Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Nhằm Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Tỉnh Tiền Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh đánh giá tài nguyên du lịch nhằm phát triển du lịch bền vững tỉnh tiền giang, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Hồ Đoàn Thùy Mỹ Châu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đức Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Du Lịch
• Đề tài: Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Nhằm Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tỉnh Tiền Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN DU LỊCH
• 1.1. Tài nguyên du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN DU LỊCH TỈNH TIỀN GIANG
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP KHAI THÁC BỀN VỮNG TÀI NGUYÊN DU LỊCH TỈNH TIỀN GIANG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Tiền Giang

Tài nguyên du lịch là yếu tố cốt lõi trong việc phát triển du lịch bền vững tại tỉnh Tiền Giang. Tỉnh này nổi bật với sự đa dạng về tài nguyên tự nhiên và nhân văn, từ các di tích lịch sử đến các lễ hội văn hóa đặc sắc. Việc đánh giá tài nguyên du lịch không chỉ giúp xác định tiềm năng mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững. Theo nghiên cứu của Hồ Đoàn Thùy Mỹ Châu (2013), tài nguyên du lịch Tiền Giang có thể được phân loại thành hai nhóm chính: tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn.

1.1. Tài Nguyên Du Lịch Tự Nhiên Tại Tiền Giang

Tài nguyên du lịch tự nhiên của Tiền Giang bao gồm khí hậu, địa hình, và hệ thống sông ngòi phong phú. Khí hậu nhiệt đới ẩm, cùng với các dòng sông lớn như sông Tiền, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động du lịch sinh thái. Đánh giá tài nguyên tự nhiên giúp xác định các khu vực tiềm năng cho phát triển du lịch sinh thái và các hoạt động ngoài trời.

1.2. Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Tại Tiền Giang

Tài nguyên du lịch nhân văn của Tiền Giang bao gồm các di tích lịch sử, văn hóa và các lễ hội truyền thống. Những di tích như chùa Vĩnh Tràng và các lễ hội như lễ hội Cái Bè không chỉ thu hút khách du lịch mà còn góp phần bảo tồn văn hóa địa phương. Đánh giá tài nguyên nhân văn giúp phát hiện và phát huy giá trị văn hóa độc đáo của tỉnh.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch

Mặc dù Tiền Giang có nhiều tài nguyên du lịch phong phú, nhưng việc khai thác và bảo vệ tài nguyên này vẫn gặp nhiều thách thức. Sự phát triển du lịch nhanh chóng có thể dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường và suy giảm chất lượng tài nguyên. Theo báo cáo của Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Tiền Giang, việc quản lý tài nguyên du lịch hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững.

2.1. Tình Trạng Ô Nhiễm Môi Trường

Ô nhiễm môi trường tại các điểm du lịch đang trở thành vấn đề nghiêm trọng. Rác thải từ hoạt động du lịch không được xử lý đúng cách, ảnh hưởng đến cảnh quan và sức khỏe cộng đồng. Cần có các biện pháp quản lý rác thải hiệu quả để bảo vệ tài nguyên du lịch.

2.2. Sự Cạnh Tranh Trong Ngành Du Lịch

Sự cạnh tranh giữa các địa phương trong việc thu hút khách du lịch ngày càng gia tăng. Tiền Giang cần có những chiến lược quảng bá hiệu quả hơn để nổi bật giữa các điểm đến khác. Việc đánh giá tài nguyên du lịch sẽ giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong chiến lược phát triển.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Bền Vững

Để phát triển du lịch bền vững, việc áp dụng các phương pháp đánh giá tài nguyên du lịch là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp xác định tiềm năng mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các kế hoạch phát triển hợp lý. Theo nghiên cứu của Hồ Đoàn Thùy Mỹ Châu, có nhiều phương pháp đánh giá khác nhau, từ khảo sát thực địa đến phân tích dữ liệu thứ cấp.

3.1. Khảo Sát Thực Địa

Khảo sát thực địa là phương pháp hiệu quả để thu thập thông tin trực tiếp về tài nguyên du lịch. Qua các chuyến khảo sát, các nhà nghiên cứu có thể đánh giá chính xác hiện trạng và tiềm năng của các điểm du lịch tại Tiền Giang.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Thứ Cấp

Phân tích dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu nghiên cứu trước đó cũng là một phương pháp quan trọng. Việc tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau giúp tạo ra cái nhìn tổng quan về tài nguyên du lịch và các vấn đề liên quan.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch

Kết quả đánh giá tài nguyên du lịch không chỉ giúp xác định tiềm năng mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững. Các ứng dụng thực tiễn từ việc đánh giá tài nguyên có thể bao gồm việc phát triển các sản phẩm du lịch mới, cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo báo cáo của Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Tiền Giang, việc áp dụng các kết quả đánh giá đã giúp tăng trưởng doanh thu du lịch trong những năm qua.

4.1. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Mới

Việc đánh giá tài nguyên giúp phát hiện ra các sản phẩm du lịch mới, từ đó thu hút thêm khách du lịch. Các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa đang được chú trọng phát triển tại Tiền Giang.

4.2. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng

Kết quả đánh giá cũng chỉ ra những điểm cần cải thiện về cơ sở hạ tầng. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho du khách và nâng cao trải nghiệm du lịch.

V. Kết Luận Về Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Tiền Giang

Đánh giá tài nguyên du lịch là một bước quan trọng trong việc phát triển du lịch bền vững tại Tiền Giang. Việc xác định rõ tiềm năng và thách thức sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định đúng đắn. Tương lai của du lịch Tiền Giang phụ thuộc vào khả năng khai thác và bảo vệ tài nguyên một cách hợp lý. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo phát triển bền vững.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Tài Nguyên

Đánh giá tài nguyên không chỉ giúp phát hiện tiềm năng mà còn hỗ trợ trong việc bảo tồn và phát triển bền vững. Đây là yếu tố quyết định cho sự thành công của ngành du lịch Tiền Giang.

5.2. Định Hướng Tương Lai

Tương lai của du lịch Tiền Giang cần được xây dựng trên nền tảng bền vững, với sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển du lịch bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2001 - 2011, ngành du lịch tỉnh Tiền Giang đã ghi nhận bước tăng trưởng vượt bậc với lượng du khách tăng nhanh từ 378.157 lượt khách năm 2001 lên 518.900 lượt khách, kéo theo tổng doanh thu du lịch tăng từ 57.943 triệu đồng lên mức 237 tỷ đồng vào năm 2011. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nóng này đang đặt ra thách thức gay gắt về mâu thuẫn giữa khai thác kinh tế và bảo tồn tài nguyên, giữa lợi ích trước mắt và tính bền vững lâu dài của môi trường sinh thái sông nước. Vấn đề cốt lõi là địa phương còn thiếu những đánh giá định lượng, khoa học và toàn diện về giá trị thực tế của từng loại hình tài nguyên để làm căn cứ lập quy hoạch phát triển.

Mục tiêu chính của luận văn là xác lập cơ sở khoa học vững chắc thông qua việc xây dựng hệ thống chỉ số và phương pháp đánh giá tài nguyên du lịch, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm khai thác hợp lý, hiệu quả và bền vững tài nguyên du lịch tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn mới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ không gian lãnh thổ tỉnh Tiền Giang với chuỗi dữ liệu thực địa và thống kê kéo dài từ năm 2000 đến năm 2011, định hướng quy hoạch đến năm 2020.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa tiềm năng tự nhiên bao gồm 32 km bờ biển tại Gò Công Đông, 2.028 ha rừng ngập mặn cùng hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa quy hoạch không gian lãnh thổ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho du lịch địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng các lý thuyết và mô hình khoa học kinh điển về địa lý du lịch và sinh thái học:

• Phương pháp phân tích khí hậu tổng hợp của Viện sĩ E.E. Fedorov và tiêu chí thích nghi sinh khí hậu của Goromosov nhằm xác định ngưỡng tiện nghi nhiệt đối với sức khỏe con người.
• Lý thuyết đánh giá cảnh quan và phân loại kỹ thuật tài nguyên du lịch của L. Mukhina, I. Vedenin kết hợp khung lý thuyết địa lý du lịch Việt Nam của Nguyễn Minh Tuệ.
• Mô hình ma trận đánh giá tổng hợp đa tiêu chí có trọng số, tích hợp giữa phân hệ tài nguyên du lịch tự nhiên và phân hệ tài nguyên du lịch nhân văn qua hàm số tổng quát Z = AX + BY.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 và Luật Di sản văn hóa năm 2001, bao gồm: Tài nguyên du lịch tự nhiên (địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh vật); Tài nguyên du lịch nhân văn (di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội, làng nghề thủ công truyền thống, văn hóa phi vật thể); Phát triển du lịch bền vững và Sức chứa du lịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2000 - 2010, các báo cáo quan trắc môi trường, cùng dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp qua 5 đợt khảo sát thực địa tại các điểm đến trọng điểm.

Cỡ mẫu khảo sát chuyên gia bao gồm 30 chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ quản lý đầu ngành thuộc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tiền Giang cùng các giảng viên chuyên ngành du lịch. Phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính am hiểu sâu sắc về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội địa phương.

Lý do lựa chọn phương pháp đánh giá chuyên gia kết hợp giải thuật trọng số là nhằm lượng hóa chính xác các chỉ tiêu định tính phức tạp của cảnh quan sinh thái và văn hóa bản địa. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt qua việc phân tích chuỗi số liệu 10 năm và hoàn thiện khung đánh giá tổng hợp vào năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về cấu trúc và giá trị tài nguyên du lịch tỉnh Tiền Giang:

• Địa hình toàn tỉnh mang tính đồng bằng bằng phẳng với độ dốc nhỏ hơn 1% và cao trình phổ biến từ 0,8 m đến 1,1 m, rất thuận lợi cho việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và đi lại của du khách. Tuy nhiên, sự phân hóa thành 5 tiểu vùng địa hình tạo nên nét độc đáo: vùng trũng Tân Phước ngập lũ từ tháng 9 đến tháng 11 (cao trình chỉ 0,4 - 0,75 m), trong khi Gò Công Đông sở hữu dải bờ biển dài 32 km và hệ thống cồn cát nổi bật như Cồn Ngang (diện tích 1.000 ha) và Cồn Vượt (chiều dài 10 km, rộng 3 km).
• Điều kiện sinh khí hậu đạt mức lý tưởng với nhiệt độ trung bình năm ổn định từ 26,8°C đến 28,0°C, biên độ nhiệt giữa các tháng chỉ khoảng 4°C và tổng tích ôn đạt xấp xỉ 9.800°C. Mùa khô kéo dài 5 tháng (từ tháng 12 đến tháng 4) với số giờ nắng cao từ 7,3 đến 9,9 giờ/ngày là mùa du lịch tối ưu, trong khi mùa mưa chiếm từ 86% đến 90% tổng lượng mưa năm (1.465 mm).
• Hệ thống tài nguyên nhân văn sở hữu mật độ dày đặc với hàng chục di tích lịch sử cấp quốc gia và cấp tỉnh, các làng nghề truyền thống và nghệ thuật Đờn ca tài tử, tập trung chủ yếu tại thành phố Mỹ Tho, huyện Cái Bè và thị xã Gò Công.
• Đánh giá tổng hợp điểm số từ chuyên gia cho thấy thành phố Mỹ Tho và huyện Gò Công Đông đạt điểm số cao nhất (hệ số địa hình đạt 2,3; điểm đánh giá tổng hợp vượt trên 8,0/10 điểm), khẳng định vai trò là hai cực tăng trưởng du lịch sinh thái và du lịch biển của tỉnh.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa tài nguyên giữa các tiểu vùng phản ánh rõ nét mối tương quan giữa điều kiện tự nhiên và phương thức khai thác du lịch. Trong khi vùng sinh thái ngọt Cái Bè - Cai Lậy chiếm ưu thế tuyệt đối về du lịch miệt vườn và chợ nổi nhờ mạng lưới sông Tiền trù phú, thì vùng hạ lưu Gò Công lại sở hữu tiềm năng vượt trội về du lịch sinh thái ngập mặn với 2.028 ha rừng phòng hộ và đặc sản biển Tân Thành.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua Bảng tổng hợp trọng số các thành phần tự nhiên - nhân văn và Bản đồ phân vùng chức năng du lịch 5 tiểu vùng sinh thái. Cách tiếp cận này giúp so sánh rõ nét sự chênh lệch về năng lực đón khách giữa khu vực trung tâm đô thị Mỹ Tho và vùng trũng ngập lụt Đồng Tháp Mười, từ đó làm rõ tính cấp thiết của việc đầu tư hạ tầng có trọng điểm nhằm giảm thiểu tính mùa vụ trong hoạt động du lịch.

Đề xuất và khuyến nghị

Để khai thác hiệu quả và bảo tồn bền vững nguồn tài nguyên du lịch, luận văn đưa ra 5 nhóm giải pháp chiến lược:

• Quy hoạch tổ chức không gian lãnh thổ du lịch: Phân chia không gian tỉnh thành 3 cụm phát triển trọng điểm gồm Cụm trung tâm Mỹ Tho - Thới Sơn, Cụm sinh thái miệt vườn Cái Bè - Cai Lậy và Cụm du lịch biển - sinh thái ngập mặn Gò Công Đông - Tân Phú Đông, hướng tới mục tiêu hoàn thiện 85% hạ tầng kết nối liên vùng trong giai đoạn 2015 - 2020 do Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Xây dựng chủ trì.
• Phát triển và chuẩn hóa chuỗi sản phẩm đặc thù: Đẩy mạnh các tour du lịch sinh thái sông nước miệt vườn, nghỉ dưỡng homestay tại cù lao Thới Sơn, Tân Phong và du lịch tắm biển Tân Thành gắn với 32 km bờ biển, đặt mục tiêu nâng thời gian lưu trú trung bình của du khách từ 1,2 ngày lên 2,5 ngày trước năm 2020 dưới sự điều phối của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
• Kiểm soát môi trường và xử lý chất thải du lịch: Lắp đặt 100% hệ thống thu gom và xử lý rác thải, nước thải đạt chuẩn tại các bến tàu thủy nội địa và khu di tích trọng điểm, bảo vệ nghiêm ngặt diện tích 2.028 ha rừng ngập mặn ven biển trong giai đoạn 2014 - 2018 do Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các chương trình đào tạo nghiệp vụ và bồi dưỡng kiến thức bảo vệ môi trường, phấn đấu đạt trên 80% lao động ngành du lịch được chuẩn hóa chuyên môn vào năm 2020 do các cơ sở đào tạo liên kết với doanh nghiệp lữ hành triển khai.
• Tăng cường liên kết vùng và xúc tiến thị trường: Xây dựng tuyến du lịch liên tỉnh Tiền Giang - Bến Tre - Thành phố Hồ Chí Minh, đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu du lịch bình quân đạt từ 15% đến 18%/năm trong giai đoạn 2015 - 2020 do Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh phụ trách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và quy hoạch: Lãnh đạo và chuyên viên Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Tiền Giang có thể sử dụng bộ chỉ số định lượng của luận văn làm căn cứ trực tiếp để điều chỉnh Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2015 - 2020 và tầm nhìn 2030.
• Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Các đơn vị kinh doanh tour tuyến và các nhà đầu tư hạ tầng có thể khai thác dữ liệu chi tiết về 5 tiểu vùng địa hình, điều kiện 2.200 - 2.500 giờ nắng/năm và 32 km đường bờ biển để xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái, khu nghỉ dưỡng cao cấp đạt hiệu quả tài chính cao.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Các chuyên gia trong lĩnh vực Địa lý du lịch, Kinh tế phát triển và Quản lý tài nguyên môi trường có thể ứng dụng khung lý thuyết đánh giá kỹ thuật và mô hình ma trận trọng số chuyên gia vào các đề tài nghiên cứu tương tự tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
• Ban quản lý di tích, làng nghề và cộng đồng địa phương: Người dân tại các cù lao Thới Sơn, Tân Phong và các nghệ nhân làng nghề truyền thống có thể nắm bắt giá trị tài nguyên bản địa để chủ động xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa.

Câu hỏi thường gặp

• Tiềm năng nổi bật nhất của tài nguyên du lịch tự nhiên tỉnh Tiền Giang là gì? Tiềm năng lớn nhất là sự kết hợp giữa địa hình sông nước miệt vườn cù lao và dải bờ biển dài 32 km tại Gò Công Đông. Hệ sinh thái 2.028 ha rừng ngập mặn cùng các cù lao màu mỡ trên sông Tiền như Thới Sơn, Ngũ Hiệp tạo cảnh quan đặc sắc, kết hợp nền nhiệt 26,8°C quanh năm cho phép khai thác du lịch trải nghiệm suốt 12 tháng.

• Yếu tố khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến mùa vụ du lịch tại địa phương? Khí hậu Tiền Giang phân hóa thành mùa mưa (tháng 5 đến tháng 11) và mùa khô (tháng 12 đến tháng 4). Mùa khô với số giờ nắng từ 7,3 đến 9,9 giờ/ngày là thời gian vàng thu hút khách quốc tế và nghỉ dưỡng. Mùa mưa chiếm 86 - 90% lượng mưa năm nhưng ít bão, thích hợp cho du lịch trải nghiệm mùa nước nổi và tham quan miệt vườn trái cây.

• Phương pháp nào được ứng dụng để lượng hóa giá trị tài nguyên trong nghiên cứu? Nghiên cứu áp dụng phương pháp chuyên gia bằng bảng hỏi kết hợp mô hình ma trận đa tiêu chí. Thông qua việc thu thập ý kiến đánh giá từ 30 chuyên gia đầu ngành và tính toán trọng số theo công thức Z = AX + BY, luận văn đã chuyển đổi các yếu tố định tính của địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh vật và nhân văn thành các thang điểm định lượng chuẩn xác.

• Những hạn chế lớn nhất trong khai thác du lịch Tiền Giang giai đoạn nghiên cứu là gì? Hạn chế chính là sự xung đột giữa khai thác kinh tế và bảo vệ môi trường, nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt và sạt lở ven sông. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu đồng bộ, thời gian lưu trú của du khách còn thấp (chỉ khoảng 1,2 ngày) do thiếu các dịch vụ kinh tế đêm và sản phẩm du lịch bổ trợ.

• Giải pháp then chốt nào giúp Tiền Giang phát triển du lịch bền vững đến năm 2020? Giải pháp cốt lõi là quy hoạch phân vùng 3 cụm không gian chức năng, xử lý triệt để 100% rác thải tại các điểm du lịch trọng điểm, bảo tồn 2.028 ha rừng ngập mặn, đồng thời đào tạo trên 80% nhân lực đạt chuẩn nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu 15 - 18%/năm.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và xác lập phương pháp đánh giá định lượng tài nguyên du lịch phù hợp với đặc thù sinh thái sông nước và ven biển tỉnh Tiền Giang.
• Phân tích và lượng hóa tiềm năng vượt trội của 5 tiểu vùng địa hình, khẳng định thành phố Mỹ Tho và huyện Gò Công Đông là hai hạt nhân phát triển du lịch trọng điểm.
• Cung cấp chuỗi số liệu thực chứng 10 năm về sự tăng trưởng lượng khách từ 378.157 lên 518.900 lượt và doanh thu đạt mức 237 tỷ đồng năm 2011.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ về không gian, sản phẩm, môi trường, nhân lực và liên kết vùng với lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2015 - 2020.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho công tác quy hoạch kinh tế - xã hội và chiến lược phát triển du lịch bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp lữ hành hãy áp dụng ngay khung đánh giá và cơ sở dữ liệu chuyên sâu từ công trình nghiên cứu này để tối ưu hóa chiến lược đầu tư và phát triển sản phẩm du lịch Tiền Giang.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chủ yếu của luận văn được trình bày trong 4 chương. Cơ sở lý luận về đánh giá tài nguyên du lịch Chương 2. Đánh giá tài nguyên du lịch tỉnh Tiền Giang Chương 3. Các giải pháp khai thác bền vững tài nguyên du lịch tỉnh Tiền Giang 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN DU LỊCH 1. Tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch là một dạng trong toàn bộ tài nguyên được con người sử dụng. Theo Luật du lịch Việt Nam, Tài nguyên du lịch được hiểu là “Cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử, di tích cách mạng, giá trị nhân văn, công trình lao động sáng tạo của con người có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch; là yếu tố cơ bản để hình thành các điểm du lịch, khu du lịch, nhằm tạo ra sức hấp dẫn du lịch”. Cũng như các dạng tài nguyên khác, tài nguyên du lịch là một phạm trù lịch sử.

Những tổng thể tự nhiên hay văn hóa - lịch sử cùng các thành phần của chúng có thể tồn tại trước cả khi ngành kinh tế du lịch ra đời. Nhưng chúng chỉ có thể trở thành tài nguyên du lịch khi nhu cầu du lịch của con người xuất hiện. Thí dụ như ánh nắng mặt trời không được xem là tài nguyên du lịch vào trước những năm 1920, khi nhu cầu tắm nắng chưa phát triển. Và sau này, khi nỗi lo sợ của con người về ung thư da ngày càng gia tăng, nó cũng có thể sẽ không được coi là tài nguyên du lịch nữa.

Như vậy, sự phát triển và biến đổi của nhu cầu xã hội, đặc biệt là sự xuất hiện nhu cầu du lịch dẫn tới việc thu hút những thành phần mới của tự nhiên cũng như văn hóa - lịch sử vào hoạt động du lịch và chuyển chúng sang phạm trù tài nguyên du lịch. Thời điểm quyết định trong quá trình chuyển biến từ điều kiện tự nhiên hay di tích lịch sử văn hóa thành tài nguyên du lịch, chính là khi con người phát hiện, nghiên cứu, đánh giá, đầu tư khai thác chúng cho mục đích du lịch. Thoạt đầu chỉ có những tổng thể tự nhiên và những di tích lịch sử - văn hóa quý nhất được sử dụng cho du lịch. Sau đó nhu cầu du lịch gia tăng, những tổng thể tự nhiên và di tích ít giá trị hơn cũng được sử dụng sau khi đã tiến hành cải tạo, nâng cấp.

Như vậy, về thực chất tài nguyên du lịch là các điều kiện tự nhiên, các đối tượng văn hóa - lịch sử đã bị biến đổi ở mức độ nhất định dưới ảnh hưởng của nhu cầu xã hội và khả năng sử dụng trực tiếp vào mục đích du lịch. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch đang khai thác và tài nguyên du lịch chưa khai thác. Mức độ khai thác tiềm năng du lịch phụ thuộc vào nhu cầu du lịch của con người. Nhu cầu này ngày càng gia tăng và càng đa dạng phụ thuộc vào mức độ và trình độ dân trí; khả năng nghiên cứu, phát hiện đánh giá các tài nguyên còn tiềm ẩn, trình độ phát triển khoa học, công nghệ tạo ra phương tiện khai thác các tài nguyên đó.

Tài nguyên du lịch tự nhiên Thiên nhiên là môi trường sống của con người và mọi sinh vật trên Trái Đất. Tuy nhiên, chỉ có các thành phần và các tổng thể tổng hợp tự nhiên trực tiếp hoặc gián tiếp được khai thác, sử dụng để tạo ra các sản phẩm du lịch, phục vụ cho mục đích phát triển du lịch mới được xem là tài nguyên du lịch tự nhiên. Các thành phần tự nhiên tạo nên tài nguyên du lịch tự nhiên thường là địa hình, khí hậu, thủy văn và sinh vật. Trong thực tế, các dạng tài nguyên luôn gắn bó với nhau và tác động tương hỗ với nhau, tạo nên các thể tổng hợp tự nhiên và được khai thác để tạo nên các sản phẩm du lịch hoàn chỉnh.

Theo luật du lịch Việt Nam (2005), « Tài nguyên du lịch tự nhiên gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch ». Tài nguyên du lịch nhân văn Tài nguyên du lịch nhân văn là nhóm tài nguyên du lịch có nguồn gốc không tự nhiên. Hiện nay, toàn bộ những sản phẩm có giá trị về vật chất cũng như tinh thần do con người tạo ra đều được xem là sản phẩm văn hóa. Tuy nhiên, chỉ có những sản phẩm văn hóa nào có giá trị phục vụ du lịch mới được coi là tài nguyên du lịch nhân văn.

Các dạng tài nguyên du lịch nhân văn bao gồm: di tích lịch sử văn hóa, lễ hội, nghề và làng nghề thủ công truyền thống, các đối tượng văn hóa thể thao hay những hoạt động có tính sự kiện. Theo luật du lịch Việt Nam (2005), « Tài nguyên du lịch nhân văn gồm truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử, cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, các công trình lao động sáng tạo của con người và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khác có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch » 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Du lịch bền vững Theo luật du lịch Việt Nam 2005, du lịch bền vững được hiểu “là sự phát triển du lịch đáp ứng được các nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch của tương lai”. Nguyên tắc phát triển du lịch Theo luật du lịch Việt Nam 2005, nguyên tắc phát triển du lịch gồm: Phát triển du lịch bền vững, theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm hài hoà giữa kinh tế, xã hội và môi trường; phát triển có trọng tâm, trọng điểm theo hướng du lịch văn hoá - lịch sử, du lịch sinh thái; bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị của tài nguyên du lịch.

Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Bảo đảm lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng, lợi ích chính đáng và an ninh, an toàn cho khách du lịch, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch. Bảo đảm sự tham gia của mọi thành phần kinh tế, mọi tầng lớp dân cư trong phát triển du lịch. Góp phần mở rộng quan hệ đối ngoại và giao lưu quốc tế để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Phát triển đồng thời du lịch trong nước và du lịch quốc tế, tăng cường thu hút ngày càng nhiều khách du lịch nước ngoài vào Việt Nam. Đánh giá Để nắm được bản chất của việc đánh giá, trước hết cần xác định khái niệm của thuật ngữ này. Đánh giá được hiểu là một hoạt động, một quá trình đánh giá, đồng thời vừa được hiểu là sự nhận thức về chất lượng, giá trị, ý nghĩa, tức là như kết quả của hoạt động đánh giá. Đánh giá, từ lâu được gọi bằng thuật ngữ “đánh giá kỹ thuật”, hay “đánh giá mức độ thuận lợi” của các tổng thể tự nhiên hoặc các nguồn tài nguyên thiên nhiên cho một hoạt động kinh tế nào đó.

Đánh giá tài nguyên du lịch là một việc xem xét tài nguyên theo những tiêu chí nhất định để phục vụ cho mục đích du lịch. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đánh giá các loại tài nguyên du lịch là một việc làm khó khăn và phức tạp vì có liên quan tới yêu cầu, sở thích, đặc điểm tâm lý, sinh lý rất khác nhau của con người, tới đặc điểm của tài nguyên và các điều kiện kỹ thuật.Vì vậy các nội dung và phương pháp đánh giá phải không ngừng hoàn thiện. Theo các nhà nghiên cứu có 4 kiển đánh giá tài nguyên du lịch: Kiểu tâm lí thẩm mỹ: kiểu đánh giá này thường dựa vào cảm nhận, sở thích của du khách, dân cư đối với các loại tài nguyên, môi trường du lịch thông qua việc điều tra thống kê và điều tra xã hội. Kiểu sinh khí hậu: nhằm đánh giá các dạng tài nguyên khí hậu, thời gian thích hợp nhất với sức khỏe con người, hoặc một kiểu hoạt động nào đó khi đi du lịch.

Kiểu đánh giá này chủ yếu dựa trên các chỉ số khí hậu để định giá trị của các loại tài nguyên du lịch đối với một số loại hình du lịch nào đó, hoặc làm cơ sở để xác định các điểm du lịch, các khu du lịch, các trung tâm du lịch. Kiểu đánh giá kỹ thuật: là kiểu sử dụng các tiêu chí và các phương tiện kỹ thuật vào việc đánh giá số lượng và chất lượng của tài nguyên du lịch nhằm xác định giá trị của tài nguyên du lịch đối với các loại hình phát triển du lịch hoặc trong quá trình lập và thực hiện các dự án quy hoạch phát triển du lịch tại các hệ thống lãnh thổ du lịch nhất định. Kiểu đánh giá kinh tế: là kiểu vận dụng các phương pháp và các tiêu chí nhằm xác định hiệu quả kinh tế - xã hội hiện tại và trong tương lai của các khu vực có nguồn tài nguyênn có thể khai thác, bảo vệ cho phát triển du lịch. Phương pháp đánh giá tài nguyên được tiến hành với từng loại và tổng thể các loại tài nguyên bao gồm cả số lượng, chất lượng, thực trạng khai thác, bảo vệ và phát triển, khả năng phát triển các loại hình du lịch hiện tại và trong tương lai.

Đánh giá các điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho mục đích phát triển kinh tế là lĩnh vực chiếm vị trí vô cùng quan trọng trong việc nghiên cứu những mối tác động tương hỗ giữa tự nhiên và xã hội. Bất kỳ một hoạt động kinh tế nào của con người cũng đều phải dựa trên cơ sở đánh giá các tổng thể tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá tài nguyên du lịch Trong thực tế, hoạt động kinh tế của con người ngày càng mở rộng và càng đa dạng.

Để đạt được thành công trong hoạt động phát triển, buộc con người phải nghiên cứu, qui hoạch lãnh thổ cho những hoạt động đó. Mà cơ sở để đưa ra những phương án quy hoạch lãnh thổ tối ưu lại chính là kết quả đánh giá lãnh thổ. Do đó, hoạt động kinh tế càng mở rộng và càng đa dạng thì các công trình đánh giá cũng ngày càng mở rộng và đa dạng hơn, làm xuất hiện nhiều hướng đánh giá mới.