Phân tích hiện trạng và giải pháp phát triển cây quyế ở huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phân tích hiện trạng và đề xuất giải pháp phát triển cây quyế ở huyện tây trà tỉnh quảng ngãi, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Lý Xuân Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Viết Tình
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Khoa Lâm nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Cây Quyế Tại Huyện Tây Trà, Quảng Ngãi: Phân Tích Hiện Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tây Trà

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý luận vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Đặc điểm sinh học và phân bố của các giống quế
• 1.1.1.1. Đặc điểm sinh học của cây quế
• 1.2. Tổng hợp các yếu tố sinh thái của cây quế
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.3.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.3.3. Phân tích SWOT
• 2.3.4. Phương pháp xử lí số liệu nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Tây Trà
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.4. Các nguồn tài nguyên
• 3.2. Thực trạng về cây quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.1. Thực trạng về giống quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.2. Điều kiện sinh thái đối với cây quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.3. Thực trạng về diện tích và kỹ thuật trồng quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.3.1. Thực trạng về diện tích trồng quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.3.2. Kỹ thuật trồng quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.4. Tình hình sinh trưởng và hiệu quả của cây quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.4.1. Sinh trưởng chiều cao cây (Hvn)
• 3.2.4.2. Sinh trưởng đường kính thân (D1,3)
• 3.2.4.3. Trọng lượng vỏ cây quế. Phẩm chất vỏ cây quế
• 3.2.5. Phân tích hiệu quả của cây quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.6. Phân tích SWOT và bài học kinh nghiệm cho việc phát triển cây quế ở huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi
• 3.2.6.1. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT)
• 3.2.6.2. Bài học kinh nghiệm nhằm phát triển cây quế ở huyện Trà Bồng
• 3.2.7. Đề xuất giải pháp phát triển cây quế ở huyện Tây Trà
• 3.2.7.1. Xây dựng đề án phát triển vùng chuyên canh cây quế tại huyện Tây Trà
• 3.2.7.2. Chú trọng công tác bảo tồn nguồn gen quế
• 3.2.7.3. Xây dựng mô hình phát triển sản xuất cây quế
• 3.2.7.4. Đẩy mạnh hoạt động chế biến các sản phẩm từ quế
• 3.2.7.5. Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm quế
• 3.2.7.6. Nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ KHKT, đầu tư thâm canh
• 3.2.7.7. Nâng cao công tác tuyên truyền, vận động
• 3.2.7.8. Tăng cường nguồn lực con người
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng về cây quế ở huyện Tây Trà

Huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi, có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển của cây quế. Diện tích trồng quế tại đây đạt 1.383,40 ha, trong đó giống quế địa phương chiếm khoảng 30% và giống quế di thực chiếm 70%. Người dân chủ yếu là đồng bào dân tộc Kor, có nhiều kinh nghiệm trong việc trồng và chăm sóc cây quế. Tuy nhiên, hiện trạng cây quế đang gặp nhiều thách thức. Thời điểm khai thác thường sớm hơn quy định, dẫn đến phẩm chất kém và giảm giá trị thương phẩm. Nguyên nhân chính là do sự di nhập giống quế từ địa phương khác và việc chuyển đổi diện tích trồng quế sang cây keo. Điều này ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của cây quế địa phương.

1.1. Điều kiện sinh thái và kỹ thuật trồng quế

Cây quế phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, với nhiệt độ lý tưởng từ 20-25°C. Đất trồng quế cần có độ pH từ 4-6, thoát nước tốt và giàu dinh dưỡng. Kỹ thuật trồng quế tại huyện Tây Trà chủ yếu là nhân giống bằng hạt và chồi non. Mật độ trồng quế tại các xã nghiên cứu cao hơn nhiều so với quy định, điều này có thể dẫn đến sự cạnh tranh dinh dưỡng giữa các cây. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng hiện đại và quy trình chăm sóc hợp lý là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

II. Phân tích SWOT và bài học kinh nghiệm

Phân tích SWOT cho thấy cây quế tại huyện Tây Trà có nhiều điểm mạnh như điều kiện tự nhiên thuận lợi, kinh nghiệm của người dân và nhu cầu thị trường cao. Tuy nhiên, cũng tồn tại nhiều điểm yếu như sự cạnh tranh từ giống quế ngoại và kỹ thuật trồng chưa đồng bộ. Cơ hội phát triển đến từ việc mở rộng thị trường tiêu thụ và đầu tư vào công nghệ chế biến. Thách thức lớn nhất là việc bảo tồn giống quế địa phương và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác cho thấy việc xây dựng vùng chuyên canh và áp dụng công nghệ cao là rất quan trọng.

2.1. Đề xuất giải pháp phát triển cây quế

Để phát triển bền vững cây quế, cần xây dựng đề án phát triển vùng chuyên canh tại huyện Tây Trà. Giải pháp bao gồm việc bảo tồn nguồn gen quế, nâng cao kỹ thuật trồng và chăm sóc, đồng thời đẩy mạnh hoạt động chế biến sản phẩm từ quế. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức để tạo điều kiện cho người dân tiếp cận giống quế chất lượng cao và kỹ thuật canh tác tiên tiến. Việc phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm quế cũng cần được chú trọng để đảm bảo đầu ra ổn định cho người trồng.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu về cây quế tại huyện Tây Trà không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu sau này, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý trong việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực miền núi. Việc bảo tồn và phát triển giống quế địa phương sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, tạo việc làm và bảo vệ môi trường sinh thái. Hơn nữa, cây quế còn có giá trị xuất khẩu cao, giúp nâng cao vị thế của huyện Tây Trà trên bản đồ kinh tế nông nghiệp Việt Nam.

3.1. Tác động đến kinh tế địa phương

Phát triển cây quế sẽ tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân, giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cây quế không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, tăng độ che phủ rừng và duy trì sự đa dạng sinh học. Việc xây dựng thương hiệu quế Tây Trà sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và thu hút đầu tư vào địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây quế là một trong những cây đặc sản có giá trị kinh tế cao, được trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Tại huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi, diện tích trồng quế đạt khoảng 1.383,40 ha, trong đó quế bản địa chiếm khoảng 30% và quế di thực chiếm 70%. Điều kiện sinh thái như khí hậu nóng ẩm, lượng mưa trung bình khoảng 3.000 mm/năm, nhiệt độ trung bình 24,5°C, độ ẩm không khí 85% cùng với đất đỏ vàng trên đá phiến sét và biến chất là rất phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây quế. Tuy nhiên, hiện nay cây quế ở Tây Trà đang đối mặt với nhiều thách thức như khai thác sớm, kỹ thuật trồng chưa đồng bộ, diện tích quế bản địa suy giảm do chuyển đổi sang cây keo và nhập giống quế di thực với diện tích lớn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiện trạng cây quế tại huyện Tây Trà, phân tích các yếu tố sinh thái, kỹ thuật trồng, năng suất, phẩm chất và đề xuất các giải pháp phát triển bền vững vùng chuyên canh cây quế. Nghiên cứu tập trung trên 3 xã có diện tích quế lớn là Trà Phong, Trà Thọ và Trà Trung, trong giai đoạn 2012-2017. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen quế bản địa, nâng cao giá trị kinh tế, đồng thời góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết sinh thái học và kinh tế nông nghiệp, tập trung vào:

• Lý thuyết sinh thái cây trồng: Phân tích các yếu tố sinh thái như ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm và đặc điểm đất đai ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây quế.
• Mô hình phát triển vùng chuyên canh: Áp dụng mô hình quy hoạch vùng trồng cây chuyên canh nhằm tối ưu hóa diện tích, năng suất và chất lượng sản phẩm.
• Khái niệm về bảo tồn nguồn gen và phát triển bền vững: Đề cao việc bảo tồn giống quế bản địa, đồng thời phát triển kỹ thuật trồng và khai thác nhằm duy trì nguồn tài nguyên lâu dài.
• Phân tích SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển cây quế tại huyện Tây Trà.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu nghiên cứu liên quan đến cây quế ở Việt Nam và thế giới; số liệu sơ cấp thu thập qua điều tra thực địa tại 3 xã Trà Phong, Trà Thọ và Trà Trung.
• Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Lập ô tiêu chuẩn (500 m²) tại các lâm phần quế để đo đạc các chỉ tiêu thực vật học như đường kính thân (D1,3), chiều cao cây (Hvn), độ dày vỏ, số lượng cây đứng. Thu mẫu vỏ, lá, hoa, quả để phân tích.
• Phương pháp điều tra nông thôn có sự tham gia (PRA): Phỏng vấn bán cấu trúc với người dân, khảo sát thôn, xã, phân tích kinh tế hộ nhằm thu thập thông tin về kỹ thuật trồng, thu hoạch, thị trường và hiệu quả kinh tế.
• Phân tích SWOT: Đánh giá tổng thể các yếu tố nội tại và bên ngoài ảnh hưởng đến phát triển cây quế.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng thống kê mô tả, phần mềm Microsoft Excel 2003 để phân tích số liệu thu thập được.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong giai đoạn 2012-2017, nghiên cứu thực địa năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điều kiện sinh thái phù hợp: Lượng bức xạ trung bình khoảng 130 Kcal/cm²/năm, lượng mưa 2.500-3.000 mm/năm, nhiệt độ 20-25°C, độ ẩm trung bình 85% tạo điều kiện thuận lợi cho cây quế sinh trưởng. Đất đỏ vàng trên đá phiến sét chiếm 90,92% diện tích tự nhiên, phù hợp với yêu cầu đất trồng quế.

2. Diện tích và phân bố giống quế: Tổng diện tích quế tại huyện Tây Trà là 1.383,40 ha, trong đó quế bản địa chiếm khoảng 30%, quế di thực chiếm 70%. Người dân chủ yếu trồng quế phân tán trong các hộ gia đình, tập trung ở đồng bào dân tộc Kor.

3. Kỹ thuật trồng và khai thác chưa đồng bộ: Mật độ trồng quế tại các xã cao hơn quy phạm kỹ thuật (3m x 3m), thời điểm thu hoạch sớm (<7 năm) làm giảm phẩm chất và giá trị thương phẩm. Người dân chủ yếu nhân giống bằng hạt (chiếm khoảng 70-80%), còn lại bằng chồi non.

4. Hiệu quả kinh tế và xã hội: Cây quế mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số. Năm 2018, dự kiến trồng mới 355 ha với sự tham gia của 786 hộ, cung cấp hơn 1 triệu cây giống.

Thảo luận kết quả

Điều kiện sinh thái tại Tây Trà tương đối phù hợp với yêu cầu phát triển cây quế, đặc biệt là lượng mưa và nhiệt độ ổn định, đất đỏ vàng có tầng đất dày, thoát nước tốt. Tuy nhiên, địa hình đồi núi dốc với độ dốc trung bình 15-20° gây khó khăn trong sản xuất và vận chuyển sản phẩm. Mật độ trồng cao hơn quy chuẩn kỹ thuật có thể dẫn đến cạnh tranh dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sinh trưởng cây.

Việc thu hoạch sớm làm giảm hàm lượng tinh dầu trong vỏ quế, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm xuất khẩu. So với các vùng trồng quế khác như Yên Bái hay Quế Phong, Tây Trà có tiềm năng lớn nhưng cần cải thiện kỹ thuật canh tác và quản lý vùng trồng. Phân tích SWOT cho thấy điểm mạnh là nguồn gen bản địa quý giá, thị trường tiêu thụ ổn định; điểm yếu là kỹ thuật trồng và khai thác còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng yếu kém; cơ hội là nhu cầu thị trường quế toàn cầu tăng; thách thức là cạnh tranh từ giống quế di thực và biến đổi khí hậu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố diện tích quế theo xã, bảng so sánh năng suất và hàm lượng tinh dầu giữa quế bản địa và quế di thực, biểu đồ tăng trưởng chiều cao và đường kính thân theo tuổi cây.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng vùng chuyên canh cây quế: Tập trung quy hoạch diện tích khoảng 1.100 ha tại 9 xã trong giai đoạn 2016-2018, ưu tiên các xã Trà Phong, Trà Thọ, Trà Trung. Chủ thể thực hiện là UBND huyện phối hợp với các phòng ban chuyên môn, thời gian hoàn thành trong 3 năm.

2. Nâng cao kỹ thuật trồng và chăm sóc: Đào tạo người dân về kỹ thuật nhân giống bằng chồi non, mật độ trồng hợp lý (3m x 3m), kỹ thuật tỉa thưa để đảm bảo ánh sáng, thời điểm thu hoạch đúng quy trình (>7 năm). Thực hiện trong vòng 2 năm, do Trung tâm Khuyến nông và các tổ chức nông dân đảm nhiệm.

3. Bảo tồn và phát triển nguồn gen quế bản địa: Thiết lập các khu bảo tồn giống quế bản địa, nghiên cứu chọn lọc giống có phẩm chất cao, phối hợp với các viện nghiên cứu nông lâm. Thời gian thực hiện liên tục, ưu tiên giai đoạn 2018-2022.

4. Phát triển chế biến và thị trường tiêu thụ: Đầu tư xây dựng nhà máy chế biến tinh dầu quế công nghệ cao, mở rộng thị trường xuất khẩu, quảng bá thương hiệu “Quế Tây Trà”. Chủ thể là doanh nghiệp, chính quyền địa phương, thời gian 3-5 năm.

5. Tăng cường tuyên truyền, vận động và hỗ trợ nguồn lực con người: Tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho người dân trồng quế, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Thực hiện liên tục, do các tổ chức chính trị xã hội và chính quyền địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý nông nghiệp và lâm nghiệp địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoạch định chính sách phát triển cây quế, quy hoạch vùng chuyên canh, quản lý nguồn gen và phát triển kinh tế vùng.

2. Người trồng quế và các hợp tác xã nông nghiệp: Áp dụng các kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản quế nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành nông lâm nghiệp: Tham khảo dữ liệu thực địa, phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về cây quế và cây công nghiệp khác.

4. Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu sản phẩm quế: Tìm hiểu về nguồn nguyên liệu, đặc điểm sinh thái và kỹ thuật trồng để nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Cây quế thích hợp trồng ở điều kiện sinh thái nào?
   Cây quế phát triển tốt ở vùng khí hậu nhiệt đới ẩm, lượng mưa 2.500-3.000 mm/năm, nhiệt độ trung bình 20-25°C, độ ẩm khoảng 85%, đất đỏ vàng trên đá phiến sét, độ dốc dưới 20°. Ví dụ tại Tây Trà, các yếu tố này đều đáp ứng tốt cho cây quế sinh trưởng.

2. Hai giống quế chính ở Tây Trà là gì và khác nhau thế nào?
   Hai giống chính là quế bản địa (Cinnamomum cassia) và quế di thực (Cinnamomum loureirii). Quế bản địa có vỏ dày, sù sì, tinh dầu cao, sinh trưởng chậm; quế di thực thân thẳng, vỏ mỏng hơn, sinh trưởng nhanh hơn nhưng phẩm chất tinh dầu thấp hơn.

3. Người dân Tây Trà thường nhân giống quế bằng phương pháp nào?
   Phổ biến nhất là nhân giống bằng hạt, chiếm khoảng 70-80%, còn lại là nhân giống bằng chồi non. Nhân giống bằng hạt dễ thực hiện nhưng chất lượng cây con không đồng đều, trong khi nhân giống chồi non cho cây đồng đều và chất lượng cao hơn.

4. Tại sao thời điểm thu hoạch quế lại quan trọng?
   Thu hoạch sớm (<7 năm) làm giảm hàm lượng tinh dầu trong vỏ, ảnh hưởng đến phẩm chất và giá trị thương phẩm. Thu hoạch đúng quy trình (khoảng 10 năm trở lên) giúp đảm bảo chất lượng và tăng giá trị kinh tế.

5. Giải pháp nào giúp phát triển bền vững cây quế tại Tây Trà?
   Xây dựng vùng chuyên canh, nâng cao kỹ thuật trồng và chăm sóc, bảo tồn nguồn gen bản địa, phát triển chế biến và thị trường, đồng thời tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ người dân. Các giải pháp này cần phối hợp thực hiện đồng bộ trong vòng 3-5 năm.

Kết luận

• Tây Trà có điều kiện sinh thái thuận lợi với lượng mưa 2.500-3.000 mm/năm, nhiệt độ trung bình 24,5°C và đất đỏ vàng phù hợp cho cây quế phát triển.
• Diện tích quế hiện tại khoảng 1.383,40 ha, trong đó quế bản địa chiếm 30%, quế di thực chiếm 70%, chủ yếu do đồng bào dân tộc Kor trồng.
• Kỹ thuật trồng và thu hoạch còn nhiều hạn chế, đặc biệt là mật độ trồng cao và thu hoạch sớm làm giảm chất lượng sản phẩm.
• Cây quế mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường tích cực, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân địa phương.
• Đề xuất xây dựng vùng chuyên canh, nâng cao kỹ thuật, bảo tồn nguồn gen và phát triển chế biến, thị trường nhằm phát triển bền vững cây quế Tây Trà trong 3-5 năm tới.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và người dân cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để khai thác tối đa tiềm năng cây quế, nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái. Để biết thêm chi tiết và hỗ trợ kỹ thuật, vui lòng liên hệ với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi hoặc các cơ quan chuyên môn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận vấn đề nghiên cứu 1. Đặc điểm sinh học và phân bố của các giống quế 1. Đặc điểm sinh học của cây quế Quế là tên gọi của nhiều loài trong chi Cinnamomum thuộc họ Lauraceae, lớp hai lá mầm, ngành hạt kín, với đặc trưng là vỏ có dầu thơm, cay nồng, dùng làm thuốc, hương liệu hay gia vị.

Chi Cinnamomum ở Đông Dương có 22 loài trong đó có 3 loài Cinnamomum Cassia BL, Cinnamomum obtussfolium Ness, Cinnamomum zeylancium phân bố ở nước ta [26]. Quế có lá đơn mọc cách hay gần đối lá có 3 gân gốc kéo dài đến tận đầu lá và nổi rõ ở mặt dưới của lá, các gân bên gần như song song, mặt trên của lá xanh bóng, mặt dưới lá xanh đậm, lá trưởng thành dài khoảng 18 – 20 cm, rộng khoảng 6 – 8 cm, cuống lá dài khoảng 1 cm. Quế có tán lá hình trứng, thường xanh quanh năm, thân cây tròn đều, vỏ ngoài màu xám, hơi nứt rạn theo chiều dọc. Trong các bộ phận của cây quế như vỏ, lá, hoa, gỗ, rễ đều có chứa tinh dầu, đặc biệt trong vỏ có hàm lượng tinh dầu cao nhất, có khi đạt đến 4 – 5%.

Tinh dầu quế có màu vàng, thành phần chủ yếu là Aldehyt Cinamic chiếm khoảng 70 – 90%. Cây quế khoảng 8 đến 10 tuổi thì bắt đầu ra hoa, hoa quế mọc ở nách lá đầu cành, hoa tự chùm, nhỏ chỉ bằng nửa hạt gạo, vươn lên phía trên của lá, màu trắng hay phớt vàng. Quế ra hoa vào tháng 4, 5 và quả chín vào tháng 1, 2 năm sau. Quả quế khi chưa chín có màu xanh, khi chín chuyển sang màu tím than, quả mọng trong chứa một hạt, quả dài 1 đến 1,2 cm, hạt hình bầu dục, 1 kg hạt quế có khoảng 2500 – 3000 hạt.

Bộ rễ quế phát triển mạnh, rễ cọc cắm sâu vào lòng đất, rễ bàng lan rộng, đan chéo nhau vì vậy quế có khả năng sinh sống tốt trên các vùng đồi núi dốc. Cây quế lúc còn nhỏ cần có bóng che thích hợp mới sinh trưởng và phát triển tốt , càng lớn lên mức độ chịu bóng càng giảm dần và sau khoảng 3 – 4 năm trồng thì cây quế hoàn toàn ưa sáng. Quế ưa khí hậu nóng ẩm. Nhiệt độ thích hợp cho sự sinh trưởng, phát triển của quế là 20 - 250C.

Tuy nhiên quế vẫn có thể chịu được điều kiện nhiệt độ Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 thấp (lạnh tới 100C hoặc 00C) hoặc nhiệt độ cao tối đa tới 37 - 380C. Lượng mưa hàng năm ở các địa phương trồng quế thường vào khoảng 1. Quế có thể mọc được trên nhiều loại đất có nguồn gốc đá mẹ khác nhau (sa thạch, phiến thạch…), đất ẩm nhiều mùn, tơi xốp; đất đỏ, vàng, đất cát pha; đất đồi núi, chua (pH 4 - 6), nghèo dinh dưỡng, nhưng thoát nước tốt. Tuy nhiên, cây quế thích hợp nhất ở những nơi có độ cao địa hình, chênh lệch biên độ nhiệt độ ngày và đêm lớn, có như vậy thì cây quế mới tích lũy được nhiều tinh dầu.

Loại cây này đã trở thành một loại cây đặc sản của vùng nhiệt đới như Việt Nam, Srilanca, Indonesia, Trung quốc, Ấn Độ, Madagasxca. Chất lượng các loại quế khác nhau của các nước được so sánh với nhau bằng hàm lượng tinh dầu chứa trong quế. Hàm lượng càng nhiều, chất lượng quế càng tốt. Chỉ tiêu hóa học của một số loại quế trên thế giới Các chỉ tiêu so sánh Loại quế Độ ẩm Tổng hàm Lượng tinh dầu (% max) lượng tro (ml/100mg, min) Quế Srilaca 12 5 0,7- 1 Quế Trung Quốc 12 4 1,3- 1,7 Quế Indonesia 12 6 0,8- 1,0 Quế Việt Nam 14 6 2- 3,5 Nguồn: [34] Quế là một loại cây có yêu cầu tương đối đặc biệt về điều kiện tự nhiên và phát triển được ở một số nơi nhất định ở miền nhiệt đới, nắng lắm, mưa nhiều, độ ẩm cao.

Cây quế phát triển thích hợp trên loại đất mùn xốp, thoáng nước, có độ dốc 100-200, cây ưa mát với nhiệt độ trung bình 20-250C. Do vậy trên thế giới chỉ có một số nước mới có điều kiện thuận lợi để cho cây quế phát triển như Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Ấn Độ, Srilanca, Nhật Bản, Nga. Song ở những nơi này cây quế cũng chỉ có thể sinh trưởng được ở một số vùng nhất định, do vậy cây quế từ lâu đã trở thành một loại cây đặc sản của một số vùng nhiệt đới. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Tất cả các bộ phận của cây quế đều có giá trị sử dụng cho một số ngành sản xuất.

Vỏ quế có thể dùng vào việc chữa bệnh, gia vị thực phẩm, đồ dùng gia đình,. Gỗ quế có thể dùng để chế tạo các đồ dùng như bàn ghế, tủ, đồ mỹ nghệ, cành lá có thể dùng làm củi đốt. Tuy nhiên vỏ quế lại là bộ phận có giá trị nhất vì tinh dầu quế được chưng cất chủ yếu từ vỏ cây. Cây quế ngoài thành phần chủ yếu là Andehyt Cinnamic, còn chứa nhiều chất khác như ogenola, saprola, fuaurola vv.

các chất này có công dụng trong một số lĩnh vực như y học để làm thuốc chữa bệnh, trong công nghiệp chế biến hàng tiêu dùng. Ngày nay, người ta thường tách lấy andehyt từ cây quế rồi chuyển hóa thành những chất thơm có giá trị khác. Trong công nghiệp thực phẩm quế được dùng làm gia vị để chế biến bánh kẹo, chất định hương, trong công nghiệp hàng tiêu dùng, quế được dùng làm nguyên liệu chế biến xà phòng, nước hoa, dầu chải, phấn sáp vv. Nhiều nơi trên thế giới, người ta đã biết dùng quế làm gia vị thực phẩm cách đây hàng trăm năm, ngày nay, quế, hồ tiêu, sa nhân, đinh hương, gừng.

đã trở thành một tập đoàn gia vị có giá trị phù hợp với khẩu vị của nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt hơn nữa, khi y học hiện đại phát triển, người ta lại phát hiện ra nhiều công dụng chữa bệnh của cây quế. Theo Đông y, cây quế có vị cay, tính đại nhiệt, vị đắng, thơm và ngọt, có tác dụng bổ mật, thông huyết mạch, dùng để chữa chứng chân tay co quắp, đau bụng do khí lạnh, chữa phong hàn, viêm khớp, hư tâm tỳ, mạch chạy nhỏ, bệnh dịch tả cấp tính. Từ xa xưa, nhân dân ta đã biết dùng vỏ của cây quế mài vào nước đun sôi để nguội rồi uống sẽ chữa được các bệnh về tiêu hoá, hô hấp, kích thích sự tuần hoàn của máu, lưu thông huyết mạch, làm cho cơ thể ấm lên….

Quế có tính năng chống lại giá lạnh, có tính sát trùng nên nó được nhân dân ta coi là một trong bốn loại thuốc quí bao gồm: sâm, nhung, quế, phụ. Trong đời sống hàng ngày, quế được dùng để khử bớt mùi tanh của cá, làm cho món ăn thơm ngon, hấp dẫn hơn, kích thích được tiêu hoá. Ngoài ra quế còn được dùng để sản xuất bánh kẹo, rượu như bánh quế, kẹo quế, rượu quế… Quế còn được sử dụng làm hương vị, bột quế được trộn với các vật liệu khác sau đó đem làm hương khi đốt lên có mùi thơm dễ chịu, được sử dụng trong các đền chùa, đình miếu ở các nước Châu Á nơi có phong tục thờ cúng tổ tiên và theo đạo Khổng, đạo Hồi. Gần đây, nhiều địa phương còn sử dụng gỗ quế, vỏ quế để làm ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như bộ khay, ấm, chén, đĩa bằng gỗ quế; vỏ Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 quế được dùng để sản xuất các tấm lót giày, làm dép đi trong nhà.

Hiện nay các sản phẩm này đang rất được ưa chuộng. Riêng mặt hàng dép đi trong nhà có tẩm bột quế đã được xuất khẩu đi một số nước như Hàn Quốc, Nhật Bản… Nhiều nơi trên thế giới gọi cây quế là cây “chữa bách bệnh”. Từ hàng ngàn năm qua, cây quế đã được nhân dân ta dùng làm thuốc chữa bệnh, và Quế Chi trở thành một vị thuốc không thể thiếu được trong các hiệu thuốc đông y, trong các toa thuốc. Chính vì quế có nhiều tính năng công dụng như vậy nên từ lâu nó đã trở thành một loại hàng hoá được buôn bán ở khắp nơi trên thế giới.

Một trong những tính chất đặc trưng của cây quế là làm tăng khả năng chống lạnh của cơ thể người và động vật nên quế rất được ưa chuộng ở xứ lạnh. Quế không chỉ được dùng làm gia vị cho con người mà nó còn được sử dụng để làm thức ăn cho gia súc. Ở một số nước có ngành chăn nuôi phát triển, người ta còn dùng các loại quế kém phẩm chất hay các sản phẩm phụ của quế pha trộn với các loại thức ăn khác để sản xuất thức ăn tổng hợp nhằm kích thích tiêu hoá và phòng bệnh cho gia súc đặc biệt là vào mùa đông. Tuy nhiên công dụng của cây quế có được khai thác triệt để hay không lại phụ thuộc vào trình độ sản xuất của công nghệ chế biến và trình độ thâm canh và điều kiện thổ nhưỡng, qui trình khai thác, bảo quản,.

cũng ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng mặt hàng này. Quế thường được gieo trồng vào tháng 01, 02 âm lịch khi mà điều kiện thời tiết rất phù hợp cho cây con phát triển. Trong 02 đến 03 năm đầu, người trồng tiến hành tỉa thưa và trồng dặm để đảm bảo cho mật độ trồng không quá 3. Thời gian 05 năm đầu cần chú ý chăm sóc cây, che nắng cho cây con vì khi còn non cây ưa bóng râm, khi cây đã trưởng thành thì không phải chăm sóc nhiều.

Sau khi trồng được khoảng 10 năm thì cây quế có thể cho thu hoạch. Việc thu hoạch được tiến hành trong hai vụ, từ tháng 02 tới tháng 4 và từ tháng 9 tới tháng 11. Thời kì này hàm lượng tinh dầu tập trung nhiều nhất trong vỏ quế. Khi cây quế đến tuổi cho khai thác, người trồng sẽ tiến hành thu hoạch.

Việc thu hoạch có thể được tiến hành bằng cách chặt hạ cả cây xuống, sau đó chặt hết các cành lá rồi tiến hành bóc vỏ hoặc người ta không chặt cây mà chỉ khai thác một phần vỏ để cây quế có thể được khai thác nhiều lần. Việc khai thác một phần vỏ được tiến hành bằng cách người ta không chặt cây quế mà chỉ bóc tách một phần vỏ quế. Khi bóc vỏ người ta không bóc hết phần biểu bì ở trong cùng để sau một Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 8 thời gian nó sẽ tự tái sinh thành lớp vỏ mới.