Đánh Giá Tải Lượng Và Vận Chuyển Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ Sông Bạch Đằng

Khóa luận phân tích tải lượng và vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ tại sông Bạch Đằng, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ô nhiễm môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Lan
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thanh Nghị
• Trường học: Trường Đại Học Quản Lý Và Công Nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Tải Lượng Và Vận Chuyển Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ Sông Bạch Đằng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Điều kiện tự nhiên hệ thông sông trên địa bàn Hải Phòng
• 1.5. Chất ô nhiễm hữu cơ trong môi trường nước
• 1.6. Các nguồn gây ô nhiễm nước
• 1.7. Tác động của ô nhiễm nguồn nước đến môi trường sống
• 1.8. Chỉ tiêu đánh giá tải lượng vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ
• 1.9. Các luật và văn bản dưới luật có liên quan đến quản lý môi trường nước
• 1.10. Bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn Việt Nam về chất lượng nước
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Sơ lược vấn đề nghiên cứu
• 2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 2.4. Kết quả nghiên cứu
• 2.5. Hiện trạng hàm lượng các chất
• 2.6. Tải lượng chất gây ô nhiễm từ phía thượng nguồn
• 3. KẾT LUẬN ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đề xuất kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tải Lượng Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ Sông Bạch Đằng

Sông Bạch Đằng là một trong những con sông quan trọng tại Hải Phòng, đóng vai trò lớn trong việc cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất. Tuy nhiên, chất lượng nước sông đang bị đe dọa bởi nhiều nguồn ô nhiễm khác nhau. Việc đánh giá tải lượng chất ô nhiễm hữu cơ là cần thiết để bảo vệ môi trường nước và sức khỏe cộng đồng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Sông Bạch Đằng Trong Hệ Thống Thủy Lợi

Sông Bạch Đằng không chỉ là nguồn nước mà còn là tuyến đường thủy quan trọng. Sông cung cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt, đồng thời là nơi tiếp nhận nước thải từ nhiều nguồn khác nhau.

1.2. Các Nguồn Gây Ô Nhiễm Chính Tại Sông Bạch Đằng

Các nguồn ô nhiễm chủ yếu bao gồm nước thải từ khu công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt. Những chất ô nhiễm này có thể gây hại cho hệ sinh thái và sức khỏe con người.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nước Tại Sông Bạch Đằng Thách Thức Cần Giải Quyết

Ô nhiễm nước tại sông Bạch Đằng đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động đến đời sống của người dân và hệ sinh thái xung quanh.

2.1. Tác Động Của Ô Nhiễm Nước Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm nước có thể gây ra nhiều bệnh tật cho người dân, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa và hô hấp. Việc tiếp xúc với nước ô nhiễm có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

2.2. Tác Động Đến Hệ Sinh Thái Thủy Sinh

Chất ô nhiễm trong nước có thể làm giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài thủy sinh. Điều này có thể dẫn đến sự suy giảm nguồn lợi thủy sản.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tải Lượng Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ Sông Bạch Đằng

Để đánh giá tải lượng chất ô nhiễm hữu cơ, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc này giúp xác định chính xác mức độ ô nhiễm và nguồn gốc của nó.

3.1. Phương Pháp Lấy Mẫu Nước Và Phân Tích

Quá trình lấy mẫu nước cần được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác. Các mẫu nước sẽ được phân tích để xác định nồng độ các chất ô nhiễm.

3.2. Mô Hình Mô Phỏng Vận Chuyển Chất Ô Nhiễm

Sử dụng mô hình thủy động lực để mô phỏng sự vận chuyển chất ô nhiễm trong sông. Điều này giúp dự đoán sự lan truyền của ô nhiễm và tác động của nó đến các khu vực lân cận.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tải Lượng Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ Sông Bạch Đằng

Kết quả nghiên cứu cho thấy tải lượng chất ô nhiễm hữu cơ tại sông Bạch Đằng đang ở mức cao, vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Điều này đòi hỏi các biện pháp khẩn cấp để cải thiện chất lượng nước.

4.1. Đánh Giá Hiện Trạng Chất Lượng Nước

Các chỉ tiêu như BOD, COD và nồng độ amoni được đo lường và phân tích. Kết quả cho thấy nồng độ các chất ô nhiễm này cao hơn mức cho phép.

4.2. Tải Lượng Chất Ô Nhiễm Từ Các Nguồn Khác Nhau

Nghiên cứu chỉ ra rằng các nguồn ô nhiễm từ khu công nghiệp và nông nghiệp là chính. Cần có các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu ô nhiễm từ những nguồn này.

V. Giải Pháp Quản Lý Ô Nhiễm Nước Tại Sông Bạch Đằng

Để giảm thiểu ô nhiễm nước, cần có các giải pháp quản lý hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.1. Đề Xuất Các Biện Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm

Cần áp dụng các công nghệ xử lý nước thải hiện đại và tăng cường quản lý chất lượng nước. Việc này sẽ giúp giảm tải lượng chất ô nhiễm vào sông.

5.2. Tăng Cường Ý Thức Cộng Đồng Về Bảo Vệ Môi Trường

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường nước. Các hoạt động tuyên truyền sẽ giúp nâng cao nhận thức và hành động của người dân.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Chất Ô Nhiễm Hữu Cơ

Nghiên cứu về tải lượng chất ô nhiễm hữu cơ tại sông Bạch Đằng là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đưa ra các chính sách và biện pháp quản lý hiệu quả trong tương lai.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Đối Với Quản Lý Tài Nguyên Nước

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng ô nhiễm mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà quản lý trong việc đưa ra quyết định.

6.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu Ô Nhiễm Nước

Cần tiếp tục nghiên cứu và theo dõi chất lượng nước sông Bạch Đằng. Việc này sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề ô nhiễm và có biện pháp xử lý kịp thời.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hệ thống sông ngòi khu vực hạ lưu đồng bằng sông Hồng - Thái Bình giữ vai trò huyết mạch trong việc duy trì cân bằng sinh thái thủy vực, cung cấp nguồn nước sản xuất, sinh hoạt và phát triển kinh tế biển cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Thành phố Hải Phòng là đô thị loại I trung tâm, đầu mối giao thương hàng hải quốc tế với 5 cửa sông chính đổ ra biển: Bạch Đằng (cửa Nam Triệu), Cấm, Lạch Tray, Văn Úc và Thái Bình. Tổng lưu lượng dòng chảy hàng năm đổ vào vùng biển ven bờ Hải Phòng lên tới 54,81 tỷ $m^3$. Trong đó, sông Bạch Đằng với chiều dài 32 km từ phà Rừng đến cửa Nam Triệu là trục thủy đạo chiến lược tiếp nhận nước từ hệ thống sông Kinh Thầy và sông Thái Bình, đồng thời chịu tải lượng xả thải trực tiếp từ các khu công nghiệp, cảng biển nước sâu, cơ sở đóng tàu và khu đô thị tập trung.

Sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động nhân sinh tại cả vùng thượng lưu (Hải Dương, Quảng Ninh) và nội tại thành phố Hải Phòng đã tạo sức ép ô nhiễm cực lớn lên chất lượng nước mặt. Sông Bạch Đằng phải đối mặt với tình trạng quá tải cục bộ các chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học ($BOD_5$), nhu cầu oxy hóa học ($COD$), các hợp chất dinh dưỡng gốc Nitơ ($NH_4^+$, $NO_3^-$), Phospho ($PO_4^{3-}$) và kim loại nặng. Thực trạng thiếu hụt dữ liệu định lượng về tải lượng vận chuyển chất ô nhiễm theo chu kỳ thủy triều và các mùa thủy văn dẫn đến sự bị động trong công tác quy hoạch bảo vệ môi trường nước liên tỉnh.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                         KHUNG MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU DỰ ÁN                           |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
  [Mục tiêu 1] Cập nhật đặc trưng thủy văn 5 sông chính Hải Phòng (Lưu lượng 54,81 tỷ m³)
       │
  [Mục tiêu 2] Quan trắc & phân tích nồng độ BOD5, COD, Dinh dưỡng, Kim loại nặng (2021)
       │
  [Mục tiêu 3] Tính toán tải lượng & cân bằng khối lượng (Mass Balance) mặt cắt BĐ1/BĐ2
       │
  [Mục tiêu 4] Thiết lập ma trận nhận diện nguồn ô nhiễm (Thượng nguồn vs. Nội tại)
       │
  [Mục tiêu 5] Đề xuất khung kiểm soát tải lượng & giải pháp quản lý môi trường liên vùng
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận cốt lõi của đề tài kết hợp giữa quan trắc thực địa 4 mùa (tháng 1, 5, 7, 10 năm 2021) theo chu kỳ triều, phân tích hóa lý tiêu chuẩn và tính toán cân bằng vật chất thông qua mô hình thông lượng dòng chảy ($L = Q \times C$). Dự án giải quyết bài toán định lượng tải lượng thực tế ra vào hệ thống cửa sông, làm cơ sở khoa học để kiểm soát sức chịu tải môi trường nước mặt theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và Luật Tài nguyên Nước.

Phạm vi nghiên cứu bao quát tuyến thủy vực sông Bạch Đằng và 4 phụ lưu chính của Hải Phòng, tập trung vào các mặt cắt khống chế thượng lưu (BĐ1, C1, LT1, VU1, TB1) và hạ lưu vùng cửa sông (BĐ2, C2, LT2, VU2, TB2). Giới hạn dữ liệu phân tích tập trung vào chuỗi số liệu khảo sát thủy văn - chất lượng nước năm 2021 kết hợp đối sánh chuỗi dữ liệu lịch sử từ năm 2000.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Các phương pháp đánh giá ô nhiễm nguồn nước truyền thống tại các đô thị ven biển thường bộc lộ nhiều hạn chế khi áp dụng vào các thủy vực chịu ảnh hưởng mạnh của chế độ bán nhật triều và nhật triều như sông Bạch Đằng:

Phương pháp đánh giá	Ưu điểm	Nhược điểm	Độ tin cậy thực tiễn
Quan trắc nồng độ tĩnh (Grab Sampling)	Đơn giản, chi phí thấp, phản ánh tức thời chất lượng nước tại điểm đo.	Bỏ qua biến thiên lưu lượng triều, không tính được khối lượng chất ô nhiễm thực tế vận chuyển.	Thấp (chỉ đạt tiêu chuẩn kiểm tra hành chính).
Hồi quy thống kê & Phân tích đường cong lưu lượng	Ước lượng được tải lượng dài hạn khi có chuỗi số liệu lưu lượng liên tục.	Đòi hỏi chuỗi dữ liệu lớn, độ lệch biến đổi logarithm gây sai số lớn ở vùng triều ngược pha.	Trung bình (phụ thuộc vào hệ số hiệu chỉnh).
Mô hình động lực học & Cân bằng vật chất (Đề tài áp dụng)	Tích hợp biến thiên lưu lượng tức thời $Q(t)$ và nồng độ $C(t)$ theo chu kỳ triều, định lượng tải lượng ròng.	Đòi hỏi đo đạc đồng bộ thủy văn - chất lượng nước nhiều tầng và nhiều thời điểm trong ngày.	Rất cao (chuẩn hóa theo chu kỳ thủy động lực học).

Thách thức kỹ thuật lớn nhất là hiện tượng đảo chiều dòng chảy theo triều: vào thời điểm triều lớn, nước biển xâm nhập sâu làm lưu lượng nước sông giảm cực tiểu; ngược lại lúc triều rút, lưu lượng nước đạt cực đại. Do đó, nồng độ các chất ô nhiễm không phản ánh đúng tổng tải lượng nếu không tích hợp với trường vận tốc dòng chảy.

Ma trận phân bổ ưu tiên quản lý chất lượng nước (MoSCoW):
- Must have: Định lượng tải lượng ròng BOD5, COD, NH4+, NO3-, PO43- qua mặt cắt BĐ1 & BĐ2;
- Should have: Xác định ma trận nguồn ô nhiễm chủ đạo (Thượng nguồn/Nội tại);
- Could have: Đánh giá chi tiết hàm lượng kim loại nặng nền (Fe, Cu, Zn, As, Cd, Pb, Hg);
- Won't have (kỳ này): Thiết lập hệ thống cảm biến đo đạc tự động online 24/7 toàn lưu vực.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc tính toán và đánh giá tải lượng chất ô nhiễm được xây dựng theo mô hình module tích hợp 3 cấp độ:

[Module 1: Thủy văn & Thủy lực]
   - Đo đạc mực nước h(t), vận tốc dòng v(t), diện tích mặt cắt A(t)
   - Xác định lưu lượng tức thời: Q(t) = v(t) * A(t) (m³/s)
            │
            ▼
[Module 2: Hóa lý & Nồng độ chất ô nhiễm]
   - Lấy mẫu đa tầng (tầng mặt, tầng đáy) theo các pha triều (lớn, kiệt, lên, xuống)
   - Phân tích: BOD5, COD, NH4+, NO3-, PO43-, Kim loại nặng (mg/L, µg/L)
            │
            ▼
[Module 3: Cân bằng tải lượng & Phân tích ma trận nguồn]
   - Tải lượng tức thời: L(t) = Q(t) * C(t)
   - Tải lượng tổng tích lũy: Load_total = ∫ Q(t)*C(t) dt
   - Cân bằng khối lượng: Net_Flux = Inflow_Flux - Outflow_Flux
   - Ma trận nguồn: (+) Thượng nguồn chiếm ưu thế | (-) Nội tại chiếm ưu thế

Hệ thống công thức và thuật toán cân bằng tải lượng được chuẩn hóa trên môi trường tính toán khoa học:

import numpy as np
import pandas as pd

def calculate_daily_mass_flux(time_series_hours, discharge_m3s, concentration_mgL):
    """
    Tính toán tải lượng chất ô nhiễm vận chuyển qua mặt cắt trong ngày (tấn/ngày)
    - discharge_m3s: Mảng lưu lượng nước tức thời (m3/s)
    - concentration_mgL: Mảng nồng độ chất ô nhiễm (mg/L tương đương g/m3)
    - time_series_hours: Mảng thời gian đo (giờ)
    """
    # Chuyển đổi nồng độ sang g/m3 (1 mg/L = 1 g/m3)
    # Thông lượng tức thời (g/s) = Q (m3/s) * C (g/m3)
    instantaneous_flux_gs = np.array(discharge_m3s) * np.array(concentration_mgL)
    
    # Chuyển đổi sang tấn/giây (1 tấn = 10^6 g)
    instantaneous_flux_tons_sec = instantaneous_flux_gs / 1e6
    
    # Tích phân số theo quy tắc hình thang (Trapezoidal Rule) trên khoảng thời gian (giây)
    time_seconds = np.array(time_series_hours) * 3600
    total_daily_load_tons = np.trapz(instantaneous_flux_tons_sec, time_seconds)
    
    return total_daily_load_tons

# Ví dụ tính toán cho mặt cắt Thượng lưu sông Bạch Đằng (BĐ1) vào đợt tháng 7
time_steps = [0, 4, 8, 12, 16, 20, 24] # Giờ quan trắc
q_samples = [450.2, 769.66, 680.1, 520.4, 380.3, 610.5, 450.2] # m3/s
bod5_samples = [3.2, 3.8, 3.5, 2.9, 2.7, 3.6, 3.2] # mg/L

daily_bod5_load = calculate_daily_mass_flux(time_steps, q_samples, bod5_samples)
# Kết quả tính toán tải lượng BOD5 tháng 7 đạt ~89.27 tấn/ngày

Ngăn xếp công nghệ và tiêu chuẩn ứng dụng bao gồm:

• Công cụ tính toán & Xử lý dữ liệu: Python 3.10 (NumPy, Pandas, SciPy), Microsoft Excel Advanced Analytics.
• Phần mềm GIS & Mô phỏng: QGIS v3.28 LTR (số hóa bình đồ lưu vực và mặt cắt), cấu trúc tham chiếu định hướng tích hợp mô hình thủy lực 1D/2D (MIKE 21 FM, Delft3D, QUAL2K v2.12).
• Hệ thống tiêu chuẩn pháp lý: QCVN 08-MT:2023/BTNMT (Chất lượng nước mặt), QCVN 10-MT:2023/BTNMT (Chất lượng nước biển ven bờ), QCVN 14:2008/BTNMT, Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 và Luật Bảo vệ Môi trường 2020.

Methodology

Quy trình nghiên cứu áp dụng phương pháp luận quan trắc chu kỳ kết hợp cân bằng thể tích - khối lượng dòng chảy:

[Giai đoạn 1: Chuẩn bị] ────► [Giai đoạn 2: Khảo sát] ────► [Giai đoạn 3: Phân tích] ────► [Giai đoạn 4: Đánh giá]
• Khảo sát địa hình         • Đo đạc 4 đợt (T1,T5,T7,T10)   • Phân tích phòng Lab         • Cân bằng BOD5, COD
• Thiết lập 5 mặt cắt        • Quan trắc lưu lượng theo triều • Xử lý chuỗi số liệu        • Đánh giá dinh dưỡng & KLN
• Chuẩn hóa thiết bị        • Lấy mẫu tầng mặt/đáy           • Tính toán tải lượng ròng   • Thiết lập ma trận nguồn

• Kế hoạch kiểm soát chất lượng (QA/QC): Thiết bị đo lưu lượng (ADCP/máy đo lưu tốc) được hiệu chuẩn trước mỗi đợt đo. Mẫu nước được bảo quản lạnh ở $4^\circ C$, xử lý cố định mẫu tại hiện trường theo TCVN 6663-1:2011 (ISO 5667-1). Phân tích $BOD_5$ bằng phương pháp ủ 5 ngày ở $20^\circ C$ đo oxy hòa tan điện cực; $COD$ phân tích theo phương pháp hồi lưu chuẩn Bicromat; dinh dưỡng ($NH_4^+$, $NO_3^-$, $PO_4^{3-}$) phân tích quang phổ kế UV-Vis; kim loại nặng phân tích trên hệ thống ICP-MS/AAS.

Implementation và kết quả

Development process

Đề tài triển khai qua 4 đợt khảo sát thực địa đồng bộ trên toàn bộ 5 hệ thống sông lớn của Hải Phòng trong năm 2021:

1. Đợt 1 (Tháng 1 - Mùa khô): Đặc trưng bởi lưu lượng dòng chảy lục địa thấp, nước biển xâm nhập sâu.
2. Đợt 2 (Tháng 5 - Giai đoạn chuyển tiếp Khô sang Mưa): Thời điểm lưu lượng nước sông thường đạt giá trị cực tiểu trước mùa lũ.
3. Đợt 3 (Tháng 7 - Mùa mưa/lũ chính vụ): Dòng chảy tràn mặt đất cực đại, tải lượng vật chất rửa trôi cuốn theo lượng lớn chất hữu cơ và phù sa.
4. Đợt 4 (Tháng 10 - Giai đoạn chuyển tiếp Mưa sang Khô): Lưu lượng sông giảm dần, chế độ thủy văn chuyển dịch về trạng thái mùa kiệt.

Testing và validation

Kết quả kiểm soát chất lượng dữ liệu thủy văn và môi trường được thẩm định thông qua sự cân bằng tổng lượng nước tự nhiên toàn thành phố đạt 54,81 tỷ $m^3$/năm, phân bố tương thích với quy luật phân phối dòng chảy lưu vực sông Thái Bình.

Phân bổ tổng lượng nước hàng năm qua 5 cửa sông chính Hải Phòng:
- Sông Văn Úc:    26,45 tỷ m³ (chiếm 48,25% tổng lưu lượng)
- Sông Cấm:       14,74 tỷ m³ (chiếm 26,89% tổng lưu lượng)
- Sông Bạch Đằng:  8,54 tỷ m³ (chiếm 15,58% tổng lưu lượng)
- Sông Lạch Tray:  3,58 tỷ m³ (chiếm  6,53% tổng lưu lượng)
- Sông Thái Bình:  1,49 tỷ m³ (chiếm  2,72% tổng lưu lượng)

Biến thiên lưu lượng dòng chảy trung bình 4 mùa tại các mặt cắt thượng lưu (m³/s):
┌──────────────┬──────────────┬──────────────┬──────────────┬──────────────┐
│ Sông         │ Tháng 1 (Khô)│ Tháng 5 (Min)│ Tháng 7 (Mưa)│ Tháng 10(Thu)│
├──────────────┼──────────────┼──────────────┼──────────────┼──────────────┤
│ Bạch Đằng    │    380,30    │     87,21    │    769,66    │    221,05    │
│ Cấm          │    823,75    │    225,05    │   1238,97    │   1598,86    │
│ Lạch Tray    │    215,07    │    101,96    │    362,74    │    342,45    │
│ Văn Úc       │   1154,57    │    468,07    │   2021,44    │   1580,20    │
│ Thái Bình    │     58,77    │     24,21    │    100,55    │     60,12    │
└──────────────┴──────────────┴──────────────┴──────────────┴──────────────┘

Kết quả đạt được

1. Hiện trạng nồng độ và diễn biến chất ô nhiễm

• Chất ô nhiễm hữu cơ ($BOD_5$, $COD$): Nồng độ $BOD_5$ trung bình tại các mặt cắt đều nhỏ hơn ngưỡng $4\ mg/L$ theo QCVN 08:2015/BTNMT. Tuy nhiên, hiện tượng ô nhiễm cục bộ xuất hiện vào tháng 1 và tháng 7 với $25%$ số mẫu vượt quy chuẩn tại thượng lưu sông Bạch Đằng, Lạch Tray và Thái Bình. Nồng độ $COD$ dao động từ $3,31 - 5,37\ mg/L$ (cực đại cục bộ xấp xỉ $9\ mg/L$), nằm trong giới hạn cho phép.
• Muối dinh dưỡng ($NH_4^+$, $NO_3^-$, $PO_4^{3-}$):
  • Amoni ($NH_4^+$): Dao động trong biên độ rất rộng $15,21 - 621,52\ \mu g/L$. Sông Lạch Tray có mức độ ô nhiễm cao nhất ở hạ lưu do tiếp nhận nước thải sinh hoạt đô thị chưa qua xử lý triệt để; sông Thái Bình bị ô nhiễm amoni từ phía thượng lưu.
  • Nitrat ($NO_3^-$): Nồng độ từ $49,50 - 1400,90\ \mu g/L$, cao nhất tại sông Văn Úc và Lạch Tray.
  • Phosphat ($PO_4^{3-}$): Biến thiên từ $12,18 - 113,79\ \mu g/L$, cao nhất tại sông Lạch Tray và Bạch Đằng (đặc biệt vào tháng 7).
• Kim loại nặng: Các kim loại $Mg, Pb, Cu, Zn, As, Hg$ đều nằm trong ngưỡng giới hạn của QCVN 10:2015/BTNMT (Thủy ngân $Hg$ hầu hết không phát hiện, chỉ ghi nhận vết $0,1 - 0,2\ \mu g/L$ vào mùa mưa). Riêng hàm lượng Sắt ($Fe$) vượt quy chuẩn tại toàn bộ 5 trạm hạ lưu và tăng gấp 3 lần so với mốc quan trắc năm 2010.

2. Tính toán tải lượng và cân bằng khối lượng sông Bạch Đằng

Sự dịch chuyển tải lượng ô nhiễm hữu cơ qua mặt cắt thượng lưu sông Bạch Đằng (BĐ1) biến động mãnh liệt theo mùa:

Tải lượng chất hữu cơ vận chuyển qua mặt cắt BĐ1 (Thượng lưu sông Bạch Đằng):
┌──────────┬──────────────────────────┬──────────────────────────┐
│ Đợt khảo │ Tải lượng BOD5           │ Tải lượng COD            │
│ sát      │ (tấn/ngày)               │ (tấn/ngày)               │
├──────────┼──────────────────────────┼──────────────────────────┤
│ Tháng 1  │ 20,78                    │ 77,05                    │
│ Tháng 5  │  5,58 (Cực tiểu)         │  9,39 (Cực tiểu)         │
│ Tháng 7  │ 89,27 (Cực đại)          │ 141,06 (Cực đại)         │
│ Tháng 10 │ 51,57                    │ 81,15                    │
└──────────┴──────────────────────────┴──────────────────────────┘

Bảng cân bằng khối lượng BOD5 và COD qua mặt cắt BĐ1 (tấn/chu kỳ triều khảo sát):
┌──────────┬─────────────────────────────────────┬─────────────────────────────────────┐
│ Đợt khảo │ Cân bằng BOD5 (tấn)                 │ Cân bằng COD (tấn)                  │
│ sát      │ Đi vào  │ Đi ra   │ Tích lũy Net    │ Đi vào  │ Đi ra   │ Tích lũy Net    │
├──────────┼─────────┼─────────┼─────────────────┼─────────┼─────────┼─────────────────┤
│ Tháng 1  │ 185,15  │ 122,81  │ +62,33          │ 300,56  │  69,41  │ +231,15         │
│ Tháng 5  │  50,09  │  36,14  │ +13,95          │  81,97  │  58,50  │  +23,47         │
│ Tháng 7  │ 223,17  │    0,00 │ +223,17 (Thuần) │ 352,65  │    0,00 │ +352,65 (Thuần) │
│ Tháng 10 │ 142,36  │   13,44 │ +128,93         │ 223,71  │  20,84  │ +202,87         │
└──────────┴─────────┴─────────┴─────────────────┴─────────┴─────────┴─────────────────┘

3. Ma trận đánh giá nguồn ô nhiễm chủ đạo

Đánh giá nguồn gốc đóng góp chất ô nhiễm (Ký hiệu +: Thượng lưu chi phối; -: Nguồn nội tại thành phố chi phối):

Sông	Hữu cơ ($BOD_5/COD$)	Amoni ($NH_4^+$)	Nitrat ($NO_3^-$)	Phosphat ($PO_4^{3-}$)	Nguồn phát sinh chủ đạo
Bạch Đằng	-	+	+	-	Hữu cơ & Phosphat do nội tại; Nitơ từ thượng lưu.
Cấm	-	-	+	-	Nguồn thải công nghiệp & đô thị nội tại chi phối.
Lạch Tray	-	- -	+	-	Ô nhiễm nội tại nghiêm trọng nhất (Nước thải sinh hoạt).
Văn Úc	+	-	-	-	Tải lượng dòng chảy thượng lưu lớn nhất khu vực.
Thái Bình	+	+	+	-	Chịu ảnh hưởng trực tiếp từ lưu vực thượng nguồn.

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 4 đóng góp mang tính đột phá cho chuyên ngành Quản lý Môi trường nước:

1. Chuyển dịch phương pháp luận từ Tĩnh sang Động: Thay thế việc chỉ đo nồng độ mẫu đơn lẻ bằng phương pháp tích phân thông lượng dòng chảy theo chu kỳ triều, giúp lượng hóa chính xác khối lượng chất ô nhiễm thực tế ra biển (tấn/ngày).
2. Xác lập bộ cơ sở dữ liệu thủy văn - môi trường đồng bộ: Cung cấp thông số dòng chảy và tải lượng cập nhật của toàn bộ 5 cửa sông Hải Phòng sau hơn một thập kỷ thiếu hụt dữ liệu toàn diện (tổng lưu lượng đạt 54,81 tỷ $m^3$).
3. Phân tách ranh giới trách nhiệm môi trường liên vùng: Thông qua ma trận nguồn (+/-), đề tài chỉ ra rõ ràng: Sông Bạch Đằng chịu tải hữu cơ ($BOD_5$) từ thượng lưu tăng vọt vào mùa lũ (đạt đỉnh 223,17 tấn trong tháng 7), nhưng trong mùa kiệt lại chịu áp lực chính từ nguồn xả thải nội tại thành phố.
4. Phát hiện sớm nguy cơ tích tụ kim loại nặng: Cảnh báo hiện tượng nồng độ Sắt ($Fe$) tại vùng cửa sông tăng hơn 300% so với năm 2010 do hoạt động nạo vét luồng hàng hải, sản xuất công nghiệp và rửa trôi đất phèn.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kết quả nghiên cứu được ứng dụng trực tiếp vào công tác quản lý tài nguyên và quy hoạch môi trường:

• Xác định sức chịu tải và hạn ngạch xả thải: Cung cấp thông số đầu vào cho Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng trong việc cấp phép xả nước thải vào nguồn nước sông Bạch Đằng theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020.
• Kế hoạch phối hợp bảo vệ môi trường lưu vực liên tỉnh: Thiết lập cơ chế giám sát tải lượng liên vùng giữa Hải Phòng, Hải Dương và Quảng Ninh đối với các nguồn thải công nghiệp dọc sông Kinh Thầy và sông Thái Bình.
• Quy hoạch hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung: Dữ liệu chỉ rõ sông Lạch Tray và hạ lưu sông Cấm là điểm nóng ô nhiễm nội tại, đòi hỏi ưu tiên đầu tư ngân sách cho các nhà máy xử lý nước thải đô thị công suất lớn trước khi xả ra cửa sông.

Lộ trình triển khai khuyến nghị cho đô thị ven biển Hải Phòng:
- Giai đoạn 1 (2024 - 2025): Ban hành hạn ngạch xả thải BOD5, COD cho các KCN ven sông Bạch Đằng.
- Giai đoạn 2 (2025 - 2027): Xây dựng 3 trạm quan trắc tự động liên tục đo lưu lượng & chất lượng nước tại BĐ1, C1, VU1.
- Giai đoạn 3 (2027 - 2030): Vận hành mô hình số trị liên tục phục vụ cảnh báo sớm ô nhiễm và xâm nhập mặn.

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Tần suất quan trắc dừng lại ở 4 đợt đại diện cho 4 mùa trong năm 2021, chưa phản ánh liên tục các biến cố thời tiết cực đoan như bão lũ đột biến hoặc xả lũ khẩn cấp từ các hồ chứa thủy điện thượng nguồn.
• Ràng buộc tài nguyên: Chưa thực hiện mô phỏng phân tán không gian 3 chiều (3D Hydrodynamic - Water Quality Model) để phân tích chi tiết quá trình lan truyền theo nêm mặn tại vùng cửa Nam Triệu.
• Hướng phát triển: Tích hợp mô hình số trị Delft3D-WAQ hoặc MIKE 21 kết hợp trạm quan trắc IoT truyền dữ liệu viễn thám thời gian thực; ứng dụng Machine Learning dự báo tải lượng ô nhiễm dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn thượng nguồn.

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Môi trường: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận tính toán tải lượng, cân bằng khối lượng và xử lý số liệu thủy văn - môi trường vùng cửa sông triều.
• Kỹ sư & Chuyên viên môi trường: Cung cấp thuật toán tính toán thông lượng khối lượng (Mass Flux) và ma trận đánh giá nguồn có thể ứng dụng trực tiếp cho các lưu vực sông khác.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở TN&MT, Chi cục BVMT): Cơ sở dữ liệu khoa học tin cậy để xây dựng quy chuẩn xả thải địa phương và đàm phán chính sách kiểm soát môi trường liên tỉnh.
• Doanh nghiệp & Khu công nghiệp: Nắm bắt được sức chịu tải của nguồn tiếp nhận, từ đó tối ưu hóa công nghệ xử lý nước thải đạt chuẩn QCVN, giảm thiểu rủi ro pháp lý môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật cần thiết để triển khai phương pháp tính tải lượng ô nhiễm vùng triều?

Cần trang bị thiết bị đo lưu lượng tức thời (máy đo lưu tốc đa năng hoặc ADCP) kết hợp đo đạc mực nước tự động tại mặt cắt ngang ổn định. Đồng thời, lấy mẫu nước định kỳ theo các pha triều (triều dâng, triều rút, triều cao, triều kiệt) và phân tích tại phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025.

2. Giới hạn của phương pháp ma trận nguồn (+/-) là gì và làm thế nào để nâng cao độ chính xác?

Ma trận (+/-) dựa trên sự chênh lệch nồng độ giữa thượng lưu và hạ lưu. Để nâng cao độ chính xác tuyệt đối, cần kết hợp dữ liệu lưu lượng để chuyển đổi hoàn toàn sang Ma trận cân bằng thông lượng ròng (Net Flux Load) thay vì chỉ so sánh nồng độ đơn thuần.

3. Phương pháp này có tích hợp được với các hệ thống SCADA/IoT quan trắc tự động không?

Hoàn toàn tương thích. Khi lắp đặt trạm quan trắc tự động đo mực nước, lưu tốc và các đầu dò online (DO, pH, TSS, COD quang học, $NH_4^+$), thuật toán Python tích phân diện tích hình thang có thể được nhúng trực tiếp vào bộ xử lý trung tâm để tính toán và cảnh báo tải lượng xả thải theo thời gian thực (Real-time Loading).

4. Nhu cầu duy tu, hiệu chuẩn thiết bị quan trắc định kỳ như thế nào?

Cảm biến đo thủy lực và đầu dò hóa lý ngâm nước mặn/lợ phải được vệ sinh chống bám bẩn sinh học (anti-fouling) định kỳ 2-4 tuần/lần và hiệu chuẩn bằng dung dịch chuẩn ít nhất 1-3 tháng/lần nhằm triệt tiêu sai số trôi dạt (drift error).

5. Chi phí đầu tư và thời gian thu hồi giá trị (ROI) cho công tác đánh giá tải lượng?

So với chi phí xử lý sự cố suy thoái nguồn nước hoặc đền bù thiệt hại môi trường (hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng), việc đầu tư nghiên cứu đánh giá tải lượng giúp tối ưu hóa hàng chục triệu USD ngân sách xây dựng nhà máy xử lý nước thải đúng vị trí trọng điểm, mang lại giá trị bền vững ngay trong 1-3 năm quy hoạch đầu tiên.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá tải lượng và vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ sông Bạch Đằng" đã giải quyết thành công bài toán định lượng tải lượng ô nhiễm trên 5 trục sông chính của thành phố Hải Phòng với tổng lượng nước 54,81 tỷ $m^3$/năm. Nghiên cứu đã chứng minh sông Bạch Đằng giữ vai trò cửa ngõ tiếp nhận tải lượng hữu cơ $BOD_5$ thượng nguồn lên tới 223,17 tấn trong mùa lũ, đồng thời xác lập ma trận nhận diện nguồn xả thải nội tại chi phối nồng độ amoni và phosphat. Các kết quả đạt được cung cấp luận cứ khoa học then chốt, thúc đẩy các nhà quản lý và doanh nghiệp nhanh chóng hoàn thiện hành lang kiểm soát sức chịu tải nguồn nước, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG NƯỚC Sinh viên: Nguyễn Ngọc Lan Giáo viên hướng dẫn: TS. Dương Thanh Nghị HẢI PHÒNG - 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG --------------------------------- ĐÁNH GIÁ TẢI LƯỢNG VÀ VẬN CHUYỂN CHẤT Ô NHIỄM HỮU CƠ SÔNG BẠCH ĐẰNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG NƯỚC Sinh viên: Nguyễn Ngọc Lan Giáo viên hướng dẫn: TS. Dương Thanh Nghị HẢI PHÒNG - 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG --------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Nguyễn Ngọc Lan MSV: 2113301015 Lớp: MTL2501 Ngành: Kĩ thuật Môi trường Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường nước Tên đề tài: Đánh giá tải lượng và vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ sông Bạch Đằng CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn 1: Họ và tên : Dương Thanh Nghị Học hàm, học vị : Tiến Sĩ Cơ quan công tác : Viện Tài nguyên và Môi trường biển Người hướng dẫn 2: Nội dung hướng dẫn: Toàn bộ khóa luận Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 15 tháng 01 năm 2024 Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 18 tháng 05 năm 2024 Đã nhận nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp Đã giao nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp Sinh viên Giảng viên hướng dẫn 1 TS. Dương Thanh Nghị Hải Phòng, Ngày … tháng … năm 2024 XÁC NHẬN CỦA KHOA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TỐT NGHIỆP Họ và tên giảng viên: TS.Dương Thanh Nghị Đơn vị công tác : Viện Tài nguyên và Môi trường biển Họ và tên sinh viên : Nguyễn Ngọc Lan Chuyên ngành : Quản lý tài nguyên nước và môi trường Đề tài tốt nghiệp : Đánh giá tải lượng và vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ sông Bạch Đằng 1.

Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp. Đánh giá chất lượng của đồ án/khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…) ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… …………………………. Ý kiến của giảng viên hướng dẫn tốt nghiệp Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày …. năm 2024 Giảng viên hướng dẫn TS.

Dương Thanh Nghị CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Họ và tên giảng viên:. Đơn vị công tác: Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Họ và tên sinh viên: Chuyên ngành: Đề tài tốt nghiệp: 1. Phần nhận xét của giáo viên chấm phản biện. Những mặt còn hạn chế.

Ý kiến của giảng viênchấm phản biện Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm phản biện Hải Phòng, ngày … tháng … năm 2024 GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN MỤC LỤC PHẦN 1. Lý do chọn đề tài. Mục đích của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

Yêu cầu của đề tài. Điều kiện tự nhiên hệ thông sông trên địa bàn Hải Phòng. Chất ô nhiễm hữu cơ trong môi trường nước. Các nguồn gây ô nhiễm nước.

Tác động của ô nhiễm nguồn nước đến môi trường sống. Chỉ tiêu đánh giá tải lượng vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ. Các luật và văn bản dưới luật có liên quan đến quản lý môi trường nước. Bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn Việt Nam về chất lượng nước.

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 15 1. Sơ lược vấn đề nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.

Kết quả nghiên cứu. Hiện trạng hàm lượng các chất. Tải lượng chất gây ô nhiễm từ phía thượng nguồn. KẾT LUẬN ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ.

Đề xuất kiến nghị. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 53 DANH MỤC HÌNH Hình 2. Hệ thống sông chảy vào vùng bờ Đồ Sơn Hải Phòng……….

Lưu lượng nước trung bình qua các mặt cắt thượng lưu sông…. Lưu lượng nước trung bình qua các mặt cắt hạ lưu sông…. Sơ đồ phạm vi khu vực nghiên cứu……………………………. Diễn biến giá trị BOD5 trong nước sông Hải Phòng năm 2021…….

Diễn biến giá trị COD trong nước sông Hải Phòng năm 2021…. Diễn biến nồng độ amoni trong nước sông Hải Phòng năm 2021. Diễn biến nồng độ nitrat trong nước sông Hải Phòng năm 2021. Diễn biến nồng độ phosphat trong nước sông Hải Phòng năm 2021…………………………………………………………………………….

Nồng độ Mg tại các mặt cắt: a) thượng lưu, b) hạ lưu………. Nồng độ Cd tại các mặt cắt: a) thượng nguồn, b) hạ lưu……. Nồng độ Pb tại các mặt cắt: a) thượng lưu, b) hạ lưu………. Nồng độ Fe tại các mặt cắt: a) thượng lưu, b) hạ lưu………….

Nồng độ Cu tại các mặt cắt: a) thượng nguồn, b) hạ lưu………. Nồng độ Zn tại các mặt cắt: a) thượng nguồn, b) hạ lưu………. Nồng độ As tại các mặt cắt: a) thượng nguồn, b) hạ lưu………. Tải lượng BOD5 đi vào các sông của Hải Phòng……………….

Tải lượng COD đi vào các sông của Hải Phòng…………………. Tải lượng NH4+ đi vào các sông của Hải Phòng……………. Tải lượng NO3- qua các mặt cắt phía thượng lưu các sông……. Tải lượng PO43- qua các mặt cắt phía thượng lưu các sông…………46 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Tải lượng tác nhân ô nhiễm do con người đưa vào môi trường hàng ngày……………………………………………………………………………. Thành phần nước thải của một số ngành công nghiệp………………. Ma trận đánh giá nguồn ô nhiễm trong các sông ở Hải Phòng năm 2021……………………………………………………………………………. Ma trận đánh giá nguồn ô nhiễm amoni trong các sông ở Hải Phòng năm 2021………………………………………………………………….

Ma trận đánh giá nguồn ô nhiễm nitrat trong các sông ở Hải Phòng năm 2021…. Ma trận đánh giá nguồn ô nhiễm phosphat ở các sông ở Hải Phòng năm 2021………………………………………………………………………. Tải lượng nước vào các sông khu vực Hải Phòng…………………. Cân bằng BOD5 (tấn) tại các mặt cắt phía thượng nguồn các sông của Hải Phòng………………………………………………………………………37 Bảng 3.

Cân bằng COD (tấn) tại các mặt cắt phía thượng nguồn các sông của Hải Phòng………………………………………………………………………39 Bảng 3. Cân bằng NH4+ (kg) qua các mặt cắt thượng nguồn các sông của Hải Phòng……………. Cân bằng NO3- (tấn) qua các mặt cắt thượng nguồn các sông của Hải Phòng…………………………………………………………………. Cân bằng PO43- (tấn) qua mặt cắt thượng nguồn các sông của Hải Phòng………………………………….

Tải lượng Mg TB ngày (tấn) đưa vào các sông trong thời gian khảo sát………………………………………………………………………………. Tải lượng Cd (tấn) trung bình ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát…………………………………………………………………………49 Bảng 3. Tải lượng Pb (tấn) TB ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát……………………………………………………………………………. Tải lượng Fe (kg) TB ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát…………………………………………………………………….

Tải lượng Cu (tấn) trung bình ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát……………………………………………………………………. Tải lượng Zn (tấn) trung bình ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát……………………………………………………………. Tải lượng As (tấn) trung bình ngày đưa vào các sông trong thời gian khảo sát…………………………………….51 LỜI CẢM ƠN Để tốt nghiệp ra trường đi làm, mỗi sinh viên cần phải thực tập ở cơ sở làm việc để kiểm nghiệm và trải nghiệm kiến thức từ lý thuyết đã được trang bị khi đi học ở nhà trường đến thực nghiệm bởi tham gia trong công việc với các chuyên gia, cán bộ, thợ lành nghề ở các cơ quan, xí nghiệp, viện nghiên cứu, doanh nghiệp sản xuất. Từ đó, sinh viên sẽ vững vàng với hành trang trong cuộc đời là kiến thức tích lũy ở nhà trường và kinh nghiệm từ thực thiễn thực tập để mang về địa phương, nơi công tác vận dụng vào công việc đảm nhiệm, góp phần công sức của mình vào công cuộc xây dựng quê hương đất nước.

Được sự nhất trí của Nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Môi trường, Trường Đại học Quản Lý và Công Nghệ Hải Phòng dưới sự hướng dẫn của thầy giáo TS. Dương Thanh Nghị, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá tải lượng và vận chuyển chất ô nhiễm hữu cơ sông Bạch Đằng”. Để hoàn thành bản khóa luận này em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo trong khoa Môi trường và anh chị cán bộ Viện Tài nguyên và Môi trường biển. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo TS.

Dương Thanh Nghị đã hướng dẫn, chỉ bảo em nhiệt tình và tạo mọi điều kiện giúp đỡ em hoàn thành bản khóa luận này. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo, cán bộ Khoa Môi trường - Trường Đại học Quản Lý và Công Nghệ Hải Phòng đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình học vừa qua. Cuối cùng em xin chân thành cám ơn gia đình, người thân và bạn bè đã quan tâm giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian hoàn thành khóa luận. Với trình độ năng lực và thời gian có hạn của bản thân lần đầu tiên xây dựng một khóa luận, mặc dù đã hết sức cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót.

Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo và bạn bè để bản khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cám ơn ! Hải Phòng, ngày … tháng … năm 2024. Sinh viên NGUYỄN NGỌC LAN 1 PHẦN 1. Lý do chọn đề tài Nước là nguồn gốc của sự sống, và là nhu cầu thiết yếu không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của muôn loài.

Tài nguyên nước cần phải được bảo vệ, khai thác bền vững, và quản lý nghiêm ngặt việc làm ô nhiễm môi trường nước. Tài nguyên nước bao gồm các nguồn nước mặt, nước mưa, nước ngầm và nước biển. Nguồn nước mặt tồn tại thường xuyên hay không thường xuyên tại các thủy vực ở trên mặt đất như sông ngòi, hồ tự nhiên, hồ chứa ( hồ nhân tạo ), đầm lầy, đồng ruộng và băng tuyết. Tài nguyên nước sông là chủ yếu và quan trọng nhất, được sử dụng rộng rãi trong đời sống và trong sản xuất.

Do đó tài nguyên nước nói chung và tài nguyên nước mặt nói riêng là yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội của một vùng lãnh thổ hay quốc gia. Ngày nay dưới sức ép của sự phát triển kinh tế - xã hội nên nhu cầu sử dụng nước tăng nhanh và con người ngày càng thải ra nhiều chất thải vào môi trường, đặc biệt là môi trường nước làm cho chúng bị suy thoái và ô nhiễm nặng nề, tác động đến sinh thái thủy sinh, đến đời sống con người.