Đánh Giá Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới: Nghiên Cứu Tại Hai Xã Bình ...

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại Bình Dương và Bình Hiệp, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi.

• Tác giả: Võ Thanh Duy
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính Sách Công
• Đề tài: Đánh Giá Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới: Trường Hợp Tại Hai Xã Bình Dương Và Bình Hiệp, Huyện Bình Sơn, Tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TỪ KHÓA
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp luận
• 1.4. Cấu trúc dự kiến của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 2.1. Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM
• 2.2. Những quy định về vai trò của người dân trong xây dựng NTM
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Sự tham gia của người dân
• 3.2. Kinh nghiệm phát triển nông thôn ở Hàn Quốc
• 3.3. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU ĐIỂM VỀ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NTM TẠI HAI XÃ BÌNH DƯƠNG VÀ BÌNH HIỆP
• 4.1. Quá trình triển khai Chương trình xây dựng NTM tại huyện Bình Sơn
• 4.2. Thực trạng về sự tham gia của người dân
• 4.3. Thông tin về chính sách xây dựng NTM
• 4.4. Người dân tham gia bàn, ý kiến trong xây dựng NTM
• 4.5. Người dân tham gia thực hiện trong xây dựng NTM
• 4.6. Người dân tham gia giám sát, quản lý, vận hành, bảo dưỡng các công trình NTM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Kiến nghị chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Chọn điểm nghiên cứu và phương pháp thu thập số liệu
• Phụ lục 2: Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Bình Dương
• Phụ lục 3: Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Bình Hiệp
• Phụ lục 4: Phiếu khảo sát ý kiến người dân
• Phụ lục 5: Kết quả khảo sát ý kiến người dân
• Phụ lục 6: Danh sách những người được phỏng vấn
• Phụ lục 8: Bộ tiêu chí quốc gia về NTM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) đã được triển khai tại nhiều địa phương, trong đó có Bình Dương và Bình Hiệp. Sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định cho sự thành công của chương trình này. Đánh giá sự tham gia của người dân không chỉ giúp nhận diện những vấn đề tồn tại mà còn tạo cơ sở cho việc cải thiện chính sách. Theo nghiên cứu của Võ Thanh Duy (2014), sự tham gia của người dân tại hai xã này còn hạn chế, thể hiện qua mức độ tham gia thấp trong các hoạt động xây dựng NTM.

1.1. Khái Niệm Về Sự Tham Gia Của Người Dân

Sự tham gia của người dân trong xây dựng NTM được hiểu là quá trình mà người dân đóng góp ý kiến, tham gia thực hiện và giám sát các hoạt động phát triển tại địa phương. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người dân mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

1.2. Vai Trò Của Người Dân Trong Xây Dựng NTM

Người dân đóng vai trò chủ thể trong quá trình xây dựng NTM. Họ không chỉ là người thụ hưởng mà còn là người tham gia tích cực vào các quyết định liên quan đến phát triển nông thôn. Việc phát huy vai trò này sẽ giúp tăng cường tính bền vững của các dự án NTM.

II. Thách Thức Trong Sự Tham Gia Của Người Dân Tại Bình Dương Và Bình Hiệp

Mặc dù có nhiều chính sách khuyến khích sự tham gia của người dân, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thách thức. Theo báo cáo, người dân tại Bình Dương và Bình Hiệp thường thiếu thông tin về các chương trình NTM, dẫn đến sự thụ động trong tham gia. Hơn nữa, mức đóng góp tài chính cao cũng là một rào cản lớn.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Chính Sách NTM

Nhiều người dân không nắm rõ các chính sách và quy định liên quan đến xây dựng NTM. Điều này dẫn đến việc họ không thể tham gia hiệu quả vào các hoạt động phát triển tại địa phương.

2.2. Rào Cản Tài Chính Trong Tham Gia

Mức đóng góp tài chính cho các dự án NTM thường cao, gây khó khăn cho nhiều hộ gia đình. Điều này làm giảm động lực tham gia của người dân, đặc biệt là những người có thu nhập thấp.

III. Phương Pháp Tăng Cường Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng NTM

Để cải thiện sự tham gia của người dân, cần có những phương pháp cụ thể. Các cấp chính quyền cần thực hiện các biện pháp như công khai thông tin, tổ chức các khóa đào tạo và tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các quyết định quan trọng.

3.1. Công Khai Thông Tin Chính Sách

Công khai thông tin về các chính sách xây dựng NTM sẽ giúp người dân nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Điều này tạo điều kiện cho họ tham gia tích cực hơn.

3.2. Tổ Chức Khóa Đào Tạo Cho Người Dân

Các khóa đào tạo về kỹ năng và kiến thức liên quan đến xây dựng NTM sẽ giúp người dân tự tin hơn trong việc tham gia. Điều này cũng giúp nâng cao năng lực cho cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Tại Bình Dương Và Bình Hiệp

Nghiên cứu thực địa tại Bình Dương và Bình Hiệp cho thấy sự tham gia của người dân có thể được cải thiện thông qua các hoạt động cụ thể. Việc tổ chức các buổi họp cộng đồng để thảo luận về các vấn đề liên quan đến NTM đã cho thấy hiệu quả tích cực.

4.1. Tổ Chức Họp Cộng Đồng

Các buổi họp cộng đồng giúp người dân có cơ hội bày tỏ ý kiến và tham gia vào quá trình ra quyết định. Điều này không chỉ nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

4.2. Kết Quả Từ Các Dự Án NTM

Các dự án NTM tại Bình Dương và Bình Hiệp đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt về cơ sở hạ tầng và đời sống người dân. Sự tham gia của người dân trong các dự án này đã góp phần quan trọng vào thành công chung.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Chính Sách Tương Lai

Sự tham gia của người dân trong xây dựng NTM là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của chương trình. Cần có những chính sách cụ thể để khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân tham gia. Việc cải thiện sự tham gia không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của các dự án NTM mà còn góp phần phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Khuyến Khích Tham Gia

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích sự tham gia của người dân, bao gồm việc giảm mức đóng góp tài chính và tăng cường thông tin về các chương trình NTM.

5.2. Tương Lai Của Chương Trình NTM

Chương trình NTM cần tiếp tục được cải thiện và phát triển, với sự tham gia tích cực của người dân. Điều này sẽ đảm bảo sự bền vững và hiệu quả trong phát triển nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÕ THANH DUY ĐÁNH GIÁ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI: TRƯỜNG HỢP TẠI HAI XÃ BÌNH DƯƠNG VÀ BÌNH HIỆP, HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG TP.Hồ Chí Minh - Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT VÕ THANH DUY ĐÁNH GIÁ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI: TRƯỜNG HỢP TẠI HAI XÃ BÌNH DƯƠNG VÀ BÌNH HIỆP, HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI Ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. Phạm Duy Nghĩa TP.Hồ Chí Minh - Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này do tôi tiến hành khảo sát, tham khảo tài liệu và viết. Các đoạn trích dẫn, số liệu sử dụng trong luận văn đều được trích nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Thành Phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2014 Tác giả Võ Thanh Duy LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -ii- LỜI CẢM ƠN! Xin cảm ơn những người đã xây dựng nên Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright để tôi có một môi trường tuyệt vời cho học tập và trải nghiệm. Để hoàn thành khóa luận này, đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình của mình, những người đã luôn ủng hộ tôi trong việc lựa chọn và tham gia khóa học này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Phạm Duy Nghĩa, thầy Trần Tiến Khai về những kiến thức đã truyền thụ và những lời khuyên bổ ích để hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô, anh chị công tác tại Trường Fulbright đã hết lòng truyền thụ kiến thức, giúp đỡ tôi trong thời gian học tập tại trường. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các cán bộ ở Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bình Sơn, UBND xã Bình Dương, UBND xã Bình Hiệp, UBND xã Bình Mỹ và người dân tại 3 xã Bình Dương, Bình Hiệp, Bình Mỹ vì sự giúp đỡ tận tình trong việc trả lời phỏng vấn và cung cấp thông tin cho việc hoàn thành khóa luận này. Và sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các bạn lớp MPP5, các bạn đồng môn tại Trường Fulbright và bạn bè đã cùng chia sẻ, hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -iii- TÓM TẮT Trong bối cảnh nông nghiệp, nông dân, nông thôn đang gặp phải những khó khăn, tụt hậu trong quá trình phát triển, chính sách xây dựng nông thôn mới được xem là cứu cánh cho những thay đổi ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm thực hiện, chính sách xây dựng NTM đã bộc lộ những tồn tại có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng thực hiện chính sách. Việc cải thiện những tồn tại này sẽ giúp cho chính sách đi đúng quỹ đạo và xa hơn là phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Qua nghiên cứu thực địa tại hai xã Bình Dương và Bình Hiệp, tác giả nhận thấy sự tham gia của người dân trong chính sách xây dựng nông thôn mới vừa yếu vừa thụ động. Mức độ tham gia của người dân giảm dần theo thang đo “biết, bàn, làm, kiểm tra”. Thực tế này phản ánh sự vênh nhau trong chủ trương phát triển nông nghiệp dựa vào phát triển cộng đồng và hành động nghiên về phát triển phát triển sản xuất. Do đó, cải thiện sự tham gia của người dân vừa là hành động vừa là mục đích của chính sách. Khi sự tham gia của người dân được cải thiện, không chỉ nguồn lực đầu tư cho xây dựng NTM tăng lên mà còn giúp người dân lấy lại sự tự tin trong phát triển kinh tế xã hội. Để làm được điều này, chính quyền mỗi cấp cần thực hiện một số biện pháp sau: - Cấp xã cần công khai, minh bạch các chính sách xây dựng NTM, người dân được lựa chọn những việc cần làm trước trong xây dựng NTM. - Cấp tỉnh/huyện cần xây dựng cơ chế thí điểm các hoạt động do người dân thực hiện, tổ chức các khóa đào tạo nhằm tăng hiệu quả các hoạt động có sự tham gia của người dân. - Cấp trung ương cần ban hành các quy định bắt buột về sự tham gia của người dân, xây dựng các cơ chế đầu tư thích hợp cho chính sách. TỪ KHÓA Nông thôn mới, sự tham gia của người dân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -iv- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . iii TỪ KHÓA . iii MỤC LỤC . iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC BẢNG BIỂU . vi DANH MỤC HÌNH VẼ . vi DANH MỤC HỘP . vi CHƯƠNG 1. Bối cảnh nghiên cứu . Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp luận . Cấu trúc dự kiến của đề tài . GIỚI THIỆU VỀ CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI . Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM . Những quy định về vai trò của người dân trong xây dựng NTM . CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Sự tham gia của người dân . Kinh nghiệm phát triển nông thôn ở Hàn Quốc . Tổng quan các nghiên cứu trước . NGHIÊN CỨU ĐIỂM VỀ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NTM TẠI HAI XÃ BÌNH DƯƠNG VÀ BÌNH HIỆP . Quá trình triển khai Chương trình xây dựng NTM tại huyện Bình Sơn . Thực trạng về sự tham gia của người dân . Thông tin về chính sách xây dựng NTM . Người dân tham gia bàn, ý kiến trong xây dựng NTM . Người dân tham gia thực hiện trong xây dựng NTM . Người dân tham gia giám sát, quản lý, vận hành, bảo dưỡng các công trình NTM . 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -v- CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH. Kiến nghị chính sách . 32 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 37 Phụ lục 1: Chọn điểm nghiên cứu và phương pháp thu thập số liệu. 37 Phụ lục 2: Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Bình Dương . 38 Phụ lục 3: Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Bình Hiệp . 39 Phụ lục 4: Phiếu khảo sát ý kiến người dân . 40 Phụ lục 5: Kết quả khảo sát ý kiến người dân . 46 Phụ lục 6: Danh sách những người được phỏng vấn . 49 Phụ lục 8: Bộ tiêu chí quốc gia về NTM . 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -vi- DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng Việt NTM Nông thôn mới QĐ Quyết định TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTg Thủ tướng TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2-1. Các nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM . Các khoản đóng góp xây dựng NTM tại xã Bình Dương và xã Bình Hiệp . 25 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2-1. Bộ máy điều hành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM . Cơ cấu vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới . Thang đo về sự tham gia của người dân theo Sherry R. Tỷ lệ người dân biết về những thông tin cơ bản trong xây dựng NTM . Tỷ lệ lựa chọn của người dân được khảo sát về mức độ tham gia của người dân trong xây dựng NTM . Tỷ lệ về yếu tố quyết định cho việc lập kế hoạch xây dựng NTM . 22 DANH MỤC HỘP Hộp 4-1. Mô hình sản xuất giống keo lai, bạch đàn tại xã Bình Hiệp . Trồng ớt ngoài quy hoạch tại xã Bình Dương . Công trình NTM tại xã Bình Hiệp . Xây dựng đường giao thông nông thôn ở xã Bình Mỹ . 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -1- CHƯƠNG 1. Bối cảnh nghiên cứu Qua hơn 6 năm kể từ khi có chủ trương xây dựng nông thôn mới (NTM) và hơn 3 năm thực hiện xây dựng NTM trên cả nước,1 Chương trình xây dựng NTM đã có những thành công nhất định: thực hiện trên 9.0252 xã trên toàn quốc, huy động được sự tham gia của hệ thống chính trị, người dân, xuất hiện những cách làm hay, sáng tạo trong xây dựng NTM, cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn. Theo báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình xây dựng NTM, số xã đạt chuẩn NTM là 185 xã, 622 xã đạt từ 15 - 18 tiêu chí, tương ứng với 2,05% và 6,9% số xã tham gia chương trình (Thiên Hương, Thanh Xuân, 2014). Bên cạnh những thành công nêu trên, Chương trình xây dựng NTM đã và đang gặp phải những khó khăn, thách thức mang tính quyết định đến sự thành bại của chương trình. Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Đăng Khoa, Chương trình xây dựng NTM đang gặp phải 4 khó khăn, thách thức chủ yếu (1) phát huy nội lực cộng đồng, (2) nguồn vốn, (3) nâng cao giá trị gia tăng cho các mặt hàng nông nghiệp, (4) kiêu gọi doanh nghiệp đầu tư trong xây dựng NTM (Lê Hân, 2012). Trong 4 khó khăn, thách thức nêu trên, cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Đăng Khoa thì khó khăn, thách thức về nhận thức vai trò chủ thể và huy động nội lực của cộng đồng là vấn đề cốt yếu trong xây dựng NTM. Cùng chung quan điểm này, Thứ Trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam, Phó Ban Chỉ đạo Trung Ương Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM đã nhận xét “… ở một số địa phương, nhận thức chưa được sâu sắc, chưa hiểu rõ chương trình này là phát huy nguồn lực của nhân dân, vai trò chủ thể của nhân dân, nên một số nơi còn trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước. Như vậy, có thể nói, thành công trong xây dựng NTM chủ yếu nằm ở việc cải thiện sự tham gia của cộng đồng cho xây dựng NTM. 1 Theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn ngày 05/08/2008 (Nghị quyết số 26 NQ/TW) và Quyết định Phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020 ngày 04/06/2008 (Quyết định 800 QĐ/TTG).