Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI UBND HUYỆN 1. Khái quát về thủ tục hành chính 1. Khái niệm về thủ tục hành chính Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức (Theo Khoản 1, Điều 3, Nghị định 63/2010/NĐ-CP). Thủ tục hành chính đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống nhân dân, như: Tạo khuôn khổ pháp lý: Đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả và minh bạch trong giải quyết các vấn đề hành chính của nhà nước, doanh nghiệp và cá nhân.
Thực hiện chính sách, quy định của nhà nước: tạo điều kiện cho việc thực hiện các chính sách, quy định, quyết định của nhà nước, đảm bảo sự thống nhất và nhất quán trong quản lý hành chính nhà nước. Giám sát, kiểm tra, thanh tra: tạo cơ chế để giám sát, kiểm tra, thanh tra, xử lý khiếu nại, tố cáo, giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm trong lĩnh vực hành chính. Cải cách thủ tục hành chính: tạo nền tảng để cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa, tiết kiệm thời gian và chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước. Tóm lại, thủ tục hành chính là công cụ để nhà quản lý (cán bộ, công chức) thực hiện công tác quản lý hành chính nhà nước, cũng cùng 9 là điều kiện để công dân và các cổ chức thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với hệ thống quản lý của nhà nước.
Ý nghĩa của cải cách thủ tục hành chính 1. Ý nghĩa lý luận của đề án Đề án góp phần làm rõ về phương diện lý luận trong khoa học pháp lý về cải cách hành chính nói chung và cải cách TTHC nói riêng, qua đó cụ thể hóa các đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước về cải cách TTHC nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại … 1. Ý nghĩa thực tiễn của đề án Kết quả nghiên cứu có thể sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế thực hiện cải cách TTHC tại UBND huyện Ý Yên; đồng thời là cơ sở mang tính tham khảo để các cơ quan ban ngành từ trung ương đến địa phương nghiên cứu tiếp tục hoạch định chính sách và triển khai tốt hơn nữa nhiệm vụ cải cách TTHC giai đoạn 2019 – 2024 tầm nhìn đến 2030. Bên cạnh đó: - Cải cách thủ tục hành chính là một công cuộc đổi mới tư duy nhằm khắc phục những hạn chế, yếu kém còn ồn tại của nền hành chính cũ, nhằm mục đích cải cách hệ thống thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch và công khai, tạo sự thay đổi về quan hệ giải quyết công việc giữa các cơ quan hành chính nhà nước với công dân, doanh nghiệp và tổ chức.
- Cải cách thủ tục hành chính cũng là điều kiện cần để tăng cường, củng cố mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia của nhân dân vào công cuộc giữ gìn và phát triển hền hành chính, cũng như là nơi để công dân, doanh nghiệp, tổ chức bày 10 tỏ những mong muốn nguyện vọng của mình đối với nền hành chính Nhà nước. - Cải cách thủ tục hành chính là điều tất yếu của thực tiễn đất nước trong công cuộc đổi mới phát triển theo xu thế toàn cầu hóa. Trên đây là những ý nghĩa vô cùng quan trọng để từ đó Đảng và Nhà nước ta đã xác định công cuộc cải cách thủ tục hành chính là trọng tâm của công cuộc cải cách nền hành chính quốc gia. Nội dung của cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Dựa trên cơ sở pháp lý có lên quan đến cải cách thủ tục hành chính: - Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ về ban hành Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2021 – 2030.
- Nghị định số 63/2010/NQ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC. - Nghị định số 48/2013/NQ-CP ngày 15/3/2013 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định liên quan đến kiểm soát TTHC. - Nghị định số 61/2018/NQ-CP ngày 23/4/2018 của Chính phủ về thực hiện cơ chế một cửa liên thông trong giải quyết TTHC. - Nghị định số 45/2020/NQ-CP ngày 08/4/2020 của Chính phủ về thực hiện TTHC trên môi trường điện tử.
- Thông báo số 64/TB-VPCP ngày 27/3/2021 của Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị 4 trực tuyến tổng kết Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2011-2020 và xây dựng Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2021-2030. 11 Cải cách TTHC tại UBND huyện được thực hiện theo đúng quy định hiện hành của nhà nước và được tiến hành cải cách dựa trên những nội dung sau: 1. Rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính Rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính giúp: - Giúp tăng cường hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính. - Giảm hồ sơ quá hạn trong giải quyết TTHC.
- Sớm phát hiện sai sót hoặc những quy định không phù hợp, cũng như các TTHC vi phạm phát luật trong quá trình rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính để kịp thời sửa đổi, bãi bỏ. TTHC là vấn đề mà mỗi một người từ khi sinh ra và lớn lên đều phải trải qua. TTHC nhanh gọn, đơn giản không phức tập sẽ đem lại thuận lợi cho cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức hiểu rõ hơn về thủ tục hành chính từ đó giúp cho họ nắm bắt thời cơ và tạo ra cơ hội trong vấn đề làm ăn, nhưng TTHC cũng có thể là một trong những nguyên nhân làm cho doanh nghiệp bị phá sản, cá nhân bị lỡ mất công việc. TTHC tuy được công bố một cách rộng khắp, cũng như cũng có hướng dẫn cụ thể của cơ quan hành chính Nhà nước nhưng việc thực hiện được TTHC một cách linh hoạt, cụ thể đem lại hiệu quả thì thực sự không dễ đối với các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức.
Đó là chưa kể đến mỗi cơ quan Nhà nước đều có các quy định khác nhau và cán bộ, công chức khi thực thi công vụ giải quyết TTHC cũng có những cách hiểu khác nhau. Tình hình hiện nay, vẫn còn một số cán bộ, công chức có thẩm quyền lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình lấy các quy định của TTHC để gây ra sự phiền hà, nhũng nhiễu, đòi hỏi cá nhân, doanh nghiệp tổ chức, để được giải quyết công việc của mình được thuận lợi 12 tránh phiền hà, nhũng nhiễu trong việc giải quyết TTHC thì phải phải "bồi dưỡng" mà người ta hay gọi là "tham nhũng vặt". Do vậy, nhiệm vụ tập trung CCHC, nhất là TTHC; nâng cao năng lực cạnh tranh là một trong những chương trình trọng tâm của Đảng và Nhà nước cần giải quyết hiện nay. Tình hình giải quyết thủ tục hành chính tại UBND huyện trên cả nước Nhiều thủ tục hành chính thuộc các ngành khác nhau như: Bảo hiểm xã hội, thuế, Điện lực, Công an cũng được đưa vào thực hiện tại Trung tâm Hành chính công của các cấp.
Tình trạng hồ sơ giải quyết chậm trễ đã giảm, thái độ phục vụ của cán bộ, công chức, viên chức được cải thiện theo chiều hướng tích cực tận tình, chuyên nghiệp, trách nhiệm giải trình trong việc thực hiện TTHC nơi cơ quan công tác, kiểm soát quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ được tăng cường; 100 % hồ sơ có phiếu biên nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả; tất cả hồ sơ muộn trả kết quả, bổ sung hay từ chối đều có phiếu kèm theo. Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về cải cách TTHC Giải quyết TTHC tại UBND huyện trên địa bàn của cả nước, nếu để các cơ quan chức năng có thẩm quyền điều tra làm rõ việc cán bộ công chức tại địa phương thuộc khối UBND có hành vi vi phạm pháp luật, cũng như gây khó khăn trong giải quyết TTHC cho người dân tại địa phương thì tiến hành xử lý theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. Người dân có quyền khiếu nại phản ánh ý kiến cá nhân của mình trong vấn đề giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương của các cán bộ công chức viên chức với cơ quan chức năng có thẩm quyền để giải 13 quyết vấn đề liên quan, từ đó đem lại một nền hành chính công vụ trong sạch vững mạnh và toàn diện hơn, giải quyết TTHC nhanh gọn, hiệu quả cho người dân, giúp tăng sự tin tưởng tín nhiệm của người danan vào đảng và nhà nước, thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Hiệu quả của cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong cải cách TTHC tại UBND huyện Mang lại cho nền hành chính dân chủ minh bạch hơn, cũng như tạo điều kiện thuận tiện cho người dân trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính tại các cơ quan Nhà nước, đặc biệt là UBND các cấp.
Những cải cách thủ tục hành chính này đã đem lại cho cơ quan hành chính Nhà nước tại địa phương phục vụ ngày càng hiệu quả, nhanh, gọn hơn cho cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức. Đổi mới và nâng cao năng lực của cán bộ, công chức, viên chức tạo hiệu quả làm việc sẽ giúp cho niềm tin của nhân dân vào đảng và nhà nước: Sự đổi mới hoạt động của cơ quan hành chính và thái độ phục vụ thân thiện của cán bộ, công chức đã đem đến sự hài lòng cho nhân dân khi giải quyết công việc. Kiểm tra tình hình thực hiện kiểm soát TTHC Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tiến hành kiểm soát TTHC được kiện toàn, củng cố, đáp ứng yêu cầu công việc đề ra theo quy định của pháp luật; trong quá trình giải quyết TTHC phải đảm bảo chất lượng, tiến độ công việc không xảy ra tình trạng ngưng trệ.