phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của đề án được kết cấu thành 3 Phần: Phần 1. Cơ sở xây dựng đề án Phần 2. Nội dung của đề án Phần 3. Các đề xuất và kiến nghị 6 PHẦN 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN 1.1 Một số khái niệm có liên quan 1.1 Khái niệm nhân lực Nhân lực, một khái niệm quan tro ̣ng trong quản lý doanh nghiệp, đa ̣i diện cho nhóm con người hoặc những cá nhân đóng góp vào hoa ̣t động của một tổ chức hay xã hội.
Từ "nhân lực" thường được dùng để chỉ những người lao động, cộng đồ ng nhân viên hoặc đội ngũ công nhân mà một tổ chức sở hữu và quản lý. Theo Nguyễn Ngo ̣c Quân và Nguyễn Vân Điề m (2012): Nhân lực được hiể u là nguồ n lưc̣ của mỗ i con người mà nguồ n lực nà y gồ m có thể lực và trí lưc̣. Thể lư c̣ : là sức khỏe của thân thể , nó phu ̣ thuộc và o sứ c vóc, tình tra ̣ng sứ c khỏe củ a từng người, mứ c số ng, thu nhập, chế độ ăn uố ng, chế độ là m việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế. Thể lưc̣ con người phu ̣ thuộc và o giới tính, thờ i gian công tá c, độ tuổ i.Trí lực: chỉ sức suy nghi,̃ sư ̣ hiể u biế t, sự tiế p thu kiế n thức, tài năng, năng khiế u cũng như quan điể m, lò ng tin, nhân cách,.
của từng người. Theo Mai Thanh Lan và Nguyễn Thi ̣ Minh Nhà n (2016): Nhân lưc̣ trong tổ chứ c doanh nghiệp được hiể u là toàn bộ nhữ ng người làm việc trong tổ chức doanh nghiệp được trả công. khai thác và sử du ̣ng có hiệu quả nhằ m thư c̣ hiện mu ̣c tiêu củ a tổ chứ c doanh nghiệp". Nhân lư c̣ trong tổ chức/doanh nghiệp bao gồ m toàn bộ những người là m việc cho tổ chứ c doanh nghiệp đó, được tổ chứ c/doanh nghiệp quả n lý, sử du ̣ng và trả công và bao gồ m cả nhà quản tri.̣ Là nguồ n lư c̣ quan tro ̣ng nhấ t của tổ chức/doanh nghiệp cầ n được đầ u tư, khai thá c và sử du ̣ng có hiệu quả bao gồ m cả thể lực và trí lực.
Khi xem xé t nguồn lực này, tổ chứ c/doanh nghiệp quan tâm đế n các khí a ca ̣nh về số lượng, quy mô của nhân lư c̣ là bao nhiêu, chấ t lượng, năng lưc̣ như thế nào vớ i cơ cấ u ra sao và quan điể m củ a quả n tri ̣ nhân lư c̣ hiện đa ̣i coi nhân lưc̣ của tổ chức/doanh nghiệp chí nh là vố n nhân lư c̣. Theo tiếp cận của giáo trình Nhân lực trong tổ chức/doanh nghiệp được hiểu là toàn bộ những người làm việc trong tổ chức/doanh nghiệp được trả công, khai thác và sử dụng có hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức/doanh nghiệp.2 Khái niệm đào tạo nhân lực Theo Hồ Ngọc Đại (1991), định nghĩa về đào tạo nhân lực được hiểu là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành và phát triển một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp và thái độ của cán bộ nhân viên nhằm xây dựng nhân cách cơ bản cho mỗi cá nhân, tạo điều kiện cho họ có thể tham gia lao động nghề nghiệp trong cuộc sống xã hội. Như vậy đào tạo nhân lực là quá trình làm biến đổi nhận thức, hành vi của con người thông qua việc học tập một cách có hệ thống, có mục đích nhằm lĩnh hội kinh nghiệm, nghiệp vụ chuyên môn, nâng cao năng lực cá nhân và đáp ứng nhu cầu thực tế của tổ chức, xã hội. Đào tạo có định hướng vào hiện tại chú trọng vào công việc hiện thời của nhân viên, giúp nhân viên có ngay các kỹ năng kiến thức cần thiết để thực hiện tốt công việc hiện tại.
Đào tạo thường được sử dụng nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả làm việc cho các nhân viên trong doanh nghiệp. Các lãnh đạo nên lưu ý là các nguyên nhân dẫn đến năng suất và hiệu quả làm việc thấp rất đa dạng: năng lực của nhân viên kém; không có hệ thống kích thích nhân viên; các doanh nghiệp kém; nhân viên không biết các yêu cầu, tiêu chuẩn mẫu trong thực hiện công việc. Theo Mai Thanh Lan và Nguyễn Thị Minh Nhàn (2016): Đào tạo và phát triển nhân lực được hiểu là quá trình cung cấp kiến thức, hoàn thiện kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho người lao động để họ có thể thực hiện tốt công việc hiện tại và tương lai. Trong đó, đào tạo nhân lực chú trọng đến công việc hiện tại, phát triển nhân lực chú trọng đến công việc tương lai.
Tóm lại, đào tạo nhân lực là các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượng nhân lực của tổ chức, đây là điều kiện quyết định để doanh nghiệp có thể đứng vững trong môi trường cạnh tranh. Do đó trong các doanh nghiệp, công tác đào tạo nhân lực cần phải được thực hiện một cách có tổ chức và có kế hoạch.2 Nội dung của đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực Xác định nhu cầu đào tạo là xác định khi nào, ở bộ phận nào cần phải đào tạo, đào tạo ở kỹ năng nào, cho loại lao động nào và bao nhiêu người. Nhu cầu đào tạo được xác định dựa trên phân tích nhu cầu lao động của tổ chức, các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng cần thiết cho việc thực hiện công việc và phân tích trình độ, kiến thức, kỹ năng hiện có của người lao động. Ngoài ra, nhu cầu đào tạo thường được 8 xác định từ các kế hoạch hoạt động kinh doanh của công ty và kế hoạch nhân lực, dựa vào đó mà xác định nhu cầu đào tạo và đào tạo cho công ty mình đáp ứng yêu cầu công việc và thực hiện kế hoạch đặt ra.
Có 4 phương pháp xác định nhu cầu đào tạo: điều tra phỏng vấn, phân tích tư liệu, thu thập ý kiến,quan sát hiện trường.2 Xác định mục tiêu Xác định mục tiêu của chương trình đào tạo thực chất là việc xác định kết quả cần đạt được của chương trình đào tạo. Một mục tiêu đào tạo tốt cho phép việc đánh giá, chấm điểm công bằng, việc xác định chương trình đào tạo phù hợp giữa nội dung và mục tiêu sao cho hiệu quả khuyến khích NLĐ tự đánh giá vì họ biết rằng phải đạt được những gì, mong muốn đào tạo tốt hơn. Do đó, mục tiêu đào tạo cần chú ý: Rõ ràng, cụ thể, đo lường được, đạt được trong thời gian hữu hạn.3 Lựa chọn đối tượng đào tạo Lựa chọn đối tượng đào tạo là lựa chọn người để đào tạo, dựa trên nghiên cứu và xác định nhu cầu và động cơ đào tạo của NLĐ, tác dụng của đào tạo đối với NLĐ và khả năng nghề nghiệp của từng người. Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của NLĐ, chiến lược phát triển của tổ chức (chiến lược kinh doanh, chiến lược phát triển nhân lực, chiến lược đầu tư, phát triển nguồn lực khác) và yêu cầu về số lượng, chất lượng nhân lực trong từng giai đoạn mà xác định đối tượng đào tạo cho phù hợp.
Việc lựa chọn đối tượng đào tạo rất quan trọng.4 Xây dựng chương trình và lựa chọn phương pháp đào tạo - Xây dựng chương trình đào tạo Chương trình đào tạo là hệ thống các môn học, bài học được dạy những kiến thức nào, kỹ năng nào cần được đào tạo và dạy trong bao lâu. Việc xây dựng chương trình chỉ là một trong những bước đầu của giai đoạn đào tạo nhân lực nhưng lại là bước quan trọng nhất do xây dựng chương trình đào tạo hợp lý, phù hợp với nhu cầu mục tiêu của đào tạo, những phân tích kỹ càng, chính xác làm cho công tác đào tạo thành công. Chương trình đào tạo là một kế hoạch giảng dạy tổng quát cho thấy những môn học cần phải dạy và dạy trong bao lâu. 9 - Lựa chọn phương pháp đào tạo Chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở nhu cầu đào tạo và mục tiêu đào tạo đã xác đinh.
̣ Sau đó doanh nghiệp sẽ căn cứ vào tình hình cụ thể về năng lực tài chính, cơ sở vật chất… để chọn phương pháp đào tạo cho phù hợp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn một phương pháp hoặc kết hợp nhiều phương pháp đào tạo, chi phí thấp và là phương pháp đem lại hiệu quả lớn nhất. Cụ thể các phương pháp như sau: Theo định hướng nội dung đào tạo, theo mục đích của nội dung đào tạo, theo cách thức tổ chức, theo địa điểm hoặc nơi đào tạo, theo đối tượng học viên Việc lựa chọn hình thức đào tạo nào để mang lại hiệu quả cao nhất phụ thuộc vào các yêu cầu về quy mô đào tạo, mức độ phức tạp, nội dung cần đào tạo và điều kiện trang bị kỹ thuật, tài chính. cụ thể trong từng doanh nghiệp 1.5 Chuẩn bị các nguồn lực đào tạo - Nguồn tài chính và cơ sở vật chất Trong quá trình đào tạo nhân sự, nguồn tài chính của doanh nghiệp ảnh hưởng đáng kể đến thành công của chương trình đào tạo.
Nguồn tài chính đảm bảo việc cung cấp các khóa đào tạo chất lượng, sắp xếp các hoạt động đào tạo và đảm bảo quyền lợi và phúc lợi cho nhân viên tham gia quá trình đào tạo. Ngoài ra, nguồn tài chính còn ảnh hưởng đến mức độ đầu tư vào việc nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo. Đào tạo nhân lực đòi hỏi các khóa học, buổi hướng dẫn và tài liệu chuyên nghiệp, cũng như sử dụng các công nghệ và phương pháp học tập tiên tiến. Chi phí cho khóa đào tạo gồm toàn bộ chi phí chi cho việc đào tạo từ lúc bắt đầu đến giai đoạn cuối cùng khi kết thúc khóa đào tạo.
Các chi phí này có thể gồm các chi phí trực tiếp như: tiền lương cho giáo viên, địa điểm học, các tài liệu sách vở, công tác tổ chức cũng như công tác phục vụ trong thời gian học. Việc xác định chi phí đào tạo là rất quan trọng và đòi hỏi phải được tính toán kỹ trên cơ sở tình hình tài chính của doanh nghiệp, nội dung, mục tiêu của khóa đào tạo sao cho hợp lý và mang lại hiệu quả cao nhất, tránh lãng phí. - Giáo viên đào tạo Việc lựa chọn giáo viên đào tạo là lựa chọn những người phù hợp nhất với kế hoạch đào tạo.