity Fair, tập trung vào các ví dụ cụ thể về dịch cụm giới từ. Dữ liệu được phân loại và phân tích theo các loại translation shifts đã được xác định ở phần trước, bao gồm structure shifts, class shifts, và unit/rank shifts. Mỗi ví dụ được xem xét kỹ lưỡng để xác định những thay đổi về cấu trúc, loại từ và đơn vị ngôn ngữ trong quá trình dịch thuật. Theo tài liệu gốc, We will discuss and point out translation shifts in Vietnamese translations as well as give recommendation to employ translation shifts for translation skill. Nghiên cứu cũng xem xét ngữ cảnh của từng ví dụ để hiểu rõ hơn về lý do tại sao người dịch lại lựa chọn phương pháp dịch cụ thể. Kết quả phân tích cho thấy rằng structure shifts là loại shift phổ biến nhất trong dịch cụm giới từ từ Vanity Fair, trong khi class shifts và unit/rank shifts ít gặp hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc lựa chọn phương pháp dịch cụm giới từ phụ thuộc nhiều vào ngữ cảnh cụ thể và mục đích của người dịch.

4.1. Ví dụ minh họa về structure shifts trong bản dịch

Một ví dụ điển hình về structure shifts trong bản dịch Vanity Fair là cụm giới từ "in the hall", được dịch thành "trong gian nhà lớn". Trong ví dụ này, cấu trúc ngữ pháp của cụm giới từ không thay đổi, nhưng cách diễn đạt đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với phong cách tiếng Việt. Một ví dụ khác là cụm giới từ "under a tree", được dịch thành "dưới gốc cây". Ở đây, từ "under" đã được dịch thành "dưới", và "tree" được dịch thành "gốc cây", tạo ra một hình ảnh sinh động và gần gũi hơn với độc giả Việt Nam. Table 4. Distribution of structure shifts in English cho thấy PP -> PP là loại shifts phổ biến. Những ví dụ này cho thấy rằng structure shifts là một công cụ quan trọng để người dịch có thể truyền tải ý nghĩa và tinh thần của tác phẩm một cách chính xác và hiệu quả, đồng thời vẫn duy trì tính tự nhiên và trong sáng của tiếng Việt.

4.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn phương pháp dịch

Việc lựa chọn phương pháp dịch cụm giới từ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm ngữ cảnh, mục đích dịch và đối tượng độc giả. Trong một số trường hợp, người dịch có thể ưu tiên việc truyền tải ý nghĩa một cách chính xác, ngay cả khi điều đó đòi hỏi phải thay đổi cấu trúc ngữ pháp của cụm giới từ. Trong những trường hợp khác, người dịch có thể ưu tiên việc duy trì tính tự nhiên và trong sáng của tiếng Việt, ngay cả khi điều đó đòi hỏi phải hy sinh một phần ý nghĩa ban đầu. Ngoài ra, mục đích của bản dịch cũng có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp dịch. Ví dụ, một bản dịch dành cho độc giả học thuật có thể sử dụng những thuật ngữ chuyên môn và cấu trúc câu phức tạp hơn so với một bản dịch dành cho độc giả phổ thông. Tóm lại, việc lựa chọn phương pháp dịch cụm giới từ là một quá trình phức tạp, đòi hỏi người dịch phải có sự cân nhắc kỹ lưỡng và khả năng đưa ra những quyết định sáng suốt.

V. Kết Luận Hướng Phát Triển Dịch Vanity Fair trong Tương Lai

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về dịch cụm giới từ trong Vanity Fair, tập trung vào việc phân tích các loại translation shifts và các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp dịch. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng structure shifts là loại shift phổ biến nhất, và việc lựa chọn phương pháp dịch phụ thuộc nhiều vào ngữ cảnh và mục đích của bản dịch. Nghiên cứu này hy vọng sẽ đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch thuật văn học Việt Nam, đồng thời cung cấp những gợi ý hữu ích cho người học và người dịch thuật. Theo như tác giả trong nghiên cứu gốc, "We hope that our research paper will make a contribution to the learners' improvement of translation.". Trong tương lai, nghiên cứu có thể được mở rộng để xem xét các loại shifts khác, cũng như các yếu tố văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến quá trình dịch thuật. Nghiên cứu cũng có thể được áp dụng để phân tích dịch thuật các tác phẩm văn học khác, từ đó đưa ra những kết luận tổng quát hơn về dịch thuật văn học.

5.1. Tổng kết kết quả nghiên cứu và ý nghĩa đối với dịch thuật

Nghiên cứu này đã đạt được những kết quả đáng kể trong việc phân tích dịch cụm giới từ trong Vanity Fair. Kết quả cho thấy rằng structure shifts là loại shift phổ biến nhất, và việc lựa chọn phương pháp dịch phụ thuộc nhiều vào ngữ cảnh và mục đích của bản dịch. Những kết quả này có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng dịch thuật văn học Việt Nam, đồng thời cung cấp những gợi ý hữu ích cho người học và người dịch thuật. Nghiên cứu đã giúp làm sáng tỏ những thách thức và khó khăn mà người dịch thường gặp phải trong quá trình dịch cụm giới từ, đồng thời đưa ra những phương pháp và kỹ thuật để vượt qua những thách thức này. Điều này giúp người dịch có thể truyền tải ý nghĩa và tinh thần của tác phẩm một cách chính xác và hiệu quả, đồng thời vẫn duy trì tính tự nhiên và trong sáng của tiếng Việt.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo và ứng dụng trong thực tế

Trong tương lai, nghiên cứu có thể được mở rộng để xem xét các loại shifts khác, cũng như các yếu tố văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến quá trình dịch thuật. Nghiên cứu cũng có thể được áp dụng để phân tích dịch thuật các tác phẩm văn học khác, từ đó đưa ra những kết luận tổng quát hơn về dịch thuật văn học. Ngoài ra, nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các công cụ và tài liệu hỗ trợ cho người học và người dịch thuật, ví dụ như các hướng dẫn dịch thuật, các phần mềm dịch thuật tự động và các khóa đào tạo dịch thuật chuyên nghiệp. Những ứng dụng này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch thuật văn học Việt Nam, đồng thời giúp quảng bá văn hóa và văn học Việt Nam ra thế giới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Dịch thuật là hoạt động giao tiếp liên ngôn ngữ và liên văn hóa, giữ vai trò thiết yếu trong việc truyền bá tri thức nhân loại, tăng cường hiểu biết quốc tế, nâng cao nhận thức văn hóa - xã hội, cũng như phục vụ các hoạt động văn học, thương mại, hành chính và giáo dục. Đối với sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Trường Đại học Quảng Nam, biên dịch là một học phần cốt lõi nhưng đòi hỏi sự tích hợp sâu rộng giữa vốn từ vựng chuyên ngành, kiến thức ngữ pháp và nền tảng lý thuyết dịch thuật vững chắc.

Trong quá trình thực hành dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt, người học thường xuyên phải xử lý các biến đổi ngữ pháp ở cấp độ cụm từ, bao gồm cụm danh từ (Noun Phrase - NP), cụm động từ (Verb Phrase - VP) và cụm giới từ (Preposition Phrase - PP). Việc nắm vững lý thuyết chuyển đổi dịch thuật (translation shifts) là yêu cầu mang tính bắt buộc để người dịch chủ động tái cấu trúc thông điệp một cách tự nhiên và chính xác. Tuy nhiên, dịch thuật là một tiến trình đa kỹ năng phức tạp. Người học thường gặp nhiều trở ngại trong việc lựa chọn phương pháp dịch tương đương, đặc biệt đối với các cụm giới từ chỉ nơi chốn (preposition phrases of place). Do tâm lý thiếu tự tin và thói quen lạm dụng kỹ thuật dịch từng từ (word-for-word), người học dễ tạo ra các bản dịch gượng gạo, sai lệch ngữ nghĩa hoặc không phù hợp với cấu trúc ngữ pháp tiếng Việt.

Xuất phát từ thực tế đó, tác giả Tân Thị Mỹ Vượng đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "A study of changes in the Vietnamese translations of preposition phrases in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray" (Nghiên cứu các chuyển đổi trong bản dịch tiếng Việt của cụm giới từ trong tác phẩm Vanity Fair của William Makepeace Thackeray).

Ý nghĩa của nghiên cứu tập trung vào việc hỗ trợ người học tiếng Anh và dịch giả nhận diện các dạng chuyển đổi cấu trúc của cụm giới từ chỉ nơi chốn trong thực tế dịch thuật văn học, giảm thiểu sự mơ hồ về lý thuyết chuyển đổi và hạn chế lỗi sai khi chuyển ngữ, từ đó góp phần nâng cao năng lực dịch thuật cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh.

Mục tiêu của nghiên cứu:

• Mục tiêu chung (Aims of the Study): Giúp dịch giả và người học hiểu rõ sự biến đổi cấu trúc khi dịch cụm giới từ tiếng Anh sang tiếng Việt, hỗ trợ việc dịch cụm giới từ chỉ nơi chốn chính xác hơn và cải thiện kỹ năng dịch thuật.
• Mục tiêu cụ thể (Objectives of the Study):
  1. Nhận diện các chuyển đổi trong bản dịch tiếng Việt của các cụm giới từ chỉ nơi chốn xuất hiện trong tác phẩm Vanity Fair của William Makepeace Thackeray.
  2. Đưa ra một số đề xuất hiệu quả cho việc dịch cụm giới từ chỉ nơi chốn cùng các phương pháp học tập nhằm nâng cao kỹ năng biên dịch của người học.

Câu hỏi nghiên cứu (Research Questions):

1. Những biến đổi trong bản dịch tiếng Việt của các cụm giới từ chỉ nơi chốn trong tiểu thuyết Vanity Fair của William Makepeace Thackeray là gì?
2. Những hàm ý nào của nghiên cứu có thể rút ra đối với việc dạy và học chuyển đổi dịch thuật cụm giới từ chỉ nơi chốn?
3. Những đề xuất nào người học có thể áp dụng để cải thiện kỹ năng dịch thuật?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cụm giới từ chỉ nơi chốn tiếng Anh và các biến đổi cấu trúc tương đương trong bản dịch tiếng Việt.
• Phạm vi nghiên cứu: Do giới hạn về thời gian, không gian và nguồn lực, nghiên cứu chỉ tập trung khảo sát 200 câu/ngữ cảnh chứa cụm giới từ chỉ nơi chốn trích từ tiểu thuyết Vanity Fair của William Makepeace Thackeray và bản dịch tiếng Việt tương ứng (Hội Chợ Phù Hoa).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các công trình ngôn ngữ học và dịch thuật học tiêu biểu:

Khung lý thuyết dịch thuật và chuyển đổi dịch thuật:

• Mô hình chuyển đổi dịch thuật của J.C. Catford (1965): Định nghĩa chuyển đổi dịch thuật (translation shift) là sự rời bỏ tương đương hình thức (departures from formal correspondence) trong quá trình chuyển dịch từ ngôn ngữ nguồn (SL) sang ngôn ngữ đích (TL). Catford phân loại chuyển đổi thành hai nhóm chính:
  • Chuyển đổi cấp độ (Level shifts): Chuyển đổi giữa ngữ pháp và từ vựng.
  • Chuyển đổi loại phạm trù (Category shifts): Bao gồm chuyển đổi cấu trúc (Structure shifts), chuyển đổi từ loại (Class shifts), chuyển đổi đơn vị/bậc (Unit/Rank shifts) và chuyển đổi nội hệ thống (Intra-system shifts). Khóa luận tập trung nghiên cứu sâu chuyển đổi cấu trúc (Structure shifts) – sự thay đổi trật tự từ hoặc cấu trúc thành phần ở các bậc câu, mệnh đề, ngữ đoạn.
• Các quan điểm dịch thuật bổ trợ: Quan điểm của Vinay & Darbelnet (1958) về hoán vị (transposition) và biến điệu (modulation); Peter Newmark (1988) về các phương pháp dịch (word-for-word, literal, faithful, semantic, adaptation, free, idiomatic, communicative) cùng 4 lý do dẫn đến chuyển đổi cấu trúc (khác biệt hệ thống ngôn ngữ, khoảng trống ngữ pháp, tính tự nhiên trong sử dụng ngôn ngữ và bù đắp khoảng trống từ vựng); Eugene Nida & Charles Taber (2003) và Jeremy Munday (2001) về tương đương văn bản và tái tạo ý nghĩa.

Khung lý thuyết về cụm giới từ tiếng Anh:

• Dựa theo ngữ pháp của Quirk et al. (1972, 1985) và Collins (2001), cụm giới từ chỉ nơi chốn gồm thành phần trung tâm bắt buộc là giới từ chỉ nơi chốn (Head), thành phần phụ mức độ đứng trước (Degree) và tân ngữ/bổ ngữ theo sau (Object), khái quát qua công thức: (Deg) + Preposition of Place (Head) + (Object).
• Về chức năng cú pháp, cụm giới từ chỉ nơi chốn đảm nhiệm vai trò trạng ngữ (adjuncts) hoặc định ngữ bổ nghĩa sau (post-modifiers) cho cụm danh từ (NP), cụm động từ (VP) và cụm tính từ (AP).

Khung lý thuyết về cấu trúc ngữ đoạn trong tiếng Việt:

• Dựa trên các công trình ngữ pháp tiếng Việt của Bùi Minh Toán & Nguyễn Thị Lương (2004), Diệp Quang Ban (2006), Đoàn Thiện Thuật, Nguyễn Khánh Hà & Phạm Như Quỳnh (2001), Nguyễn Hùng Tường (2004).
• Phân tích chi tiết mô hình cấu trúc 3 phần (phụ trước - trung tâm - phụ sau) của cụm danh từ, cụm động từ (5 nhóm động từ trung tâm và hệ thống phụ từ đa dạng), cụm tính từ và cụm giới từ tiếng Việt.

Phương pháp và quy trình nghiên cứu:

• Phương pháp nghiên cứu: Kết hợp phương pháp định tính (qualitative method) và định lượng (quantitative method). Phương pháp định tính dùng để phân tích lý thuyết, miêu tả, so sánh, đối chiếu cấu trúc ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ và phân tích dữ liệu theo phương pháp suy diễn (deductive investigative approach). Phương pháp định lượng dùng để thống kê tần số xuất hiện và tính tỷ lệ phần trăm (%) của từng kiểu chuyển đổi cấu trúc.
• Quy trình nghiên cứu: Gồm 3 bước tuần tự:
  1. Thu thập dữ liệu (Data collection): Trích xuất thủ công 200 câu chứa cụm giới từ chỉ nơi chốn trong nguyên tác Vanity Fair và tìm câu dịch tương đương trong bản tiếng Việt.
  2. Phân loại dữ liệu (Data classification): Gán nhãn và phân chia các ngữ liệu theo chức năng cú pháp (làm bổ nghĩa sau cho cụm động từ hoặc cụm danh từ) và theo kiểu chuyển đổi cấu trúc (PP -> PP, PP -> VP, PP -> NP).
  3. Phân tích dữ liệu (Data analysis): So sánh đối chiếu từng cặp ngữ liệu, lập bảng thống kê số liệu định lượng và thảo luận về các chuyển đổi.
• Nguồn dữ liệu: Tiểu thuyết tiếng Anh Vanity Fair của William Makepeace Thackeray (nhà xuất bản Bradbury and Evans, London) và bản dịch tiếng Việt Hội Chợ Phù Hoa.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu (Chapter 1: Introduction)

Chương 1 xác lập nền tảng của đề tài thông qua việc trình bày tính cấp thiết và lý do chọn đề tài (Rationale), khẳng định tầm quan trọng của lý thuyết chuyển đổi dịch thuật đối với sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Trường Đại học Quảng Nam. Chương này xác định rõ ý nghĩa khoa học và thực tiễn (Significance of the Study), phạm vi khảo sát (Scope of the Study), mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể (Aims and Objectives), hệ thống câu hỏi nghiên cứu (Research Questions), cùng cấu trúc phân bổ 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Tổng quan tài liệu và cơ sở lý thuyết (Chapter 2: Literature Review and Theoretical Background)

Chương 2 gồm hai phần chính:

• Tổng quan các nghiên cứu liên quan: Tổng hợp các công trình nghiên cứu về chuyển đổi dịch thuật của Vinay & Darbelnet, Catford, Nida, Munday, Nguyễn Phước Phương Chi (2014), Hồ Thị Huyền Trang (2016), Đoàn Phan Anh Trúc & Nguyễn Phước Phương Chi (2017), cùng các công trình nghiên cứu về giới từ của Quirk et al., Collins, Nguyễn Thị Hồng Trà (2005), Nguyễn Thị Huyền Trang (2009), Ngô Thị Diệu (2010).
• Cơ sở lý luận: Trình bày định nghĩa dịch thuật từ nhiều học giả (Nida, Savory, Bell, Newmark, Bùi Tiến Bảo); phân tích 8 phương pháp dịch thuật của Peter Newmark; giải thích tường minh khái niệm chuyển đổi dịch thuật và 4 loại chuyển đổi phạm trù theo Catford; định nghĩa cấu trúc, phân loại và chức năng của cụm giới từ chỉ nơi chốn trong tiếng Anh theo Quirk et al.; mô tả cấu trúc trật tự từ của cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ và cụm giới từ trong tiếng Việt theo Bùi Minh Toán, Nguyễn Thị Lương, Diệp Quang Ban và Nguyễn Hùng Tường.

Chương 3: Phương pháp và quy trình nghiên cứu (Chapter 3: Method and Procedure)

Chương 3 trình bày thiết kế nghiên cứu kết hợp giữa phương pháp miêu tả - đối chiếu định tính và thống kê định lượng. Tác giả mô tả chi tiết quy trình 3 giai đoạn: thu thập 200 mẫu ngữ liệu từ tiểu thuyết Vanity Fair, phân loại dữ liệu dựa trên mô hình của Catford và Quirk et al., và tiến hành phân tích đối chiếu. Chương này cũng phân tích tính giá trị và độ tin cậy (Validity and Reliability), đồng thời nêu rõ các giới hạn do việc thu thập dữ liệu thủ công từ một tác phẩm duy nhất.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (Chapter 4: Finding and Discussion)

Chương 4 là phần nội dung thực nghiệm trọng tâm, phân tích chi tiết 200 mẫu câu chứa cụm giới từ chỉ nơi chốn và các dạng chuyển đổi cấu trúc sang tiếng Việt:

• Cụm giới từ chỉ nơi chốn đóng vai trò bổ nghĩa sau trong cụm động từ (8 mẫu):
  • PP -> PP: Chiếm 6 trường hợp (75,0%), ví dụ: "All the servants were there in the hall" được dịch thành "Tất cả gia nhân đều tập trung trong gian nhà lớn".
  • PP -> VP: Chiếm 1 trường hợp (12,5%), ví dụ: "...led the way up the great bleak stone stairs..." được dịch thành "...dẫn Rebecca trèo lên những bậc thang gác lạnh lẽo...".
  • PP -> NP: Chiếm 1 trường hợp (12,5%), ví dụ: "...Miss Sharp's stay in Russell Square..." được dịch thành "...lưu cô Sharp ở lại khu phố Russell...".
• Cụm giới từ chỉ nơi chốn đóng vai trò bổ nghĩa sau trong cụm danh từ (192 mẫu):
  • PP -> PP: Chiếm 185 trường hợp (96,35%), ví dụ: "MISS JEMIMA!... Replace the Dictionary in the closet..." được dịch thành "Cất ngay quyển từ điển vào tủ"; "the servants in the house" được dịch thành "gia nhân trong nhà".
  • PP -> VP: Chiếm 6 trường hợp (3,13%), ví dụ: "Miss Amelia, in the drawing-room balcony, was looking..." được dịch thành "cô Amelia ngồi trên bao lơn phòng khách đang băn khoăn ngóng..."; "servant in the kitchen" được dịch thành "con ở nào coi việc bếp núc".
  • PP -> NP: Chiếm 1 trường hợp (0,52%), ví dụ: "...with a packet under his arm, and a note on a tray" được dịch thành "...nách cắp một gói gì, còn tay cầm một chiếc khay trên có đặt một phong thư".

Chương 5: Kết luận và hàm ý (Chapter 5: Conclusion and Implications)

Chương 5 tổng kết toàn bộ các phát hiện nghiên cứu, nhấn mạnh rằng chuyển đổi cấu trúc từ cụm giới từ sang cụm giới từ (PP -> PP) chiếm tỷ lệ áp đảo. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các hàm ý sư phạm thiết thực cho việc học tập và giảng dạy dịch thuật, đồng thời nêu rõ các giới hạn của đề tài và đề xuất định hướng nghiên cứu mở rộng cho các học giả tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã khảo sát và phân loại tổng cộng 200 mẫu câu chứa cụm giới từ chỉ nơi chốn trong tác phẩm Vanity Fair. Toàn bộ các trường hợp chuyển đổi ghi nhận được đều thuộc nhóm chuyển đổi cấu trúc (Structure shifts).

Kiểu chuyển đổi cấu trúc	Số lượng xuất hiện (Occurrences)	Tỷ lệ phần trăm (%)
Chuyển đổi Cụm giới từ $\rightarrow$ Cụm giới từ (PP -> PP)	191	95,5%
Chuyển đổi Cụm giới từ $\rightarrow$ Cụm động từ (PP -> VP)	7	3,5%
Chuyển đổi Cụm giới từ $\rightarrow$ Cụm danh từ (PP -> NP)	2	1,0%
Tổng cộng	200	100,0%

Phân bố chi tiết theo vị trí chức năng cú pháp của cụm giới từ chỉ nơi chốn trong câu nguyên tác:

Vị trí chức năng cú pháp	Kiểu chuyển đổi	Số lượng	Tỷ lệ trong nhóm (%)	Tỷ lệ toàn bộ (%)
Bổ nghĩa sau trong cụm động từ (Post-modifiers in VP)	PP -> PP PP -> VP PP -> NP	6 1 1	75,00% 12,50% 12,50%	3,0% 0,5% 0,5%
	Tiểu kế	8	100,0%	4,0%
Bổ nghĩa sau trong cụm danh từ (Post-modifiers in NP)	PP -> PP PP -> VP PP -> NP	185 6 1	96,35% 3,13% 0,52%	92,5% 3,0% 0,5%
	Tiểu kế	192	100,0%	96,0%
Tổng toàn bộ		200		100,0%

Các phát hiện và đóng góp chính:

1. Đặc trưng tương đương cấu trúc: Dạng chuyển đổi PP -> PP chiếm tỷ lệ tuyệt đối (95,5%), chứng minh rằng việc bảo tồn cấu trúc cụm giới từ là chiến lược phổ biến và ưu tiên nhất của dịch giả nhằm duy trì sự tương đương về không gian và bối cảnh sự kiện giữa tiếng Anh và tiếng Việt.
2. Sự linh hoạt trong chuyển dịch cú pháp: Dịch giả đã linh hoạt áp dụng chuyển đổi PP -> VP (3,5%) và PP -> NP (1,0%). Việc biến đổi một cụm giới từ chỉ nơi chốn tiếng Anh thành cụm động từ trong tiếng Việt (như chuyển "in the drawing-room balcony" thành "ngồi trên bao lơn phòng khách", hoặc "up the stairs" thành "trèo lên những bậc thang") giúp câu văn tiếng Việt giàu tính hành động, tự nhiên và thuần Việt hơn.
3. Hàm ý sư phạm đề xuất:
   • Đối với người học: Cần nắm vững các loại chuyển đổi dịch thuật, chủ động vượt qua thói quen dịch bám sát từng từ (word-for-word); tích cực đọc đối chiếu các tác phẩm văn học song ngữ để làm quen với các biến đổi cú pháp linh hoạt trong thực tế.
   • Đối với giảng viên: Cần cung cấp các định nghĩa lý thuyết chính xác đi kèm ví dụ đối chiếu cụ thể cho từng loại chuyển đổi; thiết kế bài tập thực hành dịch câu chứa cụm giới từ chỉ nơi chốn; khuyến khích sinh viên tự sửa lỗi và sửa lỗi chéo lẫn nhau (peer correction).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Dữ liệu khảo sát chỉ được thu thập từ một cuốn tiểu thuyết duy nhất (Vanity Fair của William Makepeace Thackeray) nên chưa phản ánh toàn diện các thể loại văn bản khác.
• Phương pháp thu thập dữ liệu hoàn toàn thủ công với dung lượng mẫu giới hạn ở 200 trường hợp do hạn chế về mặt thời gian và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học của tác giả.
• Nghiên cứu chỉ tập trung phân tích dạng chuyển đổi cấu trúc (structure shift) của cụm giới từ chỉ nơi chốn, chưa bao quát các dạng chuyển đổi khác theo mô hình của Catford như chuyển đổi cấp độ (level shifts), chuyển đổi từ loại (class shifts), chuyển đổi đơn vị/bậc (unit/rank shifts) và chuyển đổi nội hệ thống (intra-system shifts).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các dạng chuyển đổi dịch thuật còn lại (level shifts, class shifts, rank/unit shifts, intra-system shifts) đối với cụm giới từ.
• Khảo sát các cụm giới từ với chức năng ngữ nghĩa khác (cụm giới từ chỉ thời gian, chỉ mục đích, nguyên nhân).
• Mở rộng dung lượng mẫu và đa dạng hóa thể loại tài liệu khảo sát (văn bản báo chí, khoa học, hành chính, tài liệu kỹ thuật).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh và Sư phạm tiếng Anh: Cung cấp tài liệu thực hành dịch thuật đối chiếu Anh - Việt, giúp nhận diện và vận dụng linh hoạt lý thuyết chuyển đổi dịch thuật của J.C. Catford, đặc biệt ở chương 4 với 31 ví dụ phân tích chi tiết.
• Giảng viên giảng dạy môn Biên dịch và Ngữ pháp đối chiếu: Sử dụng hệ thống phân loại cụm từ và các bảng số liệu thực nghiệm làm tư liệu minh họa cho bài giảng lý thuyết dịch.
• Dịch giả và người thực hành dịch thuật văn học: Tham khảo cách thức xử lý chuyển dịch cấu trúc cú pháp linh hoạt giữa cụm giới từ tiếng Anh sang cụm động từ hoặc cụm danh từ tiếng Việt nhằm đảm bảo tính tự nhiên của văn phong dịch.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng khung lý thuyết chuyển đổi dịch thuật của tác giả nào làm nền tảng cốt lõi?

Nghiên cứu lấy mô hình lý thuyết chuyển đổi dịch thuật (Translation Shifts) của J.C. Catford (1965) làm khung phân tích trung tâm, kết hợp với lý thuyết phân loại ngữ pháp cụm giới từ chỉ nơi chốn của Quirk et al. (1972, 1985) và ngữ pháp tiếng Việt của Bùi Minh Toán & Nguyễn Thị Lương (2004), Diệp Quang Ban (2006).

2. Dạng chuyển đổi cấu trúc nào chiếm tỷ lệ cao nhất trong 200 mẫu khảo sát?

Dạng chuyển đổi từ Cụm giới từ sang Cụm giới từ (PP -> PP) chiếm tỷ lệ cao nhất với 191 trên tổng số 200 trường hợp, tương đương 95,5% toàn bộ mẫu khảo sát.

3. Cụm giới từ chỉ nơi chốn tiếng Anh được chuyển đổi thành cụm động từ tiếng Việt (PP -> VP) trong những ngữ cảnh nào?

Dạng chuyển đổi PP -> VP xuất hiện ở 7 trường hợp (chiếm 3,5%), thường xảy ra khi dịch giả muốn nhấn mạnh tính hành động hoặc trạng thái di chuyển, vị trí của chủ thể để câu văn tiếng Việt tự nhiên hơn (ví dụ: chuyển "up the great bleak stone stairs" thành "trèo lên những bậc thang gác lạnh lẽo", hoặc "Miss Amelia, in the drawing-room balcony" thành "cô Amelia ngồi trên bao lơn phòng khách").

4. Phân bố vị trí chức năng của cụm giới từ chỉ nơi chốn trong mẫu khảo sát như thế nào?

Trong 200 mẫu khảo sát, cụm giới từ chỉ nơi chốn đóng vai trò bổ nghĩa sau trong cụm danh từ (post-modifiers in NP) chiếm ưu thế vượt trội với 192 mẫu (96,0%), trong khi cụm giới từ đóng vai trò bổ nghĩa sau trong cụm động từ (post-modifiers in VP) chỉ chiếm 8 mẫu (4,0%).

5. Tác giả đề xuất phương pháp học tập nào giúp sinh viên giảm thiểu lỗi dịch cụm giới từ?

Tác giả khuyến nghị sinh viên cần nắm vững các phạm trù chuyển đổi dịch thuật để chủ động thay đổi cấu trúc cú pháp thay vì dịch từng từ (word-for-word), tích cực đọc đối chiếu các bản dịch văn học song ngữ, đồng thời phát triển chiến lược tự sửa lỗi và sửa bài chéo giữa các sinh viên trong lớp học.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tân Thị Mỹ Vượng đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về chuyển đổi dịch thuật của Catford và cấu trúc cụm giới từ chỉ nơi chốn tiếng Anh - Việt, đồng thời tiến hành khảo sát thực nghiệm trên 200 mẫu trích từ tiểu thuyết Vanity Fair. Kết quả cho thấy chuyển đổi cấu trúc PP -> PP chiếm tỷ lệ chi phối (95,5%), bên cạnh sự xuất hiện linh hoạt của các chuyển đổi PP -> VP (3,5%) và PP -> NP (1,0%). Công trình mang lại những cứ liệu thực tiễn và hàm ý sư phạm có giá trị, hỗ trợ tích cực cho quá trình giảng dạy và học tập kỹ năng dịch thuật chuyên ngành tiếng Anh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

QUANG NAM PROVINCIAL PEOPLE’S COMMITTEE QUANG NAM UNIVERSITY DEPARTMENT OF FOREIGN LANGUAGE TAN THI MY VUONG A STUDY OF CHANGES IN THE VIETNAMESE TRANSLATIONS OF PREPOSITION PHRASES IN VANITY FAIR BY WILLIAM MAKEPEACE THACKERAY GRADUATION PAPER Quang Nam, May 2018 QUANG NAM PROVINCIAL PEOPLE’S COMMITTEE QUANG NAM UNIVERSITY DEPARTMENT OF FOREIGN LANGUAGE GRADUATION PAPER A STUDY OF CHANGES IN THE VIETNAMESE TRANSLATIONS OF PREPOSITION PHRASES IN VANITY FAIR BY WILLIAM MAKEPEACE THACKERAY RESEARCHER TAN THI MY VUONG STUDENT CODE: 2114020851 MAJOR:ENGLISH ACADEMIC COURSE: 2014-2018 SUPERVISOR: DOAN PHAN ANH TRUC, M.A Quang Nam, May 2018 ACKNOWLEDGE Firstly and foremost, I would like to express my gratitude to all those who gave me the possibility to complete this study. I want to thank the Foreign Language Department of Quang Nam University for giving me the permission to commence this study in the first instance and to do the necessary research work. I also would like to show my profound gratitude to my supervisor, Mrs. Doan Phan Anh Truc, M.A, whose reference materials, support, stimulation, suggestions and encouragement help me in all stages of this research for and writing of this study.

Besides, I am deeply indebted to my beloved family for their wholehearted support and encouragement. I also would like to dedicate my special thanks to my classmates from English class DT14TAN02 , who have supported, cooperated and provided me with valuable suggestions. Finally, I cannot fully express my gratitude to all people whose direct and indirect support assisted me to accomplish my study in time. ABSTRACT The research paper examines some types of translation shifts : class shifts, unit/ rank shifts, structure shifts on the basic of 200 samples taken from " Vanity Fair".

We will discuss and point out translation shifts in Vietnamese translations as well as give recommendation to employ translation shifts for translation skill. The study is to help learners realize how preposition phrases of place are translated into Vietnamese so that they would be able to use shifts effectively. ABBREVIATIONS NP: Noun phrase VP: Verb phrase AP: Adjective phrase PP: Preposition phrase P: Preposition N: Noun V: Verb SL: Source language TL: Target language LIST OF THE TABLES AND FIGURES Table 2. The word order of noun phrases in Vietnamese.

The word order of verb phrases in Vietnamese. The word order of adjective phrases. Distribution of structure shifts in English Table 4. The changes of preposition phrases when preposition phrases have function as post modifiers in verb phrases.Occurences of structure shifts of preposition phrases of place when preposition phrases play the roles as post modifiers in noun phrases.

Structure shifts used in the novel " Vanity Fair" Figure 4. Structure shifts of preposition phrases of place when preposition phrase of place play the roles as post modifiers in verb phrases. Structure shifts of preposition phrases of place when preposition phrases play the role as post modifiers in noun phrases. TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGE.

Significance of the Study. Scope of the Study. Aims and Objectives of the Study. Aims of the Study.

Objectives of the Study. Organization of the Study. 4 LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND. Concept of translation.

Main translation methods. Preposition phrases in English. Concept of Preposition phrases of Place. Types of preposition phrases of place.

Phrases in Vietnamese. Phrases in Vietnamese. Preposition phrases in Vietnamese. 20 METHOD AND PROCEDURE.

Validity and Reliability. 22 FINDING AND DISCUSSION. Preposition phrases of place play the roles as post modifiers in verb phrases .Preposition phrases have function as post modifiers in noun phrases. The frequency of Structure shifts in the Vietnamese translations of Preposition phrase of Place.

Discussions of the Findings. Pedagogical implications for translation shifts of Preposition phrase of Place. Implication for translation learning. Implications for translation teaching.

Recommendation for teaching. Recommendation for learning. Recommendation for further study. Rationale Translation can be considered an indispensable part in the fields of not only literature, culture and religion but also commercial advertisements, popular entertainment, public administration, and education, etc.

Translation plays a key role in the universalization of human knowledge. It helps improve international understanding, socio-cultural awareness, professional communicative activities, implements of technologies, and so on. Translation is an core subject for the English major students at Quang Nam University. It exploits our knowledge on different fields so we are required to equip not only specified knowledge and vocabulary but also translation theory.

For example, learners need to know how changes occur when they translate a noun phrase, a verb phrase or a preposition phrase into English. To do this, it is obligatory for us to grasp the theory of shifts in translation. Translation is a multi- skilled process so it causes a lot of difficulties for leaners in choosing correct methods and using equivalents in the target text. Especially it is also difficult for learners to translate preposition phrases of place because they are not confident to use necessary changes instead of using the word-for-word technique very often.

Specifically learners do not understand of shifts in translation so it is not easy for them to apply them to target translated versions. As a result, they can mistranslate or convey wrong meanings. Up to now, there has not been any study of shifts in the Vietnamese translations of English preposition phrases of place. Therefore, we choose the topic ― A study of changes in the Vietnamese translation of preposition phrases in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray”.

We hope that our research paper will make a contribution to the learners' improvement of translation. Significance of the Study The researchers hope that this study, to some extent, can be useful for English learners in general and translators in particular to identify changes of 1 preposition phrases of place in Vietnamese translations. Moreover, it helps reduce the ambiguity of shifts for English learners as well as reduce mistakes in translation. Especially, the English major students can get a lot of benefits from this study in order to partly improve their translation competence.

In general, the findings of the study can be a potential source for using and translating preposition phrases from English to Vietnamese effectively. Scope of the Study Due to limitation of time, space, knowledge and experience in this paper we just focus on preposition phrases of place and changes in the Vietnamese translation of preposition phrases of place mentioned in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray. Aims and Objectives of the Study 1. Aims of the Study This study aims at helping translators be able to understand clearly about changes in structure when translating English preposition phrases into Vietnamese.

Furthermore, the aim is to help English learners translate preposition phrases of place more accurately and partly improve translation skill. Objectives of the Study This study is intended to:  Identify changes in the Vietnamese translation of preposition phrases of place showed in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray.  Give some effective suggestions for translating preposition phrases of place as well as some learning ways to enhance learners’ translation skills. Research Questions The study seeks answers to the retailing research questions: 1.

What are the changes in Vietnamese translations of preposition phrases of place in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray? What are some implications of the research on the learning and teaching of translation shifts of preposition phrases of place? 2 What are some suggestions that learners can apply to improve translation skill? 1. Organization of the Study. The research includes 5 chapters as below: Chapter 1 Introduction The chapter is the introduction of our study including rationale, aims and objective of the study, the scope of the study and organization of the study. Chapter 2 Literature Review The chapter consists of two parts -The first part is a review of previous research related to the paper.

-The second part provides the theoretical background for the study. It also involves key terms of the study Chapter 3 Method and Procedure The chapter mentions that the research methodology carried out in the research involving research design, data collection and data analysis and validity and reliability. Chapter 4 Finding and Discussion The chapter presents the results and a discussion of the findings of the analysis conducted in exploring translation shifts in the Vietnamese translation of preposition phrases of place in novel "Vanity Fair" by William Makepeace Thackeray. Chapter 5: Conclusion and Implications The chapter summarizes and concludes what has been done in the research, implications of the study points and limitations of the study as well as some recommendations for further researches.

3 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND 2. Literature Review Regarding translation shifts, Vinay and Darbelnet's (1958, 2000 : 88-89) mention that shifts as a transposition which " involves replacing one word class with another without changing the meaning of the message " as a modulation which show " a variation of the form of the message, obtained by a change in the point of view". Catford (1965) gives a new opinion to analyze translation shifts. He refers to translation equivalences as a range of difference levels such as phonology, graphology, grammar or lexis and ranks where the equivalence is " sentences to sentence, at another, group - to - group, at another word - to- word".

In Catford's view, there are key differences between formal correspondence and textual equivalence. According to Munday (2001:60), textual equivalence is tied to particular Source language ( SL) - Target languge (TT) pair, while formal equivalence is a more general system - based concept between a pair of languages. Nida and Taber (2003: 12) focus on rendering the meaning of a text, rather than of any single linguistic pair, certain radical departures from the formal structures are not only legitimate but may even be desirable. Chi (2014) defines rank/ unit shifts based on two directions: shifts up the rank which " explicate the implicit message compacted in the nominalized constructions necessitate the tendency to go beyond the rank of the de-verbal noun with new added elements' and shift down the rank which tend to be simpler in the structure, removing any complication in expression if possible to maintain a clear message to the potential readership.

Trang (2016) explores types of translation shift in the Vietnamese translation of nominal group describing nature in the series of " a little House" by Laura Ingalls Wilder and " Wuther height" by Emily Bronte. Truc and Chi (2017) study types of shifts via Vietnamese translation of English Intensifiers. The authors refer translation shifts of intensifiers occurred in the Vietnamese translation including class shifts and unit/rank shifts and structure shifts. 4 As for preposition study, there have been many works on preposition phrases in general.

Quirk et al (1972) shows that Preposition phrase of Place are typical either adjuncts (relating an even or state of affairs to a location) or post - modifiers ( relating some object to a location). According to Collins (2001), adjuncts consisting of a preposition and a noun group, such as ―in a box‖ and ― to the station‖, are called preposition phrases. Tra (2005) studies English preposition of place and analysis of errors made by secondary school students and ― a study on preposition phrase of time in English by Trang (2009)‖ and Dieu (2010) mentions preposition of direction and some errors made by Vietnamese learners. Although many studies of preposition phrases in translation have been carried out, there have been few studies of changes in Vietnamese translations of English preposition phrases.

A study of changes in the Vietnamese translations of preposition phrases in Vanity Fair by William Makepeace Thackeray is completely new. The study is in hope of putting some useful practical suggestions for teaching and learning preposition phrases translation. Concept of translation According to Wikipedia, translation is the interpreting of the meaning of a text and the subsequent production of an equivalent text, likewise called a translation that communicates the same message in another language.