Đánh Giá Thực Trạng Và Giải Pháp Sản Xuất Sạch Hơn Tại Công Ty CP Bia & NGK Hạ Long

Luận văn thạc sĩ phân tích đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp sản xuất sạch hơn tại công ty cp bia ngk hạ long tỉnh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Phạm Thị Thanh Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Thành
• Trường học: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Sản Xuất Sạch Hơn Tại Công Ty CP Bia & NGK Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP SẢN XUẤT BIA
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của ngành công nghiệp sản xuất bia rượu trên thế giới và ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Sản Xuất Sạch Hơn Halida Thực Trạng Tiềm Năng

Bài viết này đánh giá thực trạng sản xuất sạch hơn tại Công ty CP Bia & NGK Hạ Long (Halida), một doanh nghiệp hàng đầu trong ngành đồ uống tại Quảng Ninh. Việc áp dụng sản xuất sạch hơn Halida không chỉ giúp giảm thiểu tác động môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế đáng kể. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích quy trình sản xuất, xác định các điểm lãng phí và đề xuất các giải pháp cải tiến quy trình sản xuất nhằm tối ưu hóa sử dụng tài nguyên và giảm thiểu chất thải. Tài liệu tham khảo chính là luận văn của Phạm Thị Thanh Hằng (2018), cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiện trạng và tiềm năng áp dụng sản xuất sạch hơn trong ngành bia. Việc đánh giá này là bước quan trọng để Halida hướng tới sản xuất bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.1. Giới thiệu chung về Công ty CP Bia NGK Hạ Long Halida

Công ty CP Bia & NGK Hạ Long (Halida) là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong ngành công nghiệp đồ uống tại Quảng Ninh. Công ty có lịch sử phát triển lâu dài và đóng góp quan trọng vào kinh tế địa phương. Tuy nhiên, quy trình sản xuất hiện tại vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện để giảm thiểu tác động môi trường. Việc áp dụng tiêu chuẩn sản xuất sạch hơn là cần thiết để Halida duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá chi tiết quy trình sản xuất và đề xuất các giải pháp phù hợp.

1.2. Tầm quan trọng của sản xuất sạch hơn trong ngành công nghiệp bia

Ngành công nghiệp bia tiêu thụ lượng lớn tài nguyên và tạo ra lượng chất thải đáng kể. Sản xuất sạch hơn là phương pháp tiếp cận hiệu quả để giảm thiểu tác động môi trường và tiết kiệm chi phí. Việc áp dụng các biện pháp giảm thiểu chất thải trong sản xuất bia không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh lợi ích của sản xuất sạch hơn trong ngành bia, bao gồm giảm tiêu thụ năng lượng, nước và nguyên vật liệu.

II. Phân Tích Thực Trạng Sản Xuất Vấn Đề Thách Thức Halida

Thực trạng sản xuất tại Công ty CP Bia & NGK Hạ Long đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến quản lý chất thải và sử dụng tài nguyên. Việc phân tích thực trạng sản xuất cho thấy còn nhiều điểm lãng phí trong quy trình, dẫn đến chi phí sản xuất cao và tác động tiêu cực đến môi trường. Đặc biệt, vấn đề nước thải sản xuất bia và chất thải rắn sản xuất bia cần được giải quyết triệt để. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xác định nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề này và đề xuất các giải pháp quản lý môi trường trong sản xuất bia hiệu quả.

2.1. Thực trạng quản lý chất thải rắn và nước thải tại Halida

Công ty CP Bia & NGK Hạ Long đang đối mặt với thách thức lớn trong việc quản lý chất thải rắn và nước thải. Lượng chất thải phát sinh từ quy trình sản xuất bia là đáng kể, bao gồm bã hèm, men thải và các vật liệu đóng gói. Hệ thống xử lý nước thải hiện tại cần được nâng cấp để đảm bảo tuân thủ các quy định về môi trường. Việc cải thiện quản lý chất thải là yếu tố then chốt để Halida đạt được mục tiêu sản xuất bền vững.

2.2. Xác định chi phí và nguyên nhân phát sinh dòng thải tại Halida

Việc xác định chi phí liên quan đến dòng thải là bước quan trọng để đánh giá hiệu quả của các giải pháp sản xuất sạch hơn. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết các chi phí xử lý chất thải, chi phí nguyên vật liệu lãng phí và các chi phí liên quan đến vi phạm môi trường. Việc xác định nguyên nhân phát sinh dòng thải sẽ giúp tập trung vào các giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu chất thải và tiết kiệm chi phí.

2.3. Đánh giá tác động môi trường từ hoạt động sản xuất bia Halida

Hoạt động sản xuất bia có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, bao gồm ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí và phát sinh chất thải rắn. Việc đánh giá tác động môi trường là cần thiết để xác định mức độ ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp giảm thiểu. Nghiên cứu này sẽ sử dụng các phương pháp đánh giá môi trường tiêu chuẩn để định lượng các tác động và đề xuất các giải pháp sản xuất bia thân thiện môi trường.

III. Giải Pháp Sản Xuất Sạch Hơn Tiết Kiệm Năng Lượng Giảm Thải

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn cho Công ty CP Bia & NGK Hạ Long, tập trung vào tiết kiệm năng lượng trong sản xuất bia và giảm thiểu chất thải trong sản xuất bia. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, sử dụng công nghệ tiên tiến và áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả. Việc triển khai các giải pháp này sẽ giúp Halida giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.

3.1. Đề xuất các cơ hội sản xuất sạch hơn tại Công ty Halida

Nghiên cứu đã xác định nhiều cơ hội sản xuất sạch hơn tại Công ty CP Bia & NGK Hạ Long, bao gồm tối ưu hóa quy trình nấu bia, thu hồi nhiệt thải, tái sử dụng nước thải và cải thiện quản lý chất thải rắn. Các cơ hội này có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu tác động môi trường và tiết kiệm chi phí. Việc lựa chọn và triển khai các cơ hội phù hợp sẽ giúp Halida đạt được mục tiêu sản xuất bền vững.

3.2. Lựa chọn và đánh giá tính khả thi của các giải pháp SXSH

Sau khi xác định các cơ hội sản xuất sạch hơn, cần tiến hành đánh giá tính khả thi về kinh tế, kỹ thuật và môi trường. Các giải pháp có tính khả thi cao sẽ được ưu tiên triển khai. Việc đánh giá cần xem xét các yếu tố như chi phí đầu tư, thời gian hoàn vốn, hiệu quả giảm thiểu chất thải và tác động đến chất lượng sản phẩm.

3.3. Áp dụng công nghệ sản xuất bia hiện đại để giảm thiểu ô nhiễm

Việc áp dụng công nghệ sản xuất bia hiện đại có thể giúp giảm thiểu đáng kể ô nhiễm môi trường. Các công nghệ tiên tiến như hệ thống lọc màng, hệ thống xử lý nước thải sinh học và hệ thống thu hồi CO2 có thể giúp giảm thiểu chất thải và tiết kiệm tài nguyên. Việc đầu tư vào công nghệ mới là bước quan trọng để Halida nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của SXSH

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của SXSH là yếu tố quan trọng để thuyết phục doanh nghiệp đầu tư vào các giải pháp sản xuất sạch hơn. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết các lợi ích kinh tế mà Halida có thể đạt được từ việc áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn, bao gồm giảm chi phí sản xuất, tăng doanh thu và nâng cao uy tín thương hiệu. Kết quả phân tích sẽ cung cấp cơ sở vững chắc cho việc ra quyết định đầu tư.

4.1. Phân tích chi phí lợi ích của các giải pháp sản xuất sạch hơn

Việc phân tích chi phí - lợi ích là công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của các giải pháp sản xuất sạch hơn. Phân tích này sẽ so sánh chi phí đầu tư ban đầu với các lợi ích kinh tế đạt được trong dài hạn, bao gồm giảm chi phí năng lượng, nước, nguyên vật liệu và chi phí xử lý chất thải. Kết quả phân tích sẽ giúp xác định các giải pháp có hiệu quả kinh tế cao nhất.

4.2. Đánh giá tác động của SXSH đến hiệu quả sản xuất và lợi nhuận

Việc áp dụng sản xuất sạch hơn có thể cải thiện đáng kể hiệu quả sản xuất và lợi nhuận của doanh nghiệp. Các giải pháp sản xuất sạch hơn có thể giúp giảm thiểu lãng phí, tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc đánh giá tác động của sản xuất sạch hơn đến các chỉ số này sẽ cung cấp bằng chứng thuyết phục về lợi ích kinh tế của sản xuất sạch hơn.

4.3. Kinh nghiệm sản xuất sạch hơn từ các nhà máy bia khác

Nghiên cứu sẽ xem xét kinh nghiệm sản xuất sạch hơn từ các nhà máy bia khác trên thế giới và ở Việt Nam. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của các doanh nghiệp khác có thể giúp Halida tránh được các sai lầm và áp dụng các giải pháp hiệu quả nhất. Các ví dụ thành công sẽ cung cấp động lực và ý tưởng cho việc triển khai sản xuất sạch hơn tại Halida.

V. Kết Luận Kiến Nghị Hướng Tới Sản Xuất Bền Vững Halida

Nghiên cứu kết luận rằng việc áp dụng sản xuất sạch hơn là cần thiết và khả thi cho Công ty CP Bia & NGK Hạ Long. Các giải pháp được đề xuất có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể để Halida triển khai thành công sản xuất sạch hơn và hướng tới phát triển bền vững ngành bia.

5.1. Tóm tắt kết quả đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp

Phần này tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu, bao gồm đánh giá thực trạng sản xuất, xác định các vấn đề và thách thức, đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn và đánh giá tính khả thi của các giải pháp. Tóm tắt này cung cấp cái nhìn tổng quan về toàn bộ quá trình nghiên cứu và các kết quả đạt được.

5.2. Các bước triển khai sản xuất sạch hơn tại Công ty Halida

Nghiên cứu đề xuất các bước cụ thể để Halida triển khai sản xuất sạch hơn, bao gồm thành lập đội ngũ sản xuất sạch hơn, tiến hành đánh giá chi tiết quy trình sản xuất, lựa chọn và triển khai các giải pháp phù hợp, theo dõi và đánh giá hiệu quả. Các bước này cung cấp lộ trình rõ ràng cho việc triển khai sản xuất sạch hơn tại Halida.

5.3. Chính sách khuyến khích sản xuất sạch hơn từ nhà nước

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách khuyến khích sản xuất sạch hơn từ nhà nước. Các chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế và các chương trình đào tạo có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư và nâng cao năng lực triển khai sản xuất sạch hơn. Việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi là yếu tố then chốt để thúc đẩy sản xuất sạch hơn trong ngành công nghiệp bia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp sản xuất bia tại Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế với sản lượng đạt 4,6 tỷ lít vào năm 2015, đưa nước ta trở thành quốc gia sản xuất bia lớn thứ 8 trên thế giới và đứng thứ 3 tại khu vực châu Á. Với mức tiêu thụ đạt 3,8 tỷ lít trong cùng năm và đóng góp hơn 19.135 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, ngành đồ uống tạo ra giá trị gia tăng gần 50.000 tỷ đồng trong toàn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, quy trình sản xuất bia truyền thống đòi hỏi lượng tài nguyên nước và năng lượng khổng lồ, đồng thời thải ra môi trường lượng chất thải rắn và nước thải chứa hàm lượng chất hữu cơ rất cao.

Thực tế tại Công ty Cổ phần Bia và Nước giải khát Hạ Long, quy mô sản xuất đã được mở rộng liên tục từ mức 1 triệu lít/năm vào năm 1988 lên 50 triệu lít/năm từ năm 2004. Dù duy trì công suất lớn với đa dạng dòng sản phẩm như bia tươi 30 lít, bia chai 450 ml và bia lon 330 ml, công ty vẫn vận hành trên nền tảng dây chuyền công nghệ có nhiều điểm hao hụt vật chất. Lượng bia thất thoát trong toàn bộ chuỗi sản xuất dao động từ 1% đến 5%, kéo theo tải lượng ô nhiễm nước thải gia tăng với các thông số BOD5, COD và TSS vượt tiêu chuẩn tiếp nhận.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là khảo sát toàn diện quy trình công nghệ, thiết lập cân bằng vật chất và kiểm toán dòng thải chi tiết nhằm phát hiện các điểm thất thoát tài nguyên. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng 22 cơ hội sản xuất sạch hơn, sàng lọc và đánh giá chuyên sâu giải pháp lắp đặt hệ thống ly tâm tách men. Nghiên cứu được thực hiện tại khuôn viên sản xuất 1,5 ha của công ty trong thời gian 12 tháng (từ tháng 4/2017 đến tháng 4/2018), mang lại ý nghĩa thực tiễn lớn khi giảm thiểu ô nhiễm tại nguồn và cắt giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng khung lý thuyết Sản xuất sạch hơn (Cleaner Production - CP) do Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) khởi xướng. Khái niệm này định nghĩa sản xuất sạch hơn là việc áp dụng liên tục chiến lược phòng ngừa tổng hợp về môi trường vào các quá trình sản xuất, sản phẩm và dịch vụ nhằm giảm thiểu rủi ro cho con người và môi trường.

Lý thuyết quản lý chất thải hiện đại phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt qua 4 thời kỳ lịch sử: từ giai đoạn phớt lờ ô nhiễm (những năm 1950-1960), pha loãng và phát tán (1960), xử lý cuối đường ống (1970) cho đến chiến lược phòng ngừa tại nguồn và sản xuất sạch hơn từ những năm 1980 đến nay. Khung đánh giá sản xuất sạch hơn của Bộ Công Thương gồm 5 bước và 18 nhiệm vụ cũng được sử dụng làm nền tảng định hướng cho toàn bộ quá trình khảo sát.

Bên cạnh đó, các khái niệm chuyên ngành then chốt được tích hợp chặt chẽ bao gồm:

• Quản lý nội vi (Good Housekeeping): Các giải pháp cải tiến thao tác, bảo dưỡng thiết bị không tốn chi phí đầu tư.
• Cân bằng vật chất (Material Balance): Quy luật bảo toàn khối lượng với phương trình Tổng dòng vào = Tổng dòng ra + Vật chất thất thoát.
• Kiểm toán dòng thải (Waste Stream Audit): Công cụ định lượng và xác định đặc tính từng thành phần ô nhiễm.
• Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost - Benefit Analysis): Cơ sở kinh tế học lượng hóa tính khả thi thông qua các chỉ số NPV, IRR và PBP.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập bài bản:

• Dữ liệu thứ cấp: Hồ sơ kỹ thuật sản xuất, báo cáo thống kê nguyên nhiên liệu giai đoạn 2015-2017 và dữ liệu quan trắc môi trường định kỳ của công ty.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra bảng hỏi với cỡ mẫu N = 70 đối tượng, áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích. Mẫu điều tra bao gồm 10 cán bộ quản lý và kỹ sư am hiểu quy trình công nghệ, 30 công nhân trực tiếp tham gia sản xuất và 30 hộ gia đình sinh sống xung quanh khu vực nhà máy nhằm đánh giá tác động môi trường dân sinh.

Hoạt động quan trắc và lấy mẫu thẩm tra chất lượng nước thải được thực hiện qua 2 đợt vào tháng 6/2017 và tháng 9/2017 tại 2 vị trí then chốt: nước thải trước xử lý (N1) và sau xử lý (N2). Quy trình phân tích 9 thông số hóa lý tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống Tiêu chuẩn Việt Nam, bao gồm BOD5 (TCVN 6001-1:2008), COD (TCVN 6491:1999), TSS (TCVN 6625:2000), Tổng N (TCVN 6638:2000), Tổng P (TCVN 6202:2008) và Coliform (TCVN 6187-1:2009). Kết quả quan trắc được so sánh đối chiếu trực tiếp với QCVN 40:2011/BTNMT (Cột B) để đánh giá hiệu suất hệ thống xử lý.

Lý do lựa chọn phương pháp tính toán cân bằng vật chất trên 14 công đoạn chính là nhằm cô lập chính xác các điểm rò rỉ và hao hụt nguyên liệu. Phương pháp ma trận SWOT và bảng sàng lọc chi phí - lợi ích được áp dụng để phân loại các cơ hội cải tiến thành 3 nhóm khả thi, đảm bảo luận cứ khoa học và tính thực tiễn cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình kiểm toán dòng thải tại Công ty Cổ phần Bia và Nước giải khát Hạ Long đã nhận diện được 11 dòng thải phát sinh xuyên suốt 14 công đoạn sản xuất, bắt nguồn từ 14 nguyên nhân cụ thể (bao gồm 7 nguyên nhân khách quan và 7 nguyên nhân chủ quan). Kết quả tính toán cân bằng vật chất trên 1.000 lít bia thành phẩm chỉ ra rằng lượng chất thải rắn phát sinh rất lớn, đặc biệt cứ 100 kg nguyên liệu ban đầu sẽ tạo ra 125 kg bã malt tươi với hàm lượng chất khô chiếm 20% đến 25%.

Tác giả đã đề xuất 22 giải pháp sản xuất sạch hơn, chia thành các nhóm: quản lý nội vi, kiểm soát quy trình, cải tiến công nghệ và tuần hoàn tái sử dụng. Sau quá trình sàng lọc, giải pháp lắp đặt hệ thống máy ly tâm tách men được lựa chọn để phân tích chuyên sâu với các kết quả vượt trội:

• Hiệu quả kinh tế: Dự án có giá trị hiện tại ròng NPV > 0, tỷ suất hoàn vốn nội tại IRR đạt 29% (vượt xa mức chiết khấu kỳ vọng r = 15%). Với thời gian khấu hao thiết bị 10 năm, thời gian hoàn vốn đầu tư (PBP) chỉ mất 3,3 năm. Sau 3,3 năm vận hành, hệ thống bắt đầu tạo ra dòng lợi nhuận ròng trực tiếp.
• Hiệu quả kỹ thuật: Tăng cường độ trong của bia, nâng cao công suất làm việc, tận dụng diện tích nhà xưởng sẵn có và mức độ tự động hóa cao giúp giảm chi phí nhân công vận hành.
• Hiệu quả môi trường: Hệ thống thu hồi và tiết kiệm được 24.000 lít bia/quý (tương đương 96.000 lít bia/năm), đồng thời giảm phát thải đúng 24.000 lít nước thải ô nhiễm hữu cơ mỗi quý. Lượng chất ô nhiễm xả thẳng vào môi trường giảm thiểu cụ thể: 1,53 kg BOD5; 0,74 kg COD; 0,54 kg TSS và 69,6 MPN Coliform/quý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự thất thoát dịch bia và gia tăng tải lượng dòng thải hữu cơ là do quá trình xả cặn men sau lên men diễn ra thủ công, lượng bia cuốn theo bã men không được thu hồi mà xả thẳng xuống rãnh thoát nước. Khi so sánh với các nghiên cứu thực tế khác, hiệu quả của giải pháp tại Hạ Long có sự tương đồng lớn với nhà máy bia Tinima tại Cuba (nơi áp dụng cải tiến công nghệ giúp giảm 24% lượng đường, 2% nước và 31% điện bơm), hay Công ty Bia Rượu Sài Gòn - Đồng Xuân (tiết kiệm 550 triệu đồng/năm và giảm 225.000 m3 nước thải nhờ kiểm soát quy trình).

Các kết quả nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua sơ đồ dòng vật chất (Sankey diagram) biểu diễn sự chuyển hóa của malt, gạo, hoa houblon và nước qua 14 công đoạn nấu, lên men, lọc, chiết rót. Đồng thời, biểu đồ cột so sánh nồng độ các thông số ô nhiễm trước và sau xử lý (BOD5, COD, TSS) kết hợp bảng tính chi phí dòng thải nội bộ và bên ngoài sẽ làm nổi bật tính cấp thiết của việc đầu tư công nghệ ly tâm thu hồi bia cặn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích kỹ thuật và kiểm toán dòng thải, 4 nhóm giải pháp hành động chiến lược được đề xuất cho doanh nghiệp:

1. Đầu tư lắp đặt hệ thống máy ly tâm men tự động: Ban Giám đốc và Phòng Kỹ thuật cần triển khai mua sắm và lắp đặt thiết bị ly tâm tách bia cặn trong vòng 6 tháng. Mục tiêu đặt ra là thu hồi 24.000 lít bia thương phẩm mỗi quý, giảm thiểu tải lượng xả thải 24.000 lít nước thải chứa nồng độ hữu cơ cao, hoàn vốn trong 3,3 năm.
2. Chuẩn hóa quy trình quản lý nội vi và bảo trì định kỳ: Quản đốc phân xưởng và đội ngũ công nhân tiến hành rà soát, khắc phục triệt để các điểm rò rỉ trên đường ống hơi nước, van xả và hệ thống bảo ôn lạnh trong vòng 3 tháng. Biện pháp này hướng tới mục tiêu giảm ngay 5% đến 10% lượng nhiệt năng và điện năng tiêu hao mà không cần vốn đầu tư lớn.
3. Tối ưu hóa hệ thống súc rửa chai và thu hồi nước ngưng: Bộ phận Cơ điện thực hiện lắp đặt van tiết lưu và hệ thống tuần hoàn nước rửa chai tự động trong thời gian 9 tháng. Chỉ tiêu cần đạt là cắt giảm 15% lượng nước tiêu thụ tại khâu đóng gói bao bì, tái sử dụng 100% bã malt tươi và mầm hạt làm phụ phẩm thức ăn gia súc.
4. Thiết lập hệ thống kiểm toán năng lượng và môi trường định kỳ: Phòng Quản lý Môi trường phối hợp với các đơn vị tư vấn chuyên ngành xây dựng quy chế giám sát định mức phát thải theo chu kỳ 6 tháng/lần, áp dụng chỉ số đánh giá KPI về môi trường cho từng ca sản xuất từ năm 2019 nhằm duy trì tỷ suất sinh lời IRR trên 25%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu tính toán chi tiết trong công trình nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhóm đối tượng sau:

• Ban giám đốc và kỹ sư vận hành nhà máy bia, đồ uống: Ứng dụng mô hình cân bằng vật chất và kinh nghiệm lắp đặt thiết bị ly tâm men nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất, giảm tổn thất nguyên liệu từ 1% đến 5%.
• Chuyên viên tư vấn sản xuất sạch hơn và kiểm toán môi trường: Khai thác khung 5 bước 18 nhiệm vụ cùng bộ công cụ ma trận sàng lọc SWOT để thực hiện các dự án đánh giá môi trường doanh nghiệp thực tế.
• Cán bộ quản lý môi trường tại các địa phương và Sở Tài nguyên Môi trường: Sử dụng nguồn số liệu tải lượng ô nhiễm thực tế (BOD, COD, Coliform) làm căn cứ thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp phép xả thải công nghiệp.
• Học viên cao học, sinh viên ngành Khoa học Môi trường và Kỹ thuật Môi trường: Tham khảo phương pháp nghiên cứu mẫu mực về tính toán dòng thải, thiết lập bảng tính hiệu quả kinh tế (NPV, IRR, PBP) trong các đồ án và luận văn tốt nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Giải pháp sản xuất sạch hơn mang lại hiệu quả kinh tế cụ thể như thế nào cho nhà máy bia? Sản xuất sạch hơn giúp cắt giảm trực tiếp chi phí mua nguyên vật liệu đầu vào và giảm phí xả thải môi trường. Điển hình tại Công ty CP Bia & NGK Hạ Long, giải pháp ly tâm tách men đạt tỷ suất hoàn vốn nội tại IRR lên tới 29% (cao hơn tỷ suất chiết khấu 15%), thu hồi toàn bộ vốn đầu tư sau 3,3 năm và tiết kiệm 24.000 lít bia thành phẩm mỗi quý.

Tại sao nước thải sản xuất bia lại có hàm lượng ô nhiễm BOD5 và COD rất cao? Nước thải ngành bia phát sinh chủ yếu từ các khâu nấu dịch nha, xác nấm men dư thừa sau lên men và nước súc rửa thùng chứa. Các hợp chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học như tinh bột, đường và protein trong men bia khiến chỉ số BOD5 và COD tăng vọt, đòi hỏi phải thu hồi triệt để bã cặn tại nguồn trước khi xả ra trạm xử lý.

Phương pháp tính cân bằng vật chất hỗ trợ phát hiện lãng phí trong nhà máy bia ra sao? Phương pháp dựa trên nguyên lý cân bằng dòng: Tổng vật chất đầu vào bằng Tổng sản phẩm đầu ra cộng Lượng vật chất thất thoát. Qua việc tính toán chi tiết cho từng công đoạn từ xay nghiền, hồ hóa, đường hóa, đun sôi dịch đường đến đóng chai, kỹ sư sẽ định lượng chính xác tỷ lệ thất thoát nguyên liệu 1-5% nằm ở công đoạn nào để xử lý.

Chi phí đầu tư các giải pháp quản lý nội vi trong sản xuất sạch hơn có tốn kém không? Các giải pháp quản lý nội vi hầu như không tốn chi phí đầu tư hoặc chi phí rất thấp. Các hành động như đào tạo công nhân đóng kín van nước, khắc phục rò rỉ đường ống dẫn hơi, vệ sinh khô trước khi rửa sàn có thể thực hiện ngay lập tức và giúp nhà máy tiết kiệm từ 5% đến 10% lượng điện, nước tiêu thụ mỗi năm.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những điều kiện gì để áp dụng thành công sản xuất sạch hơn? Doanh nghiệp cần sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo, thành lập đội công tác sản xuất sạch hơn chuyên trách, đào tạo nâng cao nhận thức cho công nhân viên và duy trì hệ thống thu thập số liệu cân bằng nguyên vật liệu định kỳ theo đúng quy trình 5 bước và 18 nhiệm vụ chuẩn hóa.

Kết luận

• Luận văn đã nhận diện toàn diện 11 dòng thải và 14 nguyên nhân gây thất thoát nguyên nhiên liệu tại 14 công đoạn sản xuất của Công ty Cổ phần Bia và Nước giải khát Hạ Long.
• Đề xuất hệ thống 22 cơ hội sản xuất sạch hơn, tập trung vào quản lý nội vi, thu hồi bã malt và tối ưu hóa hệ thống phụ trợ.
• Chứng minh tính khả thi vượt trội của dự án lắp đặt hệ thống ly tâm tách men với NPV > 0, IRR đạt 29% và thời gian hoàn vốn chỉ 3,3 năm.
• Giảm thiểu đáng kể phát thải môi trường tại nguồn với 24.000 lít nước thải/quý được cắt giảm, tương ứng giảm 1,53 kg BOD5; 0,74 kg COD; 0,54 kg TSS và 69,6 MPN Coliform.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành 2 giai đoạn: thực hiện ngay các biện pháp quản lý nội vi trong 3-6 tháng đầu và tiến hành đầu tư thiết bị công nghệ mới từ năm 2019.

Quý doanh nghiệp sản xuất đồ uống và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng ngay mô hình kiểm toán dòng thải và tính toán cân bằng vật chất trong công trình này để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và tối ưu hóa chi phí sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ THANH HẰNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP SẢN XUẤT SẠCH HƠN TẠI CÔNG TY CP BIA & NGK HẠ LONG, THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Khoa hoc môi trương Mã ngành: 8440301 Người hướng dan khoa họ c: PGS. Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Kết quả nghiên cứu của luận văn là những đóng góp riêng dựa trên số liệu khảo sát thực tế, trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Những kết quả nghiên cứu kế thừa các công trình khoa học khác đều được trích dẫn theo đúng quy định.

Nếu luận văn có sự sao chép từ các công trình khoa học khác, tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng 06 năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Thanh Hằng i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Môi trường và các thầy cô giáo trường Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.

Nguyễn Xuân Thành đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này. Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban giám đốc và cán bộ nhân viên công ty CP bia & NGK Hạ Long, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để hỗ trợ, giúp đỡ trong suốt thời gian tôi thực hiện đề tài tại công ty. Cuối cùng, tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và người thân đã luôn bên cạnh tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong thời gian tôi học tập tại trường Học viện Nông Nghiệp Việt Nam. Hà Nội, ngày tháng 06 năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Thanh Hằng ii c MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục bảng biểu. vii Danh mục hình ảnh. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Tổng quan về ngành công nghệ sản xuất bia.

Lịch sử hình thành và phát triển của ngành công nghiệp sản xuất bia rượu trên thế giới và ở Việt Nam. Vai trò của ngành công nghiệp bia rượu trong phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Quy trình công nghệ sản xuất bia hiện nay ở Việt Nam. Nguồn phát thải gây ô nhiễm môi trường từ công nghiệp sản xuất bia.

Nguồn từ chất thải lỏng. Nguồn từ chất thải rắn. Tông quan về sản xuất sạch hơn và thực trạng áp dụng sản xuất sạch hơn trong ngành bia. Giới thiệu chung về sản xuất sạch hơn.

Tình hình áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp sản xuất bia trên thế giới và ở Việt Nam. Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Giới thiệu về Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Thực trạng quản lý chất thải rắn và nước thải của công ty CP bia & NGK Hạ Long, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Tính toán cân bằng vật chất trong quá trình sản xuất bia của Công ty CP bia & NGK Hạ Long.

Xác định chi phí và nguyên nhân dòng thải phát sinh trong hoạt động sản xuất bia của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Đề xuất biện pháp sản xuất sạch hơn cho hoạt động sản xuất bia của Công ty CP bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp phân tích, lấy mẫu. Phương pháp so sánh. Phương pháp tính toán cân bằng vật chất.

Phương pháp kiểm toán dòng thải. Phương pháp tính Chi phí – Lợi ích. Phương pháp đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Giới thiệu về công ty CP bia & NGK Hạ Long. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty CP bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Cơ cấu tổ chức và cơ sở hạ tầng của Công ty CP bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Giới thiệu công nghệ và công xuất sản xuất bia của Công ty.

Nguyên liệu chính sử dụng trong quá trình sản xuất bia của Công ty. Quy trình sản xuất bia của Công ty. Cân bằng vật chất trong quá trình sản xuất bia của Công ty. Thực trạng quản lý chất thải rắn và nước thải của công ty CP bia & NGK Hạ Long, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Thực trạng quản lý chất thải rắn. Thực trạng quản lý nước thải. Đánh giá của người dân về công ty CP bia & NGK Hạ Long. Xác định chi phí và nguyên nhân dòng thải phát sinh trong hoạt động sản xuất bia của công ty CP bia & NGK Hạ Long.

Định giá dòng thải trong hoạt động sản xuất của Công ty. Nguyên nhân phát sinh dòng thải. Đề xuất biện pháp sản xuất sạch hơn cho hoạt động sản xuất bia của công ty CP bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Các cơ hội sản xuất sạch hơn.

Lựa chọn các cơ hội sản xuất sạch hơn có thể thực hiện đối với Công ty CP Bia & NGK Hạ Long. Đánh giá tính khả thi đối với giải pháp lắp thiết bị ly tâm men. Kết luận – kiến nghị. 75 Tài liệu tham khảo.

76 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BOD Nhu cầu ôxy sinh hóa COD Nhu cầu ôxy hóa học QCVN Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam SXSH Sản xuất sạch hơn NGK Nước giải khát CP Cổ phần vi c DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Các biện pháp SXSH có thể được áp dụng tại Yantai Second Distillery. Các giải pháp và lợi ích khi áp dụng SXSH tại Công ty Cổ phần Bia Rượu Sài Gòn – Đồng Xuân. Ước tính tiềm năng tiết kiệm có thể đạt được từ việc áp dụng sản xuất sạch hơn tại các nhà máy bia Việt Nam.

Diện tích các công trình chính của Công ty Cổ phần Bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Công nghệ sản xuất của Công ty Cổ phần Bia & NGK Hạ Long. Nguyên liệu dùng để sản xuất 1000 lít bia hơi. Cân bằng vật chất cho 1.000 lít bia của Công ty.

Thành phần và khối lượng các chất thải rắn phát sinh từ quá trình sản xuất bia của Công ty CP Bia & NGK Hạ Long. Thành phần và khối lượng các chất thải rắn phát sinh từ hoạt động sinh hoạt của CBCNV tại Công ty CP Bia & NGK Hạ Long. Các hình thức thu gom và xử lý chất thải rắn của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Nguồn gốc phát sinh và đặc tính nước thải.

Lưu lượng nước thải phát sinh từ hoạt động sản xuất bia của công ty CP bia & NGK Hạ Long. Kết quả phân tích chất lượng nước thải trước xử lý của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Kết quả phân tích chất lượng nước thải trước sau xử lý của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Đánh giá của người dân về công ty CP bia & NGK Hạ Long.

Chi phí bên trong của công ty trong 1 quý. Chi phí bên ngoài của công ty trong 1 quý. Xác định nguyên nhân dòng thải. Các cơ hội sản xuất sạch hơn của Công ty CP Bia & NGK Hạ Long.

Bảng sàng lọc các cơ hội sản xuất sạch hơn. Phân tích, lựa chọn giải pháp sản xuất sạch hơn tối ưu. Bảng tính NPV, IRR, PB. 71 vii c DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.

Lịch sử tiếp cận sản xuất sạch hơn. Sơ đồ các giải pháp kĩ thuật để đạt được sản xuất sạch hơn. Quy trình các bước thực hiện đánh giá sản xuất sạch hơn. Các thành phần giảm thiểu khi áp dụng công nghệ mới tại nhà máy bia Tinama.

Cổng chính Công ty Cổ phần Bia & NGK Hạ Long. Cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần Bia & NGK Hạ Long. Quy trình sản xuất của Công ty Bia & NGK Hạ Long. Sơ đồ dòng thải phát sinh từ 1.

Sơ đồ hệ thống xử lý nước thải của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. 56 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Thanh Hằng Tên Luận văn: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp sản xuất sạch hơn tại công ty CP bia & NGK Hạ Long, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng xả chất thải rắn, lỏng trong quá trình sản xuất bia của Công ty CP bia & NGK Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; - Đề xuất giải pháp sản xuất sạch hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất bia của Công ty CP bia & NGK Hạ Long. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp chính được sử dụng nhằm nghiên cứu đề tài là: - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu về tình hình sản xuất, nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu, năng lượng và hiện trạng môi trường tại Công ty. - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: + Phương pháp điều tra bảng hỏi: Lập bảng hỏi và tiến hành phỏng vấn cán bộ quản lý, kĩ sư tại Công ty CP bia & NGK Hạ Long và người dân xung quanh khu vực Công ty liên quan đến tình hình sản xuất và ảnh hưởng xấu đến môi trường tại Công ty.

+ Phương pháp khảo sát thực địa: Khảo quá trình sản xuất bia tại Công ty và đưa ra phân tích cho từng công đoạn sản xuất. - Phương pháp phân tích, lấy mẫu: Tiến hành lấy mẫu thẩm tra nước thải trước xử lý và sau xử lý vào 2 đợt tháng 6/2017 và tháng 9/2017 để thấy được hiệu quả của hệ thống xử lý nước thải.