Luận văn thạc sĩ hus đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến hoạt động trồng trọt tại huyện nghi lộc tỉnh nghệ an giai đoạn 2000 2013 và đề xuất giải pháp ứng phó cho giai đoạn 2014 2030

Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến trồng trọt tại Nghi Lộc, Nghệ An giai đoạn 2000-2013 và giải pháp cho 2014-2030.

• Tác giả: Ngô Ngọc Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Lưu Đức Hải
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Hoạt Động Trồng Trọt Tại Huyện Nghi Lộc, Tỉnh Nghệ An Giai Đoạn 2000 - 2013 Và Đề Xuất Giải Pháp Ứng Phó Cho Giai Đoạn 2014 - 2030
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• MỤC LỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiêt của Đề tài nghiên cứu
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN CỦA HUYỆN NGHI LỘC
• 1.1.1. Vị trí địa lí
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng
• 1.1.3. Đất đai, thổ nhưỡng
• 1.1.4. Điều kiện khí tượng – thủy văn
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm không gian vi nghiên cứu
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Phương pháp tiếp cận
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. BIỂU HIỆN VÀ DỰ BÁO BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU HUYỆN NGHI LỘC ĐẾN NĂM 2030
• 3.1.1. Nước biển dâng
• 3.1.2. Thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác
• 3.2. HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT VÀ TÍNH NHẠY CẢM VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA HOẠT ĐỘNG TRỒNG TRỌT TẠI HUYỆN NGHI LỘC, TỈNH NGHỆ AN
• 3.2.1. Hiện trạng sản xuất ngành trồng trọt
• 3.2.2. Tính nhạy cảm với biến đổi khí hậu của hoạt động trồng trọt huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An
• 3.3. ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO NHỮNG ẢNH HƯỞNG VÀ TỔN THƯƠNG HOẠT ĐỘNG TRỒNG TRỌT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHI LỘC ĐẾN NĂM 2030
• 3.3.1. Nước biển dâng
• 3.3.2. Tác động của gia tăng nhiệt độ
• 3.3.3. Thay đổi lượng mưa
• 3.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG LĨNH VỰC TRỒNG TRỌT HUYỆN NGHI LỘC
• 3.4.1. Giải pháp cho giai đoạn 2014-2020
• 3.4.2. Giải pháp cho giai đoạn 2020 - 2030
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đến trồng trọt tại Nghi Lộc

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nông nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là tại huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Giai đoạn 2000-2013, các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết cực đoan đã có những biến đổi rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động trồng trọt. Nghi Lộc, với đặc điểm địa lý và khí hậu đa dạng, là một ví dụ điển hình cho sự nhạy cảm của nông nghiệp trước biến đổi khí hậu. Việc đánh giá tác động này không chỉ giúp nhận diện các vấn đề hiện tại mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp ứng phó hiệu quả trong tương lai.

1.1. Biến đổi khí hậu và các biểu hiện tại Nghi Lộc

Biến đổi khí hậu tại Nghi Lộc thể hiện qua sự gia tăng nhiệt độ trung bình, thay đổi lượng mưa và tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhiệt độ trung bình năm đã tăng khoảng 0,7°C trong 50 năm qua. Điều này dẫn đến những thay đổi trong mùa vụ và năng suất cây trồng, đặc biệt là các loại cây lương thực chính như lúa và ngô.

1.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cây trồng

Sự gia tăng nhiệt độ và các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán và lũ lụt đã gây ra những tổn thất lớn về năng suất cây trồng tại Nghi Lộc. Nghiên cứu cho thấy, năng suất lúa có thể giảm từ 10-20% trong những năm có thời tiết bất lợi. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân mà còn đến an ninh lương thực của khu vực.

II. Những thách thức trong hoạt động trồng trọt do biến đổi khí hậu

Hoạt động trồng trọt tại Nghi Lộc đang phải đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu. Các yếu tố như xâm nhập mặn, suy thoái đất và sự gia tăng tần suất thiên tai đã làm gia tăng tính nhạy cảm của nông nghiệp. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất mà còn đến đời sống của người dân địa phương.

2.1. Xâm nhập mặn và ảnh hưởng đến đất nông nghiệp

Xâm nhập mặn là một trong những vấn đề nghiêm trọng tại Nghi Lộc, đặc biệt là trong bối cảnh nước biển dâng. Nhiều diện tích đất nông nghiệp đã bị ảnh hưởng, làm giảm khả năng sản xuất lương thực. Theo thống kê, khoảng 20% diện tích đất nông nghiệp tại Nghi Lộc có nguy cơ bị xâm nhập mặn trong những năm tới.

2.2. Thiên tai và hiện tượng thời tiết cực đoan

Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt đã gia tăng đáng kể. Những hiện tượng này không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân và an ninh lương thực.

III. Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong trồng trọt

Để ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu, huyện Nghi Lộc cần triển khai các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại mà còn nâng cao khả năng thích ứng của nông nghiệp trước những biến đổi trong tương lai.

3.1. Cải tiến kỹ thuật canh tác

Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến như canh tác bền vững, sử dụng giống cây trồng chịu hạn và mặn sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các biện pháp này có thể tăng năng suất lúa lên đến 15%.

3.2. Đầu tư vào hệ thống tưới tiêu

Đầu tư vào hệ thống tưới tiêu hiện đại sẽ giúp nông dân chủ động hơn trong việc quản lý nước, đặc biệt trong mùa khô. Hệ thống tưới tiết kiệm nước không chỉ giúp giảm thiểu tác động của hạn hán mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu đã được thử nghiệm và áp dụng tại một số địa phương trong huyện Nghi Lộc. Kết quả cho thấy, việc áp dụng các biện pháp này đã giúp nâng cao năng suất cây trồng và cải thiện đời sống của người dân.

4.1. Kết quả từ các mô hình canh tác mới

Nghiên cứu cho thấy, các mô hình canh tác mới đã giúp tăng năng suất lúa từ 5-10% so với các phương pháp truyền thống. Điều này không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập mà còn góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho khu vực.

4.2. Tác động tích cực đến đời sống người dân

Việc áp dụng các giải pháp ứng phó đã giúp cải thiện đời sống của người dân, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và biến đổi khí hậu. Nhiều hộ gia đình đã có thể duy trì sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống nhờ vào các biện pháp này.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều thách thức cho hoạt động trồng trọt tại Nghi Lộc. Tuy nhiên, với các giải pháp ứng phó hiệu quả, huyện có thể nâng cao khả năng thích ứng và đảm bảo phát triển bền vững trong tương lai. Việc tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp mới sẽ là cần thiết để bảo vệ sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu liên tục

Nghiên cứu liên tục về tác động của biến đổi khí hậu và các giải pháp ứng phó là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn cung cấp cơ sở dữ liệu cần thiết cho các quyết định chính sách.

5.2. Hướng đi cho tương lai

Huyện Nghi Lộc cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc hợp tác với các tổ chức nghiên cứu và các chuyên gia sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các giải pháp này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN CỦA HUYỆN NGHI LỘC 1. Vị trí địa lí Huyện Nghi Lộc là huyện đồng bằng lớn thứ 3 sau huyện Quỳnh Lưu và Yên Thành của tỉnh Nghệ An. Với dân số 195.847 người, diện tích tự nhiên của huyện 34.767,02 ha; gồm 29 xã và 1 thị trấn.

Huyện Nghi Lộc phía Đông trông ra biển Đông và giáp Thị xã Cửa Lò, phía Đông Nam giáp huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh), phía Nam giáp Thành phố Vinh và huyện Hưng Nguyên, phía Tây Nam giáp huyện Nam Đàn, phía Tây giáp huyện Đô Lương, phía Tây Bắc giáp huyện Yên Thành và phía Bắc giáp huyện Diễn Châu. Nghi Lộc có mạng lưới giao thông thuận lợi như đường bộ, đường sắt, đường thuỷ. Có nhiều tuyến giao thông quan trọng chạy qua địa bàn huyện như: Quốc lộ 1A (dài 16km); Quốc lộ 46 (dài 8km); Đường sắt Bắc - Nam (dài 16km); sân bay Vinh; tỉnh lộ 534 (dài 28km); tỉnh lộ 535 (dài 12km). Với chiều dài 14 km bờ biển, có 2 con sông lớn chảy qua địa bàn là Sông Cấm (dài 15km) và Sông Lam (dài 6km).

Hệ thống đường liên huyện, liên xã, liên thôn cơ bản đã được nhựa hoá và bê tông hoá tạo thành mạng lưới giao thông của huyện khá hoàn chỉnh; thuận lợi cho việc lưu thông giữa huyện với Thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò và các huyện trong tỉnh. Huyện Nghi Lộc do đó có vị trí quan trọng trong việc giao thương phát triển kinh tế và công tác đảm bảo an ninh quốc phòng của tỉnh Nghệ An. Địa bàn của huyện nằm liền kề với Thành phố Vinh - Đô thị loại I. Trung tâm kinh tế, văn hoá của vùng Bắc Trung Bộ (Quyết định số 239/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).

Với vị trí thuận lợi như trên, huyện Nghi Lộc có tiềm năng khai thác các lợi thế trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội theo hướng công nghiệp hoá và hiện đại hoá và hoà nhập với xu thế phát triển của tỉnh và khu vực. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sơ đồ vị trí huyện Nghi Lộc 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng 1.

Địa hình Nghi Lộc là huyện đồng bằng ven biển, địa hình đa dạng, có hướng thấp dần từ Tây sang Đông và có thể chia thành 2 vùng lớn: a. Vùng bán sơn địa Vùng bán sơn địa nằm ở phía Tây và Tây Bắc của huyện có nhiều đồi núi cao, địa hình chia cắt mạnh bởi những khe suối. Trong vùng tồn tại những vùng đồng bằng phù sa xen kẽ tương đối rộng, một số hồ đập lớn được xây dựng; nên đây đồng thời là vùng cung cấp lương thực cho huyện, với diện tích đất tự nhiên khoảng 18.083 ha, chiếm 52% so với tổng diện tích của cả huyện. Vùng bán sơn địa bao gồm các xã Nghi Lâm, Nghi Công Bắc, Nghi Công Nam, Nghi Mỹ, Nghi Văn, Nghi Kiều, Nghi Phương, Nghi Hưng, Nghi Đồng.

Vùng này có diện tích khá lớn nhưng tập trung ít dân cư (khoảng 57.842 người), chiếm 31,4% tổng dân số của cả huyện. Vùng đồng bằng Vùng đồng bằng nằm ở trung tâm và phía Đông, Đông Nam của huyện, có địa hình tương đối bằng phẳng, với số lượng nhỏ núi thấp xen kẽ, độc lập, độ cao chênh lệch từ 0,6- 5,0 m. Tổng diện tích tự nhiên của vùng khoảng 16.686 ha, chiếm 48% so với diện tích của cả huyện. Do đặc điểm địa hình và thổ nhưỡng vùng đồng bằng có thể phân thành 2 phụ vùng: Phụ vùng đồng bằng thấp hoặc trũng: được cấu thành chủ yếu bằng đất phù sa của hệ thống sông Cả, có độ cao địa hình từ 0,6- 3,5 m, nguồn nước khá dồi dào.

Đây là vùng trọng điểm lúa của huyện, gồm các xã Nghi Vạn, Nghi Diên, Nghi Hoa, Nghi Thuận và một phần của Nghi Long, Nghi Tiến, Nghi Yên, Nghi Xá, Nghi Trung. Phụ vùng đồng bằng cao: được cấu thành chủ yếu là đất cát biển, có độ cao từ 1,5- 5,0 m, là vùng đất màu của huyện. Phụ vùng bao gồm các xã Nghi Trường, Nghi Thịnh, Nghi Thạch, Nghi Long, Nghi Xá, Nghi Khánh, Nghi Yên, Nghi Tiến, Nghi Thiết, Nghi Thái, Phúc Thọ, Nghi Xuân, Nghi Phương, Nghi Trung, Nghi Quang. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đất đai, thổ nhưỡng Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện Nghi Lộc là 34.800,96 ha được phân bố tại 30 xã và thị trấn, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 24.404, 12 ha chiếm 70,13% diện tích đất tự nhiên. Diện tích đất nông nghiệp được phân chia thành đất sản xuất nông nghiệp là 14.821,57 ha, đất lâm nghiệp là 9.046,46 ha và đất thủy sản là 492,23 ha. Diện tích đất phi nông nghiệp còn lại là 7.271,32 ha chiếm 20,89% diện tích đất tự nhiên và diện tích đất chưa sử dụng còn 3.125,52 ha chiếm 8,98% diện tích đất tự nhiên. Theo điều tra thổ nhưỡng, tài nguyên đất của Nghi Lộc có các loại chính sau: a) Đất phù sa cũ bị Feralit hóa: Loại đất này tập trung hầu hết các xã vùng lúa (xã Nghi Lâm, Nghi Kiều, Nghi Hưng, Nghi Mỹ, Nghi Phương, Nghi Long, Nghi Hoa, Nghi Thuận, Nghi Diên, Nghi Vạn, Nghi Trung, Nghi Yên, Nghi Tiến, Nghi Thiết, Nghi Quang, Nghi Xá, Nghi Khánh, Nghi Hợp, Nghi Thịnh, Nghi Phong, Nghi Xuân, Nghi Thái, Phúc Thọ, Nghi Thạch và Nghi Trường) đất có nguồn gốc từ phù sa hệ thống Sông Lam có diện tích khoảng 6.540ha chiếm 18,81% tổng diện tích tự nhiên của huyện.

Đất có hàm lượng chất dinh dưỡng trung bình đến nghèo. b) Đất Feralit biến đổi do trồng lúa: Loại đất này phân bố ở các xã Nghi Kiều, Nghi Văn, Nghi Đồng, có diện tích 2.629ha chiếm 7,56% tổng diện tích tự nhiên của huyện. Quá trình feralit tầng mặt đã bị hạn chế, tính chất đất thay đổi, đất được sử dụng để trồng Lúa tương đối ổn định. c) Đất dốc tụ: Loại đất này có diện tích khoảng 235ha, chỉ chiếm 0,68% tổng diện tích tự nhiên của huyện, nằm rải rác ở các xã Nghi Công Bắc, Nghi Công Nam, Nghi Kiều.

Đất có nguồn gốc là trầm tích sông, biển và sông biển hỗn hợp, thường được sử dụng để trồng hoa màu như: lạc, đậu, vừng, khoai, sắn hoặc trồng cây lâm nghiệp. d) Đất Feralit vàng đỏ vùng đồi: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Loại đất này có ở các xã vùng bán sơn địa như Nghi Công Bắc, Nghi Công Nam, Nghi Văn, Nghi Kiều, Nghi Mỹ, Nghi Đồng với diện tích khoảng 3.852ha chiếm 11,08% tổng diện tích tự nhiên của huyện. Đây là loại đất quan trọng của huyện dùng để làm vườn, trồng cây ăn quả, cây lâm nghiệp khá tốt. e) Đất Feralit xói mòn: Loại đất này phân bố ở các vùng núi cao, nhiều nhất là vùng bán sơn địa, có diện tích khoảng 7.177,32 ha chiếm 20,64% tổng diện tích.

Hiện tại phần lớn đã được trồng rừng để bảo vệ đất và bảo vệ môi trường. f) Đất mặn: Loại đất này phân bố ở vùng hạ lưu Sông Cấm thuộc các xã Nghi Phương, Nghi Đồng, Nghi Thuận, Nghi Hoa, Nghi Long, Nghi Xá, Nghi Tiến, Nghi Thiết, Nghi Quang và rải rác ở một số xã ven biển. Loại đất này thường bị ảnh hưởng của nước mặn thuỷ triều với diện tích 977,59 ha chiếm 2,87% tổng diện tích tự nhiên của huyện. Sau khi xây dựng đập Nghi Quang ngăn mặn giữ ngọt nên một số diện tích đã cải tạo để trồng lúa và nuôi trồng thuỷ sản.

g) Đất phù sa không được bồi: Loại đất này có ở các xã vùng Lúa dọc theo hai bên Sông nhà Lê, Sông Cấm diện tích có khoảng 3.371,33ha chiếm 9,7% tổng diện tích. (h) Đất cát cũ ven biển: Loại đất này phân bố hầu hết ở các xã vùng màu, diện tích khoảng 5.911,24 ha chiếm 17,0% tổng diện tích tự nhiên toàn huyện. Đây là loại đất có diện tích lớn nhất của huyện, đất có thành phần là cát pha, hàm lượng sét thấp, phù hợp cho các loại rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày. i) Đất cồn cát: Loại đất này có ở tất cả các xã ven biển như Nghi Thịnh, Nghi Xá, Nghi Trường, Nghi Thạch, Nghi Ân, Nghi Xuân, Nghi Phong, Nghi Thái, Phúc Thọ,.

với diện tích khoảng 1.376,19 ha chiếm 3,96% tổng diện tích tự nhiên của huyện. Đây là loại đất được sử dụng để trồng cây chắn gió, chắn cát và trồng một số cây chịu hạn như: lạc, đậu, vừng,… 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện khí tượng – thủy văn 1. Khí hậu, thời tiết Khí hậu huyện Nghi Lộc mang tính chất chuyển tiếp giữa khí hậu Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng của khí hâu nhiệt đới ẩm gió mùa với một số đặc trưng: - Chế độ nhiệt: Có 2 mùa rõ rệt và biên độ chênh lệch giữa hai mùa khá cao, mùa nóng từ tháng 5 đến tháng 9, nhiệt độ trung bình từ 23,5- 24,50C, tháng nóng nhất là tháng 7, nhiệt độ có thể lên tới 400C.

Mùa lạnh từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình từ 19,5- 20,50C, nhiệt độ có lúc xuống thấp đến 6,20C. Số giờ nắng trung bình năm là 1. - Chế độ mưa: Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.900 mm, lớn nhất khoảng 2.600 mm, nhỏ nhất 1. Lượng mưa phân bố không đều mà tập trung chủ yếu vào nửa cuối tháng 8 đến tháng 10, đây là thời điểm thường diễn ra lũ lụt.

Lượng mưa thấp nhất từ tháng 1 đến tháng 4, chỉ chiếm 10% lượng mưa cả năm. - Chế độ gió: Có 2 hướng gió chính: + Gió mùa Đông Bắc thường xuất hiện vào mùa Đông từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. + Gió Đông xuất hiện từ tháng 5 đến tháng 10. Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn ảnh hưởng bởi luồng gió phơn Tây Nam (gió Lào), mang đặc trưng của thời tiết đặc trưng vùng Bắc Trung Bộ.

Gió phơn ở Nghi Lộc thường xuất hiện vào tháng 6, 7, 8; gây ra khô, nóng và hạn hán, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân trên phạm vi toàn huyện. - Những đặc trưng về khí hậu là: Biên độ nhiệt độ giữa các mùa trong năm lớn, chế độ mưa tập trung vào mùa mưa bão (tháng 8- tháng 10), mùa nắng nóng có gió Lào khô hanh. Chế độ thủy văn Nguồn nước mặt: Nghi Lộc có nguồn nước mặt khá dồi dào, bao gồm hệ thống sông Cấm, sông Lam, Kênh nhà Lê và 11 hồ chứa nước, 18 đập chứa nước với trữ lượng trên 21 triệu m3. Nguồn nước mặt đang được sử dụng để phục vụ sản xuất nông 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp, thau chua rửa mặn và ngọt hoá cho vùng đất nhiễm mặn hai bên hạ lưu sông Cấm.