CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh 1. Khái niệm về đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh “Đầu tư phát triển là một bộ phận cơ bản của đầu tư, là việc chi dùng vốn ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm làm tăng thêm hoặc tạo ra những tài sản vật chất (nhà xưởng, thiết bị,.) và tài sản trí tuệ (trí thức, kỹ năng…), gia tăng năng lực sản xuất, tạo thêm việc làm và vì mục tiêu phát triển” [14, tr. Từ khái niệm trên, Tác giả có thể khái quát về đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh như sau: Đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh là việc chi dùng vốn ở hiện tại để thực hiện các hoạt động đầu tư trên địa bàn Tỉnh, nhằm có thể làm tăng thêm hoặc tạo ra những tài sản vật chất (nhà xưởng, thiết bị,.) và tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, khoa học kỹ thuật.) cũng như tài sản vô hình (những phát minh sáng chế, bản quyền.), giúp gia tăng năng lực sản xuất mới của Tỉnh, tạo thêm việc làm và vì mục tiêu phát triển kinh tế của Tỉnh theo hướng bền vững.
Để tiến hành thực hiện hoạt động đầu tư thì bao giờ cũng cần các nguồn lực khác nhau đó là tiền vốn, đất đai, lao động, máy móc thiết bị, tài nguyên,.Vì vậy, đối với hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh cũng đòi hỏi phải có đầy đủ các nguồn lực như trên mới có thể tiến hành được. Ngoài việc xác định các nguồn lực để tiến hành công cuộc đầu tư thì phải kể đến một việc vô cùng quan trọng, đó là xác định đối tượng của hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh là gì? Có khái niệm như sau: “Đối tượng của đầu tư phát triển là tập hợp các yếu tố được chủ đầu tư bỏ vốn thực hiện nhằm đạt được những mục tiêu nhất định” [14, tr. Thật vây, đối tượng của đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh là tập hợp các yếu tố được chủ đầu tư bỏ vốn thực hiện nhằm mục tiêu cuối cùng là góp phần phát triển kinh tế của Tỉnh. Xét theo quan 8 điểm phân công lao động xã hội, có hai nhóm đối tượng đầu tư chính trên địa bàn Tỉnh: đầu tư theo ngành và đầu tư theo lãnh thổ của Tỉnh (đầu tư theo vùng).
Xét theo tính chất và mục đích đầu tư: công trình vì mục tiêu lợi nhuận và công trình phi lợi nhuận. Xét theo mức độ quan trọng: loại được khuyến khích đầu tư, loại không được khuyến khích đầu tư và loại bị cấm đầu tư… Thông thường, đối tượng đầu tư trên địa bàn Tỉnh thường được xác định theo quan điểm phân công lao động xã hội. Ở luận văn này, Tác giả cũng chọn đối tượng đầu tư trên địa bàn Tỉnh theo quan điểm phân công lao động xã hội để phân tích. Một hoạt động đầu tư nào đều cũng có kết quả và hiệu quả của nó.
Đối với hoạt động đầu tư trên địa bàn Tỉnh cũng vậy, đều cũng có kết quả và hiệu quả đầu tư. Đây cũng là mục tiêu của chủ đầu tư. Như vậy, từ khái quát chung của tác giả về đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh, cho thấy: Một là, Kết quả của đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh là sự tăng thêm về tài sản vật chất (nhà xưởng, thiết bị.), tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, khoa học kỹ thuật.) và tài sản vô hình (những phát minh sáng chế, bản quyền. Các kết quả này đạt được sẽ làm tăng thêm năng lực sản xuất của Tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế của Tỉnh.
Hai là, Hiệu quả của hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh phán ánh quan hệ so sánh giữa kết quả kinh tế - xã hội của Tỉnh thu được so với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Phát triển bền vững luôn là mục tiêu đặt lên hàng đầu không chỉ ở gốc độ quốc gia, mà nó còn là nhiệm vụ của từng địa phương trong cả nước. Đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh phải theo hướng phát triển bền vững, vì lợi ích của địa phương, vì lợi ích của quốc gia, công đồng và nhà đầu tư. Trong đó, đầu tư nhà nước trên địa bàn Tỉnh nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Tỉnh, tăng thu nhập quốc dân của Tỉnh, góp phần giải quyết việc làm và nâng cao đời sống của các thành viên trên địa bàn Tỉnh.
Đầu tư của doanh nghiệp trên địa bàn Tỉnh nhằm tối thiểu chi phí, tối đa hóa lợi nhuận, nâng cao khả năng cạnh tranh và chất lượng nguồn nhân lực. Đặc điểm của hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh Hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh đạt được hiệu quả cao thì trong quá trình thực hiện đầu tư, quản lý hoạt động đầu tư cần nắm vững các đặc điểm của đầu tư phát triển là gì? Từ đó có cách quản lý hợp lý trong quá trình thực hiện đầu tư nhằm mục đích cuối cùng đảm bảo đầu tư đem lại hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội trên địa bàn Tỉnh. Theo khái niệm, đối tượng đầu tư phát triển kinh tế, cũng như yêu cầu phát triển kinh tế của Tỉnh theo hướng bền vững, Tác giả có thể nêu ra các đặc điểm cơ bản của hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh như sau: Một là, Hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh cần qui mô tiền vốn, vật tư, lao động cần thiết thường rất lớn. Vì hoạt động đầu tư phát triển kinh tế trên địa bàn Tỉnh là đầu tư vào nhiều lĩnh vực thuộc nền kinh tế - xã hội của Tỉnh, vốn đầu tư lớn lại nằm khê đọng lâu trong suốt quá trình thực hiện đầu tư.
Qui mô vốn đầu tư lớn đòi hỏi phải có giải pháp tạo vốn và huy động vốn hợp lý, xây dựng các chính sách, qui hoạch, kế hoạch đầu tư đúng đắn, quản lý chặt chẽ tổng vốn đầu tư, bố trí vốn theo tiến độ đầu tư, thực hiện đầu tư trọng tâm trọng điểm. Lao động cần sử dụng cho các dự án rất lớn, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn Tỉnh. Do đó, công tác tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ cần tuân thủ một kế hoạch định trước, sao cho đáp ứng tốt nhất nhu cầu từng loại nhân lực theo tiến độ đầu tư, đồng thời, hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực do vấn đề “hậu dự án” tạo ra như việc bố trí lại lao động, giải quyết lao động dôi dư.gây ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của Tỉnh. Hai là, Hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh là hoạt động mang tính chất lâu dài.
Thời kỳ đầu tư tính từ khi khởi công thực hiện dự án đến khi dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng có thời gian thường rất dài. Nhiều công trình đầu tư phát triển có thời gian đầu tư kéo dài hàng chục năm. Bên cạnh đó, do đặc điểm vốn lớn lại nằm khê đọng trong suốt quá trình thực hiện đầu tư nên để nâng cao hiệu quả vốn 10 đầu tư, cần tiến hành phân kỳ đầu tư, bố trí vốn và các nguồn lực tập trung hoàn thành dứt điểm từng hạng mục công trình, quản lý chắt chẽ tiến độ kế hoạch đầu tư, khắc phục tình trạng thiếu vốn, nợ đọng vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Ngoài ra, thời gian vận hành các kết quả đầu tư tính từ khi đưa công trình vào hoạt động cho đến khi hết thời hạn sử dụng và đào thải công trình tương đối dài.
Nhiều thành quả đầu tư phát huy lâu dài, có thể tồn tại vĩnh viễn.Trong suốt quá trình vận hành, các thành quả đầu tư chịu sự tác động hai mặt, cả tích cực và tiêu cực, của nhiều yếu tố tự nhiên, chính trị, kinh tế, xã hội của Tỉnh. Để thích ứng với đặc điểm này, công tác quản lý hoạt động đầu tư trên địa bàn Tỉnh cần chú ý một số nội dung sau: Thứ nhất, cần xây dựng cơ chế và phương pháp dự báo khoa học ở cấp vĩ mô và vi mô về nhu cầu thị trường đối với sản phẩm đầu tư tương lai, dự kiến khả năng cung từng năm và toàn bộ vòng đời dự án. Thứ hai, quản lý tốt quá trình vận hành, nhanh chóng đưa các thành quả đầu tư vào sử dụng, hoạt động tối đa công suất để nhanh chóng thu hồi vốn, tránh hao mòn vô hình. Thứ ba, chú ý đúng mức đến yếu tố độ trễ thời gian trong đầu tư.
Ba là, Các thành quả của hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh là các công trình xây dựng thường phát huy tác dụng ở ngay tại nơi nó được tạo dựng nên. Do đó, quá trình thực hiện đầu tư cũng như thời kỳ vận hành các kết quả đầu tư chịu ảnh hưởng lớn của các yếu tố về tự nhiên, kinh tế, xã hội của Tỉnh. Không thể dễ dàng di chuyển các công trình đầu tư từ nơi này sang nơi khác, mất thời gian và chi phí. Vì vậy, cần phải có chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư đúng.
Đầu tư cái gì, công suất bao nhiêu là hợp lý.cần phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, dựa trên những căn cứ khoa học. Ngoài ra, địa điểm đầu tư cần phải lựa chọn hợp lý, để làm được điều này cần phải dựa trên những căn cứ khoa học, dựa vào một hệ thống các chỉ tiêu kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường, văn hoá.của Tỉnh sao cho khai thác được tối đa lợi thế vùng và không gian đầu tư cụ thể của Tỉnh, nâng cao hiệu quả vốn đầu 11 tư vốn đầu tư của Tỉnh. Tránh đầu tư xây dựng lên rồi phải phá đi gây lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của Tỉnh. Bốn là, Hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh là hoạt động có độ rủi ro cao.
Bất cứ hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh nào cũng đều chứa ẩn rủi ro, đặc biệt trong môi trường kinh tế - xã hội ngày càng có nhiều thay đổi phức tạp. Hoạt động đầu tư phát triển trên địa bàn Tỉnh có quy mô vốn đầu tư lớn, thời kỳ đầu tư kéo dài và thời gian vận hành các kết quả đầu tư cũng kéo dài.