Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ với mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, việc khai thác các công cụ marketing hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh. Theo Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 2017, đến năm 2020, Việt Nam phấn đấu thu hút 17-20 triệu lượt khách quốc tế và 82 triệu lượt khách nội địa, đóng góp trên 10% GDP. Một trong những xu hướng mới nổi là du lịch điện ảnh – hình thức du lịch dựa trên việc khách du lịch đến tham quan các điểm đến xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh hoặc truyền hình.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu phân tích mối quan hệ giữa điện ảnh và hoạt động marketing hình ảnh điểm đến du lịch Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp đẩy mạnh hiệu quả marketing qua điện ảnh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các bộ phim Việt Nam và quốc tế có hình ảnh điểm đến du lịch, với dữ liệu thu thập trong khoảng thời gian từ tháng 6/2017 đến tháng 5/2018.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các tổ chức quản lý du lịch, doanh nghiệp và các nhà làm phim trong việc phối hợp khai thác điện ảnh như một công cụ quảng bá hình ảnh điểm đến, góp phần tăng lượng khách du lịch và nâng cao giá trị thương hiệu du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: marketing điểm đến du lịch và du lịch điện ảnh.

  • Marketing điểm đến du lịch được hiểu là quá trình quản trị nhằm tạo dựng, duy trì mối quan hệ giữa điểm đến và khách du lịch thông qua việc dự báo và đáp ứng nhu cầu khách hàng, đồng thời xây dựng hình ảnh điểm đến trong tâm trí khách hàng. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: điểm đến du lịch, hình ảnh điểm đến, thương hiệu điểm đến, phân khúc thị trường, định vị thị trường và các công cụ xúc tiến hỗn hợp như quảng cáo, quan hệ công chúng, xúc tiến thương mại và marketing phối hợp.

  • Du lịch điện ảnh là hình thức du lịch phát triển dựa trên việc khách du lịch đến tham quan các địa điểm xuất hiện trong phim ảnh. Điện ảnh không chỉ là nghệ thuật mà còn là công cụ quảng bá mạnh mẽ, ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch thông qua hình ảnh, cảm xúc và câu chuyện được truyền tải. Các khái niệm chính gồm: điện ảnh, phim điện ảnh, phim truyền hình, du lịch điện ảnh, vai trò của điện ảnh trong phát triển du lịch và chiến lược quảng bá hình ảnh điểm đến qua điện ảnh.

Các khái niệm về hình ảnh điểm đến được phân tích sâu với các thuộc tính như nguồn lực tự nhiên, hạ tầng du lịch, văn hóa lịch sử, tiêu khiển giải trí, bầu không khí, môi trường xã hội và các yếu tố kinh tế chính trị. Lý thuyết về sự hình thành hình ảnh điểm đến qua 7 giai đoạn của Gunn cũng được áp dụng để giải thích quá trình khách du lịch tiếp nhận và trải nghiệm hình ảnh điểm đến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng làm chủ đạo, kết hợp phân tích SWOT để đánh giá thực trạng marketing hình ảnh du lịch Việt Nam qua điện ảnh.

  • Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các công trình nghiên cứu quốc tế, báo cáo ngành, tài liệu của Tổng cục Du lịch Việt Nam và các cơ quan liên quan.

  • Nguồn dữ liệu sơ cấp: Khảo sát xã hội học trên phạm vi toàn quốc với cỡ mẫu khoảng vài trăm người, sử dụng bảng hỏi trực tuyến qua Google Docs, email và phát trực tiếp. Đối tượng khảo sát không giới hạn độ tuổi, địa lý nhằm thu thập đa dạng ý kiến về mức độ chú ý và cảm nhận khi xem các bộ phim có hình ảnh điểm đến du lịch Việt Nam.

  • Phân tích SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của hoạt động marketing hình ảnh du lịch Việt Nam thông qua điện ảnh, làm cơ sở đề xuất giải pháp.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6/2017 đến tháng 5/2018, trong đó thu thập dữ liệu sơ cấp tập trung vào tháng 4-5/2018. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích tần suất, so sánh tỷ lệ và phân tích SWOT.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

  1. Ảnh hưởng tích cực của điện ảnh đến lượng khách du lịch: Theo khảo sát, khoảng 65% người tham gia đồng ý rằng hình ảnh điểm đến trong phim ảnh đã kích thích họ muốn đến thăm. Ví dụ, bộ phim bom tấn “Kong: Đảo đầu lâu” đã góp phần tăng lượng khách du lịch đến Quảng Bình, Quảng Ninh và Ninh Bình lên khoảng 20-30% trong năm sau khi phim ra mắt.

  2. Mức độ nhận biết hình ảnh điểm đến qua phim ảnh: Khoảng 70% người được hỏi cho biết họ nhận diện được các điểm đến du lịch Việt Nam qua các bộ phim truyền hình và điện ảnh. Các điểm đến nổi bật như đảo Nami (Hàn Quốc), công viên Lotte World và các danh lam thắng cảnh Việt Nam được đánh giá cao về tính hấp dẫn qua hình ảnh phim.

  3. Hiệu quả của các phương tiện quảng bá du lịch điện ảnh: Kết quả cho thấy 60% người khảo sát sử dụng internet và mạng xã hội để tìm hiểu thông tin về điểm đến sau khi xem phim, trong khi 45% cho biết quảng cáo truyền hình và bản đồ điện ảnh cũng có tác động đáng kể.

  4. Phân tích SWOT: Điểm mạnh là sự đa dạng tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, điểm yếu là thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan và hạn chế về nguồn lực tài chính cho marketing điện ảnh. Cơ hội đến từ xu hướng phát triển du lịch điện ảnh toàn cầu và sự quan tâm của các nhà làm phim quốc tế. Thách thức gồm cạnh tranh gay gắt từ các điểm đến trong khu vực và rào cản pháp lý trong việc cấp phép quay phim.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của điện ảnh trong việc xây dựng và quảng bá hình ảnh điểm đến du lịch Việt Nam. Số liệu tăng trưởng khách du lịch sau khi phát hành các bộ phim có bối cảnh tại Việt Nam tương đồng với các nghiên cứu quốc tế như tại Anh, Úc và Hàn Quốc. Việc sử dụng các kênh truyền thông hiện đại như internet và mạng xã hội giúp tăng cường hiệu quả truyền tải hình ảnh điểm đến, phù hợp với xu hướng tiêu dùng thông tin của khách du lịch hiện đại.

Phân tích SWOT cho thấy cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch và ngành điện ảnh để tận dụng tối đa tiềm năng quảng bá. So với các nước phát triển, Việt Nam còn hạn chế trong việc xây dựng các sản phẩm du lịch điện ảnh chuyên biệt và các chương trình xúc tiến đồng bộ. Việc phát triển các tour du lịch theo phim, bản đồ điện ảnh và hợp tác quốc tế là những hướng đi khả thi.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ khách du lịch tăng trưởng theo từng bộ phim, biểu đồ mức độ nhận biết hình ảnh điểm đến qua các kênh truyền thông, và bảng SWOT tổng hợp các yếu tố nội ngoại lực.

Đề xuất và khuyến nghị

  1. Xây dựng sản phẩm du lịch điện ảnh đặc thù: Phát triển các tour tham quan điểm đến theo các bộ phim nổi tiếng, kết hợp trải nghiệm văn hóa và dịch vụ đặc trưng. Mục tiêu tăng 15-20% lượng khách du lịch điện ảnh trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch, doanh nghiệp lữ hành.

  2. Tăng cường hợp tác giữa ngành điện ảnh và du lịch: Thiết lập cơ chế hỗ trợ, ưu đãi cho các đoàn làm phim trong và ngoài nước quay tại Việt Nam, đồng thời phối hợp quảng bá hình ảnh điểm đến. Thời gian triển khai trong 1 năm. Chủ thể: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các công ty sản xuất phim.

  3. Đẩy mạnh quảng bá qua các kênh truyền thông số: Tận dụng mạng xã hội, website du lịch điện ảnh, bản đồ điện ảnh tương tác để tiếp cận khách du lịch trẻ và quốc tế. Mục tiêu tăng 30% lượt truy cập thông tin du lịch điện ảnh trong 18 tháng. Chủ thể: Tổng cục Du lịch, các DMO.

  4. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho các bên liên quan: Tổ chức các khóa đào tạo về marketing điểm đến và du lịch điện ảnh cho cán bộ quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp. Thời gian thực hiện 6 tháng. Chủ thể: Trường Đại học, các tổ chức đào tạo chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và văn hóa: Giúp hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược phát triển du lịch điện ảnh phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội.

  2. Doanh nghiệp du lịch và lữ hành: Áp dụng các giải pháp marketing hình ảnh điểm đến qua điện ảnh để thiết kế sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh và thu hút khách hàng.

  3. Ngành công nghiệp điện ảnh và truyền hình: Tham khảo để hiểu rõ hơn về vai trò quảng bá du lịch, từ đó hợp tác hiệu quả với các bên liên quan trong phát triển điểm đến.

  4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành du lịch, marketing: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về du lịch điện ảnh và marketing điểm đến.

Câu hỏi thường gặp

  1. Du lịch điện ảnh là gì và tại sao nó quan trọng?
    Du lịch điện ảnh là hình thức du lịch dựa trên việc khách đến tham quan các địa điểm xuất hiện trong phim ảnh. Nó quan trọng vì phim ảnh có sức ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn điểm đến, giúp tăng lượng khách và quảng bá văn hóa địa phương.

  2. Điện ảnh ảnh hưởng thế nào đến hình ảnh điểm đến du lịch?
    Điện ảnh tạo ra hình ảnh sống động, cảm xúc và câu chuyện hấp dẫn về điểm đến, giúp khách du lịch hình dung và mong muốn trải nghiệm thực tế, từ đó nâng cao nhận thức và sự yêu thích đối với điểm đến.

  3. Các công cụ marketing nào hiệu quả trong quảng bá du lịch điện ảnh?
    Internet, mạng xã hội, bản đồ điện ảnh, quảng cáo truyền hình và quan hệ công chúng là những công cụ hiệu quả giúp truyền tải hình ảnh điểm đến đến khách du lịch tiềm năng.

  4. Việt Nam có những điểm mạnh nào để phát triển du lịch điện ảnh?
    Việt Nam có tài nguyên thiên nhiên đa dạng, văn hóa phong phú và nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch điện ảnh hấp dẫn.

  5. Làm thế nào để doanh nghiệp du lịch tận dụng du lịch điện ảnh?
    Doanh nghiệp có thể thiết kế tour du lịch theo phim, phối hợp quảng bá với các nhà làm phim, sử dụng hình ảnh phim trong marketing và nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách.

Kết luận

  • Điện ảnh là công cụ marketing hình ảnh điểm đến du lịch hiệu quả, góp phần tăng lượng khách và nâng cao thương hiệu du lịch Việt Nam.
  • Nghiên cứu đã chỉ ra sự ảnh hưởng tích cực của phim ảnh đến quyết định du lịch và nhận thức về điểm đến.
  • Phân tích SWOT cho thấy cần tăng cường hợp tác, phát triển sản phẩm du lịch điện ảnh và đẩy mạnh quảng bá qua kênh số.
  • Các giải pháp đề xuất hướng tới tăng trưởng khách du lịch điện ảnh từ 15-30% trong 1-2 năm tới.
  • Khuyến nghị các bên liên quan phối hợp chặt chẽ để khai thác tối đa tiềm năng du lịch điện ảnh, góp phần phát triển ngành du lịch bền vững.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng về xu hướng và tác động của du lịch điện ảnh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Các tổ chức, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng và phát triển các mô hình marketing hình ảnh điểm đến qua điện ảnh nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá du lịch Việt Nam.