Luận văn thạc sĩ vnua tình hình sử dụng kháng sinh tại các hộ chăn nuôi gia cầm trên địa bàn huyện yên phong và quế võ tỉnh bắc ninh đánh giá sự kháng kháng sinh của vi khuẩn escherichia coli và salmonella spp

Nghiên cứu tình hình sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm tại Bắc Ninh, đánh giá kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella spp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Khánh Linh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Tại Các Hộ Chăn Nuôi Gia Cầm Trên Địa Bàn Huyện Yên Phong Và Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh. Đánh Giá Sự Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn Escherichia Coli Và Salmonella Spp.
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.6.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6.3. Tổng quan tài liệu
• 1.7. Một số hiểu biết về kháng sinh
• 1.7.1. Kháng sinh và sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn
• 1.7.2. Phân loại kháng sinh
• 1.7.3. Cơ chế tác dụng của kháng sinh
• 1.8. Một số hiểu biết về vi khuẩn e.coli và salmonella
• 1.8.1. Vi khuẩn Salmonella
• 1.9. Đánh giá sự kháng kháng sinh của 2 loại vi khuẩn e.coli và salmonella ở gia cầm
• 1.9.1. Tình hình nghiên cứu sự kháng kháng sinh của E.coli và Salmonella trên thế giới
• 1.9.2. Tình hình nghiên cứu về kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella trong nước
• 1.9.3. Sự kháng kháng sinh đối với vi khuẩn E. coli trên đàn gia cầm
• 1.9.4. Sự kháng kháng sinh đối với vi khuẩn Samonella trên đàn gia cầm
• 1.10. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.10.2. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu
• 1.10.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.11. Kết quả và thảo luận
• 1.11.1. Tình hình chăn nuôi gia cầm và tình hình sử dụng kháng sinh trên địa bàn huyện Yên Phong Và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, giai đoạn 2014 – 2017
• 1.11.1.1. Tình hình phát triển chăn nuôi gia cầm trên địa bàn huyện Yên Phong
• 1.11.1.2. Tình hình phát triển chăn nuôi gia cầm trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.11.1.3. Tình hình chăn nuôi gia cầm tại một số xã trên địa bàn huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.1.4. Tình hình sử dụng kháng sinh và hóa chất khử trùng trong phòng – trị bệnh trên địa bàn huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.2. Phân lập vi khuẩn E. coli và Salmonella
• 1.11.3. Kết quả xác định tỷ lệ kháng, mức độ kháng kháng sinh của vi khuẩn E.coli và salmonella tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.3.1. Kết quả kiểm tra tỷ lệ kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.3.2. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.4. Kết quả xác định tỷ lệ kháng, mức độ kháng kháng sinh của vi khuẩn e.coli và salmonella tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.4.1. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.4.2. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
• 1.12. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn E

Đánh giá kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella là một vấn đề quan trọng trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt tại Bắc Ninh. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến sự phát triển của các chủng vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong điều trị bệnh. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình kháng kháng sinh của hai loại vi khuẩn này trong hộ chăn nuôi gia cầm.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Tại Hộ Chăn Nuôi Gia Cầm

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm tại Bắc Ninh đang diễn ra phổ biến. Nhiều hộ chăn nuôi sử dụng kháng sinh để phòng và trị bệnh cho đàn gia cầm mà không có sự hướng dẫn đúng đắn. Điều này dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh ngày càng gia tăng.

1.2. Tác Động Của Kháng Sinh Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Sự kháng kháng sinh không chỉ ảnh hưởng đến đàn gia cầm mà còn có thể tác động đến sức khỏe con người. Vi khuẩn kháng thuốc từ gia cầm có thể truyền sang người, gây ra các bệnh nhiễm trùng khó điều trị.

II. Vấn Đề Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn E

Kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella đang trở thành một thách thức lớn trong ngành chăn nuôi. Việc nghiên cứu và đánh giá mức độ kháng kháng sinh của hai loại vi khuẩn này là cần thiết để đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Kháng Kháng Sinh

Nguyên nhân chính dẫn đến kháng kháng sinh là việc sử dụng kháng sinh không hợp lý trong chăn nuôi. Nhiều hộ chăn nuôi tự ý sử dụng kháng sinh mà không có sự tư vấn từ chuyên gia, dẫn đến tình trạng kháng thuốc.

2.2. Hệ Lụy Của Kháng Kháng Sinh Đối Với Chăn Nuôi

Kháng kháng sinh gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm giảm hiệu quả điều trị bệnh, tăng chi phí điều trị và ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế của hộ chăn nuôi mà còn đến an toàn thực phẩm.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Kháng Kháng Sinh

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp khoa học để đánh giá sự kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella. Các phương pháp này bao gồm thu thập mẫu, phân lập vi khuẩn và xác định khả năng kháng kháng sinh.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Mẫu

Mẫu được thu thập từ các hộ chăn nuôi gia cầm tại huyện Yên Phong và Quế Võ. Việc thu thập mẫu được thực hiện theo tiêu chuẩn quy định để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Phương Pháp Phân Lập Vi Khuẩn

Vi khuẩn E. coli và Salmonella được phân lập từ mẫu phân gà khỏe mạnh. Phương pháp phân lập này giúp xác định sự hiện diện của vi khuẩn và đánh giá mức độ kháng kháng sinh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Kháng Kháng Sinh

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella tại Bắc Ninh đang gia tăng. Vi khuẩn E. coli kháng cao nhất với Kanamycin và Trimethoprim, trong khi Salmonella cũng cho thấy mức độ kháng tương tự.

4.1. Tỷ Lệ Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn E. coli

Tại huyện Yên Phong, tỷ lệ kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli cao nhất là 68% với Kanamycin và Trimethoprim. Điều này cho thấy sự cần thiết phải kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi.

4.2. Tỷ Lệ Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn Salmonella

Vi khuẩn Salmonella cũng cho thấy tỷ lệ kháng cao, đặc biệt là với Trimethoprim. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi và đánh giá tình hình kháng kháng sinh trong chăn nuôi.

V. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Sử Dụng Kháng Sinh

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy sự kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella đang gia tăng tại Bắc Ninh. Cần có các biện pháp quản lý và giáo dục người chăn nuôi về việc sử dụng kháng sinh hợp lý.

5.1. Kiến Nghị Đối Với Người Chăn Nuôi

Người chăn nuôi cần được đào tạo về cách sử dụng kháng sinh đúng cách, tránh tình trạng lạm dụng. Việc này không chỉ bảo vệ sức khỏe đàn gia cầm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.2. Hướng Tới Một Tương Lai Không Kháng Kháng Sinh

Cần hướng tới việc giảm thiểu sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, thay thế bằng các biện pháp phòng ngừa khác như tiêm phòng và cải thiện điều kiện sống cho gia cầm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại Việt Nam, các loại thuốc hóa học trị liệu, đặc biệt là kháng sinh, chiếm khoảng 60% đến 70% tổng giá trị thuốc thú y được lưu hành trên thị trường chăn nuôi. Sự phát triển mạnh mẽ của các mô hình gia cầm trang trại và nông hộ đã kéo theo tình trạng lạm dụng kháng sinh tràn lan trong phòng ngừa, điều trị bệnh và kích thích sinh trưởng. Việc sử dụng thuốc thiếu kiểm soát tạo ra áp lực chọn lọc lớn, làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc ở các loài vi khuẩn đường ruột nguy hiểm như Escherichia coli và Salmonella spp., từ đó đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng qua chuỗi tiêu thụ thực phẩm.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện thực trạng sử dụng kháng sinh tại 150 hộ chăn nuôi gia cầm, đồng thời kiểm tra mức độ đề kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella spp. phân lập từ đàn gà khỏe mạnh. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại 2 địa bàn trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh gồm huyện Yên Phong (với tổng đàn đạt 1.027.000 con vào năm 2017) và huyện Quế Võ (tổng đàn đạt 613.626 con vào năm 2017) trong khoảng thời gian từ tháng 8/2017 đến tháng 8/2018. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp hệ thống số liệu chuẩn xác giúp cơ quan quản lý định hướng giải pháp giảm từ 30% đến 50% nguy cơ lạm dụng thuốc, phục vụ hiệu quả cho lộ trình loại bỏ kháng sinh kích thích tăng trưởng theo Thông tư 06/2016/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hai nền tảng lý thuyết sinh học cốt lõi là Thuyết áp lực chọn lọc tiến hóa vi sinh vật (Microbial Evolutionary Selection Pressure) và Lý thuyết truyền gen kháng thuốc qua plasmid (Horizontal Gene Transfer via R-Plasmid). Các lý thuyết này giải thích quá trình vi khuẩn đường ruột tiếp xúc liên tục với kháng sinh liều thấp sẽ tích lũy đột biến và truyền gen đề kháng sang các cá thể vi khuẩn khác thông qua tiếp xúc tế bào.

Mô hình nghiên cứu tập trung phân tích 4 khái niệm chuyên ngành căn bản:

• Nồng độ ức chế tối thiểu (Minimum Inhibitory Concentration - MIC): Nồng độ kháng sinh thấp nhất có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn in vitro.
• Vi khuẩn cơ hội đường ruột (Avian Pathogenic Escherichia coli - APEC và Salmonella spp.): Tác nhân gây bệnh phổ biến gây tiêu chảy, bại huyết và viêm màng ngoài tim trên gia cầm.
• Hiện tượng kháng đa thuốc (Multi-Drug Resistance - MDR): Tình trạng vi khuẩn đề kháng đồng thời từ 3 nhóm kháng sinh trở lên.
• Thời gian ngừng sử dụng thuốc (Withdrawal Period): Khoảng thời gian bắt buộc tính từ lần dùng thuốc cuối cùng đến khi giết mổ để tồn dư thuốc đạt mức an toàn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp điều tra dịch tễ học và thực nghiệm vi sinh trong mốc thời gian từ tháng 8/2017 đến tháng 8/2018:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Điều tra xã hội học ngẫu nhiên trên 150 hộ chăn nuôi gia cầm (85 hộ tại Yên Phong và 65 hộ tại Quế Võ), bao gồm cả nông hộ nhỏ lẻ (từ 100 đến dưới 2.000 con) và trang trại tập trung (từ 2.000 con trở lên). Thu thập 80 mẫu phân tươi từ gà khỏe mạnh (38 mẫu tại Yên Phong và 42 mẫu tại Quế Võ) từ 10 trại chăn nuôi tiêu biểu theo tiêu chuẩn TCVN 4833-2:2002.
• Phương pháp phân lập vi sinh: Giám định vi khuẩn theo quy chuẩn ISO 6579-2003 trên các môi trường thạch chuyên dụng gồm MacConkey, SS, XLD, TSI và EMB, kết hợp các phản ứng sinh hóa chuẩn (Indol, MR, VP, H2S).
• Đánh giá tính kháng thuốc: Áp dụng phương pháp khuếch tán đĩa giấy tẩm kháng sinh Kirby-Bauer theo tiêu chuẩn của Ủy ban Quốc gia về Tiêu chuẩn Lâm sàng Phòng thí nghiệm Hoa Kỳ (NCCLS/CLSI 1999) với 10 loại kháng sinh đại diện thuộc các nhóm β-Lactam, Aminoglycosid, Quinolone, Polypeptide và Sulfonamide. Phương pháp này được lựa chọn vì tính chuẩn hóa quốc tế cao, đo lường chính xác đường kính vòng vô khuẩn và dễ dàng đối sánh dữ liệu thực nghiệm.
• Xử lý số liệu: Toàn bộ dữ liệu được quản lý và xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu ghi nhận 4 phát hiện quan trọng về tình hình sử dụng thuốc và tính kháng kháng sinh tại thực địa:

• Tỷ lệ sử dụng kháng sinh tuyệt đối: 100% hộ chăn nuôi được điều tra tại cả 2 huyện đều sử dụng kháng sinh. Số lượng hoạt chất lưu hành rất đa dạng, ghi nhận 21 hoạt chất tại huyện Yên Phong và 20 hoạt chất tại huyện Quế Võ. Tỷ lệ hộ kết hợp cả phòng bệnh và trị bệnh chiếm ưu thế lớn với 68,24% tại Yên Phong và 83,08% tại Quế Võ.
• Sai lệch lớn trong quy trình sử dụng thuốc: Tại Quế Võ, có tới 83,85% số hộ tự quyết định liều lượng kháng sinh theo kinh nghiệm cá nhân, cao hơn nhiều so với tỷ lệ 28,26% tại Yên Phong. Đáng chú ý, có 48,89% hộ ở Yên Phong và 56,92% hộ ở Quế Võ tự ý định đoạt thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán dựa trên thói quen mà không tuân thủ chỉ dẫn chuyên môn.
• Tỷ lệ lưu hành vi khuẩn đường ruột cao: Tỷ lệ phân lập thành công các chủng vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella spp. dương tính từ các mẫu phân gà khỏe mạnh tại 10 trang trại đạt mức 57,42%.
• Mức độ đề kháng kháng sinh tăng vọt theo thời gian: Tại Yên Phong, vi khuẩn Escherichia coli kháng cao nhất với Kanamycin và Trimethoprim ở mức 68%, trong khi Salmonella spp. kháng Kanamycin và Trimethoprim chiếm 45,80%. Tại Quế Võ, Escherichia coli kháng 50% với Kanamycin và Trimethoprim, còn Salmonella spp. kháng Trimethoprim lên tới 52%. Mức độ đề kháng thuốc của vi khuẩn tăng dần rõ rệt sau 6 tháng và 12 tháng nuôi dưỡng liên tục.

Thảo luận kết quả

Thực trạng kháng kháng sinh tăng cao bắt nguồn từ việc người chăn nuôi lạm dụng thuốc trộn trực tiếp vào thức ăn và nước uống với liều lượng thiếu chính xác. Việc sử dụng kháng sinh để kích thích tăng trọng (chiếm 12,31% tại Quế Võ và 3,53% tại Yên Phong) cùng với thói quen tự ý phối hợp thuốc không đúng nguyên tắc đối kháng đã tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh enzym phân hủy thuốc và nhân rộng plasmid kháng thuốc. Khi so sánh với các tài liệu nghiên cứu trước đây của ngành thú y, tỷ lệ vi khuẩn đa kháng 2 đến 3 hoạt chất đã tăng từ 17,50% lên đến hơn 75% trong các quần thể vi khuẩn phân lập hiện nay.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ tập dữ liệu kháng thuốc này có thể được biểu diễn một cách sinh động qua biểu đồ cột nhóm (clustered bar chart) thể hiện tốc độ leo thang của tỷ lệ kháng thuốc qua 3 mốc kiểm tra (trước sử dụng, sau 6 tháng và sau 12 tháng). Bên cạnh đó, một biểu đồ nhiệt (heatmap) đối chiếu đường kính vòng vô khuẩn giữa 10 loại kháng sinh thử nghiệm sẽ làm nổi bật sự suy giảm hiệu lực điều trị nghiêm trọng của nhóm Aminoglycosid và Sulfonamide so với nhóm Quinolone thế hệ mới.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát nguy cơ kháng kháng sinh và bảo đảm an toàn thực phẩm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Chuẩn hóa quy trình sử dụng thuốc theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng liều, đúng thời điểm, đủ liệu trình): Chi cục Thú y tỉnh Bắc Ninh cùng Trạm Thú y các huyện cần phối hợp thanh tra, tập huấn nhằm giảm tỷ lệ hộ tự kê đơn theo kinh nghiệm từ 83,85% xuống dưới 15% trong giai đoạn 2019-2020.
• Xây dựng hệ thống giám sát và cập nhật bản đồ kháng sinh đồ định kỳ: Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ sinh học Thú y phối hợp với mạng lưới thú y cơ sở tổ chức lấy mẫu kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần tại 100% các xã trọng điểm chăn nuôi để kịp thời cảnh báo các hoạt chất đã mất tác dụng như Kanamycin hay Trimethoprim.
• Thúc đẩy ứng dụng các chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh: Khuyến khích các chủ trang trại ứng dụng men vi sinh probiotic, chế phẩm thảo dược và acid hữu cơ nhằm nâng cao sức đề kháng tự nhiên, hướng đến cắt giảm 100% kháng sinh dùng cho mục đích tăng trọng theo quy định pháp luật trước năm 2020.
• Tăng cường kiểm soát thời gian ngừng thuốc và tồn dư hóa chất: Ủy ban nhân dân cấp xã và cán bộ thú y địa phương cần giám sát chặt chẽ nhật ký dùng thuốc của các nông hộ, phấn đấu nâng tỷ lệ tuân thủ thời gian ngừng thuốc trước khi xuất chuồng đạt trên 90% trong giai đoạn 2019-2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm độc giả chuyên môn:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ thú y địa phương: Sử dụng dữ liệu thực tế tại 150 hộ điều tra để hoạch định chiến lược kiểm soát dịch bệnh, giám sát thị trường buôn bán thuốc thú y và xây dựng chính sách quản lý chăn nuôi an toàn sinh học.
• Chủ trang trại và người chăn nuôi gia cầm: Tham khảo bức tranh đề kháng thuốc để loại bỏ các phác đồ điều trị kém hiệu quả, điều chỉnh liều lượng khoa học và tuân thủ thời gian cách ly nhằm nâng cao năng suất đàn gia cầm.
• Học viên, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Thú y - Chăn nuôi: Sử dụng tài liệu làm cơ sở tham khảo chuẩn mực về phương pháp thu thập mẫu phân lập vi khuẩn đường ruột (ISO 6579-2003) và kỹ thuật kháng sinh đồ Kirby-Bauer.
• Doanh nghiệp sản xuất thức ăn và dược phẩm thú y: Ứng dụng kết quả khảo sát về 21 hoạt chất kháng sinh để định hướng nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm thảo dược và phụ gia sinh học thay thế kháng sinh truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

Những hoạt chất kháng sinh nào bị vi khuẩn đề kháng cao nhất tại Yên Phong và Quế Võ?

Vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella spp. ghi nhận mức kháng cao nhất đối với Kanamycin và Trimethoprim. Cụ thể, tại Yên Phong, tỷ lệ Escherichia coli kháng 2 loại thuốc này lên tới 68%, còn tại Quế Võ, tỷ lệ Salmonella spp. kháng Trimethoprim đạt mức 52%.

Vì sao tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc lại tăng nhanh sau 6 đến 12 tháng chăn nuôi?

Tỷ lệ kháng thuốc leo thang là do 100% hộ chăn nuôi dùng kháng sinh thường xuyên để phòng bệnh. Việc có đến 83,85% hộ tại Quế Võ tự ý quyết định liều lượng đã tạo áp lực chọn lọc nhân tạo, khiến các vi khuẩn mang plasmid kháng thuốc phát triển mạnh mẽ.

Vi khuẩn kháng thuốc phân lập từ gia cầm khỏe mạnh có gây nguy hiểm cho con người không?

Có, tỷ lệ phân lập dương tính 57,42% trên gà khỏe mạnh chứng minh mầm bệnh tồn tại âm thầm. Các chủng vi khuẩn mang gen kháng có thể lây nhiễm chéo sang người thông qua việc tiếp xúc trực tiếp, qua chuỗi thực phẩm thịt, trứng hoặc nguồn nước ô nhiễm.

Giải pháp sinh học nào có thể thay thế kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm hiện nay?

Người chăn nuôi nên áp dụng các giải pháp thay thế như bổ sung men vi sinh probiotic, tinh dầu thảo dược kháng khuẩn, acid hữu cơ vào thức ăn, kết hợp vệ sinh chuồng trại định kỳ bằng hóa chất sát trùng như Benkocid hoặc vôi bột để cắt đứt mầm bệnh.

Nghiên cứu áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật nào để đánh giá tính mẫn cảm kháng sinh?

Đề tài sử dụng phương pháp khoanh giấy khuếch tán Kirby-Bauer và đối chiếu kết quả đo đường kính vòng vô khuẩn theo tiêu chuẩn lâm sàng phòng thí nghiệm NCCLS/CLSI (1999), kết hợp quy trình phân lập vi sinh vật chuẩn hóa ISO 6579-2003 và TCVN 4833-2:2002.

Kết luận

• Điều tra 150 hộ chăn nuôi tại Yên Phong và Quế Võ cho thấy 100% cơ sở sử dụng kháng sinh, lưu hành tới 21 hoạt chất khác nhau.
• Tỷ lệ phân lập vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella spp. từ phân gà khỏe mạnh đạt mức cao 57,42%.
• Hiện tượng đề kháng thuốc diễn ra nghiêm trọng, cao nhất ở Trimethoprim và Kanamycin với tỷ lệ kháng của Escherichia coli đạt 68%.
• Tình trạng tự kê đơn theo kinh nghiệm (chiếm 83,85% tại Quế Võ) và vi phạm thời gian ngừng thuốc là nguyên nhân chính thúc đẩy vi khuẩn đa kháng thuốc phát triển.
• Công trình đã cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ việc triển khai lộ trình loại bỏ kháng sinh kích thích tăng trưởng theo Thông tư 06/2016/TT-BNNPTNT.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2019 trở đi, các cấp quản lý và cộng đồng chăn nuôi cần nhanh chóng triển khai đồng bộ các phác đồ điều trị dựa trên kháng sinh đồ thực tế, đẩy mạnh ứng dụng an toàn sinh học và kiểm soát chặt chẽ việc lưu hành dược phẩm thú y để bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi và an toàn thực phẩm cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THU HUYỀN TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH TẠI CÁC HỘ CHĂN NUÔI GIA CẦM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN PHONG VÀ QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH. ĐÁNH GIÁ SỰ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ESCHERICHIA COLI VÀ SALMONELLA SPP. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Khánh Linh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Huyền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sỹ, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn thạc sỹ, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Bùi Khánh Linh – Bộ môn Ký sinh trùng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Ký sinh trùng, Khoa Thú y – Học viện Nông nghiệp Việt Namđã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ sinh học Thú Y – Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, chi cục thú y tỉnh Bắc Ninh, trạm thú y huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Huyền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Tổng quan tài liệu.

Một số hiểu biết về kháng sinh. Kháng sinh và sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn. Phân loại kháng sinh. Cơ chế tác dụng của kháng sinh.

Một số hiểu biết về vi khuẩn e.coli và salmonella. Vi khuẩn Salmonella. Đánh giá sự kháng kháng sinh của 2 loại vi khuẩn e.coli và salmonella ở gia cầm. Tình hình nghiên cứu sự kháng kháng sinh của E.coli và Salmonella trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu về kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella trong nước. Sự kháng kháng sinh đối với vi khuẩn E. coli trên đàn gia cầm.

Sự kháng kháng sinh đối với vi khuẩn Samonella trên đàn gia cầm. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa diểm nghiên cứu. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu .24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm tại huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Phân lập vi khuẩn E. coli và Salmonella. Xác định khả năng mẫn cảm với kháng sinh của E.coli và Salmonella phân lập từ phân gia cầm khỏe mạnh với một số thuốc kháng sinh và hoá học trị liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Tình hình chăn nuôi gia cầm và tình hình sử dụng kháng sinh trên địa bàn huyện Yên Phong Và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, giai đoạn 2014 – 2017. Tình hình phát triển chăn nuôi gia cầm trên địa bàn huyện Yên Phong.

Tình hình phát triển chăn nuôi gia cầm trên địa bàn huyện Quế Võ. Tình hình chăn nuôi gia cầm tại một số xã trên địa bàn huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình sử dụng kháng sinh và hóa chất khử trùng trong phòng – trị bệnh trên địa bàn huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Phân lập vi khuẩn E.

coli và Salmonella. Kết quả xác định tỷ lệ kháng, mức độ kháng kháng sinh của vi khuẩn E.coli và salmonella tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tỷ lệ kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả xác định tỷ lệ kháng, mức độ kháng kháng sinh của vi khuẩn e.coli và salmonella tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.53 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập từ phân của gia cầm khỏe mạnh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết luận và kiến nghị .63 Tài liệu tham khảo .64 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ cs Cộng sự DNA Deoxyribonucleic acid E. coli Escherichia coli Gr+ Gram dương Gr- Gram âm H High: Cao I Intermediate: Trung gian MIC Minimum inhibitory concentration: Nồng độ ức chế tối thiểu ml Millilite PABA Para Aminobenzonic acid R Resistant: Kháng S Susceptible: Nhạy cảm RNA Ribonucleic acid spp Species Plural: Nhiều loài TCCS Tiêu chuẩn cơ sở µg Microgram ∑ Tổng số BHI Brain Heart Infusion XLD Xylose Lysine Deoxycholate LT Heat Labile Enterotoxin ST Heat Stable Enterotoxin TSI Triple Sugar Iron NCCLS National Committee for Clinical Laboratory Satandards vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sự phát triển đề kháng kháng sinh của vi khuẩn.

So sánh tỷ lệ E. coli và Salmonella kháng đa thuốc (1976 – 2001). Tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại độ nhạy của kháng sinh đối với vi khuẩn E. Đo đường kính vòng vô khuẩn theo tiêu chuẩn lâm sàng phòng thí nghiệm (NCCLS, 1999).

Tổng đàn gia cầm của huyện Yên Phong (2014 – 2017). Tổng đàn gia cầm của huyện Quế Võ (2014 – 2017). Tổng hợp các hộ chăn nuôi gia cầm được điều tra (n = 150). Tình hình sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm tại huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

Tên các hoạt chất kháng sinh đang được dùng trong chăn nuôi gia cầm tại huyệnYên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tỷ lệ các hộ sử dụng kháng sinh tại huyện Yên Phong và Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh .7 Tình hình sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm theo quy mô tại huyện Yên Phong. Kết quả kiểm tra tỷ lệ kháng kháng sinh của 25 mẫu vi khuẩn E. coli trước khi sử dụng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Kết quả kiểm tra tỷ lệ kháng kháng sinh của 26 mẫu vi khuẩn E. coli sau 6 tháng dùng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tỷ lệ kháng kháng sinh của 25 mẫu vi khuẩn E. coli sau 12 tháng dùng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 23 mẫu vi khuẩn Salmonella trước khi dùng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 25 mẫu vi khuẩn Salmonella sau 6 tháng dùng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.51 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 22 mẫu vi khuẩn Salmonella sau 12 tháng dùng kháng sinh tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 28 mẫu vi khuẩn E.

coli trước khi sử dụng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 26 mẫu vi khuẩn E. coli sau 6 tháng dùng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 28 mẫu vi khuẩn E.

coli sau 12 tháng dùng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 27 mẫu vi khuẩn Salmonella trước khi dùng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 26 mẫu vi khuẩn Salmonella sau 6 tháng dùng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra tính kháng kháng sinh của 25 mẫu vi khuẩn Salmonella sau 12 tháng dùng kháng sinh tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.60 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Mô tả cơ chế tác dụng của kháng sinh trên các vi khuẩn. coli trong niêm mạc ruột. Tiêu bản nhuộm Salmonella. Gà con bị viêm rốn.

Viêm có mủ (màu trắng ngà) màng ngoài bao tim, quanh gan. Nang trứng phát triển bất thường bên trong buồng trứng. Cách đóng gói khi lấy mẫu bệnh phẩm. Biến động đàn gia cầm huyện tại Yên Phong từ 2014-2017.

Biến động đàn gia cầm huyện tại Quế Võ từ 2014-2017. Mô hình chăn nuôi gà tại nông hộ. Tỷ lệ các hộ sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm ại huyện Yên Phong. Tỷ lệ các hộ sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm tại huyện Quế Võ .6 Tỷ lệ các hộ sử dụng hóa chất khử trùng trong chăn nuôi gia cầm.

Tỷ lệ vi khuẩn E. coli kháng thuốc với 10 loại kháng sinh. Tỷ lệ vi khuẩn Salmonella mẫn cảm với 10 loại kháng sinh. Tỷ lệ vi khuẩn E.

coli kháng thuốc với 10 loại kháng sinh. Tỷ lệ vi khuẩn Salmonella mẫn cảm với 10 loại kháng sinh. Kiểm tra tính mẫn cảm của các loại kháng sinh bằng kháng sinh đồ .61 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.