Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Trên Địa Bàn Huyện Tiên Lãng, Thành Phố Hải Phòng

Luận văn ThS về quản lý kinh tế, tập trung vào giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Nghiên cứu thực trạng và đề xuất.

• Tác giả: Vũ Thị Thúy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thái Sơn
• Trường học: Trường Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Trên Địa Bàn Huyện Tiên Lãng, Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.1. Mục tiêu chung
• 1.3.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM
• 2.1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới
• 2.1.1. Nông thôn và vai trò của nông thôn
• 2.1.1.1. Khái niệm về nông thôn
• 2.1.1.2. Vai trò của nông thôn
• 2.1.2. Xây dựng nông thôn mới
• 2.1.3. Các bước xây dựng nông thôn mới
• 2.1.4. Các chỉ tiêu đánh giá xây dựng Nông thôn mới
• 2.1.5. Vai trò, chức năng của cơ quan nhà nước từ cấp huyện đến cấp cơ sở trong đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Tiên Lãng 55 ký tự

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) bắt nguồn từ Nghị quyết 26 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X. Sau hơn 10 năm triển khai, chương trình đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, toàn diện. Đến tháng 6 năm 2020, cả nước có hơn 58% số xã đạt chuẩn NTM, tăng đáng kể so với năm 2019. Đảng và Nhà nước đánh giá chương trình này mang tính lịch sử. Huyện Tiên Lãng, Hải Phòng, với vị trí địa lý đặc biệt, vừa giáp sông vừa giáp biển, có nhiều tiềm năng phát triển. Từ năm 2010, huyện đã triển khai xây dựng NTM và đạt được những thay đổi tích cực về cơ sở hạ tầng, kinh tế, và văn hóa. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần giải quyết để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới một cách bền vững.

1.1. Lịch Sử và Ý Nghĩa Chương Trình Nông Thôn Mới

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới không chỉ là một dự án phát triển kinh tế, mà còn là một cuộc cách mạng làm thay đổi diện mạo nông thôn Việt Nam. Xuất phát từ Nghị quyết 26, chương trình hướng đến mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn. Theo tài liệu gốc, chương trình được đánh giá là “to lớn, toàn diện và mang tính lịch sử”, cho thấy tầm quan trọng của nó đối với sự phát triển của đất nước. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị và sự tham gia tích cực của người dân.

1.2. Đặc Điểm Địa Lý và Kinh Tế Huyện Tiên Lãng

Tiên Lãng là huyện ven biển của Hải Phòng, có địa hình đặc biệt do quá trình bồi đắp của sông biển tạo nên. Huyện có diện tích tự nhiên rộng lớn và dân số đông. Theo tài liệu, đất đai Tiên Lãng được hình thành do quá trình bồi đắp tự nhiên, tuy nhiên lại không đồng đều và bị chia cắt bởi hệ thống sông ngòi. Vị trí địa lý này vừa mang lại tiềm năng phát triển kinh tế biển, vừa tạo ra thách thức trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ. Việc khai thác hiệu quả tiềm năng và giải quyết các thách thức này là yếu tố then chốt để xây dựng nông thôn mới Tiên Lãng thành công.

II. Thực Trạng Và Hạn Chế Trong Xây Dựng NTM Tiên Lãng 59 ký tự

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, thực trạng nông thôn ở Tiên Lãng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn còn yếu kém, cơ cấu kinh tế và lao động chuyển dịch chậm. Phát triển kinh tế nông thôn chưa bền vững, hiệu quả sản xuất chưa cao. Thu nhập của người dân tuy tăng nhưng vẫn ở mức thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Đời sống tinh thần và môi trường nông thôn Tiên Lãng cũng cần được cải thiện. Việc giải quyết những tồn tại này là yếu tố quan trọng để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Tiên Lãng.

2.1. Đánh Giá Kết Quả Xây Dựng NTM Theo Tiêu Chí

Việc đánh giá hiệu quả xây dựng nông thôn mới cần dựa trên các tiêu chí nông thôn mới do Nhà nước quy định. Huyện Tiên Lãng đã đạt được những tiến bộ nhất định trong việc đáp ứng các tiêu chí này, tuy nhiên vẫn còn một số tiêu chí chưa đạt hoặc đạt ở mức thấp. Theo tài liệu, cần có đánh giá chi tiết về từng tiêu chí để xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đề ra giải pháp khắc phục. Việc này giúp đảm bảo xây dựng nông thôn mới Tiên Lãng đi đúng hướng và đạt được kết quả bền vững.

2.2. Các Vấn Đề Về Kinh Tế Xã Hội và Môi Trường

Bên cạnh những thành tựu, Tiên Lãng vẫn đối mặt với nhiều thách thức về kinh tế, xã hội và môi trường. Phát triển kinh tế nông thôn Tiên Lãng chưa thực sự bền vững, phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp truyền thống. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao, đời sống của một bộ phận dân cư còn khó khăn. Ô nhiễm môi trường nông thôn cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Việc giải quyết đồng bộ các vấn đề này là yêu cầu cấp thiết để nâng cao đời sống người dân nông thôn Tiên Lãng.

III. Giải Pháp Đột Phá Xây Dựng NTM Tại Huyện Tiên Lãng 58 ký tự

Để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, Tiên Lãng cần có những giải pháp xây dựng nông thôn mới đột phá và toàn diện. Cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng quy hoạch, phát triển cơ sở hạ tầng, tái cơ cấu ngành nông nghiệp, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đẩy mạnh phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, giảm nghèo và bảo vệ môi trường. Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân về chương trình xây dựng NTM.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch và Quản Lý Đất Đai

Quy hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển nông thôn mới. Tiên Lãng cần rà soát, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế và tiềm năng của địa phương. Cần có quy hoạch chi tiết về phát triển kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, và bảo vệ môi trường. Quản lý đất đai cần chặt chẽ, đảm bảo sử dụng hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên này.

3.2. Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng và Thu Hút Đầu Tư

Cơ sở hạ tầng đồng bộ là yếu tố then chốt để thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Tiên Lãng cần tập trung đầu tư vào hệ thống giao thông, điện, nước, trường học, và trạm y tế. Cần có chính sách ưu đãi để thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

3.3. Tái Cơ Cấu Ngành Nông Nghiệp và Phát Triển Sản Phẩm OCOP

Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng sức cạnh tranh của nông sản. Tiên Lãng cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương. Cần đẩy mạnh sản phẩm OCOP Tiên Lãng, tạo ra những sản phẩm đặc trưng, có giá trị gia tăng cao.

IV. Kinh Nghiệm Từ Địa Phương Khác Về Xây Dựng Nông Thôn Mới 60 ký tự

Việc học hỏi kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới từ các địa phương khác là rất quan trọng. Các mô hình thành công tại các huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng), các tỉnh thành khác cho thấy sự cần thiết của việc phát huy nội lực, huy động nguồn vốn, và xây dựng bộ máy quản lý hiệu quả. Tiên Lãng có thể tham khảo những kinh nghiệm này để áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới.

4.1. Mô Hình Xây Dựng NTM Thành Công Tại Huyện Vĩnh Bảo

Huyện Vĩnh Bảo là một trong những địa phương đi đầu trong xây dựng nông thôn mới ở Hải Phòng. Kinh nghiệm của Vĩnh Bảo cho thấy sự quan trọng của việc huy động sức dân, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, và phát triển các mô hình kinh tế hiệu quả. Tiên Lãng có thể học hỏi kinh nghiệm của Vĩnh Bảo trong việc xây dựng các tuyến đường giao thông nông thôn, phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, và xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh.

4.2. Bài Học Từ Các Tỉnh Thành Khác Về Huy Động Nguồn Lực

Các tỉnh thành khác đã có nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Có thể thấy rằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chỉ là một phần, quan trọng hơn là việc huy động vốn từ các doanh nghiệp, tổ chức, và người dân. Tiên Lãng có thể học hỏi các mô hình huy động vốn sáng tạo, như xã hội hóa đầu tư, PPP (đối tác công tư), và phát triển các quỹ tín dụng nông thôn.

V. Giải Pháp Tài Chính và Chính Sách Hỗ Trợ Xây Dựng NTM 59 ký tự

Để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, Tiên Lãng cần có các giải pháp tài chính hiệu quả và chính sách hỗ trợ xây dựng nông thôn mới phù hợp. Cần tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách nhà nước. Xây dựng các chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp và người dân tham gia vào chương trình xây dựng NTM.

5.1. Đa Dạng Hóa Các Nguồn Vốn Đầu Tư Xây Dựng NTM

Việc chỉ dựa vào nguồn vốn ngân sách nhà nước là không đủ để đáp ứng nhu cầu vốn cho xây dựng nông thôn mới. Cần đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư, bao gồm vốn từ các doanh nghiệp, tổ chức, người dân, và các nguồn vốn ODA, FDI. Cần xây dựng cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia vào các dự án xây dựng NTM.

5.2. Hoàn Thiện Các Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Nông Nghiệp

Các chính sách hỗ trợ xây dựng nông thôn mới cần tập trung vào việc hỗ trợ phát triển nông nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Cần có các chính sách khuyến khích sản xuất nông nghiệp hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương. Cần hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

VI. Tầm Nhìn Đến 2030 Cho Nông Thôn Mới Huyện Tiên Lãng 55 ký tự

Đến năm 2030, nông thôn mới Tiên Lãng hướng tới một mô hình phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Đời sống người dân nông thôn Tiên Lãng được nâng cao về mọi mặt, thu nhập ổn định, tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản. Môi trường nông thôn được bảo vệ, cảnh quan xanh, sạch, đẹp. Tiên Lãng trở thành một điểm đến hấp dẫn về du lịch nông thôn Tiên Lãng và là hình mẫu cho xây dựng NTM của cả nước.

6.1. Xây Dựng Nông Thôn Thông Minh và Bền Vững

Hướng tới xây dựng nông thôn mới thông minh và bền vững là mục tiêu quan trọng. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, sản xuất, và dịch vụ. Phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Xây dựng cộng đồng nông thôn đoàn kết, văn minh, và giàu bản sắc văn hóa.

6.2. Phát Triển Du Lịch Nông Thôn và Nâng Cao Giá Trị Văn Hóa

Du lịch nông thôn Tiên Lãng có tiềm năng phát triển lớn, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, và quảng bá hình ảnh địa phương. Cần khai thác các lợi thế về tự nhiên, văn hóa, và lịch sử để phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn. Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên bản sắc riêng cho nông thôn mới Tiên Lãng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng sau hơn một thập kỷ triển khai. Tính đến tháng 6 năm 2020, cả nước có khoảng 58,2% xã đạt chuẩn NTM, với 127/664 đơn vị cấp huyện được công nhận đạt chuẩn, chiếm khoảng 19,1%. Huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng, với diện tích tự nhiên trên 195 km² và dân số khoảng 160.190 người, đã bắt đầu triển khai xây dựng NTM từ năm 2010. Qua 11 năm, huyện đã có những thay đổi toàn diện về bộ mặt nông thôn, hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội được nâng cấp đồng bộ, thu nhập người dân tăng lên, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, ô nhiễm môi trường và thu nhập bình quân còn thấp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng xây dựng NTM tại huyện Tiên Lãng giai đoạn 2010-2021, phân tích những thuận lợi, khó khăn, tồn tại và đề xuất các giải pháp đẩy mạnh xây dựng NTM đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào huyện Tiên Lãng, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan quản lý địa phương và khảo sát thực tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý phát triển kinh tế nông thôn, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển nông thôn mới: Xây dựng NTM là một cuộc cách mạng toàn diện nhằm phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân, phát triển hạ tầng và tổ chức sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững.
• Mô hình quản lý chương trình mục tiêu quốc gia: Tập trung vào vai trò của chính quyền các cấp, sự tham gia của cộng đồng dân cư và các tổ chức chính trị xã hội trong việc tổ chức, chỉ đạo, giám sát và thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM.
• Khái niệm về phát triển bền vững và tái cơ cấu nông nghiệp: Nhấn mạnh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng suất lao động, phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Các khái niệm chính bao gồm: nông thôn, xây dựng nông thôn mới, tiêu chí NTM (19 tiêu chí quốc gia), vai trò của chính quyền và người dân, huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu thứ cấp và khảo sát thực địa:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Chi cục Thống kê huyện Tiên Lãng, các báo cáo của UBND huyện, các văn bản pháp luật liên quan đến xây dựng NTM, kết quả khảo sát nhận thức cán bộ, đảng viên và người dân.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn điểm nghiên cứu tại huyện Tiên Lãng với 20 xã và 1 thị trấn, khảo sát các nhóm đối tượng gồm cán bộ quản lý, người dân và các tổ chức chính trị xã hội.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức; áp dụng phương pháp chuyên gia để đề xuất giải pháp.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2010-2021, đánh giá kết quả thực hiện, tồn tại và đề xuất phương hướng đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 50 cán bộ và 100 người dân, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kết quả xây dựng NTM tại huyện Tiên Lãng: Đến năm 2021, toàn huyện có 100% xã đã xây dựng quy hoạch NTM được phê duyệt, hệ thống giao thông nông thôn được cứng hóa với tổng chiều dài đường giao thông nông thôn đạt trên 1.000 km, trong đó đường trục chính nội đồng đạt 505,1 km. Tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm từ 76,95% năm 2011 xuống còn 58,55% năm 2021, trong khi lao động ngành công nghiệp và thương mại tăng lần lượt lên 29,79% và 11,66%.

2. Nguồn vốn huy động xây dựng NTM: Tổng nguồn vốn huy động giai đoạn 2011-2021 đạt khoảng 4.439 tỷ đồng, trong đó vốn lồng ghép chiếm 25,34%, vốn doanh nghiệp 23,14%, ngân sách thành phố 18,31%. Nhân dân đóng góp tích cực với hơn 717 tỷ đồng và hiến đất, góp ngày công xây dựng hạ tầng.

3. Thu nhập và đời sống người dân: Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng từ 22,6 triệu đồng/người/năm năm 2010 lên khoảng 55 triệu đồng/người/năm năm 2019. Tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể nhưng vẫn còn tồn tại ở mức khoảng 5-7% theo ước tính.

4. Nhận thức và sự tham gia của cộng đồng: Khoảng 90% cán bộ và 85% người dân nhận thức đúng về mục tiêu xây dựng NTM, tuy nhiên vẫn còn khoảng 8% cán bộ và 48% người dân cho rằng nhà nước là chủ thể chính, chưa phát huy hết vai trò của người dân. Các kênh thông tin hiệu quả gồm hội nghị, tập huấn và phương tiện truyền thông đại chúng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy huyện Tiên Lãng đã đạt được nhiều thành tựu trong xây dựng NTM, đặc biệt là về hạ tầng giao thông, chuyển dịch cơ cấu lao động và huy động nguồn lực. Việc cứng hóa gần 770 km đường giao thông nông thôn và nâng cấp 138 cầu đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân. Thu nhập tăng trưởng ổn định phản ánh hiệu quả của các chính sách phát triển sản xuất và dịch vụ.

Tuy nhiên, một số hạn chế vẫn tồn tại như chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, sản xuất nông nghiệp chưa bền vững, ô nhiễm môi trường và nhận thức của một bộ phận người dân chưa đầy đủ. So sánh với các huyện lân cận như Vĩnh Bảo, Tiên Lãng có điểm mạnh về huy động nguồn lực và quy hoạch nhưng cần cải thiện hơn nữa công tác tuyên truyền và đổi mới mô hình sản xuất.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành qua các năm, bảng tổng hợp nguồn vốn huy động và biểu đồ cột so sánh tỷ lệ hộ nghèo qua các năm. Bảng đánh giá nhận thức cán bộ và người dân cũng giúp minh họa mức độ tham gia cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức

   • Động từ hành động: Tổ chức, phổ biến, đào tạo
   • Mục tiêu: Nâng tỷ lệ người dân nhận thức đúng về vai trò chủ thể xây dựng NTM lên trên 95%
   • Timeline: Triển khai liên tục từ 2023 đến 2025
   • Chủ thể: UBND huyện, các tổ chức chính trị xã hội, trung tâm văn hóa thông tin

2. Đa dạng hóa và tăng cường huy động nguồn vốn

   • Động từ hành động: Huy động, phối hợp, ưu tiên
   • Mục tiêu: Tăng nguồn vốn huy động từ doanh nghiệp và nhân dân lên ít nhất 30% tổng vốn đầu tư
   • Timeline: Giai đoạn 2023-2025
   • Chủ thể: Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện, phòng tài chính kế hoạch, các doanh nghiệp địa phương

3. Nâng cao chất lượng quy hoạch và phát triển hạ tầng đồng bộ

   • Động từ hành động: Rà soát, điều chỉnh, đầu tư
   • Mục tiêu: 100% xã có quy hoạch NTM được cập nhật phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030
   • Timeline: Hoàn thành trước năm 2024
   • Chủ thể: Phòng kinh tế hạ tầng, UBND xã, các chuyên gia quy hoạch

4. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển sản xuất hàng hóa tập trung

   • Động từ hành động: Xây dựng, hỗ trợ, liên kết
   • Mục tiêu: Tăng tỷ trọng sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng và sản phẩm OCOP lên 20% diện tích canh tác
   • Timeline: 2023-2025
   • Chủ thể: Phòng nông nghiệp, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp

5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển dịch vụ xã hội

   • Động từ hành động: Đào tạo, nâng cao, cải thiện
   • Mục tiêu: Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 60%, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa
   • Timeline: 2023-2025
   • Chủ thể: Phòng giáo dục đào tạo, y tế huyện, các tổ chức xã hội

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng, chính sách và giải pháp xây dựng NTM tại huyện Tiên Lãng để áp dụng hiệu quả trong công tác quản lý và chỉ đạo.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ nguồn lực, giám sát thực hiện chương trình.

2. Nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, quản lý phát triển nông thôn

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tiễn và phân tích chuyên sâu về xây dựng NTM.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan đến phát triển nông thôn.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, hạ tầng nông thôn

   • Lợi ích: Nắm bắt tiềm năng, cơ hội đầu tư, các chính sách hỗ trợ và nhu cầu phát triển hạ tầng, sản xuất tại địa phương.
   • Use case: Lập dự án đầu tư, hợp tác phát triển sản xuất, dịch vụ.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức chính trị xã hội tại địa phương

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và cơ hội tham gia xây dựng NTM, nâng cao nhận thức và huy động nguồn lực.
   • Use case: Tổ chức phong trào, giám sát thực hiện, đóng góp ý kiến xây dựng chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Xây dựng nông thôn mới là gì và tại sao quan trọng?
   Xây dựng NTM là chương trình phát triển toàn diện kinh tế - xã hội nông thôn nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần người dân. Nó quan trọng vì giúp giảm nghèo, phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách thành thị - nông thôn.

2. Huyện Tiên Lãng đã đạt được những kết quả gì trong xây dựng NTM?
   Huyện đã hoàn thành 100% xã có quy hoạch NTM, cứng hóa gần 770 km đường giao thông nông thôn, chuyển dịch cơ cấu lao động giảm tỷ lệ nông nghiệp từ 76,95% xuống 58,55%, thu nhập bình quân tăng lên khoảng 55 triệu đồng/người/năm.

3. Những khó khăn chính trong xây dựng NTM tại Tiên Lãng là gì?
   Bao gồm chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, sản xuất nông nghiệp chưa bền vững, ô nhiễm môi trường, nhận thức của một bộ phận người dân chưa đầy đủ, nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

4. Làm thế nào để huy động nguồn lực xây dựng NTM hiệu quả?
   Cần đa dạng hóa nguồn vốn từ ngân sách, doanh nghiệp, nhân dân; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đóng góp; xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng.

5. Vai trò của người dân trong xây dựng NTM như thế nào?
   Người dân là chủ thể quan trọng, tham gia từ khâu bàn bạc, đóng góp công sức, giám sát đến hưởng thụ thành quả. Sự tham gia tích cực của người dân đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của chương trình.

Kết luận

• Huyện Tiên Lãng đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong xây dựng NTM giai đoạn 2010-2021, đặc biệt về hạ tầng giao thông, chuyển dịch cơ cấu lao động và huy động nguồn lực.
• Thu nhập người dân tăng lên, đời sống vật chất và tinh thần được cải thiện, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về chuyển dịch kinh tế, môi trường và nhận thức cộng đồng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp trọng tâm như tăng cường tuyên truyền, đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao chất lượng quy hoạch, tái cơ cấu nông nghiệp và phát triển nguồn nhân lực.
• Các bước tiếp theo cần tập trung thực hiện các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2023-2025, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030.
• Kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân để đẩy mạnh xây dựng NTM, góp phần phát triển kinh tế - xã hội huyện Tiên Lãng ngày càng giàu đẹp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng. Đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM 1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới 1. Nông thôn và vai trò của nông thôn 1. Khái niệm về nông thôn Có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm nông thôn.

“Nông thôn được hiểu là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn và được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Ở nông thôn, người dân thường sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp” [37]. “Vùng nông thôn thường là vùng sinh sống, làm việc của cộng đồng chủ yếu là nông dân. Nông thôn thường có mật độ dân số thấp, có kết cấu hạ tầng kém phát triển hơn, có trình độ dân trí, trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hóa kém hơn” [37].

Theo Tổng cục thống kê Việt Nam: “Nông thôn bao gồm các địa bàn dân cư có số lượng dân tập trung dưới 4000 người, mật độ dân cư ít hơn 6000 người/km2, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt dưới 60%, tức là tỷ lệ lao động trong nông nghiệp đạt từ 40% trở lên” [18]. Vai trò của nông thôn Nông thôn Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và chiến lược phát triển của đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước. Nông nghiệp vẫn đóng vai trò chủ đạo của nền kinh tế. Nông thôn là nơi cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến.

Nông thôn, nông nghiệp cũng là nơi sản xuất ra những sản phẩm thiết yếu để phục vụ đời sống con người. Nông thôn là nguồn cung cấp lao động dồi dào, chiếm trên 70% lao động của xã hội. Số lao động đó sẽ góp phần đáng kể vào chuyển dịch cơ cấu 7 lao động, nâng cao năng suất lao động nếu như được đào tạo nâng cao trình độ và trang bị công cụ lao động thích hợp. Khu vực nông nghiệp, nông thôn ngày càng phát triển và năng động, với dân số đông và nhu cầu cơ giới hóa, hiện đại hóa ngày càng nhiều sẽ là thị trường tiêu thụ hàng hóa đa dạng về chủng loại, số lượng, chất lượng của các ngành công nghiệp, dịch vụ, như máy móc, thiết bị cơ điện nông nghiệp, máy cấy, máy gặt, đập… Nông thôn góp phần đảm bảo tình hình ổn định của đất nước, góp phần bảo vệ môi trường, sinh thái, giảm nhẹ thiên tai trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

Nông thôn phát triển tạo điều kiện để ổn định tình hình kinh tế - chính trị và văn hóa - xã hội, giải quyết việc làm cho người lao động, phân công lao động có hiệu quả, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch đúng hướng. Từ đó giúp cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nâng cao thu nhập, giảm khoảng cách chênh lệch giữa thành thị và nông thôn. Xây dựng nông thôn mới Với khoảng 70% cư dân đang sống tại nông thôn, xây dựng Nông thôn mới có ý nghĩa rất lớn cả về kinh tế - chính trị - xã hội. Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và là một cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp.

Đồng thời, phát triển sản xuất toàn diện về nông - công nghiệp và dịch vụ. Người dân có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, thu nhập và đời sống vật chất - tinh thần của người dân được nâng cao. Căn cứ trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành TW Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (05/8/2008), chính phủ đã xây dựng và triển khai “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới”. Đây là chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị, an ninh quốc phòng [1].

8 Ngày 04/6/2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020. Theo đó, chương trình đặt ra tham vọng đến năm 2015 có 20% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới và đến năm 2020 thì con số này được nâng lên thành 50% [14]. Các bước xây dựng nông thôn mới Trình tự 07 bước xây dựng nông thôn mới được quy định tại Điều 3, Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC của Liên Bộ: Bộ Nông nghiệp PTNT, Bộ Kế hoạch đầu tư, Bộ Tài chính ban hành ngày 13 như sau: Bước 1: Thành lập hệ thống quản lý, thực hiện Bước 2: Tổ chức thông tin, tuyên truyền về thực hiện Chương trình xây dựng NTM (được thực hiện trong suốt quá trình triển khai thực hiện) Bước 3: Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia NTM Bước 4: Xây dựng quy hoạch NTM của xã Bước 5: Lập, phê duyệt đề án xây dựng NTM của xã Bước 6: Tổ chức thực hiện đề án Bước 7: Giám sát, đánh giá và báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình xây dựng NTM [10]. Các chỉ tiêu đánh giá xây dựng Nông thôn mới Quyết định số 491/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí quốc gia NTM được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16 tháng 4 năm 2009 quy định có 3 cấp độ xây dựng NTM: xã nông thôn mới, huyện nông thôn mới,tỉnh nông thôn mới: - Xã NTM: đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng NTM.

- Huyện NTM: có 75% số xã trong huyện đạt NTM. - Tỉnh NTM: có từ 80% số huyện trong tỉnh đạt NTM [13]. 9 Ngày 17 tháng 10 năm 2016, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 1980/QĐ-TTG về ban hành Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020 gồm 5 nhóm và 19 tiêu chí. Cụ thể: - Nhóm 1 là nhóm Quy hoạch có 1 tiêu chí Quy hoạch; - Nhóm 2 là nhóm Hạ tầng kinh tế - xã hội với 8 tiêu chí: giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thông tin và truyền thông, nhà ở dân cư; - Nhóm 3 là nhóm Kinh tế và tổ chức sản xuất với 4 tiêu chí: thu nhập, hộ nghèo, lao động có việc làm, tổ chức sản xuất; - Nhóm 4 là nhóm Văn hóa - Xã hội - Môi trường với 4 tiêu chí: giáo dục và đào tạo, y tế, văn hóa, môi trường và an toàn thực phẩm; - Nhóm 5 là nhóm Hệ thống chính trị với 2 tiêu chí: hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, quốc phòng và an ninh [17].

So với Bộ tiêu chí đã được ban hành theo Quyết định số 491/QĐ-TTg và Quyết định số 342/QĐ-TTg thì Bộ tiêu chí này vẫn với 19 tiêu chí nhưng đã tăng thêm 10 chỉ tiêu và có nhiều thay đổi về tên tiêu chí, tên chỉ tiêu và quy định về mức đạt được; đồng thời Bộ tiêu chí mới lần này có một số tiêu chí được để mở và giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức đánh giá mức đạt cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương như tiêu chí giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thông tin và truyền thông. Vai trò, chức năng của cơ quan nhà nước từ cấp huyện đến cấp cơ sở trong đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới 1. Vai trò của chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội cấp huyện Cơ quan chính quyền địa phương cấp huyện có vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức, quản lý quá trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương: Lập dự án xây dựng nông thôn mới ở huyện; Tổ chức thực hiện quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện; Kiểm tra đánh giá quá trình xây dựng NTM ở huyện. 10 Các tổ chức chính trị xã hội cơ sở (Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Hội nông dân, Đoàn thanh niên …) có vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo, tích cực tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới.

Đồng thời các đoàn thể cũng tích cực tham gia giám sát quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới. Vai trò của chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội cấp xã, Ban lãnh đạo các thôn, khu dân cư Xây dựng nông thôn mới là nghĩa vụ và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của cả toàn dân. Trong đó, chính quyền cấp xã có vai trò đặc biệt quan trọng, là cấp trực tiếp tổ chức triển khai, quản trị quy trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Để triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới được hiệu quả, việc đầu tiên của mỗi chính quyền địa phương phải thực hiện là xây dựng kế hoạch thực hiện của từng giai đoạn và từng năm.

Trong đó, chính quyền xã phải đặt ra mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể của từng giai đoạn; phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của từng địa phương Thứ hai: Tổ chức triển khai quy trình xây dựng nông thôn mới ở xã là quy trình sau khi đã xác lập những việc làm cần phải làm thực thi phân công cho những đơn vị chức năng, cá thể đảm nhiệm việc làm đó, tạo ra mối quan hệ ngang dọc trong nội bộ mạng lưới hệ thống nhằm mục đích quản lý và vận hành uyển chuyển, đồng nhất và hướng tới tiềm năng đã định. Thứ ba: Kiểm tra đánh giá quá trình xây dựng NTM ở xã Công tác kiểm tra, giám sát, nhìn nhận có vai trò đặc biệt quan trọng quan trọng so với sự chỉ huy, tổ chức triển khai, thực thi chương trình tiềm năng vương quốc về xây dựng nông thôn mới. Nội dung kiểm tra, thanh tra, giám sát cần được chính quyền triển khai tổng lực, trong quy hoạch, góp vốn đầu tư, vận dụng chủ trương tương hỗ, quá trình thực thi, … Cần phải thực thi kiểm tra về việc thực thi theo những tiêu chuẩn, vận tốc thực thi quy trình xây dựng nông 11 thôn mới, đồng thời kiểm tra về việc thực thi chủ trương xây dựng NTM, kiểm tra đội ngũ cán bộ xem có thực thi đúng trách nhiệm của mình không, ở đầu cuối là kiểm tra về quy trình phân chia và sử dụng nguồn lực.