Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng và tiềm năng áp dụng nông nghiệp thông minh tại xã kỳ trung kỳ anh hà tĩnh

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng và tiềm năng nông nghiệp thông minh tại xã Kỳ Trung, Kỳ Anh, Hà Tĩnh.

• Tác giả: Đào Thị Thắm
• Người hướng dẫn: Pgs. Ngô Thế Ân
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng và tiềm năng áp dụng nông nghiệp thông minh tại xã Kỳ Trung, Kỳ Anh, Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. GIẢ THIẾT KHOA HỌC
• 8. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 9. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 10. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Khả Năng Dễ Bị Tổn Thương Của Hệ Thống Cây Trồng

Đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung, Kỳ Anh, Hà Tĩnh là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại của hệ thống cây trồng mà còn đưa ra những giải pháp nông nghiệp thông minh nhằm cải thiện khả năng chống chịu của cây trồng trước các tác động tiêu cực từ môi trường.

1.1. Khái Niệm Về Khả Năng Dễ Bị Tổn Thương Của Cây Trồng

Khả năng dễ bị tổn thương của cây trồng được định nghĩa là mức độ mà cây trồng có thể chịu đựng các tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu, bao gồm hạn hán, bão, và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Việc đánh giá này giúp xác định các loại cây trồng dễ bị tổn thương nhất và từ đó có biện pháp bảo vệ phù hợp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Đánh Giá

Nghiên cứu đánh giá khả năng dễ bị tổn thương không chỉ giúp nâng cao nhận thức về tác động của biến đổi khí hậu mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Đối Với Hệ Thống Cây Trồng Tại Kỳ Trung

Hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung đang phải đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão lũ ngày càng trở nên phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng cây trồng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đã dẫn đến sự thay đổi trong lượng mưa và nhiệt độ, gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, thiệt hại do biến đổi khí hậu có thể lên đến 11% GDP vào năm 2030 nếu không có biện pháp ứng phó kịp thời.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cây Trồng

Các yếu tố như đất đai, nước tưới, và giống cây trồng đều ảnh hưởng đến khả năng chống chịu của cây trồng. Việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp và áp dụng các biện pháp canh tác thông minh là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Đánh Giá Khả Năng Dễ Bị Tổn Thương Của Cây Trồng

Để đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng, nghiên cứu đã áp dụng phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA) kết hợp với phân tích số liệu thứ cấp.

3.1. Phương Pháp Đánh Giá Nhanh Có Sự Tham Gia

Phương pháp PRA cho phép người dân tham gia vào quá trình đánh giá, từ đó thu thập thông tin chính xác về tình hình sản xuất nông nghiệp và các yếu tố ảnh hưởng đến cây trồng.

3.2. Phân Tích Số Liệu Thứ Cấp

Việc sử dụng số liệu thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu nghiên cứu trước đó giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình nông nghiệp tại xã Kỳ Trung, từ đó đưa ra các kết luận chính xác hơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Khả Năng Dễ Bị Tổn Thương Của Cây Trồng

Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung dễ bị tổn thương bởi các sự kiện thời tiết cực đoan. Các loại cây như lúa, chè và lạc là những cây trồng dễ bị ảnh hưởng nhất.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất cho thấy lúa hai vụ, chè và keo có hiệu quả trung bình, trong khi sắn và lạc có hiệu quả thấp. Điều này cho thấy cần có các biện pháp cải thiện năng suất cho các loại cây này.

4.2. Tác Động Của Các Sự Kiện Thời Tiết Cực Đoan

Các sự kiện thời tiết cực đoan như bão, nắng nóng, và hạn hán đã gây ra thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp, làm giảm thu nhập của người dân và ảnh hưởng đến đời sống.

V. Giải Pháp Nông Nghiệp Thông Minh Để Cải Thiện Hệ Thống Cây Trồng

Để cải thiện khả năng chống chịu của hệ thống cây trồng, nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp nông nghiệp thông minh như trồng xen canh và sử dụng giống cây trồng ngắn ngày.

5.1. Trồng Xen Canh Giữa Các Loại Cây

Trồng xen canh giữa chè và đậu xanh, hoặc giữa keo và các loại cây lấy gỗ có giá trị cao giúp tăng cường đa dạng sinh học và giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

5.2. Sử Dụng Giống Cây Ngắn Ngày

Việc sử dụng giống lúa ngắn ngày giúp nông dân có thể thu hoạch sớm hơn, giảm thiểu rủi ro do thời tiết cực đoan và tăng cường hiệu quả kinh tế.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Hệ Thống Cây Trồng Tại Kỳ Trung

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng là rất cần thiết để phát triển nông nghiệp bền vững tại xã Kỳ Trung. Tương lai của hệ thống cây trồng phụ thuộc vào việc áp dụng các giải pháp nông nghiệp thông minh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Đánh Giá Liên Tục

Việc đánh giá liên tục khả năng dễ bị tổn thương sẽ giúp nông dân và các nhà hoạch định chính sách có thông tin cần thiết để đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả.

6.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Nông Nghiệp Tại Kỳ Trung

Hướng đi tương lai cho nông nghiệp tại Kỳ Trung cần tập trung vào việc phát triển các giải pháp bền vững, tăng cường khả năng chống chịu của cây trồng và đảm bảo an ninh lương thực cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐÀO THỊ THẮM ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG CỦA HỆ THỐNG CÂY TRỒNG VÀ TIỀM NĂNG ÁP DỤNG NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH TẠI XÃ KỲ TRUNG, KỲ ANH, HÀ TĨNH Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số : 60.01 Người hướng dẫn khoa học: 1. Ngô Thế Ân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đào Thị Thắm i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Ngô Thế Ân đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin ghi nhận sự gúp đỡ của TS. Elisabeth Simelton, Chuyên gia Quốc tế tại ICRAF Việt Nam đã không chỉ hướng dẫn chu đáo về chuyên môn mà còn tạo điều kiện cho tôi được nhận học bổng nghiên cứu từ tổ chức ICRAF thông qua dự án “CCAFS Climate-smart village project”.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh thái, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, các anh, chị cán bộ Trung tâm Nông Lâm Thế giới (ICRAF) đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức thuộc Ủy ban nhân dân xã Kỳ Trung và người dân xã Kỳ Trung đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đào Thị Thắm ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình, đồ thị, sơ đồ .vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Giả thiết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới. Tổng quan tài liệu. Biến đổi khí hậu. Khái niệm và nguyên nhân gây biến đổi khí hậu.

Biến đổi khí hậu ở châu á và việt nam. Kịch bản biến đổi khí hậu. Nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp.

Ảnh hưởng của sản xuất nông nghiệp tới biến đổi khí hậu. Phát triển nông nghiệp bền vững. Nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Hệ thống cây trồng.

Đánh giá khả năng dễ bị tổn thương. Khái niệm, các nghiên cứu đánh giá khả năng dễ bị tổn thương. Phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA). Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã kỳ trung, huyện kỳ anh, tỉnh Hà Tĩnh. Hiện trạng sản xuất nông nghiệp của xã. Lập bản đồ phân bố hệ thống cây trồng.

Đánh giá khả năng dễ tổn thương với bđkh của hệ thống cây trồng. Các giải pháp nông nghiệp thông minh cho địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp lập bản đồ có sự tham gia của người dân. Điều tra lát cắt sinh thái. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất và khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng. Kết quả và thảo luận.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã kỳ trung. Điều kiện tự nhiên xã kỳ trung. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Biến đổi khí hậu tại huyện kỳ anh.

Hiện trạng hệ thống cây trồng tại xã kỳ trung. Hiện trạng sản xuất của các hệ thống cây trồng. Các hệ thống cây trồng tại xã kỳ trung. Sự phân bố các hệ thống cây trồng.

Khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng tại xã kỳ trung. Hiệu quả kinh tế của các hệ thống cây trồng ở xã kỳ trung. Hiệu quả xã hội và môi trường của hệ thống cây trồng ở xã kỳ trung. Khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng xã kỳ trung.

Các giải pháp nông nghiệp thông minh cho địa bàn nghiên cứu. Đánh giá của người dân về các giải pháp nông nghiệp thông minh. Kết luận và kiến nghị. 69 Tài liệu tham khảo.

75 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt AR5-WG1 Báo cáo đánh giá lần thứ 5 của ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu AusAID Cơ quan Phát triển Quốc tế Úc BĐKH Biến đổi khí hậu CCAFS Biến đổi khí hậu, Nông nghiệp và An ninh lương thực CGIAR Nhóm tư vấn nghiên cứu Nông nghiệp Thế giới CSA Nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc HSTNN Hệ sinh thái nông nghiệp IPCC Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu ICRAF Trung tâm Nông Lâm Thế giới IMHEN Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu IUCN Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên Quốc tế PTNNNBV Phát triển nông nghiệp bền vững PRA Phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia RCPs Các con đường dẫn đến nồng độ đại diện SKTTCĐ Sự kiện thời tiết cực đoan SREX Báo cáo đặc biệt của Việt Nam về quản lý rủi ro thiên tai và các hiện tượng cực đoan nhằm thúc đẩy thích ứng với BĐKH UBND Ủy ban nhân dân UNDP Chương trình phát triển của Liên Hiệp Quốc WCED Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Mức độ biến đổi các chỉ số cực đoan nhiệt độ ở huyện Kỳ Anh trong giai đoạn 1961 - 1990. Mức độ biến đổi các chỉ số cực đoan lượng mưa ở trạm Kỳ Anh trong giai đoạn 1961 – 1990. Diện tích và năng suất của một số loại cây trồng nông nghiệp qua các năm của xã Kỳ Trung.

Đặc điểm của hệ thống cây trồng hiện tại ở xã Kỳ Trung. Bảng phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Hiệu quả kinh tế của hệ thống cây trồng. Hiệu quả kinh tế của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung.

Chỉ tiêu phân cấp đánh giá hiệu quả xã hội của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Giá trị ngày công lao động của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Hiệu quả xã hội của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Chỉ tiêu phân cấp đánh giá hiệu quả môi trường các loại cây trồng.

Hiệu quả môi trường của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Hiệu quả sản xuất của hệ thống cây trồng tại xã Kỳ Trung. Lịch sử sử dụng đất của xã Kỳ Trung. Các sự kiện thời tiết cực đoan thường xuyên xảy ra tại xã Kỳ Trung.

Lịch sử các sự kiện thời tiết cực đoan tại xã Kỳ Trung trong giai đoạn 2004 – 2015. Lịch canh tác hệ thống cây trồng và lịch xảy ra các sự kiện thời tiết cực đoan tại xã Kỳ Trung. Các hệ thống cây trồng bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan. Mức độ ảnh hưởng của các hệ thống cây trồng tương lai bởi các sự kiện thời tiết cực đoan.

Hiệu quả dự kiến của các giải pháp nông nghiệp thông minh. Đánh giá của người dân về các giải pháp nông nghiệp thông minh. 66 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Dự tính biến đổi khí hậu ở các vùng theo kịch bản nồng độ khí nhà kính cao (RCP8.

Sơ đồ khu vực nghiên cứu. Sơ đồ sự phân bố các loại đất tại xã Kỳ Trung. Sự biến đổi lượng mưa và nhiệt độ trung bình của các tháng trong vòng 3 thập kỷ gần đây từ năm 1982 đến năm 2011. Sự biến đổi nhiệt độ từ năm 1982 đến năm 2011.

Sự biến đổi lượng mưa theo tháng trong ba thập kỷ 1982-1991, 1992-2001, 2002-2011. Biến đổi số đợt nắng nóng vào giữa và cuối thế kỷ 21 theo kịch bản RCP8. Kết quả tính toán theo mô hình CCAM. Dự tính biến đổi lượng mưa 1 ngày cực đại (a), 5 ngày cực đại (b) vào cuối thế kỷ 21 theo kịch bản cao RCP8.

Bản đồ các loại đất có sự tham gia của người dân tại xã Kỳ Trung. Bản đồ sự phân bố của các loại cây trồng. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và sự phân bố các sự kiện thời tiết cực đoan tại thôn Đất Đỏ năm 2015. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và sự phân bố các sự kiện thời tiết cực đoan tại thôn Đông Sơn năm 2015.

Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và Sự phân bố các sự kiện thời tiết cực đoan tại thôn Trường Sơn năm 2015. Sự phân bố các loại cây trồng. 43 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đào Thị Thắm Tên Luận văn: Đánh giá khả năng dễ bị tổn thương của hệ thống cây trồng và tiềm năng áp dụng nông nghiệp thông minh tại xã Kỳ Trung, Kỳ Anh, Hà Tĩnh Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.