MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Xây dựng nông thôn mới đƣợc Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam cho là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc. Chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới với quan điểm chỉ đạo: “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lƣợc trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, là cơ sở và lực lƣợng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững, gìn giữ ổn định chính trị, đảm bảo an ninh quốc phòng, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trƣờng sinh thái của đất nƣớc. Nông dân là chủ thể của quá trình phát triển; xây dựng nông thôn mới là căn bản, phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là khâu then chốt”.
Cùng với cả nƣớc, trong thời gian qua, việc triển khai thực hiện Chƣơng trính mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc kạn đã diễn ra 1 cách sau rộng và đã đạt đƣợc 8/19 tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới Tuy nhiên, hiện nay việc triển khai xây dựng nông thôn mới tại các xã của huyện vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức nhƣ: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động còn chậm; các hình thức sản xuất chậm đổi mới; nhiều sản phẩm nông nghiệp chất lƣợng chƣa cao, năng lực cạnh tranh còn thấp; chất lƣợng lao động nông nghiệp còn thấp; chuyển giao khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế; Còn lúng túng trong việc xây dựng quy hoạch, định hƣớng phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu câu trồng, vật nuôi ở địa phƣơng; Một số chính sách xã hội ở nông thôn triển khai thực hiện chậm và chƣa đồng bộ. Trình độ năng lực của một số cán bộ cơ sở còn yếu, chƣa đủ sức giải quyết 2 kịp thời những vấn đề bức xúc của dân. Đời sống vật chất, tinh thần của ngƣời nông dân còn chƣa cao, tỉ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhƣng chƣa bền vững, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị vẫn lớn; tình trạng ô nhiễm môi trƣờng ngày càng tăng… Xây dựng NTM là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá quê hƣơng, đất nƣớc. Đồng thời, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho ngƣời dân sinh sống ở địa bàn nông thôn Xuất phát từ những lý do trên em lựa chọn đề tài: “Tìm hiểu hoạt động của ban quản lý chương trình xây dựng mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 tại xã Yến Dương huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn”.
Mục tiêu, yêu cầu 1. Mục tiêu chung Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn tìm hiểu hoạt động của ban quản lý chƣơng trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 tại xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn. Từ đó dƣa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của ban quản lý trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu cụ thể - Tim hiểu, phân tìch, đánh giá thực trạng tình hình ban quản lý về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn.
- Tìm hiểu thực trạng thực hiện NTM - Xác định phƣơng hƣớng và đề ra những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động của ban quản lý chƣơng trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 3 1. Yêu cầu Về chuyên môn nghiệp vụ: - Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế. - Tìch lũy kinh nghiệm làm việc tại cơ sở. - Nâng cao kỹ năng làm việc và tác phong chuyên nghiệp qua quá trính học tập và làm việc độc lập giải quyết các vấn đề có tình khoa học.
Về thái độ, kỹ năng làm việc: - Cố gắng hoàn thành tốt những công việc đƣợc giao. - Nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy định nơi thực tập. - Chủ động ghi chép về những nội dung đã thực tập tại đơn vị và chuẩn bị số liệu để viết báo cáo thực tập. - Tham gia đầy đủ, tìch cực các hoạt động và phong trào tại đơn vị thực tập.
Yêu cầu về kỷ luật: - Chấp hành phân công của khoa, quy chế thực tập của trƣờng và các quy định của nơi thực tập. - Đảm bảo kỷ luật lao động, có trách nhiệm trong công việc. - Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của ngƣời hƣớng dẫn tại nơi thực tập. - Luôn trung thực trong lời nói và hành động.
Yêu cầu về tác phong ứng xử: - Luôn giữ thái độ khiêm nhƣờng, cầu thị. Thực tập ngoài trƣờng không chỉ là để học tập chuyên môn mà còn là một dịp tốt để tập làm việc trong tập thể, đặc biệt trong lĩnh vực giao tiếp và xử thế. - Tạo mối quan hệ thân thiện với mọi ngƣời trong cơ quan nhƣng không can thiệp vào những việc nội bộ của cơ quan thực tập. - Hòa nhã với các nhân viên tại nơi thực tập.
- Phong cách, trang phục luôn chỉnh tề, phù hợp, lịch sự. 4 - Yêu cầu về kết quả đạt đƣợc: - Tạo mối quan hệ tốt với mọi ngƣời tại cơ quan thực tập. - Thực hiện công việc đƣợc giao với tinh thần trách nhiệm cao góp phần giữ vững chất lƣợng đào tạo và uy tìn của trƣờng. - Đạt đƣợc các mục tiêu do bản thân đề ra và tìch luỹ đƣợc kinh nghiệm.
- Không đƣợc tự tiện sử dụng các trang thiết bị ở nơi thực tập. - Không tự ý sao chép dữ liệu hoặc các phần mềm của cơ quan thực tập 1. Nội dung và phƣơng pháp thực hiện 1.1 Nội dung thực tập - Tìm hiểu tình hình hoạt động của ban quang lý chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội địa bàn xã Yến Dƣơng - Tìm hiểu vai trò chức năng của ban quản lý chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM - Tìm hiểu hiện trạng xây dựng NTM 1. Phương pháp thực hiện 1.
Phương pháp thu thập số liệu thông tin thứ cấp - Các thông tin thứ cấp đƣợc lấy từ nhiều nguồn khác nhau nhƣ sách, Internet, báo cáo tổng kết của xã, các nghị định, thông tƣ, quyết định của Nhà nƣớc có liên quan đến vai trò, chức năng của cán bộ nông nghiệp xã. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp - Phƣơng pháp thu thập số liệu sơ cấp: phƣơng pháp quan sát, phƣơng pháp phỏng vấn sâu. + Quan sát tác phong làm việc, cách làm việc và xử lý công việc của cán bộ nông nghiệp xã. + Phỏng vấn sâu cán bộ phụ trách nông nghiệp, nêu ra ý kiến của ngƣời dân.
Phương pháp xử lý và tổng hợp số liệu - Số liệu điều tra sau khi thu thập đầy đủ, rà soát và chuẩn hóa lại thông tin, loại bỏ thông tin không chình xác, sai lệch trong điều tra và chuẩn hóa lại các thông tin 1. Địa điểm thực tập và thời gian thực tập - Địa điểm: UBND xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn -Thời gian thực tập: Từ 14/08/2017- 12/11/2017 1. Nhiệm vụ của sinh viên tại cơ sở thực tập - Tìm hiểu hoạt động ban quản lý chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tại xã Yến Dƣơng, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn và đƣa ra kết luân kiến nghị để chƣơng trính thực hiện xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả cao nhất. 6 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm nông thôn Nông thôn là những vùng dân cƣ sinh sống bằng nghề nông nghiệp, dựa vào tiềm năng của môi trƣờng tự nhiên để sinh sống và tạo ra của cải mới trong môi trƣờng tự nhiên đó. Nông thôn đƣợc coi nhƣ là khu vực địa lý nơi đó sinh kế cộng đồng gắn bó, có quan hệ trực tiếp đến khai thác, sử dụng, bảo vệ môi trƣờng và tài nguyên thiên nhiên cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hiện nay vẫn chƣa có khái niệm chuẩn xác về nông thôn và còn có nhiều quan điểm khác nhau.
Có những quan điểm cho rằng: Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn đƣợc quản lý bởi cấp hành chình cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Theo Mai Thanh Cúc và cs (2005) [4], vùng nông thôn là vùng có dân cƣ làm nông nghiệp là chủ yếu, tức là nguồn sinh kế chính của cƣ dân nông thôn trong vùng là từ sản xuất nông nghiệp. Những ý kiến này chỉ đúng trong từng khía cạnh cụ thể và từng quốc gia nhất định, phụ thuộc vào trính độ phát triển, cơ cấu kinh tế, cơ chế áp dụng cho từng nền kinh tế. Nhƣ vậy, khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tƣơng đối, nó có thể thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới.
Trong điều kiện Việt Nam hiện nay chúng ta có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp dân cư này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”. 7 Xây dựng nông thôn mới là một chính sách về một mô hình phát triển cả về nông nghiệp và nông thôn, nên vừa mang tính tổng hợp bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải quyết nhiều vấn đề cụ thể, đồng thời giải quyết các mối quan hệ với các chình sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng thể, khắc phục tình trạng rời rạc hoặc duy ý chí. Khái niệm về mô hình nông thôn mới Nông thôn mới trƣớc tiên phải là nông thôn, không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay, có thể khái quát gọn theo năm nội dung cơ bản sau: làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; sản xuất phát triển bề vững theo hƣớng kinh tế hàng hóa; đời sống về vật chất và tinh thần của ngƣời dân nông thôn ngày càng đƣợc nâng cao; bản sắc văn hóa dân tộc đƣợc giữ gìn và phát triển; xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ.
Khái niệm mô hình nông thôn mới mang đặc trƣng của mỗi vùng nông thôn khác nhau.