Luận văn thạc sĩ quản lý môi trường đánh giá ảnh hưởng môi trường của các bãi chôn lấp tại tp hcm và đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động xấu phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường

Bài viết phân tích tác động môi trường từ bãi chôn lấp tại TP.HCM, đề xuất giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Anh Minh Thư
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hoàng Nghiêm
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý môi trường
• Đề tài: Đánh giá tác động môi trường của bãi chôn lấp tại TP.HCM và giải pháp giảm thiểu
• Loại tài liệu: khóa luận thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Đánh giá tác động môi trường của bãi chôn lấp tại TP

Bãi chôn lấp tại TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý chất thải rắn. Tuy nhiên, tác động môi trường từ các bãi chôn lấp này là vấn đề đáng lo ngại. Nghiên cứu chỉ ra rằng, bãi chôn lấp Đa Phước và Phước Hiệp không chỉ gây ra ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Tình trạng ô nhiễm không khí do khí thải từ các bãi rác, cùng với việc nước rỉ rác thẩm thấu vào nguồn nước ngầm, đã dẫn đến sự suy giảm chất lượng nước. Các tác động này cần được phân tích kỹ lưỡng để đưa ra giải pháp hiệu quả.

1.1 Tình trạng ô nhiễm

Tình trạng ô nhiễm môi trường tại các bãi chôn lấp đã được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu. Chất lượng không khí xung quanh bãi chôn lấp Đa Phước cho thấy nồng độ khí độc hại như H2S và CH4 vượt mức cho phép, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân sống gần đó. Đặc biệt, các nghiên cứu cho thấy rằng, tác động sinh thái từ bãi rác không chỉ dừng lại ở ô nhiễm mà còn làm suy giảm đa dạng sinh học trong khu vực. Điều này đòi hỏi một hệ thống giám sát chặt chẽ và các biện pháp khắc phục kịp thời.

1.2 Đánh giá rủi ro sự cố môi trường

Việc đánh giá rủi ro sự cố môi trường tại các bãi chôn lấp là rất cần thiết. Các yếu tố như sự thẩm thấu của nước rỉ rác và sự phát sinh khí độc có thể gây ra các sự cố nghiêm trọng. Đánh giá tác động của các sự cố này cần được thực hiện thường xuyên, nhằm nâng cao năng lực ứng phó và phòng ngừa sự cố. Chính sách quản lý chất thải cần phải được cải thiện để giảm thiểu các rủi ro này, đảm bảo an toàn cho cộng đồng và môi trường.

II. Giải pháp giảm thiểu tác động môi trường

Để giảm thiểu tác động môi trường từ các bãi chôn lấp, cần áp dụng các giải pháp công nghệ và quản lý hiệu quả. Việc cải tiến công nghệ xử lý chất thải là một trong những giải pháp quan trọng. Sử dụng công nghệ thu gom khí và xử lý nước rỉ rác có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm. Bên cạnh đó, việc tăng cường quản lý chất thải thông qua các chương trình giám sát và đào tạo nhận thức cộng đồng cũng là yếu tố cần thiết để bảo vệ môi trường.

2.1 Các biện pháp kỹ thuật

Các biện pháp kỹ thuật như lắp đặt hệ thống thu gom khí và xử lý nước rỉ rác được khuyến nghị để giảm thiểu ô nhiễm. Công nghệ xử lý nước rỉ rác hiện đại có thể tái sử dụng nước cho các mục đích sinh hoạt và tưới cây, giảm áp lực lên nguồn nước ngầm. Việc áp dụng công nghệ xử lý chất thải tiên tiến sẽ không chỉ cải thiện chất lượng môi trường mà còn tiết kiệm chi phí cho các hoạt động quản lý chất thải.

2.2 Chính sách và quản lý

Cần có những chính sách rõ ràng để quản lý chất thải hiệu quả. Chính sách bảo vệ môi trường cần được thực hiện nghiêm túc, bao gồm cả việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Việc khuyến khích các dự án phát triển bền vững và sử dụng công nghệ xanh sẽ tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho người dân. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo thực hiện hiệu quả các biện pháp quản lý chất thải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. GIỚI THIỆU CHUNG I .1 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ NỘI DUNG KHOÁ LUẬN I.1 Mục tiêu Mục tiêu của khóa luận là đánh giá hiện trạng quy hoạch, xây dựng, hoạt động xử lý, quản lý giảm thiểu tác động môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp HCM từ đó đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu các tác động xấu cũng như phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường không mong muốn xảy ra. Khóa luận này chỉ thực hiện phân tích đánh giá cho 2 bãi chôn lấp đang hoạt động là bãi chôn lấp Đa Phước tại xã Đa Phước, huyện Bình Chánh và bãi chôn lấp Phước Hiệp thuộc Khu liên hiệp xử lý chất thải rắn Phước Hiệp huyện Củ Chi.1 Đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn tại các bãi chôn lấp rác Tp.HCM - Thu thập thông tin về quy hoạch xây dựng, hoạt động xử lý, quản lý giảm thiểu tác động môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp HCM; - Phân tích, đánh giá về công nghệ vận hành xử lý chất thải rắn tại các bãi chôn lấp chất thải rắn; - Nêu các phương án công nghệ và quản lý để giảm thiểu các tác động tiêu cực đến chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng; - Chương trình giám sát chất lượng môi trường trong giai đoạn vận hành và đóng bãi chôn lấp.2 Phân tích và đánh giá tác động môi trường - Phân tích, đánh giá công nghệ xử lý rác; - Phân tích và đánh giá các nguồn chất thải và khả năng gây ô nhiễm đến môi trường; + Nước thải; + Khí thải; + Chất thải rắn; 3 Đánh giá ảnh hưởng môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp.HCM - Đánh giá ảnh hưởng đến môi trường của từng nguồn ô nhiễm; - Đánh giá hiện trạng môi trường các nguồn nước, không khí và chất thải rắn.3 Đề xuất các biện pháp khắc phục, giảm thiểu tác động tiêu cực do hoạt động của bãi chôn lấp gây ra - Xử lý các nguồn ô nhiễm: + Nước rò rỉ; + Khí thải; + Chất thải rắn. - Đưa ra các biện pháp kỹ thuật và quản lý để giải quyết các vấn đề còn tồn tại; - Giải quyết các vấn đề dân cư, kinh tế xã hội; I.2 MÔ TẢ TÓM TẮT CÁC BÃI CHÔN LẤP CHẤT THẢI RẮN I.1 Bãi chôn lấp rác Đa Phước Vị trí: Bãi chôn lấp Đa Phước thuộc Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước nằm phía Nam Thành phố thuộc ấp 1 và ấp 2 xã Đa Phước, huyện Bình Chánh có các mốc vị trí như sau: - Phía Bắc giáp sông Rạch Chiếu; - Phía Nam giáp rạch ngã Ba Đình; - Phía Đông giáp sông rạch Bà Lào; - Phía Tây giáp rạch Ngã Cạy.

Loại BCL: BCL Đa Phước là BCL hợp vệ sinh, hiện đại, được thiết kế theo hình thức BCL nổi. BCL được trang bị hệ thống thu gom khí gas, nước rỉ rác và xử lý trước khi thải ra môi trường, có nhà máy phân loại rác và khu sản xuất phân compost, có trạm quan trắc lún cho các ô chôn lấp và trạm quan trắc chất lượng môi trường không khí tự động. Diện tích và các công trình chủ yếu: Tổng diện tích mặt bằng của Khu liên hợp Xử lý CTR Đa Phước là 128 ha, trong đó: - 104,33 ha là diện tích dành cho 4 ô chôn lấp rác hợp vệ sinh. - 15 ha là diện tích dành cho xây dựng nhà điều hành, trạm cân, sàn trung chuyển, nhà máy phân loại, trạm điện, căng tin, hồ chứa nước rỉ rác, trạm xử lý nước rỉ rác, khu sản xuất conpost,.

4 Đánh giá ảnh hưởng môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp.HCM - 8,67 ha là diện tích dành cho việc xây dựng đê bao tạm, đê bao kiên cố và đường công vụ. Công suất tiếp nhận rác: Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước do công ty Vietnam Waste Solution (VWS) làm Chủ đầu tư có công suất thiết kế bãi chôn lấp là 3.500 tấn/ngày, bắt đầu hoạt động từ năm 2007. Hiện nay, bãi chôn lấp Đa Phước tiếp nhận trung bình khoảng 3.000 tấn/ngày theo như thiết kế. Theo thiết kế, Công ty VWS đã nhập công nghệ POSI - SHELL - sử dụng chất phụ gia keo được trộn chung với xi măng và bột vôi (được nhập khẩu từ nước ngoài) rồi phun lên bề mặt của rác.

Hàng ngày, rác được tiếp nhận đến đâu sẽ được phun xịt ngay đến đó. Máy POSI - SHELL có thể sử dụng liên tục với hiệu quả cao trong mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt, kể cả trong điều kiện mưa gió. Công nghệ phun xịt này đem lại hiệu quả tối ưu hơn so với phương pháp thông thường là sử dụng đất và bạt che phủ. Lớp phủ được rải và nén chặt có tác dụng giảm bớt tối đa mùi hôi, ngăn nước rỉ rác thẩm thấu vào tầng nước mặt, diệt côn trùng và phòng ngừa hỏa hoạn xảy ra trong bãi chôn lấp.

Công nghệ này còn giúp tách rời nước mưa ra khỏi bãi rác, giảm bớt tổng lượng nước phải xử lý. Mùi phát sinh từ rác còn được khống chế bằng máy phun sương khử mùi được xịt hàng ngày. Đồng thời, trong quá trình tiếp nhận rác, tại đây sẽ có hệ thống thu gom nước rỉ rác và thu khí gas. Khí gas thu được sẽ được dùng phát điện cho các hoạt động của Khu Liên hợp và dư sẽ hòa vào lưới điện quốc gia.

Nước rỉ rác phát sinh sẽ được xử lý qua 2 hệ thống là lọc đa tầng và RO. Sau qua trình xử lý, nước rỉ rác sẽ được tái sử dụng vào các mục đích sinh hoạt, tưới cây, xịt nước rửa đường, xịt khống chế bụi trong quá trình xây dựng. Ngoài ra, với việc đầu tư nhà máy phân loại tái chế (500 tấn/ngày) và nhà máy sản xuất phân compost (1.000 tấn/ngày), đã làm giảm được khoảng 65% - 85% lượng chất hữu cơ chôn lấp, tiết kiệm diện tích đất sử dụng cho mục đích này, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Dự án Khu Liên hợp xử lý rác Đa Phước có tổng giá trị đầu tư 100 triệu USD, trong đó phần vốn đối ứng của TP.HCM là 10 triệu USD, vốn của chủ đầu tư là 90 triệu USD.

Đơn giá xử lý Công ty VWS tính là 16,4 USD/ tấn rác.2 Bãi chôn lấp rác Phước Hiệp Vị trí: - Bãi chôn lấp số 1 nằm ở phía Đông Nam của khu, giáp kênh Thầy Cai và kênh 15. 5 Đánh giá ảnh hưởng môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp.HCM - Bãi chôn lấp số 2 nằm ở phía Bắc bãi chôn lấp số 1A, phía Đông giáp kênh 15, phía Tây giáp kênh 16 và các khu sản xuất phân bón, khu lò đốt rác và khu chôn lấp chất thải công nghiệp nguy hại. - Bãi chôn lấp số 3 nằm ở phía Bắc cách vị trí dự kiến xây dựng BCL an toàn (10ha) khoảng 80m, phía Nam cách bãi chôn lấp số 2 khoảng 80m, phía Đông cách kênh 15 khoảng 220m, phía Tây cách kênh 16 khoảng 105m. Loại BCL: BCL được thiết kế theo kiểu hỗn hợp chìm – nổi (chìm dưới mặt đất hiện hữu từ - 4,0 đến - 5,0 m), các ô chôn lấp có lớp lót đáy và thành chống thấm, có hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác và khí gas.

Công suất tiếp nhận rác: Bãi chôn lấp Phước Hiệp thuộc Khu liên hiệp xử lý chất thải rắn Phước Hiệp huyện Củ Chi hiện đang có 3 bãi chôn lấp bao gồm bãi chôn lấp số 1A, bãi chôn lấp số 1 với công suất 3.000 tấn/ngày hiện đã đóng bãi, bãi chôn lấp số 2 có công suất thiết kế là từ 2.000 tấn/ngày, đã đi vào hoạt động từ tháng 02/2008, hiện đang tiếp nhận 2. Theo thiết kế ban đầu hoàn toàn tương tự với BCL Gò Cát, BCL hợp vệ sinh Phước Hiệp sẽ được phun xịt chế phẩm vi sinh vật chuyên dụng (nhập khẩu từ nước ngoài) để khử mùi hàng ngày và thu hồi khí gas để phát điện phục vụ các hạng mục tại chỗ và phần dư sẽ hòa vào lưới điện quốc gia. Nước rỉ rác được ước tính phát sinh khoảng 800 – 1000m3/ngày đêm (bao gồm cả bãi số 1 và 1A đã đóng cửa) sẽ được xử lý theo tiêu chuẩn của nước thải công nghiệp (cột B). Tính đến thời điểm hiện tại, BCL số 2 cũng sắp đạt đến công suất thiết kế tiếp nhận.

Vì vậy, Công ty Môi Trường Đô Thị Tp HCM – đơn vị chủ đầu tư đang xin chủ trương của UBND TpHCM để tiến hành xây dựng bãi chôn lấp số 3. 6 Đánh giá ảnh hưởng môi trường của các bãi chôn lấp chất thải rắn tại Tp.HCM CHƯƠNG II. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI KHU VỰC II.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN II.1 Điều kiện khí hậu Bãi chôn lấp Đa Phước tại xã Đa Phước, huyện Bình Chánh và bãi chôn lấp Phước Hiệp thuộc Khu liên hiệp xử lý chất thải rắn Phước Hiệp huyện Củ Chi thuộc khu vực chịu ảnh hưởng khí hậu chung của Tp.HCM với hai mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, với đặc trưng chủ yếu là: - Khí hậu: có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 05 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 04 năm sau - Nhiệt độ: Nhiệt độ bình quân năm: 27,300C, nhiệt độ thấp nhất (vào tháng 12): 13,800C, nhiệt độ cao nhất (vào tháng 5): 400C - Độ ẩm: độ ẩm bình quân năm: 79,20%, độ ẩm bình quân mùa mưa: 82,50%, Độ ẩm bình quân mùa khô: 74,20% - Lượng bốc hơi: lượng bốc hơi bình quân/ngày: 3,3mm, lượng bốc hơi cao nhất/ngày: 9,2mm, lượng bốc hơi thấp nhất/ngày: 0,6mm - Lượng mưa: tập trung từ tháng 05 đến tháng 11  Lượng mưa trung bình nhiều năm : 1536mm  Lượng mưa năm cao nhất : 2200mm  Lượng mưa năm thấp nhất : 764mm  Số ngày mưa trung bình năm : 104 ngày - Gió:  Gió Đông Đông Nam xuất hiện từ tháng 2 đến tháng 5, vtb = 2,73 – 3,50m/s  Gió Tây Tây Nam xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 10, vtb = 2,20 – 3,50m/s  Gió Bắc xuất hiện từ tháng 11 đến tháng 12, vtb = 2,30 – 2,50m/s  Gió Đông bắc xuất hiện tháng 1, vtb = 2,50m/s II.2 Điều kiện địa hình, địa chất, thuỷ văn II.1 Điều kiện địa hình, địa chất, thuỷ văn tại bãi chôn lấp Đa Phước - Địa hình: Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước xây dựng trên khu vực có địa hình tương đối bằng phẳng, có nhiều ao hồ và rạch nước chảy ra sông lớn, vùng đất trũng thấp.