Đánh Giá Xây Dựng Nông Thôn Mới Trên Địa Bàn Huyện Vũ Thư, Tỉnh Thái Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, góp phần phát triển bền vững địa phương.

• Tác giả: Đỗ Hồng Phương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hương Dịu
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Đánh Giá Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Vũ Thư, Tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.4.1. Cơ sở lý luận của xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.1. Khái niệm về nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.2. Đơn vị nông thôn mới
• 1.4.1.3. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.4. Chức năng của nông thôn mới
• 1.4.1.5. Chủ thể xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.6. Nguồn gốc, động lực xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.7. Các quan điểm của Đảng về xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.8. Nguyên tắc thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.9. Nội dung xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.10. Các bước xây dựng nông thôn mới
• 1.4.1.11. Nội dung đánh giá xây dựng nông thôn mới
• 1.4.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.2.1. Thực tiễn xây dựng nông thôn mới trên thế giới
• 1.4.2.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 2. Phần 3 Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.2. Phương pháp phân tích và xử lý thông tin
• 3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 3.1. Thực trạng xây dựng nông thôn mới ở huyện Vũ Thư, Thái Bình
• 3.1.1. Thành lập bộ máy chỉ đạo xây dựng nông thôn mới
• 3.1.2. Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 3.1.3. Thực trạng về kết quả việc xây dựng nông thôn mới
• 3.1.4. Thực trạng về kết quả thực hiện nhóm nội dung Quy hoạch
• 3.1.5. Thực trạng về kết quả thực hiện nhóm nội dung Hạ tầng kinh tế - xã hội
• 3.1.6. Nhóm nội dung Kinh tế và Tổ chức sản xuất
• 3.1.7. Nhóm nội dung Văn hóa - Xã hội - Môi trường
• 3.1.8. Đánh giá của người dân về việc thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 3.1.9. Đánh giá của cán bộ xã, thôn về xây dựng nông thôn mới
• 3.1.10. Đánh giá của chuyên gia về thực trạng xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư
• 3.1.11. Đánh giá chung về kết quả xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 3.1.12. Một số tác động của chủ trương xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thư
• 3.2. Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở Vũ Thư
• 3.2.1. Căn cứ đưa ra giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở Vũ Thư
• 3.2.2. Giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở huyện Vũ Thư
• 4. Kết luận và kiến nghị
• 4.1. Về kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 4.2. Những giải pháp đề tài xây dựng NTM trong thời gian tới
• 4.2.1. Đối với Nhà nước
• 4.2.2. Đối với địa phương
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Vũ Thư

Đánh giá xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông thôn hiện nay. Chương trình xây dựng nông thôn mới không chỉ nhằm cải thiện đời sống vật chất mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần cho người dân. Huyện Vũ Thư đã có những bước tiến đáng kể trong việc thực hiện các tiêu chí nông thôn mới, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.

1.1. Khái Niệm Về Nông Thôn Mới Và Xây Dựng Nông Thôn Mới

Nông thôn mới được hiểu là một mô hình phát triển bền vững, bao gồm nhiều tiêu chí như hạ tầng, giáo dục, y tế và môi trường. Việc xây dựng nông thôn mới không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn cần sự tham gia tích cực của người dân.

1.2. Tình Hình Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Vũ Thư

Huyện Vũ Thư đã đạt được nhiều thành tựu trong việc xây dựng nông thôn mới, với 17/29 xã hoàn thành 19 tiêu chí. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều xã gặp khó khăn trong việc đạt tiêu chí do điều kiện kinh tế và hạ tầng chưa phát triển đồng bộ.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Vũ Thư

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng huyện Vũ Thư vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Các vấn đề như ngân sách hạn chế, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và sự tham gia của người dân còn thấp là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Ngân Sách Và Nguồn Lực Hạn Chế

Ngân sách dành cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng triển khai các dự án hạ tầng và dịch vụ công cộng.

2.2. Cơ Sở Hạ Tầng Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Cơ sở hạ tầng nông thôn tại Vũ Thư còn nhiều thiếu sót, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông và điện, gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế địa phương.

III. Phương Pháp Đánh Giá Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Vũ Thư

Để đánh giá hiệu quả xây dựng nông thôn mới, huyện Vũ Thư đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này giúp xác định rõ ràng các tiêu chí đã đạt được và những tiêu chí còn thiếu sót.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Việc thu thập dữ liệu được thực hiện thông qua khảo sát, phỏng vấn và phân tích số liệu từ các cơ quan chức năng, giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình thực tế.

3.2. Phân Tích Kết Quả Đánh Giá

Kết quả đánh giá được phân tích dựa trên các tiêu chí cụ thể, từ đó đưa ra những nhận định và giải pháp phù hợp cho từng xã trong huyện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Vũ Thư

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân đã được cải thiện rõ rệt.

4.1. Cải Thiện Đời Sống Người Dân

Nhờ vào các chương trình xây dựng nông thôn mới, đời sống của người dân đã được nâng cao, với thu nhập bình quân đầu người tăng lên đáng kể.

4.2. Tăng Cường Sự Tham Gia Của Người Dân

Sự tham gia của người dân trong các hoạt động xây dựng nông thôn mới đã được cải thiện, tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ cộng đồng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Vũ Thư

Xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn cần tiếp tục nỗ lực để vượt qua các thách thức. Tương lai của chương trình này phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Huyện Vũ Thư cần có những định hướng rõ ràng và cụ thể để tiếp tục phát triển nông thôn mới, tập trung vào việc cải thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

5.2. Giải Pháp Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới

Cần có các giải pháp cụ thể để huy động nguồn lực, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và cải thiện các tiêu chí nông thôn mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chủ trương chiến lược mang tính đột phá của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Trước khi chương trình được triển khai sâu rộng, khu vực nông thôn trên cả nước đối mặt với nhiều rào cản lớn khi tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới 16,2%, hệ thống kênh mương được kiên cố hóa mới đạt khoảng 25%, và hơn 54% hợp tác xã nông nghiệp hoạt động ở mức trung bình hoặc yếu kém. Trong bối cảnh đó, huyện Vũ Thư thuộc tỉnh Thái Bình – một địa bàn thuần nông thuộc vùng đồng bằng sông Hồng với diện tích tự nhiên 19.843,2 ha – đã chủ động triển khai chương trình với mục tiêu chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại hóa.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc đánh giá khách quan, toàn diện quá trình triển khai thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thư. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông thôn mới; phân tích thực trạng tổ chức thực hiện, kết quả đạt được cũng như các hạn chế trong giai đoạn 2013-2015; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao tính bền vững cho chương trình trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu được xác lập trên toàn bộ 29 xã của huyện Vũ Thư với dữ liệu khảo sát, phân tích chuỗi thời gian từ năm 2013 đến năm 2015, thời gian hoàn thành công trình từ tháng 04 năm 2015 đến tháng 04 năm 2016.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa kết quả chuyển đổi nông thôn tại địa phương. Đến cuối năm 2015, huyện Vũ Thư đã có 17 trên 29 xã hoàn thành 19 trên 19 tiêu chí nông thôn mới, đạt tỷ lệ 58,6% và vượt xa chỉ tiêu 25% mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2010-2015 đã đề ra. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học quan trọng giúp chính quyền huyện quản lý hiệu quả nguồn vốn đầu tư hàng trăm tỷ đồng, tối ưu hóa cơ chế hỗ trợ vật tư xi măng và tạo đà đưa toàn bộ 100% số xã cán đích nông thôn mới trước năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và mô hình quản trị công hiện đại. Luận văn kế thừa quan điểm phát triển nông thôn của Ngân hàng Thế giới năm 1975, nhấn mạnh việc cải thiện toàn diện điều kiện sống về kinh tế, văn hóa và xã hội cho cư dân nông thôn thông qua vai trò chủ thể của người dân cùng sự hỗ trợ định hướng từ Nhà nước. Đồng thời, nghiên cứu tham chiếu bài học kinh nghiệm quốc tế sâu sắc từ phong trào Saemaul Undong (Làng mới) của Hàn Quốc với 3 trụ cột Cần cù - Tự lực - Hợp tác và phong trào Mỗi làng một sản phẩm (OVOP) khởi xướng từ thập niên 1970 tại Nhật Bản với hơn 30 năm khẳng định hiệu quả kinh tế cộng đồng.

Mô hình nghiên cứu được cụ thể hóa bằng Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 và Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ. Hệ thống đánh giá bao gồm 19 tiêu chí chuẩn mực được phân thành 5 nhóm nội dung trọng tâm:

1. Nhóm Quy hoạch với 01 tiêu chí định hướng không gian và hạ tầng kỹ thuật.
2. Nhóm Hạ tầng kinh tế - xã hội với 08 tiêu chí bao gồm giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư.
3. Nhóm Kinh tế và Tổ chức sản xuất với 04 tiêu chí về thu nhập, hộ nghèo, cơ cấu lao động, hình thức tổ chức sản xuất.
4. Nhóm Văn hóa - Xã hội - Môi trường với 04 tiêu chí về giáo dục, y tế, đời sống văn hóa, vệ sinh môi trường.
5. Nhóm Hệ thống chính trị với 02 tiêu chí về năng lực tổ chức Đảng, chính quyền và an ninh trật tự xã hội.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: Xây dựng nông thôn mới là quá trình nâng cấp toàn diện các tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật nông thôn; Chủ thể nông thôn mới xác định người nông dân giữ vai trò trung tâm trong quá trình bàn bạc, thực hiện và thụ hưởng; Đơn vị nông thôn mới phân cấp quản lý theo ngưỡng quy chuẩn, trong đó cấp huyện đạt chuẩn khi có trên 75% số xã đạt 19 tiêu chí theo quy định pháp lý hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được tích hợp đồng bộ từ hai nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê chính thức của Phòng Thống kê huyện Vũ Thư, Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình trong giai đoạn 2013-2015.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu 150 hộ nông dân đại diện sinh sống tại 29 xã trên địa bàn huyện, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên. Mẫu khảo sát được phân bổ theo 3 nhóm địa bàn: nhóm các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, nhóm các xã đang phấn đấu về đích và nhóm các xã có điều kiện kinh tế khó khăn. Ngoài ra, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 30 cán bộ chuyên trách gồm lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã, bí thư chi bộ, trưởng thôn và cán bộ phòng ban cấp huyện để thu thập góc nhìn đa chiều về các khó khăn trong điều hành.

Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tổ thống kê và phương pháp so sánh chuỗi thời gian 3 năm từ 2013 đến 2015. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này xuất phát từ yêu cầu phải đo lường chính xác các biến động cơ học về số lượng công trình, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế, đồng thời lượng hóa mức độ hài lòng của cư dân bản địa qua công cụ phân tích dữ liệu bảng và phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA). Toàn bộ quá trình nghiên cứu và xử lý dữ liệu được tiến hành trong mốc thời gian 12 tháng từ tháng 4 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới tại huyện Vũ Thư đạt bước tiến vượt bậc so với mục tiêu đề ra ban đầu. Đến cuối năm 2015, toàn huyện đã có 17 trên 29 xã hoàn thành 19 trên 19 tiêu chí nông thôn mới, tương ứng tỷ lệ 58,6% tổng số xã toàn huyện. Kết quả này vượt xa chỉ tiêu 25% đề ra tại Đại hội Đảng bộ huyện khóa 2010-2015 và tạo tiền đề vững chắc để có thêm 6 xã hoàn thành các tiêu chí trong năm 2016.

Thứ hai, kết cấu hạ tầng giao thông và thủy lợi ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ nhờ chính sách hỗ trợ vật tư trực tiếp. Thực hiện chính sách hỗ trợ xi măng theo Quyết định số 19/2013/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình, toàn tỉnh đã phân bổ hơn 744.000 tấn xi măng cho 276 xã. Tại huyện Vũ Thư, tỷ lệ xã đạt tiêu chí giao thông đã tăng từ mức 31,0% vào năm 2013 lên 72,4% vào năm 2015, giúp 100% đường trục xã, liên xã được bê tông hóa hoặc nhựa hóa đạt chuẩn kỹ thuật.

Thứ ba, cơ cấu sử dụng đất đai và kinh tế nông thôn chuyển dịch tích cực theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện là 19.843,2 ha; trong đó diện tích đất nông nghiệp giảm từ 13.307,6 ha (chiếm 67,1%) năm 2013 xuống còn 12.649,7 ha (chiếm 63,7%) năm 2015 do quá trình chuyển mục đích sang đất chuyên dùng và phát triển hạ tầng dân cư. Mặc dù diện tích gieo trồng giảm 657,9 ha, giá trị sản xuất toàn ngành vẫn duy trì mức tăng trưởng ổn định trên 11% mỗi năm nhờ chuyển đổi sang các mô hình trang trại chuyên canh và phát triển nghề tiểu thủ công nghiệp tại chỗ.

Thứ tư, khảo sát xã hội học cho thấy mức độ hài lòng và sự tham gia của người dân đạt mức rất cao. Kết quả điều tra 150 hộ dân chỉ ra hơn 82% người dân đánh giá cao sự đổi thay tích cực của hệ thống giao thông, trường học và trạm y tế. Tuy nhiên, vẫn tồn tại sự chênh lệch lớn giữa các nhóm tiêu chí: trong khi tiêu chí hệ thống chính trị và an ninh trật tự đạt tỷ lệ hoàn thành trên 90%, thì tiêu chí Môi trường (tiêu chí 17) và tiêu chí Cơ sở vật chất văn hóa (tiêu chí 6) chỉ đạt khoảng 45% đến 50% số xã vào giữa kỳ đánh giá do áp lực thiếu hụt vốn đầu tư dài hạn.

Thảo luận kết quả

Kết quả phát triển vượt bậc tại Vũ Thư bắt nguồn từ sự chỉ đạo tập trung, đồng bộ và các chính sách kích cầu tài chính mang tính đột phá của cấp ủy, chính quyền địa phương. Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Vũ Thư đã ban hành cơ chế khen thưởng trực tiếp: thưởng 500 triệu đồng cho các xã về đích nông thôn mới trước tháng 8 năm 2014, thưởng 400 triệu đồng cho các xã hoàn thành trước tháng 12 năm 2014, hỗ trợ dồn điền đổi thửa từ 100 triệu đến 150 triệu đồng trên mỗi xã, và hỗ trợ 10 triệu đồng cho mỗi km đường trục thôn. Chính sách thưởng sau đầu tư này đã giải phóng tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào ngân sách cấp trên, kích hoạt tinh thần tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình và đóng góp hàng vạn ngày công lao động từ các hộ gia đình.

Khi so sánh với huyện Hưng Hà – đơn vị dẫn đầu của tỉnh Thái Bình đạt chuẩn huyện nông thôn mới năm 2015 với 29 trên 33 xã (đạt tỷ lệ 87,87%) – huyện Vũ Thư có xuất phát điểm thấp hơn về ngân sách tự chủ và mạng lưới giao thông liên xã phức tạp hơn do địa hình bị chia cắt bởi sông Hồng và sông Trà Lý. Tuy nhiên, Vũ Thư đã khai thác triệt để vị thế nằm trên trục Quốc lộ 10 kết nối thành phố Thái Bình và thành phố Nam Định để phát triển công nghiệp phụ trợ, dệt may và chế biến nông sản, tạo việc làm thường xuyên cho người lao động theo mô hình ly nông bất ly hương.

Dữ liệu nghiên cứu trong luận văn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện tiến độ số xã về đích nông thôn mới theo chuỗi thời gian tăng dần từ 4 xã năm 2013, 11 xã năm 2014 lên 17 xã năm 2015. Đồng thời, cấu trúc nguồn vốn huy động xây dựng nông thôn mới được minh họa trực quan qua bảng tổng hợp tỷ trọng tài chính: vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước các cấp chiếm khoảng 28%, vốn tín dụng và doanh nghiệp đóng góp chiếm 30%, và nguồn lực huy động trực tiếp từ nhân dân chiếm tỷ trọng vượt trội tới 42% tổng mức đầu tư toàn huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với tích tụ ruộng đất và phát triển chuỗi giá trị hàng hóa. Ủy ban nhân dân huyện Vũ Thư cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần chủ trì chỉ đạo 29 xã đẩy nhanh tiến độ dồn điền đổi thửa, phấn đấu nâng tỷ lệ diện tích cánh đồng mẫu lớn ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ đạt trên 45% diện tích đất canh tác vào năm 2020. Mục tiêu cụ thể là nâng mức thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 45 triệu đồng trên người mỗi năm trong lộ trình 2016-2020.

Thứ hai, đa dạng hóa nguồn lực xã hội hóa và kiểm soát chặt chẽ nợ đọng xây dựng cơ bản. Phòng Tài chính - Kế hoạch phối hợp với Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới cấp xã triển khai đấu giá quyền sử dụng đất theo đúng quy hoạch nhằm tạo nguồn vốn đối ứng hạ tầng, hoàn thành 100% tiêu chí giao thông và thủy lợi nội đồng trước quý IV năm 2018. Đồng thời, chính quyền địa phương phải siết chặt kỷ cương đầu tư công, duy trì tỷ lệ nợ đọng xây dựng cơ bản dưới mức 5% tổng dự toán công trình trong suốt giai đoạn 2016-2018.

Thứ ba, quy hoạch đồng bộ mạng lưới xử lý rác thải và nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường nông thôn. Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện kết hợp cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các xã tổ chức thành lập 100% tổ thu gom rác thải tự quản tại các thôn xóm trước năm 2019. Chỉ tiêu phấn đấu là đạt tỷ lệ 90% lượng rác thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, phân loại và xử lý đúng quy chuẩn kỹ thuật; nâng tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chuẩn lên trên 95% trước năm 2019.

Thứ tư, chuẩn hóa và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở. Huyện ủy và Phòng Nội vụ huyện Vũ Thư cần tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng quản trị đề án nông thôn mới, chuyển đổi số trong quản lý điều hành cho 100% cán bộ lãnh đạo cấp xã, thôn trong lộ trình 2016-2020. Mục tiêu đặt ra là 100% công chức xã đạt chuẩn nghiệp vụ theo quy định của Bộ Nội vụ, trong đó trên 85% có trình độ đại học hoặc sau đại học chuyên ngành kinh tế, quản trị, nông nghiệp trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới cấp huyện, cấp xã. Công trình cung cấp hệ thống chỉ số thực tế, bài học điều hành và phương pháp phân bổ nguồn vốn hỗ trợ xi măng, giúp các nhà hoạch định chính sách xây dựng kế hoạch trung hạn cho 29 xã và 1 thị trấn giai đoạn 2016-2020.

Nhóm 2: Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp khảo sát nông thôn có sự tham gia của người dân, kỹ thuật phân tích số liệu thứ cấp chuỗi thời gian và khung lý thuyết đánh giá 19 tiêu chí chuẩn quốc gia.

Nhóm 3: Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, Hợp tác xã nông nghiệp và nhà đầu tư hạ tầng nông thôn. Báo cáo cung cấp bức tranh chi tiết về cơ cấu phân bổ quỹ đất 12.649,7 ha nông nghiệp, xu hướng chuyển dịch lao động và các cơ chế khuyến khích đầu tư máy móc chế biến tiểu thủ công nghiệp tại vùng đồng bằng sông Hồng.

Nhóm 4: Cán bộ đoàn thể cơ sở và cộng đồng cư dân nông thôn. Tài liệu giúp người dân và các tổ chức tự quản địa phương hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm làm chủ thể, nắm bắt quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng các công trình phúc lợi và nâng cao hiệu quả các buổi bàn bạc dân chủ ở thôn xóm.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới tại huyện Vũ Thư đạt được mức bao nhiêu tính đến hết năm 2015? Trả lời: Tính đến hết năm 2015, huyện Vũ Thư đã có 17 trên 29 xã hoàn thành đầy đủ 19 tiêu chí nông thôn mới, đạt tỷ lệ 58,6%. Kết quả này vượt xa chỉ tiêu 25% mà Đảng bộ huyện đề ra ban đầu, tạo đà hoàn thành thêm 6 xã trong năm 2016.

Câu hỏi 2: Chính sách hỗ trợ xi măng và khen thưởng tài chính của địa phương có tác động như thế nào? Trả lời: Tỉnh Thái Bình đã cung cấp hơn 744.000 tấn xi măng cho 276 xã, kết hợp chính sách của huyện Vũ Thư thưởng 400 đến 500 triệu đồng cho xã về đích sớm. Cơ chế này đã kích hoạt mạnh mẽ nguồn vốn xã hội hóa, đóng góp tới 42% tổng mức đầu tư từ người dân.

Câu hỏi 3: Những tiêu chí nào gặp nhiều khó khăn và thách thức nhất trong quá trình triển khai tại Vũ Thư? Trả lời: Tiêu chí Môi trường (tiêu chí 17) và Cơ sở vật chất văn hóa (tiêu chí 6) là hai rào cản lớn nhất, khi chỉ có khoảng 45% đến 50% số xã đạt chuẩn vào giữa kỳ do đòi hỏi kinh phí đầu tư xây dựng lớn và chi phí thu gom xử lý rác thải định kỳ.

Câu hỏi 4: Cơ cấu diện tích đất đai của huyện Vũ Thư biến động ra sao trong giai đoạn 2013-2015? Trả lời: Tổng diện tích tự nhiên của huyện duy trì ổn định 19.843,2 ha. Diện tích đất nông nghiệp giảm từ 13.307,6 ha (chiếm 67,1%) năm 2013 xuống 12.649,7 ha (chiếm 63,7%) năm 2015 do chuyển đổi sang phát triển hạ tầng dân sinh và cụm công nghiệp.

Câu hỏi 5: Luận văn đã đề xuất bao nhiêu nhóm giải pháp trọng tâm nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới? Trả lời: Tác giả đã đề xuất hệ thống 9 giải pháp chi tiết, tập trung vào 4 trụ cột then chốt: tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp liên kết chuỗi, kiểm soát an toàn nợ đọng xây dựng cơ bản, nâng cấp công trình nước sạch môi trường, và chuẩn hóa 100% cán bộ cơ sở.

Kết luận

• Toàn huyện Vũ Thư đã hoàn thành 17 trên 29 xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2015, chiếm tỷ lệ 58,6% và vượt kế hoạch đề ra.
• Hạ tầng giao thông nông thôn và thủy lợi nội đồng được cứng hóa đồng bộ nhờ phát huy hiệu quả hơn 744.000 tấn xi măng hỗ trợ của tỉnh và nguồn lực đóng góp 42% từ nhân dân.
• Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch tích cực, giảm tỷ trọng đất lúa thuần nông từ 67,1% xuống 63,7% để mở rộng không gian cho tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ nông thôn.
• Hai tiêu chí khó khăn nhất là Vệ sinh môi trường và Thiết chế văn hóa cơ sở cần được tập trung giải quyết bằng nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.
• Luận văn đóng góp khung giải pháp toàn diện gồm 9 nhóm khuyến nghị khả thi, cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị kinh doanh nông nghiệp và điều hành chính sách cấp cơ sở.

Về lộ trình các bước tiếp theo, chính quyền địa phương cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ xét công nhận 6 xã đăng ký về đích năm 2016, đồng thời ban hành khung chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hóa nông nghiệp công nghệ cao cho giai đoạn 2016-2020. Các cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế và nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng ngay các phát hiện và khung phân tích từ luận văn này để xây dựng các đề án phát triển kinh tế nông thôn bền vững tại địa phương mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ HỒNG PHƢƠNG ĐÁNH GIÁ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số : 60 34 01 02 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Hương Dịu NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.

Thái Bình, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Hồng Phƣơng i LỜI CẢM ƠN Đầu tiên Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Phạm Hƣơng Dịu ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn tới tập thể các thầy cô giáo Khoa Kế toán và QTKD và các thày cô khác đã truyền đạt kiến thức cũng nhƣ giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại trƣờng để tôi có đủ kiến thức để thực hiện nghiên cứu đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn Huyện ủy - Ủy ban nhân dân huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình đã tạo điều kiện cho tôi tiếp cận nhanh, chính xác nhất nguồn số liệu tại huyện và những giúp đỡ quý báu khác trong quá trình tôi thực hiện nghiên cứu đề tài tại đây.

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn ở bên động viên chia sẻ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu luận văn này. Thái Bình, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Hồng Phƣơng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.

v Danh mục biểu đồ, sơ đồ.vi Trích yếu luận văn.vii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn.

Cơ sở lý luận của xây dựng nông thôn mới. Khái niệm về nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới. Đơn vị nông thôn mới. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới.

Chức năng của nông thôn mới. Chủ thể xây dựng nông thôn mới. Nguồn gốc, động lực xây dựng nông thôn mới. Các quan điểm của Đảng về xây dựng nông thôn mới.

Nguyên tắc thực hiện xây dựng nông thôn mới. Nội dung xây dựng nông thôn mới. Các bƣớc xây dựng nông thôn mới. Nội dung đánh giá xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở thực tiễn. Thực tiễn xây dựng nông thôn mới trên thế giới. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. 29 Phần 3 Đặc điểm địa bàn và phƣơng pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Phƣơng pháp thu thập số liệu. Phƣơng pháp phân tích và xử lý thông tin. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng xây dựng nông thôn mới ở huyện vũ thƣ, thái bình.

Thành lập bộ máy chỉ đạo xây dựng nông thôn mới. Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch thực hiện xây dựng nông thôn mới. Thực trạng về kết quả việc xây dựng nông thôn mới. Thực trạng về kết quả thực hiện nhóm nội dung Quy hoạch.

Thực trạng về kết quả thực hiện nhóm nội dung Hạ tầng kinh tế - xã hội. Nhóm nội dung Kinh tế và Tổ chức sản xuất. Nhóm nội dung Văn hóa - Xã hội - Môi trƣờng. Đánh giá của ngƣời dân về việc thực hiện xây dựng nông thôn mới.

Đánh giá của cán bộ xã, thôn về xây dựng nông thôn mới. Đánh giá của chuyên gia về thực trạng xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thƣ. Đánh giá chung về kết quả xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình. Một số tác động của chủ trƣơng xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ.

Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở vũ thƣ.1 Căn cứ đƣa ra giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở Vũ Thƣ. Giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở huyện Vũ Thƣ. Kết luận và kiến nghị. Về kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới.

Những giải pháp đề tài xây dựng NTM trong thời gian tới.1 Đối với Nhà nƣớc.3 Đối với địa phƣơng. 115 Tài liệu tham khảo. 119 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Vũ Thƣ năm 2013-2015.2: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế giữa các ngành giai đoạn 2013 - 2015.

Quy mô GTSX các ngành giai đoạn 2013 - 2015. Số lƣợng mẫu điều tra 2016. Đánh giá tình hình xây dựng quy hoạch. Tình hình xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn.

Tình hình thực hiện tiêu chí giao thông. Số xã đạt tiêu chí giao thông từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí thủy lợi. Số xã đạt tiêu chí thủy lợi từ năm 2013 - 2015.

Tình hình thực hiện tiêu chí điện nông thôn. Số xã đạt tiêu chí trƣờng học từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí trƣờng học. Tổng hợp số trƣờng đạt chuẩn quốc gia.

Số xã đạt tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa. Đánh giá tình hình hạ tầng cơ sở văn hóa. Đánh giá tình hình hạ tầng nhà ở, dân cƣ.

Kết quả mục tiêu giảm nghèo giai đoạn 2011-2015. Số xã đạt tiêu chí hộ nghèo từ năm 2013 - 2015. Tỷ lệ lao động có việc làm thƣờng xuyên. Tình hình thực hiện tiêu chí giáo dục.

Tình hình thực hiện tiêu chí y tế. Số xã đạt tiêu chí y tế từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí văn hóa. Kết quả thực hiện tiêu chí văn hóa.

Số xã đạt tiêu chí văn hóa từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí môi trƣờng. Số xã đạt tiêu chí văn hóa từ năm 2013 - 2015. Tình hình thực hiện tiêu chí hệ thống tổ chức chính trị.

Các kênh tiếp cận thông tin của ngƣời dân về nông thôn mới. Ý kiến của ngƣời dân về xây dựng nông thôn mới. Những công việc ngƣời dân tham gia vào xây dựng nông thôn mới tại địa phƣơng mình 89 Bảng 4. Tổng hợp mức độ hài lòng của ngƣời dân về xây dựng nông thôn mới.

Ý kiến của cán bộ thôn, xã về khó khăn trong việc thực hiện nông thôn mới tại địa phƣơng mình 92 Bảng 4. Tổng hợp kết quả thực hiện các tiêu chí trên toàn huyện. Phân loại đội ngũ cán bộ cấp huyện và xã năm 2015. Tổng hợp kết quả huy động nguồn lực thực hiện chƣơng trình giai đoạn 2011 - 2015 và dự kiến kế hoạch 2016-2020 103 Bảng 4.

Kết quả huy động và thực hiện nguồn lực đầu tƣ thực hiện chƣơng trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới 104 DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 3. Cơ cấu kinh tế huyện Vũ Thƣ năm 2015.2: Tổng giá trị sản xuất giai đoạn 2013-2015.1: Bộ máy tổ chức hoạt động của Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới.49 vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Hồng Phƣơng MSHV: 23110955 Tên Luận văn: Đánh giá xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình. Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60.02 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận về nông thôn mới, kết quả phân tích thực trạng xây dựng nông thôn mới huyện Vũ Thƣ đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện trong thời gian tới. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng các phƣơng pháp thu thập và xử lý số liệu: phƣơng pháp thu thập số liệu thứ cấp, phƣơng pháp thu thập số liệu sơ cấp, phƣơng pháp chọn điểm nghiên cứu, phƣơng pháp phân tổ thống kê, phƣơng pháp nghiên cứu nông thôn có sự tham gia của ngƣời dân, phƣơng pháp điều tra nhanh nông thôn, phƣơng pháp đánh giá nông thôn.

Sử dụng các phƣơng pháp phân tích số liệu: phƣơng pháp thống kê mô tả, phƣơng pháp so sánh. Ngoài ra còn sử dụng phƣơng pháp chuyên gia và sử dụng công cụ exel để xử lý các số liệu thu thập. Kết quả chính và kết luận Trên cơ sở phân tích khái niệm, các tiêu chí đánh giá, quá trình triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới luận văn làm rõ thực trạng quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình; chỉ ra những thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân chủ yếu và các vấn đề đặt ra cho việc xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thƣ. Luận án đề xuất 9 giải pháp cụ thể để đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ trong thời gian tới.

Trong đó một số nhóm giải pháp cần đƣợc tập trung quan tâm: quản lý và sử dụng tốt các nguồn lực; quan tâm đến yếu tố môi trƣờng; đào tạo bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ các cấp;. Qua 5 năm thực hiện xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình đã thu đƣợc những thành công nhất định, bộ mặt nông thôn có những bƣớc thay đổi rõ rệt cả về vật chất và tinh thần. Tuy nhiên việc thực hiện xây dựng nông thôn mới theo bộ tiêu chí quốc gia trên địa bàn huyện còn đặt ra nhiều khó khăn và thách thức lớn cần có sự quan tâm của các cấp chính quyền, địa phƣơng, sự vào cuộc của ngƣời dân và những giải pháp cụ thể để đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình trong thời gian tới. vii THESIS ABSTRACT Name of Student: Đỗ Hồng Phƣơng Student code: 23110955 Thesis title: " Evaluating the new rural construction in Vu Thu district, Thai Binh province”.

Major: Business management Code: 60.02 Training base : Viet Nam National University of Agriculrute 1.Objectives of the study Based on the theoretical systematization of new countryside, as results of situation analysis new rural construction in Vu Thu district then we proposed measures to promote the construction of new rural areas through the district in the near future.The research methods. Thesis used the collect and process data methods : the collecting secondary data method, primary data collection method, the selecting location methods, disaggregated statistical methods, research methods with the participation of the people, rapid survey methods, assessment methods. Using the data analysis methods: descriptive statistical methods, comparative method.