đặt vấn đề và giải quyết vấn đề giống với tình hình thực tế, có khả năng làm việc cũng nhƣ ra quyết định; học viên có thể chủ động trong việc bố trí thời gian kế hoạch học tập, không để ảnh hƣởng tới việc thực hiện công việc của ngƣời khác, bộ phận khác. - Nhƣợc điểm: Phƣơng pháp đào tạo ngoài công việc cần có các phƣơng tiện và trang thiết bị riêng cho học tập; tốn nhiều thời gian và chi phí cho đào tạo cũng tốn kém. Tổng hợp các ƣu điểm, nhƣợc điểm của các phƣơng pháp đào tạo trong và ngoài doanh nghiệp chủ yếu. TT Phƣơng pháp đào tạo Ƣu điểm Nhƣợc điểm I Đào tạo trong công việc - Giúp cho quá trình tiếp thu - Can thiệp vào sự kiến thức, kỹ năng đƣợc dễ tiến hành công việc 1 Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn dàng; - Làm hƣ hỏng các - Không cần phƣơng tiện, trang thiết bị trang bị riêng cho học tập - Không ảnh hƣởng đến công - Mất nhiều thời gian; việc thực tế; - Chi phí lớn; Đào tạo theo kiểu học - Việc học tập dễ dàng hơn; - Nội dung đào tạo có 2 nghề - Ngƣời học đƣợc trang bị thể không liên quan kiến thức và kỹ năng nhiều đến công việc đang làm.
- Tiếp thu các kiến thức dễ - Không thực sự đƣợc dàng; làm việc một cách đầy - Có điều kiện làm thử công đủ; Đào tạo qua kèm cặp và 3 việc; - Ngƣời học có thể bị chỉ dẫn nhiễm một số cách làm việc cũ không tiên tiến - Đƣợc làm nhiều công việc; - Không hiểu biết đầy Đào tạo theo kiểu luân - Học tập thực sự; đủ về một công việc; 4 chuyển, thuyên chuyển - Mở rộng kỹ năng làm việc - Thời gian làm việc công việc của bản thân; tại một vị trí ngắn; II Đào tạo ngoài công việc - Học viên đƣợc trang bị đầy - Cần có cơ sở vật Các lớp cạnh doanh 1 đủ kiến thức lý thuyết và thực chất riêng; nghiệp hành; - Chi phí tốn kém Cử ngƣời đi học tại các - Không ảnh hƣởng đến công - Chi phí tốn kém 2 trƣờng chính quy việc của ngƣời khác; - Học viên đƣợc trang bị đầy đủ, có hệ thống về kiến thức lý thuyết và thực hành; - Đơn giản, dễ tổ chức; - Tốn nhiều thời gian; Hội nghị, Hội thảo, bài 3 - Không đòi hỏi trang thiết bị - Phạm vi hẹp giảng riêng 14 z TT Phƣơng pháp đào tạo Ƣu điểm Nhƣợc điểm - Sử dụng đào tạo nhiều kỹ - năng, không cần ngƣời dạy; - Học viên có điều kiện học hỏi cách giải quyết tình huống giống thực tế, chi phí thấp; Chƣơng trình hóa với sự 4 - Cung cấp cho mọi học viên trợ giúp của máy tính mọi cơ hội học tập; thời gian linh hoạt, nội dung đa dạng; cung cấp tức thời các phản hồi của ngƣời học là đúng hay là sai - Cung cấp một lƣợng thông - Chi phí cao; tin trong nhiều lĩnh vực, - Đầu tƣ cho bài giảng thông tin cung cấp đƣợc cập lớn; nhật; - Thiếu sự trao đổi - Ngƣời học chủ động đƣợc trực tiếp giữa giáo 5 Đào tạo từ xa việc bố trí thời gian, kế hoạch viên và học viên học tập; - Đáp ứng đƣợc nhu cầu học tập của các học viên ở xa các trung tâm đào tạo - Học viên đƣợc trang bị kiến - Tốn nhiều công sức, thức và có cơ hội đƣợc luyện kinh phí, thời gian để kỹ năng thực hành; xây dựng tình huống; - Nâng cao kỹ năng làm việc - Đòi hỏi ngƣời xây Đào tạo theo kiểu phòng 6 và kỹ năng giải quyết vấn đề, dựng lên tình huống thí nghiệm ra quyết định đƣợc một cách mẫu phải giỏi lý nhanh chóng, chắc chắn thuyết, nhiều kinh nghiệm trong việc thực hành (Nguồn: Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm,2012) 1.3 Nội dung và yêu cầu của đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp Bên cạnh việc xây dựng cho mình một chiến lƣợc kinh doanh, tổ chức cần phải có một chiến lƣợc đào tạo nhân lực tƣơng xứng vì chính nguồn nhân lực là một yếu tố sống quan trọng biến chiến lƣợc kinh doanh thành hiện thực.Hơn nữa, đào tạo nhân lực không thể làm ngày một ngày hai mà phải lâu dài, thƣờng xuyên. Hiệu quả của đào tạo nhân lực khó đo lƣờng trực tiếp thông qua giá cả thị trƣờng 15 z và phải mang tính đón đầu trong chiến lƣợc hoạt động của tổ chức. Điều đó nghĩa là để có đƣợc lực lƣợng lao động chuyên nghiệp, năng động sáng tạo và tận tâm ngày hôm nay, đào tạo nhân lực phải đƣợc thực hiện trƣớc đó. Bốn nội cung chính của đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp hay còn gọi là quy trình tổ chức đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp đƣợc thể hiện bởi hình 1.
Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực Thông Lập kế hoạch đào tin tạo phản hồi Tổ chức thực hiện kế hoạch Đánh giá đào tạo nhân lực Hình 1. Quy trình tổ chức đào tạo nhân lực (Nguồn: Hoàng Văn Hải, Vũ Thùy Dương, 2010) 1. Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực là quá trình thu thập thông tin và phân tích thông tin nhằm làm rõ nhu cầu cần cải thiện thực hiện công việc của ngƣời lao động và xác định đảo tạo hiện có phải là giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc, khả năng phát triển nhân lực (Đình Phúc, Khánh Linh, 2012). Cụ thể bao gồm các nội dung: - Xác định khi nào có nhu cầu đào tạo nhân lực? - Xác định ở bộ phận nào có nhu cầu đào tạo nhân lực? - Xác định nhu cầu đào tạo gì? - Xác định nhu cầu đào tạo cho loại lao động nào? số lƣợng bao nhiêu? (Nguyên Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm, 2010).
16 z Để xác định đúng nhu cầu đào tạo nhân lực cần xác định những tiêu chuẩn mô tả chức danh công việc cụ thể, phân tích đƣợc nhu cầu của ngƣời đào tạo.Từ đó, phát triển kiến thức và mục tiêu thực hiện công việc cụ thể có thể đo đƣợc.Đây là bƣớc khởi đầu rất quan trọng, nó ảnh hƣởng đến cả quá trình đào tạo và ảnh hƣởng trực tiếp đến doanh nghiệp. Để xác định nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chính xác, chúng ta cần dựa vào định hƣớng chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp và trình độ ngƣời lao động làm việc trong doanh nghiệp. Vậy xác định nhu cầu đào tạo là việc xác định một cách có hệ thống và khách quan đối với đối tƣợng cần đào tạo. Trong mỗi giai đoạn phát triển, sau khi đã hoạch định chiến lƣợc kinh doanh, các tổ chức đều xây dựng một kế hoạch dự kiến về nhân lực cả về số lƣợng và chất lƣợng.
Sau khi cân đối với trình độ của lực lƣợng lao động hiện tại, các doanh nghiệp phải xác định một kế hoạch đào tạo cần thiết cho nhân lực. Bởi vì, đào tạo chính là một phƣơng tiện để điều chỉnh chất lƣợng nhân lực giữa nhu cầu dự kiến và hiện tại ở cả hai khía cạnh bên trong và bên ngoài.Nếu doanh nghiệp muốn đào tạo nhân lực mà họ không có hứng thú và nhiệt tình tham gia thì kết quả sẽ không cao, gây tốn kém thời gian, tiền của doanh nghiệp và ngƣợc lại, nếu nhân lực có mong muốn đƣợc đào tạo để nâng cao kiến thức, kỹ năng cho bản thân mà doanh nghiệp không có khả năng tài chính hoặc không phù hợp với định hƣớng phát triển thì mong muốn đó cũng không thể tổ chức thực hiện đƣợc.Căn cứ xác định nhu cầu đào tạo Theo Hoàng Văn Hải, Vũ Thùy Dƣơng (2010), để xác định nhu cầu ĐTNL trong doanh nghiệp cần căn cứ vào các yếu tố cơ bản: Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp cho biết mục tiêu của doanh nghiệp. Những mục tiêu này đặt ra các yêu cầu khác nhau về trình độ, năng lực chuyên môn.
đối với tất cả thành viên trong doanh nghiệp để thích ứng với công việc, nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêu đã đề ra. Mục tiêu của đào tạo là nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp: Kế hoạch nhân lực cho biết sự thay đổi trong cơ cấu doanh nghiệp, giúp nhà quản trị nắm đƣợc tình hình lao động một cách chi tiết về số lƣợng, chất lƣợng lao 17 z động hiện tại từ đó có thể lƣợng hóa đƣợc nhu cầu về số lƣợng cũng nhu chất lƣợng lao động, cơ cấu ngành nghề và trình độ chuyên môn sẽ biến động để xác định nhu cầu đào tạo sát với thực tế. Trình độ kỹ thuật công nghệ của doanh nghiệp: Tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ đặt ra yêu cầu khách quan là phải nâng cao trình độ nhân lực và cập nhật công nghệ mới để ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật, công nghệ trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Vấn đề này chỉ có thể đạt đƣợc thông qua đào tạo nhân lực thƣờng xuyên trong doanh nghiệp. Tiêu chuẩn thực hiện công việc: Mỗi một công việc đòi hỏi kiến thức, kỹ năng và các hành vi cần thiết để thực hiện tốt công việc, còn gọi là năng lực, phẩm chất cần phải có trong quá trình thực hiện công việc. Vì vậy tiêu chuẩn thực hiện công việc đặt ra nội dung cần phải đào tạo nhân lực. Trình độ năng lực chuyên môn của nhân lực: Đây là căn cứ quan trọng để xác định nhu cầu đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp về: đối tƣợng, nội dung, hình thức, phƣơng pháp đào tạo.
Các yếu tố nhƣ trình độ chuyên môn, tay nghề, năng lực các đặc tính cá nhân nhân lực quyết định ai là ngƣời cần thiết đƣợc đào tạo, những kỹ năng, kiến thức cần thiết nào cần đƣợc lĩnh hội hay chú trọng trong quá trình đào tạo. Nguyện vọng của nhân lực: Trong doanh nghiệp, nhu cầu đào tạo của mỗi ngƣời là khác nhau, điều đó tùy thuộc vào phẩm chất, năng lực, ý chí phấn đấu vƣơn lên và cả điều kiện cá nhân của họ khi làm việc tại doanh nghiệp. Nhu cầu thay đổi không chỉ đối với từng vị trí ở cấp quản trị hay trong cơ cấu tổ chức doanh nghiệp mà còn đối với từng ngƣời lao động. Do đó để xác định chính xác nhu cầu, từ đó triển khai quá trình đào tạo nhân lực có hiệu quả cần phải nghiên cứu nhu cầu đào tạo và nguyện vọng của từng nhân lực trong doanh nghiệp.