Chương 1: Một số cơ sở lý luận về đánh giá thành tích nhân viên trong Doanh nghiệp. 3 - Chwong 2: Thực trạng về đánh giá thành tích tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chỉ nhánh Đà Nẵng. - Chương 3: Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chi nhánh Đà Nẵng. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN TRONG DOANH NGHIỆP 1.
ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1. Khái niệm nhân viên và đánh giá thành tích nhân viên. - Khái niệm nhân viên trong Ngân hàng: là một người cụ thể đảm nhận một chức vụ hay vị trí công tác nào đó trong tổ chức. - Khái niệm đánh giá thành tích nhân viên Tác phẩm Quản trị nguồn nhân lực của trường Đại học kinh tế Đà Nẵng, 2006 “Đánh giá thành tích nhân viên là tiến trình đánh giá những đóng góp của nhân viên cho tổ chức trong một giai đoạn”.
Tác phẩm Quản trị nguồn nhân lực của tác giả Nguyễn Hữu Thân, 2008: “Đánh giá thành tích nhân viên hay đánh giá sự hoàn thành công tác hay còn được gọi là đánh giá thành tích công tác là một hệ thống chính thức xét duyệt và đánh giá sự hoàn thành công tác của một cá nhân theo định kỳ” Theo các định nghĩa trên cho thấy đánh giá thành tích là tiến trình khoa học và có tính hệ thống. Hệ thống đánh giá này được thực hiện theo định kỳ. Vai trò của công tác đánh giá thành tích nhân viên. Nếu chỉ xem xét bề ngoài, đánh giá thành tích là một loạt những hành động thuần tuý nghiệp vụ.
Tuy nhiên, đánh giá thành tích được thực hiện khoa học và phù hợp là hoạt động quản trị nguồn nhân lực có tầm quan trọng chiến lược đối với doanh nghiệp và mang lại lợi ích cho bản thân người lao động. - Đối với Doanh nghiệp: Đánh giá thành tích nhân viên giúp Doanh Nghiệp phát triển bền vững bởi vì nếu được thực hiện thường xuyên công tác này giúp phát hiện sự thiếu hụt về chất và lượng nguồn nhân lực nếu có, từ đó giúp Doanh Nghiệp tránh được tình trạng khủng hoảng nguồn nhân lực Bên cạnh đó, đánh giá thành tích giúp truyền đạt những mục tiêu chiến lược của tô chức đến từng phòng, ban, cá nhân nhân viên, gắn kết mục tiêu phát triển tổ 5 chức và mục tiêu phát triển cá nhân nhân viên, đảm bảo sự nhất quán giữa hành vi công việc của nhân viên và chiến lược của tổ chức; Cung cấp các thông tin cơ bản cho tô chức khi quyết định về các hoạt đồng quản trị nguồn nhân lực. - Đối với người lao động: Giúp cho nhà quản lý và các nhân viên xem xét lại các phẩm chất liên quan đến công việc; Nhân viên biết được các nhận xét, đánh giá của lãnh đạo về việc thực hiện công việc, về năng lực của mình từ đó xây dựng kế hoạch điều chỉnh lại những tồn tại trong việc thực hiện công việc; Tăng cường mối quan hệ tốt đẹp giữa cấp trên và cấp dưới trong thực hiện công việc để đạt mục tiêu đề ra 1. Mục tiêu của công tác đánh giá thành tích nhân viên.
Đánh giá thành tích được sử dụng trong nhiều mục đích khác nhau mà có thể được nhóm gộp thành hai loại: 1. Đánh giá thành tích là công cụ phát triển nhân viên Theo xu hướng quản trị hiện đại, đánh giá thành tích có thể sử dụng theo vài cách thức khác nhau để khuyến khích phát triển nhân viên - Củng cô và duy trì thành tích của nhân viên Sử dụng đánh giá thành tích như là công cụ phát triển nhân viên. Bằng cách cung cấp thông tin phản hồi về thành tích quá khứ, người giám sát có thể khuyến khích nhân viên tích cực theo chiều hướng thành tích tốt mà họ đã đạt được. Nhân viên hoàn thành tốt sẽ được tán dương, khen thưởng và nhận được sự tăng thêm thù lao.
- Cải thiện thành tích Trên cơ sở thông tin về đánh giá thành tích, người giám sát có thể đề nghị cách thức giúp cho nhân viên thực hiện công việc tốt hơn trong tương lai bằng cách chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu và giúp đỡ nhân viên xác định tìm ra cách thức hữu hiệu để hoàn thành các công tác quan trọng. Ngòai ra, người giám sát có thẻ thảo luận mục tiêu công việc với nhân viên cũng như thời gian để đạt mục tiêu này. - Xác định mục tiêu phát triển nghề nghiệp Người giám sát và nhân viên có cơ hội để thảo luận các mục tiêu và kế hoạch nghề nghiệp dài hạn của nhân viên thông qua các cuộc họp đánh giá. Người giám 6 sát có thể chỉ ra cho nhân viên hoặc đưa ra lời khuyên để đạt đựơc các mục tiêu này.
- Xác định nhu cầu đào tạo Kết quả đánh giá thành tích là tiền đề cho việc các định nhu cầu đào tạo của nhân viên. Một nhân viên cụ thể nếu không đạt yêu cầu về công việc, chương trình dao tạo có thể giúp đỡ họ hiệu chỉnh các kỹ năng cần thiết hoặc sự thiếu hụt về kiến thức. Đánh giá thành tích đem lại những thông tin hữu ích trong việc phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu cho tổ chức. Đánh giá thành tích như là công cụ hành chính Bao gồm các mục đích cụ thể: - Lam cơ sở xác định lương thưởng với thành tích và các quyết định nhân sự nội bộ khác Đánh giá thành tích là cấu thành của hệ thống thưởng phạt của tổ chức.
Các nhân viên, những người nhận được kết qủa đánh giá tốt có xu hướng nhận các phần thưởng hoặc thù lao vượt trội hơn các cá nhân khác, trong khi các nhân viên được đánh giá thấp sẽ nhận hình phạt của tô chức. Các quyết định nhân sự nội bộ khác thường được kết nối với đánh giá thành tích bao gồm thăng tiến, nghỉ việc tạm thời, thuyên chuyền và các quyết định khác - Đánh giá các chính sách và chương trình nguồn nhân lực Thông tin đánh giá thành tích có thể cũng được sử dụng dé đánh giá hiệu quả các chương trình quản trị nguồn nhân lực. Đánh giá có thể được thực hiện trước và sau khi có sự đan xen các chương trình nguồn nhân lực dé đánh giá những thay đổi, tác động xảy ra. Các chương trình này có thể bao gồm: các chương trình đào tạo, làm giàu công việc, tái thiết kế công việc, các vòng tròn chất lượng.
Đối tượng đánh giá thành tích. Tùy theo mục đích quản lý mà Ngân hàng có thể phân loại nhân viên theo một số các tiêu chí như giới tính, kinh nghiệm công tác, hình thức hợp đồng lao động, vị trí công tác, trình độ chuyên môn. Bên cạnh mục đích đánh giá, đối tượng đánh giá là một yếu tố ảnh hưởng đến việc thiết kế hệ thống đánh giá. Đối tượng đánh giá thành tích nhân viên là tất 7 cả người lao động trong Ngân hàng và thông thường được chia làm hai nhóm: Thứ nhất là các nhà quản trị và các cấp điều hành bao gồm quản trị viên cấp cao, quản trị viên cấp trung gian và quản trị viên cấp cơ sở.
Thứ hai là nhân viên thừa hành công việc: nhân viên gián tiếp làm công tác chuyên môn nghiệp vụ. Qua định nghĩa nhân viên trong Ngân hàng có thé thay rằng nhân viên gắn liền với một vị trí công tác trong luồng qui trình công việc của Ngân hàng. Muốn đánh giá thành tích nhân viên toàn diện tổ chức cần xác định được nhân viên đó đang đảm được công việc gì và ở vị trí công tác nào trong tổ chức sau đó là nắm rõ thông tin công việc của nhân viên. Nhân viên cần được phân theo các chức danh công việc trên cơ sở công việc và vị trí công tác đảm nhận bao gồm: chức trách, nhiệm vụ; phạm vi trách nhiệm; những hiểu biết cần thiết và trình độ yêu cầu.
Chức danh nào không nhóm được, có những đặc thù riêng cần xây dựng cách đánh giá riêng 1. HỆ THÓNG ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN Việc đánh giá thành tích nhân viên nằm trong các chuỗi hoạt động nhằm thu hút, duy trì và phát triển nguồn nhân lực thuộc nội dung của chiến lược quản trị và phát triển nguồn nhân lực Trong cuốn sách Quản trị nhân sự của tác giả Nguyễn Hữu Thân thì được định nghĩa như sau: “Đánh giá sự hoàn thành công tác hay còn được gọi là đánh giá thành tích công tác là một hệ thống chính thức duyệt xét và đánh giá sự hoàn thành công tác của một cá nhân theo định kỳ” ([4], trang 318) Trong Bộ sách cẩm nang kinh doanh Harvard, cụ thể là cuốn "Quản lý hiệu suất làm việc của nhân viên" thì cho rằng “Đánh giá hiệu suất làm việc là một phương pháp chính thức để đánh giá mức độ thực hiện công việc của nhân viên so với những mục tiêu được giao” ([2], trang 28) Trong Bộ sách Quản trị nguồn nhân lực của Business Edge, cụ thể là cuốn "Đánh giá hiệu quả làm việc" thì khái niệm như sau: “Hệ thống đánh giá thành tích là bắt kỳ hoạt động nào nhằm đánh giá một hệ thông cách hệ thông hiệu quả công việc và 8 năng lực của nhân viên bao gôm kết quả công việc, phương pháp làm việc, những phẩm chất và kỹ năng có liên quan đến công việc" ([3], trang 2) Từ các khái niệm trên chúng ta có thể khái quát như sau: "Hệ thống đánh giá thành tích nhân viên Ngân Hàng là một hệ thống chính thức để đánh giá thành tích nhân viên thông qua đó định hướng hành vi của nhân viên làm cho nhân viên nỗ lực vì mục đích của tổ chức. Một hệ thống đánh giá bao gồm nhiều hoạt động như thiết lập mục tiêu, các tiêu thức, các phương pháp và đối tượng đánh giá nhằm đem lại hiệu quả tối ưu cho nhân viên lẫn Ngân Hàng" 1. Tiêu chuẩn đánh giá thành tích nhân viên.
Khái niệm tiêu chuẩn đánh giá thành tích nhân viên Tiêu chuẩn đánh giá thành tích nhân viên: là hệ thống tiêu chí, chỉ tiêu, thể hiện các yêu cầu của việc hoàn thành một công việc cả về mặt chất lượng lẫn số lượng. Đó chính là mốc chuẩn cho việc đo lường thực tế thực hiện công việc của nhân viên, là mục tiêu công việc của nhân viên. Tiêu chuẩn thể hiện nhiệm vụ của người lao động và cũng thể hiện sự kỳ vọng của nhà quản lý với người lao động.