CHƯƠNG 1 'NHỮNG VAN ĐÈ LÝ LUẬN CHUNG VE BIEN DOI GEN VÀ CÔNG NGHẸ BIEN DOI GEN THEO QUAN DIEM PHÁT TRIEN BEN VỮNG 11. KHÁI QUAT VE SỰ HÌNH THÀNH CUA SINH VAT BIẾN BOT GEN (GMO) LLL. Định nghĩa Trong chiến lược phát tiễn kind tế xã hội năm 2011 đến năm 2020, Đăng và nà nước ta đ đặt ra những mục tiéu phá tiễn kinh t trong đô đặc biệt có mục tiêu nhenh áp dang tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ trong săn xuất chế biển, qin, đặc biệt la ứng dụng công nghệ sinh học để tạo nhiễu giống cây trồng, vật nuôi và quy tình sin xuất dat ning suất, chất lượng cao; với mục dich đáp ứng được cho việc tự cũng tự cấp lương tse, thọc phẩm cho nhủ cầu trong nước. Công nghệ Tiện dai trong thé 1d XX với cuộc cách mang xanh di dem lại những thành qua trong cq tình lẻ và ci tao nhiing giồng cây trồng, nh vật mới với những đột phá và năng suit cũng như chất lương trong đó ndi bật nhất la loại sinh vật biển đổi gen; đậy có thé là cẽu r lôi cho rất nhiêu vấn để nan gi ma nghành nông nghiệp Việt Nam dang gấp phải cũng nhhướng tới vide thực tiện chiên lược phát triển kink tế xã hội vớ những chủ trương mà nuớc ta dit r; Vay sinh vật biên đổi gen là gộ? Sinh vật biễn đổi gen (GMO ~ Genetically Modified Organism) là thuật ngữ chỉ các anh vật tgp nhân những gen mor từ các sinh vật khác thông qua phương pháp ciuyẫn gen trơng phòng thi nghiệm (Theo Bộ Nông nghuập Hoa E8) Hiện nay sinh vật biến đỗi gen đang được nữ đụng trong nghiên cu khon học và y học, các loại thục phim, y học thục nghiêm (chẳng han nh liệu phép gen) và trong nông nghiệp (chẳng hen như cây trồng chống choi với thuốc trừ cõ dai, khổ hạn và lanh gi).
Những sinh vật biến đổi gen có những tên goi theo mục dich sử ding trong đó có thục vật tién adi gen (GM plants), cây tréng biến đổi gen (GM crops) hoặc thục vật tiên adi gen (GM foods) (hay chính sắc là thục phim từ thục vật tiến đổi ga). Tạ Việt nam cây trằng biển đỗi gen đã được đầu tr nghiên cửu và khẩo nghiệm từ nấm 2006 sau khi “Chương tinh trong dim phát ign và ing dig công nghệ sinh hoc trong tĩnh vực nông nghệp và phát ign nông ngập én năm 2020", trong giới khoa học và nhing người am hiểu vé sinh học cũng như các nhà nông học Và chăn mudi it i còn xa la với thuật ngữ cây trồng bién gen, Cay trồng biễn đãi gen (GMC _ Genetically Moatfed Crap) là loạt cậy trỗng “được lạ tạo ra bằng cách cứng các thuật cia công nghệ anh hoe Ind cen, hay sôn gọt là các lễ thuật ok muyễn, công nghệ Gen hay công nghệ DNA tát tổ hợp để clmyẫn một hoặc một số gen chon loc để tạo ra cây trằng mang tinh trang mong mun 5 Cây tréng chuyén gen bao gầm hai loạ là chuyễn gen nhờ vio công nghệ chuyển gen ‘va quá trình chuyển gen độtbiễn trong nhiên. Vé bản chất hei quả bình nay đường như là một bi qué tỉnh tiến hóa cöa sinh vật đều phố trồng chờ vào qué tình bién đối vật chất & truyền, trong đó đột biển có vai trở quan trong Tuy nhiễn, ha quả trình này công có những điều khác nhu Néu quá tỉnh chọn lọc tự nhiên chỉ giỡ lử những tiến di có lợi cho qué tình tiên hoa cia loài, thi trong kỹ thuật chuyén gen cây trồng chỉ gữ lạ tính trang đã được định hướng trước, có lợi về kinh t, không đồng góp gì cho quá tỉnh tiến hỏa của loài. Đây là dm khác biệt căn bản nhất giữa đốt biển tr nhiên và "đột bin nhờ kỹ thuật chuyén gen.
Sản phẩm của đốt biễn he nhiên là tín: trăng có lợi cho tiến hỏa, còn sẵn phim cite quá tình chuyỄn gen a các tinh trang có lợi cho cơn người, đây là tra dim nỗ bật nhất cũa công nghệ chuyển gen. Thuật ngữ cây tông bin đỗ gen được sử dụng nhiêu ngày nay áp dung với những loi cây được chuyển gen nhờ công nghệ chuyển gen giúp người nghiên cứu có thể nit ngắn được cq tình chon tạo ging céy trắng mới, bỗ ming các tính rạng ưu việt mới, dap ứng tốt nhất mục tiêu chọn giống và phục vụ sẵn xuất Các sinh vật bién đãt gen lồn chắt hay các thành phần không sẳng cũa các sinh vật biển ai gen được chỗ biên thành các sân phẩm LMO nine một sé loa vac xin tin phụ gia thực phẫm, nhẫu loại thực phim bao quốn chế biến đồng lạnh khác. Sản phẩm và hàng hỏa này cũng bao gồm các chất chiết xuất từ ngõ và đâu tương được sir đụng trong nhiễu loại thục phim và hàng hóa pti thực phim nh bột ngô được sử dung làm bie cacton và lam hổ đán, côn được sử dụng thay xăng, cácvitamin, vaccine vv các được phim, các thục phẩm từ nắm man nhybie và bánh mỹ Từ các liẫn thúc trên ta có thé din nghĩa cinh vất biển dé gen là mốt loại thực vật đồng vật vi sinh vật nào dé có AND (gen) bị thay đã hoặc biẫn đã một cách nào 48 thông qua các lẽ uấtch tuyển theo ÿ luỗn cña cơn người, Khi nổi dé sảnh vật tiến đỗ gon GMO người ta thuing đề cip din các cơ thé sinh vật mang các gen của nộtloà khác đ tao ra mét dang chưa h tên tạ trong tơ nhiên Cây tréng biển đổi gen GMC là ton thực vt trong sinh vật biến đổi gen GMO và được sỡ dụng nhờ giổng cây trằng nông nghiệp, sẵn xuất ra các sẵn phim lương thục, thực phém phục vụ thi trường hiện nay,. Tác động cha sinh vật bién đỗi gen (GMO) Hội đẳng Bảo en Liên hop quốc nhận đính: suy thoái và 6 nhiễm mỗi trường và những hiểm hoa môi trường có thể gây my yêu nền kind te, gia ting đái nghéo, ga tăng bất én chính trị, thậm chí trở thành ngồi nỗ cho các cuộc xung đột và chiến tranh.
‘An ninh môi trường là mét thành tổ quan trong côn an ninh quốc gia muột phạm trù thuộc finh vực an ninh phí truyền thẳng Ở mate tạ bão dim an ninh môi trường được coi là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, lâu dai cũa of hệ thẳng chính ti và 6 toàn xã hội Đăng te khẳng dink: “Báo về môi trường là một trong những vẫn để cng sôn của nhân lo; là nhân tổ bảo đâm sức We và chất lượng cuộc sẵng của nhân dân: góp phẩn qiơm trong vào việc phat tri hank tễ xã hội ổn nh chính t, am ninh quốc phêng và tee độn hội nhập lanh tổ quốc tế ca muớc ta"? Theo Luật Béo vệ méi trường 2014, an ninh môi trường l việc bảo dim không có tác động lớn cia mối truờng din sơ én định chính trị, xã hội và phát tiễn kính té của quốc ga Cống như nhiều quốc gia trên thể gid, vin để an nin mối trường (ANMT) dang được đặt ra hit sức cập bách đối với Việt Nam hiện nay trước những de doa nghiêm trong bai các yêu tổ nh biên đối khi hậu, sự chênh lệch trong phat tin git các vùng mâu thuẫn trong sử dụng tải nguyên thiên nhiên, ô nhiễm xuyên biên giới, nư xâm hai cia sinh vật ngoại lạ, ð nhiễm các đồng sông ting nhanh. Do vi nêu không được xử lý một cách thôn ding sẽ gây tác đồng xâu dén nự phát triển bên ving côn dit nước 11. Những tác động tick cực cña sinh vật biểu đỗi gen tới vin đề đâm. bảo am nik môi trrờng * Vai trò của sinh vật biển đỗi gen đối tới uôi trrờng ty nhiều - Thứ nhất về phương pháp tao bién đãt gen việc clay té bảo thực vật hoäc Lồng vật một gen la cũa vì Huẫn giúp cho đồng Hhực vật có được những tỉnh trang theo mong mudn Từ sưa việc lựa chon tinh trạng cho gen hầu nh nhờ vào vận may, Xôi mã qua các đồi ld việc giống mang tính trang trội hay lận là do tạo hỏa.
Những lấ thuật biển đỗi gen thi không, chúng ta có th tơ do lựa chọn bất cử ỉnh trang nao mình mong muền, chẳng hạn gen cổ định nito, gn kháng thuốc điệt cổ, gen ting cơ bắp cho gi mic. Các quốc gia din đầu vé công nghệ biển đổi gen nlurMj, Canada, Han Quốc đã cho ta thy điều đó khi mã nhông mỗi lo ngại uyên thông nữ sâu bệnh, thuốc dt cổ, đất thời tất không còn là mốt lo của người nông dân vi co sự xuất hiện cũa mốt Jost giống cây tiến đổi gen như giống kháng sâu bệnh, giảng thích nghỉ với mỗi trường khắc nghiệt, giống đáp ứng nh cầu sin xuất chit dinh ding hay được phẩm, nhất ảnh - Thứ hai, gen biển đỗi nỗi trội và đa dang Gin đây rên thể giới tông nghệ tiến đỗi gen phát iển mạnh mã, xuất hiện nhiều giống biễn đổi meng bộ gen tần tới "hoàn chỉnh như méo phát sing lợn môi trường cây trồng giản 6 nhiễm, bắp cãi tra noc độc, dé sản xuất ra soi siêu bằnŠ[ Phụ luc 03]. Đây là những giống đông thực vật cho ra tính trạng vượt trội lâm thay đổi suy ng truyện thống về gen. “nước diy nhõng gen tn túy chỉ cho ta một vài lợi ích về lương thục thi bây id ngoài vin dé lương thuc ta còn có thể có được những lợi ích nhe 5E cng sn và mi Nói gt NGO xế 1211308.
Bộ Gái De rộtrhờn tong hết kỷ độ man công ngiệp ha v hện cụ hóa dite hn l0 ok na-sng, choi tt vục uy th gepa=4929 “ap snip 7 + Bio vệ môi trường, + Lo trử thục phim có mang các chất độc hoặc các chất gây đi ứng nh các chit cafein, nicotine; sản xuất các hợp chất sinh học dic biệt nh si sinh học tổng hop (chủ yêu bất nguén từ sợi gai dẫu và soi lan); keo lignoceliulose, các chất ten c, phân bón và phụ gia nhựa sinh học, giấy và bia co nguén gốc tr tinh bột + Lâm giống thuốc chữa bệnh Sản xuất ra các dược phẩm có thể ching được các căn bệnh đặc biệt ð những bệnh nhân nhất định, ví dw sin xuất insulin dành cho những bệnh nhân tễu đoồng, Có thể nói tiền đổi gen là cuộc cách mang mang tinh đột phá, biển những thử turing chùng không thể din df ding lâm được - Thứ ba cổng nghệ biễn đổi gen có vai trò bảo về mỗi trường Việc giảm sờ đang ha chất là một trong những lợi ich ban đâu và rổ ring cho người nông dân khi ử đăng cả cây trồng kháng thuốc tnt cô và cậy trồng kháng râu bệnh.